جرایم جنگی در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۸

2023-02-15T06:18:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	#[[غلول]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۹.</ref>: غلول به معنای دستبرد به [[غنایم جنگی]] و یا دستبرد به [[اموال]] دشمن، عملی غیرانسانی و نوعی [[سرقت]] مسلحانه محسوب می‌شود.		#[[غلول]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۹.</ref>: غلول به معنای دستبرد به [[غنایم جنگی]] و یا دستبرد به [[اموال]] دشمن، عملی غیرانسانی و نوعی [[سرقت]] مسلحانه محسوب می‌شود.
	#[[شبیخون]] {{عربی\|اغاره}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱.</ref>: اصل غافلگیری از اصول [[جنگ]] است، اما شبیخون و نظایر آن نوعی غافلگیری ناجوانمردانه است که با [[روح]] [[جهاد]] و اهداف آن سازگار نیست؛		#[[شبیخون]] {{عربی\|اغاره}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱.</ref>: اصل غافلگیری از اصول [[جنگ]] است، اما شبیخون و نظایر آن نوعی غافلگیری ناجوانمردانه است که با [[روح]] [[جهاد]] و اهداف آن سازگار نیست؛
	#آسیب رساندن به [[چهار پایان]] {{عربی\|عقر الداية}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۳۱؛ وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۶.</ref>: [[عقر]] ~~دایه~~ که در متون [[روایی]] و [[فقهی]] آمده به معنای قطع چهار دست و پای اسب یا شترانی است که در جنگ مورد استفاده قرار می‌گیرند و ممنوعیت آن را به ملاک [[احترام]] به [[حیات]] [[حیوان]] مفید می‌توان به ممنوعیت آسیب‌رسانی به حیوانات [[توسعه]] داد. در برخی از متون روایی تأکید شده است که هرگاه اسبان از راهروی باز ایستادند به جای «عقر»، آنها را [[ذبح]] کنید تا زجرکش نشوند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۰۱.</ref>؛		#آسیب رساندن به [[چهار پایان]] {{عربی\|عقر الداية}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۳۱؛ وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۶.</ref>: [[عقر]] دابه]] که در متون [[روایی]] و [[فقهی]] آمده به معنای قطع چهار دست و پای اسب یا شترانی است که در جنگ مورد استفاده قرار می‌گیرند و ممنوعیت آن را به ملاک [[احترام]] به [[حیات]] [[حیوان]] مفید می‌توان به ممنوعیت آسیب‌رسانی به حیوانات [[توسعه]] داد. در برخی از متون روایی تأکید شده است که هرگاه اسبان از راهروی باز ایستادند به جای «عقر»، آنها را [[ذبح]] کنید تا زجرکش نشوند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۰۱.</ref>؛
	#[[جنگ تن به تن]] (مبارزه)<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۳؛ کافی، ج۵، ص۴۹.</ref>: این عمل هنگامی [[جرم]] محسوب می‌شود که بدون [[اجازه]] از [[فرماندهی]] جهاد انجام شود در وصایای علی{{ع}} این عبارت دیده می‌شود: {{متن حدیث\|لَا تَدْعُوَنَّ إِلَى مُبَارَزَةٍ، وَ إِنْ دُعِيتَ إِلَيْهَا فَأَجِبْ فَإِنَّ الدَّاعِيَ إِلَيْهَا بَاغٍ وَ الْبَاغِيَ مَصْرُوعٌ‌}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۵.</ref>. کسی را به [[جنگ تن به تن]] نطلب و اگر‌طلبیده شدی [[اجابت]] کن؛ زیرا آن کس که شروع به درخواست جنگ تن به تن می‌کند، [[متجاوز]] است و سزای متجاوز درافتادن است. برخی از [[فقها]] [[تحریم]] [[مبارزه]] را تعبدی دانسته و به استناد [[روایات]]، آن را از مصادیق [[تجاوز]] شمرده‌اند<ref>نهج البلاغه، قصار الحکم، ص۲۳۳.