Ali: Ali صفحهٔ جعفر بن محمد بن مسعود را به جعفر بن محمد بن مسعود عیاشی منتقل کرد

2023-09-29T10:47:12Z

Ali صفحهٔ جعفر بن محمد بن مسعود را به جعفر بن محمد بن مسعود عیاشی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۷
(بدون تفاوت)

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط =}} == مقدمه == جعفر بن محمد بن مسعودر.ک: رجال الطوسی، ص۴۱۸، ش۶۰۴۳؛ الرجال (ابن داود)، ص۸۹، ش۳۲۹؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۴۰، ش۱۱۰۵؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۱، ش۱۰۱۹؛ زبدة الأقوال، ص۹۲،...» ایجاد کرد

2023-09-28T09:33:26Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط =}} == مقدمه == جعفر بن محمد بن مسعود<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۴۱۸، ش۶۰۴۳؛ الرجال (ابن داود)، ص۸۹، ش۳۲۹؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۴۰، ش۱۱۰۵؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۱، ش۱۰۱۹؛ زبدة الأقوال، ص۹۲،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط =}}
== مقدمه ==
[[جعفر بن محمد بن مسعود]]<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۴۱۸، ش۶۰۴۳؛ الرجال (ابن داود)، ص۸۹، ش۳۲۹؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۴۰، ش۱۱۰۵؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۱، ش۱۰۱۹؛ زبدة الأقوال، ص۹۲، ش۴۱۹؛ مجمع الرجال، ج۲، ص۴۳؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۶۱، ش۱۲۸۸؛ الوجیزة فی الرجال، ص۴۶ ش۳۸۲؛ منتهی المقال، ج۲، ص۲۷۸، ش۵۹۵؛ شعب المقال، ص۲۵۰، ش۹۴؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۱۸۱؛ تنقیح المقال، ج۱۶، ص۵۹، ش۴۰۸۳؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۹۱، ش۲۲۹۱؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۱۸، ش۲۸۳۹؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۶۸۵، ش۱۵۳۷.</ref>؛ در سند سه [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به گزارش از کتاب‌های [[معانی الأخبار]]، [[علل الشرائع]] و [[کمال الدین]] [[شیخ صدوق]] آمده است؛ نمونه:

{{متن حدیث|فِي كِتَابِ كَمَالِ اَلدِّينِ وَ تَمَامِ اَلنِّعْمَةِ حَدَّثَنَا اَلْمُظَفَّرُ بْنُ حَمْزَةَ اَلْعَلَوِيُّ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو اَلْقَاسِمِ قَالَ: كَتَبْتُ مِنْ كِتَابِ أَحْمَدَ اَلدِّهْقَانِ عَنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ قَالَ: أَخْبَرَنِي أَبُو إِسْمَاعِيلَ اَلسَّرَّاجُ عَنْ خَيْثَمَةَ اَلْجُعْفِيِّ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو لَبِيدٍ اَلْمَخْزُومِيُّ قَالَ: ذَكَرَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَسْمَاءَ اَلْخُلَفَاءِ اَلاِثْنَيْ عَشَرَ اَلرَّاشِدِينَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا بَلَغَ آخِرَهُمْ قَالَ: اَلثَّانِي عَشَرَ اَلَّذِي يُصَلِّي عِيسَى بْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ خَلْفَهُ عِنْدَ سَنَةِ {{متن قرآن|يس * وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ}}}}<ref>یس * سوگند به قرآن حکیم سوره یس، آیه ۱-۲.</ref><ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۱، ص۵۳ به گزارش از کمال الدین، ج۱، ص۳۳۱ - ۳۳۲، ح۱۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 578.</ref>