</ref> و برخی دیگر دلیل تحریم را نوعی عمل انفرادی و اخلال در [[نظام]] [[دفاعی]] و [[مدیریت نظامی]] تلقی کرده‌اند و به این دلیل مبارزه را ممنوع شمرده‌اند که [[امام]] و [[فرمانده سپاه اسلام]] باید مشخص کند چه کسی [[شایستگی]] مبارزه را دارد و چه کسی این صلاحیت را ندارد و چه بسا عمل انفرادی در مبارزه‌طلبیدن موجب زیان‌های جبران‌ناپذیر شود و [[روحیه]] [[سپاهیان اسلام]] را [[تضعیف]] کند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>. در [[غزوه بدر]]، علی{{ع}}، [[حمزه]] و [[عبیده]] برای مبارزه از [[پیامبر]]{{صل}} [[اجازه]] گرفتند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>؛		#[[جنگ تن به تن]] (مبارزه)<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۳؛ کافی، ج۵، ص۴۹.</ref>: این عمل هنگامی [[جرم]] محسوب می‌شود که بدون [[اجازه]] از [[فرماندهی]] جهاد انجام شود در وصایای علی{{ع}} این عبارت دیده می‌شود: {{متن حدیث\|لَا تَدْعُوَنَّ إِلَى مُبَارَزَةٍ، وَ إِنْ دُعِيتَ إِلَيْهَا فَأَجِبْ فَإِنَّ الدَّاعِيَ إِلَيْهَا بَاغٍ وَ الْبَاغِيَ مَصْرُوعٌ‌}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۵.</ref>. کسی را به [[جنگ تن به تن]] نطلب و اگر‌طلبیده شدی [[اجابت]] کن؛ زیرا آن کس که شروع به درخواست جنگ تن به تن می‌کند، [[متجاوز]] است و سزای متجاوز درافتادن است. برخی از [[فقها]] [[تحریم]] [[مبارزه]] را تعبدی دانسته و به استناد [[روایات]]، آن را از مصادیق [[تجاوز]] شمرده‌اند<ref>نهج البلاغه، قصار الحکم، ص۲۳۳.</ref> و برخی دیگر دلیل تحریم را نوعی عمل انفرادی و اخلال در [[نظام]] [[دفاعی]] و [[مدیریت نظامی]] تلقی کرده‌اند و به این دلیل مبارزه را ممنوع شمرده‌اند که [[امام]] و [[فرمانده سپاه اسلام]] باید مشخص کند چه کسی [[شایستگی]] مبارزه را دارد و چه کسی این صلاحیت را ندارد و چه بسا عمل انفرادی در مبارزه‌طلبیدن موجب زیان‌های جبران‌ناپذیر شود و [[روحیه]] [[سپاهیان اسلام]] را [[تضعیف]] کند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>. در [[غزوه بدر]]، علی{{ع}}، [[حمزه]] و [[عبیده]] برای مبارزه از [[پیامبر]]{{صل}} [[اجازه]] گرفتند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>؛
	#[[جنگ]] [[شهرها]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>: گرچه این عنوان در متون [[روایی]] و [[فقهی]] دیده نمی‌شود، اما عناوینی چون {{عربی\|رمي النار}} و {{عربی\|هدم الدور}}، {{عربی\|حراق النخل}}، {{عربی\|احراق الزرع}}، «[[مثله کردن]]»، «[[کشتار]] [[پیران]]، [[کودکان]] و [[زنان]]»<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>. واضح است که [[نهی]] از چنین اعمالی که در جنگ شهرها بسیاری از آنها اجتناب‌ناپذیر است، مستلزم نهی از جنگ شهرهاست. [[رفتار]] نظامی پیامبر{{صل}} در [[غزوه طائف]] که با منجنیق به داخل [[شهر]] [[آتش]] ریخته شد، در حالی که در شهر، زنان، کودکان و افرادی که در جنگ مصونیت دارند، وجود داشتند، می‌تواند دلیل خاصی مانند [[اضطرار]] و یا [[مقابله به مثل]] و یا به منظور انهدام [[دژ]] و قلعه داشته باشد. همانطور که [[علامه حلی]] در «تذکرة الفقهاء» احتمال آن را بعید نشمرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳-۴۴.</ref>؛		#[[جنگ]] [[شهرها]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>: گرچه این عنوان در متون [[روایی]] و [[فقهی]] دیده نمی‌شود، اما عناوینی چون {{عربی\|رمي النار}} و {{عربی\|هدم الدور}}، {{عربی\|حراق النخل}}، {{عربی\|احراق الزرع}}، «[[مثله کردن]]»، «[[کشتار]] [[پیران]]، [[کودکان]] و [[زنان]]»<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>. واضح است که [[نهی]] از چنین اعمالی که در جنگ شهرها بسیاری از آنها اجتناب‌ناپذیر است، مستلزم نهی از جنگ شهرهاست. [[رفتار]] نظامی پیامبر{{صل}} در [[غزوه طائف]] که با منجنیق به داخل [[شهر]] [[آتش]] ریخته شد، در حالی که در شهر، زنان، کودکان و افرادی که در جنگ مصونیت دارند، وجود داشتند، می‌تواند دلیل خاصی مانند [[اضطرار]] و یا [[مقابله به مثل]] و یا به منظور انهدام [[دژ]] و قلعه داشته باشد. همانطور که [[علامه حلی]] در «تذکرة الفقهاء» احتمال آن را بعید نشمرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳-۴۴.</ref>؛

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== منظور از جرایم جنگی آن دسته از اعمال و رفتارهایی است که در حین جنگ از نظر اسلام ممنوع بوده و از آنها تعبیر به جنایات شده است. این گونه از جرایم عبارتند از: #...» ایجاد کرد

2023-02-13T06:46:05Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== منظور از جرایم جنگی آن دسته از اعمال و رفتارهایی است که در حین جنگ از نظر اسلام ممنوع بوده و از آنها تعبیر به جنایات شده است. این گونه از جرایم عبارتند از: #...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
منظور از [[جرایم جنگی]] آن دسته از [[اعمال]] و رفتارهایی است که در حین [[جنگ]] از نظر [[اسلام]] ممنوع بوده و از آنها تعبیر به جنایات شده است. این گونه از جرایم عبارتند از:
#[[فرار از جنگ]] {{عربی|زحف}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۱؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۴۴.</ref>: پشت به [[جبهه]] [[دشمن]] کردن جز در مواردی که تاکتیک‌های [[جنگی]] ایجاب می‌کند [[حرام]] و [[جرم]] در حال [[جهاد]] محسوب می‌شود؛
#[[آتش]] کشیدن {{عربی|رمي النار}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۶؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>: پرتاب آتش می‌تواند شامل سلاح‌های اتمی و لیزری و نظایر آن باشد؛
#به آب بستن {{عربی|تسليط المياه}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۶؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>: زیر آب بردن [[سرزمین]] دشمن و یا شکستن سدها و ایجاد سیل‌های ویرانگر، می‌تواند از مصادیق [[تسلیط]] المیاه محسوب شود؛
#قطع اشجار و [[تخریب]] مزارع [[کشاورزی]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۶؛ المغنی، ج۱۰، ص۴۹۷ و ۵۰۱؛ ج۶، ص۲۳۳.</ref>: آسیب رساندن به موجودات نباتی صرف نظر از جنبه‌های [[اقتصادی]] و [[اسراف]]، اصولاً از نظر [[محیط زیست]] و [[حفظ]] [[حیات]] حائز اهمیت است؛
#به‌کارگیری سلاح‌های میکروبی و شیمیایی {{عربی|القاء السهم}}: سلاح‌های میکروبی و شیمیایی و هر نوع سلاح‌های آزاردهنده‌ای که [[مرگ]] تدریجی توأم با [[شکنجه]] را همراه دارد و ضدانسانی محسوب می‌شود، ممنوع بوده و [[جرم جنگی]] به حساب می‌آید؛