==شرح حال [[راوی]]==
مراد از راوی [[جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی]]<ref>مامقانی ذیل واژه العیاشی: {{عربی|قال فی تاج العروس: آبة عیاش، مدینة بالمغرب، وقد نسب إلیها أجلة أهل العلم من المتأخرین و أقول: الأظهر کونه نسبة إلی جده عیاش، والد محمد والد مسعود}}. (تنقیح المقال، ج۱۶، ص۵۹، ش۴۰۸۳)</ref> فرزند [[محمد بن مسعود]] صاحب [[تفسیر]] معروف [[عیاشی]] است<ref>محمد بن مسعود عیاشی از راویان جلیلالقدری است که بیش از دویست اثر علمی از خودش به یادگار گذاشته است. (ر. ک الفهرست (طوسی)، ص۳۹۶ - ۳۹۹، ش۶۰۵؛ رجال النجاشی، ص۳۵۱ - ۳۵۳، ش۹۴۴)</ref> که از [[رجالیان]] قدماء [[برقی]] و [[شیخ طوسی]] از او در کتاب رجالی خود یاد کرده‌اند؛ ولی در [[رجال نجاشی]] و [[الفهرست شیخ طوسی]] عنوان نشده است، چون موضوع این دو کتاب، یاد کرد [[راویان]] صاحب اثر است و ایشان اثر [[علمی]] نداشته؛ اما در بعضی طرق<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۲۱۹، ش۵۷۲: {{عربی|عبدالله بن أبی عبدالله محمد بن خالد بن عمر الطیالسی أبو العباس التمیمی رجل من أصحابنا، ثقة، له کتاب النوادر... و نسخة أخری صغیرة أخبرنا بها الحسین بن عبید الله، عن جعفر بن محمد قال: حدثنا جعفر بن محمد بن مسعود عن أبیه، عن عبد الله}}؛ الفهرست (طوسی)، ص۳۹۹، ش۶۰۵ (ترجمه محمد بن مسعود عیاشی): {{عربی|... أخبرنا جماعة، عن أبی المفضل، عن جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی، عن أبیه، کتبه و روایاته)؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۹۲: {{عربی|و ما کان فیه عن محمد بن مسعود العیاشی فقد رؤیته عن المظفر بن جعفر بن المظفر العلوی عن جعفر بن محمد بن مسعود، عن أبیه أبی النضر محمد ابن مسعود العیاشی}}.</ref> و [[اسناد]]<ref>تهذیب الأحکام، ج۴، ص۸۱، ح۲۳۲: {{عربی|ابن قولویه عن جعفر بن محمد بن مسعود عن جعفر بن معروف}}؛ الإختصاص، ص۵۱: {{عربی|و حدثنی جعفر بن محمد بن قولویه عن جعفر بن محمد بن مسعود عن أبیه محمد بن مسعود العیاشی}}؛ الإختصاص، ص۶۵ و ۶۹؛ الأمالی (مفید)، ص۲۹، ح۳: {{عربی|... عن جعفر بن محمد بن مسعود عن أبیه}}.</ref> [[روایات]] واقع شده و تمام کتب پدرش ([[محمد بن مسعود عیاشی]]) را [[روایت]] کرده است<ref>رجال الطوسی، ص۴۱۸، ش۶۰۴۳: {{عربی|جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی، فاضل، روی عن أبیه جمیع کتب أبیه، روی عنه أبو المفضل الشیبانی}}.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 579-580.</ref>

==[[طبقه راوی]]==
از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] [[جعفر بن محمد بن مسعود]]، اطلاعی در دست نیست؛ اما شیخ طوسی او را در {{عربی|"باب من لم یو عن واحد من الأئمه{{عم}}"}} ثبت کرده است<ref>رجال الطوسی، ص۴۱۸.</ref>. [[آیت‌الله بروجردی]] نیز او را از صغار [[طبقه هشتم راویان]] برشمرده است<ref>الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال التهذیب، ص۱۹۳، طبقات رجال الفقیه، ص۳۰۵.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 577.</ref>

==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==
[[روایات]] نقل شده از [[جعفر بن محمد بن مسعود عیاشی]] همگی از طریق پدرش [[أبو النضر محمد بن مسعود العیاشی]] هستند<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۵۱۶؛ ج۶، ص۹۶؛ ج۱۱، ص۵۳.</ref> و استاد دیگری برای وی در [[اسناد روایات]] یافت نشده؛ ولی [[مامقانی]]، [[اسماعیل بن ابراهیم النجار]] را نیز از [[اساتید]] وی برشمرده که با تتبع در اسناد روایات موردی برای آن یافت نشده است<ref>ظاهراً مرحوم مامقانی دچار اشتباه شده است؛ زیرا همانطور که شیخ طوسی یادآوری کرده، [[جعفر بن محمد بن مروان]] از [[اسماعیل بن ابراهیم النجار]] روایت می‌کند؛ نه از جعفر بن محمد بن مسعود. (ر.ک: رجال الطوسی، ص۴۲۰، ش۶۰۵۹؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۶۸۵، ش۱۵۳۷) </ref> و کسانی مانند [[المظفر بن جعفر بن المظفر العلوی]]، [[أبو القاسم جعفر بن محمد بن قولویه]] و [[أبو المفضل محمد بن عبدالله الشیبانی]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۳، ص۵۱۶؛ مستدرک الوسائل، ج۲، ص۱۱۰، ح۱۵۶۲؛ ج۴، ص۱۷۲، ح۴۴۰۸.</ref> از وی [[روایت]] کرده‌اند که از شاگردانش شمرده می‌گردند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 580-581.</ref>

==جایگاه [[حدیثی]] [[راوی]]==
[[شیخ طوسی]]: {{عربی|جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی، فاضل<ref>در دلالت لفظ [[فاضل]] که در [[ترجمه]] دسته ای از روایات به کار رفته، بر [[توثیق]] یا [[مدح]] [[اختلاف]] است. (ر.ک: معجم مصطلحات الرجال و الدرایه، ص۱۱۳)
کلباسی نوشته است: {{عربی|یقال فی بعض التراجم: فاضل، وقد [[صرح]] العلامة فی الخلاصة فی ترجمة [[خیثمة]]: بعدم دلالته علی العدالة ([[خلاصة الأقوال]]: ص۶۶، ش۸) و عن بعض [[أهل]] الدرایة، دلالته علی العدالة (الرواشح السماویة: ۶۰، الراشحة الثالثة [[عشر]]). و [[الحق]] هو القول [[الأول]]؛ لعدم استلزام [[الفضل]] للعدالة، و لا غلبة العادل فی الفاضل، و لا ظهور الفضل فی نفسه فی العدالة؛ لکن یمکن أن یقال: إن الأعصار والأمصار مختلفة فی باب الغلبة؛ إذ فی بعض الأعصار یکون غالب [[الناس]] من العدول فضلا عن الفضلاء، بل الفضل بنفسه ظاهر فی العدالة؛ إذ العلم بالمهالک یقتضی التجنب عنها، بل هذا ثمرة الفضل، کما أن ثمرة العقل التجنب عن المضار، بخلاف المجانین و الصبیان.
لکن نقول: إنه لو اختلفت الأعصار والأمصار فی [[عدالة]] الفاضل، فلا جدوی فی إفادة ذکر [[الفضل]] فی الترجمة فی إفادة العدالة للجهل بحالة العصر والمصر، کما أن الفضل وإن کان بعض أصنافه مقتضیا للتجنب عن المهالک و رفض الشهوات، کعلم الفقه والحدیث، لا مطلقا؛ لعدم اقتضاء [[علم]] الرمل مثلا للتجنب عن المعاصی و الشهوات رأسا، لکن [[شهوات]] الإنسان بمکان من الطغیان، بحیث تجعل الشخص مسلوب الشعور، کأنه لا یفقه بقلبه، ولا یری بعینه، ولا یبصر بسمعه، فهی تقتضی لارتکاب المعاصی و هی قاهرة فی الغالب غایة القهر. بل العلم بنفسه مما (إنما) یکون مقتضیا للنخوة و الکبر و زیادة الشأن المقتضیة للسعی فی الأمور المناسبة للشأن، وکذا [[قوة]] الإدراک المقتضیة للسعی فی الأمور المناسبة للنفس، فاقتضاء التجنب عن المعاصی و الشهوات یضمحل، ولا یترتب علیه أثر، کما أنه لو کان لبعض أصناف الفضل ظهور فی التجنب، فیظهر بما ذکرنا أنه [[بدوی]]، و یرتفع الظهور بملاحظة ما ذکرناه}}. (الرسائل، الرجالیه، ج۲، ص۴۴۵ - ۴۴۶، (فائدة [١] فی مدلول [[فاضل]]}}.</ref>، روی عن أبیه جمیع کتب أبیه}}<ref>رجال الطوسی، ص۴۱۸، ش۶۰۴۳.</ref>.