#کشتن [[زنان]]، اطفال، افراد مذهبی و غیرنظامی<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۷.</ref>: یکی از دیدگاه‌های [[انسانی]] جهاد، ممنوع کردن [[کشتار]] [[غیرنظامیان]] به‌ویژه زنان، [[کودکان]]، [[بیماران]]، افراد فلج و کهنسالان است که موجب [[مسئولیت]] [[کیفری]] است؛
#[[مثله کردن]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۸؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۳۰ و ۵۳۵.</ref>: مثله کردن اجساد کشته شده‌های دشمن به هر نحو که باشد جنایتی است که با ماهیت جنگ و [[اهداف جهاد]] [[متعارض]] است، انجام چنین عملی خود، [[جنایت]] و [[اقدام]] بر علیه [[کرامت انسانی]] محسوب می‌شود؛
#[[غدر]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۷۷؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۵۵.</ref>: غدر، هر چند به معنای [[فریب]] است، اما به کار‌گیری تاکتیک‌های جنگی فریب‌دهنده و یا عملیات محرمانه بدون [[آگاهی]] [[دشمن]] را هر چند که فریب‌دهنده باشد، شامل نمی‌شود. منظور از عنوان [[غدر]]، هر نوع عملیات ناجوانمردانه‌ای است که نوعی اطمینان‌دهی به دشمن باشد که با [[جلب اعتماد]] وی همراه باشد. به عنوان مثال، می‌توان کشتن [[دشمنی]] را که [[امان]] گرفته، مصداق غدر دانست و یا در [[پیکار]] تن به تن که در گذشته متداول بوده، هرگاه فردی از صفوف دشمن خارج و [[اعلان]] [[آمادگی]] برای [[مبارزه]] تن به تن می‌کرد، اگر توسط تیراندازان [[سپاه اسلام]] به [[قتل]] می‌رسید غدر محسوب می‌شد. این عمل با توجه به عرف متداول که آن را نوعی امان محسوب می‌کنند «غدر» به شمار آمده و دارای [[کیفر]] است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۷۸؛ {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ}} «هیچ پیامبری را نسزد که خیانت ورزد» سوره آل عمران، آیه ۱۶۱.</ref>؛
#[[غلول]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۹.</ref>: غلول به معنای دستبرد به [[غنایم جنگی]] و یا دستبرد به [[اموال]] دشمن، عملی غیرانسانی و نوعی [[سرقت]] مسلحانه محسوب می‌شود.
#[[شبیخون]] {{عربی|اغاره}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۱.</ref>: اصل غافلگیری از اصول [[جنگ]] است، اما شبیخون و نظایر آن نوعی غافلگیری ناجوانمردانه است که با [[روح]] [[جهاد]] و اهداف آن سازگار نیست؛
#آسیب رساندن به [[چهار پایان]] {{عربی|عقر الداية}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۳۱؛ وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۶.</ref>: [[عقر]] دایه که در متون [[روایی]] و [[فقهی]] آمده به معنای قطع چهار دست و پای اسب یا شترانی است که در جنگ مورد استفاده قرار می‌گیرند و ممنوعیت آن را به ملاک [[احترام]] به [[حیات]] [[حیوان]] مفید می‌توان به ممنوعیت آسیب‌رسانی به حیوانات [[توسعه]] داد. در برخی از متون روایی تأکید شده است که هرگاه اسبان از راهروی باز ایستادند به جای «عقر»، آنها را [[ذبح]] کنید تا زجرکش نشوند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۲؛ المغنی، ج۱۰، ص۵۰۱.</ref>؛