[[ابن داوود]] او را در قسم یکم رجالش که به ممدوحان اختصاص دارد، عنوان کرده است<ref>ر.ک: الرجال (ابن داود)، ص۸۹، ش۳۲۹.</ref>.

[[مجلسی اول]]<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۲۵۳: {{عربی|عن جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی فاضل روی عن أبیه جمیع کتب أبیه روی عنه أبو المفضل الشیبانی لم یرو عنهم{{عم}} (رجال الشیخ) فالخبر حسن کالصحیح}}.</ref> و دوم<ref>الوجیزة فی الرجال، ص۴۶، ش۳۸۲: جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی، ح.</ref> او را از [[راویان ممدوح]] معرفی کرده‌اند.

[[مامقانی]]: {{عربی|فیکون من الحسان. و عدم تعرض الحاوی... و غیره إیاه، غیر ضائر}}<ref>تنقیح المقال، ج۱۶، ص۶۰، ش۴۰۸۳.</ref>.

برای [[حسن حال]] [[راوی]] و قرار گرفتنش در زمره راویان ممدوح می‌‌توان به اموری [[استدلال]] کرد:
# تعبیر فاضل که در [[رجال شیخ طوسی]] درباره‌اش گفته شده است.
#[[روایت]] همه کتب پدرش. [[شیخ طوسی]]: {{عربی|محمد بن مسعود العياشي،... جليل القدر، واسع الأخبار، بصير بالرواية، مطلع عليها. له كتب كثيرة تزيد علي مائتي مصنف، ذكر فهرست كتبه ابن إسحاق النديم. منها:... أخبرنا جماعة، عن أبي المفضل، عن جعفر بن محمد بن مسعود العياشي، عن أبيه، بجميع كتبه و رواياته}}<ref>الفهرست (طوسی)، ص۳۹۶ - ۳۹۹، ش۶۰۵.</ref>. [[نجاشی]]: {{عربی|"أبو النضر محمد بن مسعود بن محمد بن عیاش السلمی السمرقندی، المعروف بالعیاشی: ثقة، صدوق، عین من عیون هذه الطائفة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۳۵۰، ش۹۴۴.</ref>.
#[[روایت]] [[راوی]] جلیل القدری مانند [[جعفر بن محمد بن قولویه]] از ایشان<ref>الإستبصار، ج۲، ص۴۷، ح۱۵۳: {{عربی|أبو القاسم جعفر بن محمد بن قولویه، عن جعفر بن محمد بن مسعود، عن جعفر ابن معروف قال کتبت إلی أبی بکر الرازی فی زکاة الفطرة و سألناه أن یکتب فی ذلک إلی مولانا یعنی علی بن محمد و کتب: أن ذلک قد خرج لعلی بن مهزیار أنه یخرج من کل شیء التمر و البر و غیره صاع و لیس عندنا بعد جوابه علینا فی ذلک اختلاف}}. (تهذیب الأحکام، ج۴، ص۸۱، ح۲۳۲)</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 581-583.</ref>

==جستارهای وابسته==
*[[أبو النضر محمد بن مسعود العیاشی]] (پدر)

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM009729.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۵''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:رجال تفسیری]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:طبقه هشتم راویان]]

جعفر بن محمد بن مسعود عیاشی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali: Ali صفحهٔ جعفر بن محمد بن مسعود را به جعفر بن محمد بن مسعود عیاشی منتقل کرد