#[[جنگ تن به تن]] (مبارزه)<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۳؛ کافی، ج۵، ص۴۹.</ref>: این عمل هنگامی [[جرم]] محسوب می‌شود که بدون [[اجازه]] از [[فرماندهی]] جهاد انجام شود در وصایای علی{{ع}} این عبارت دیده می‌شود: {{متن حدیث|لَا تَدْعُوَنَّ إِلَى مُبَارَزَةٍ، وَ إِنْ دُعِيتَ إِلَيْهَا فَأَجِبْ فَإِنَّ الدَّاعِيَ إِلَيْهَا بَاغٍ وَ الْبَاغِيَ مَصْرُوعٌ‌}}<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۵.</ref>. کسی را به [[جنگ تن به تن]] نطلب و اگر‌طلبیده شدی [[اجابت]] کن؛ زیرا آن کس که شروع به درخواست جنگ تن به تن می‌کند، [[متجاوز]] است و سزای متجاوز درافتادن است. برخی از [[فقها]] [[تحریم]] [[مبارزه]] را تعبدی دانسته و به استناد [[روایات]]، آن را از مصادیق [[تجاوز]] شمرده‌اند<ref>نهج البلاغه، قصار الحکم، ص۲۳۳.</ref> و برخی دیگر دلیل تحریم را نوعی عمل انفرادی و اخلال در [[نظام]] [[دفاعی]] و [[مدیریت نظامی]] تلقی کرده‌اند و به این دلیل مبارزه را ممنوع شمرده‌اند که [[امام]] و [[فرمانده سپاه اسلام]] باید مشخص کند چه کسی [[شایستگی]] مبارزه را دارد و چه کسی این صلاحیت را ندارد و چه بسا عمل انفرادی در مبارزه‌طلبیدن موجب زیان‌های جبران‌ناپذیر شود و [[روحیه]] [[سپاهیان اسلام]] را [[تضعیف]] کند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>. در [[غزوه بدر]]، علی{{ع}}، [[حمزه]] و [[عبیده]] برای مبارزه از [[پیامبر]]{{صل}} [[اجازه]] گرفتند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>؛
#[[جنگ]] [[شهرها]]<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶.</ref>: گرچه این عنوان در متون [[روایی]] و [[فقهی]] دیده نمی‌شود، اما عناوینی چون {{عربی|رمي النار}} و {{عربی|هدم الدور}}، {{عربی|حراق النخل}}، {{عربی|احراق الزرع}}، «[[مثله کردن]]»، «[[کشتار]] [[پیران]]، [[کودکان]] و [[زنان]]»<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۸۶؛ المبسوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>. واضح است که [[نهی]] از چنین اعمالی که در جنگ شهرها بسیاری از آنها اجتناب‌ناپذیر است، مستلزم نهی از جنگ شهرهاست. [[رفتار]] نظامی پیامبر{{صل}} در [[غزوه طائف]] که با منجنیق به داخل [[شهر]] [[آتش]] ریخته شد، در حالی که در شهر، زنان، کودکان و افرادی که در جنگ مصونیت دارند، وجود داشتند، می‌تواند دلیل خاصی مانند [[اضطرار]] و یا [[مقابله به مثل]] و یا به منظور انهدام [[دژ]] و قلعه داشته باشد. همانطور که [[علامه حلی]] در «تذکرة الفقهاء» احتمال آن را بعید نشمرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳-۴۴.</ref>؛
#جنگ با وسایل [[کشتار جمعی]]: استفاده از وسایل [[کشتار جمعی]] مستلزم انجام بسیاری از اعمالی است که در متون [[روایی]] و [[فقهی]] به [[صراحت]] از ارتکاب آنها [[نهی]] شده است؛
#آغاز به [[جنگ]] بدون [[دعوت]]: عدم [[مشروعیت جهاد]] قبل از [[انجام وظیفه]] دعوت، موجب عمل مجرمانه در [[جهاد]] می‌گردد<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۷۰.</ref>. اصولاً به چنین [[جنگی]] جهاد اطلاق نمی‌شود و قبل از [[اقدام]] به دعوت شروع [[کشتار]] [[دشمن]] [[جرم]] محسوب می‌شود؛
#کشتن اسرای جنگی: اسرای جنگی حتی اگر مجروح شوند و عاجز از [[راه رفتن]] باشند، نباید کشته شوند<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۵۱؛ المسبوط سرخسی، ج۱۰، ص۳۰.</ref>.
#تعرض به نوامیس دشمن<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۲۶ و ۱۲۸؛ المسبوط سرخسی، ج۱۰، ص۶۴.</ref>: «[[سبی]] [[زنان]] دشمن» به‌ویژه در شراطی که دشمن در رزم مشارکت داشته باشند، [[حکم]] جداگانه‌ای است که در باب [[استرقاق]] از آن سخن گفتیم، اما ارتکاب [[اعمال]] خلاف [[جوانمردی]] و آنچه که مشابه اعمال وحشیگری و [[خوی]] [[حیوانی]] است هرگز [[شایسته]] جنگ شرافتمندانه نیست. گرچه نهی صریحی در خصوص این مورد یافت نمی‌شود، اما از [[مفهوم مخالف]] [[آیه]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ}}<ref>«و به آنهایی که مشرکان به جای خداوند (به پرستش) می‌خوانند دشنام ندهید تا آنان (نیز) از سر دشمنی به نادانی خداوند را دشنام ندهند» سوره انعام، آیه ۱۰۸.</ref> می‌توان حکم [[تحریم]] این مورد را هم استفاده کرد؛
#[[عدم اطاعت]] از [[فرماندهان]] جهاد: [[تخلف]] از مقررات عمومی [[اسلام]] ([[احکام اولیه]] و ثانویه جهاد) در مراحل مختلف جهاد و همچنین تخلف از [[قوانین]] [[امام]]{{ع}} و [[دولت مشروع]] [[اسلامی]] به مقتضای آیه: {{متن قرآن|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>جرم محسوب می‌شود؛
#[[شکنجه]] کردن اسرای جنگی: شکنجه کردن [[اسرا]] برای کسب [[اسرار]] نظامی دشمن متداول‌ترین رویه جنگی است که در [[کنوانسیون]] ژنو [[مورخ]] ۱۹۴۹ منع شده است. در متون روایی موردی دیده می‌شود که [[مسلمانان]] یکی از افراد اطلاعاتی [[قریش]] را دستگیر و وی را برای کسب اطلاع از محل [[ابوسفیان]] [[شکنجه]] کرده در آن هنگام [[پیامبر]]{{صل}} در حال [[نماز]] بود پس از [[فراغت]] از نماز فرمودند: «این مرد هرگاه که راست می‌گوید وی را می‌زنید و هنگامی که [[دروغ]] می‌گوید، او را رها می‌سازید»<ref>سرخسی، ج۱۰، ص۷۴.</ref>. از سوی دیگر تأکید بسیاری که در مورد رعایت حال [[اسیران]] و [[احسان]] به آنان و [[مدارا]] و تأمین وسائل رفاهی آنان در [[روایات]] فراوان دیده می‌شود، خود دلیل روشنی بر محکوم بودن شکنجه و [[آزار]] اسیران [[جنگی]] است؛
#کشتن مجروحان جنگی<ref>سنن ابی داود، ج۳، ص۷۸؛ سنن بیهقی، ج۹، ص۱۱۸.</ref>: مجروح جنگی حتی اگر عاجز از [[راه رفتن]] باشد و برای [[مسلمانان]] امکان راه بردن وی نباشد، نباید کشته شود و بسیاری از [[فقهای شیعه]] مانند [[علامه حلی]]، [[ابن ادریس]] و شهیدین رها کردن وی را [[واجب]] دانسته‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۲۸.</ref>.
#کشتن [[دشمن]] به طور [[صبر]]<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۲۸.</ref>: [[قتل]] با صبر، آن است که به هنگام کشتن دشمن دست و پای او را ببندند و برخی قتل با صبر را به معنای رها کردن دشمن [[تفسیر]] کرده‌اند تا به تدریج از [[تشنگی]]، [[گرسنگی]] و [[بیماری]] بمیرد<ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص۱۳۲.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۳۶۸-۳۷۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۵۸۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}