جنبش - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T14:51:25Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۱
خط ۶:		خط ۶:

	یکی از مفاهیم همسو با مفهوم جنبش که گاهی در [[ادبیات]] عمومی خلط می‌شود و به جای هم به کار می‌رود واژۀ [[انقلاب]] است. مناسب است به منظور تحدید حدود و [[ثغور]] و بازشناسی این دو اصطلاح از یکدیگر، مفهوم [[انقلاب]] نیز [[تبیین]] شود.		یکی از مفاهیم همسو با مفهوم جنبش که گاهی در [[ادبیات]] عمومی خلط می‌شود و به جای هم به کار می‌رود واژۀ [[انقلاب]] است. مناسب است به منظور تحدید حدود و [[ثغور]] و بازشناسی این دو اصطلاح از یکدیگر، مفهوم [[انقلاب]] نیز [[تبیین]] شود.
	[[انقلاب]] در لغت به معنای [[تغییر]]، [[تحول]]، دگرگونی و... است. این واژه که در لاتین معادل “Revolution” است نخست در [[علم]] [[نجوم]] به کار می‌رفته و به معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت [[ستارگان]] به جای اول بوده است. البته باید توجه داشت که واژۀ [[انقلاب]] در [[فارسی]] نیز از جمله اصطلاحات اخترشناسی به شمار می‌آمده است و اصطلاحاتی چون [[انقلاب]] صیفی و [[انقلاب]] شتوی [[شاهد]] این مدعاست. این اصطلاح که به معنای دگرگونی ناگهانی است و در [[علم]] اخترشناسی کاربرد داشته، کم‌کم در قرن هفدهم وارد [[علوم]] [[اجتماعی]] شد و به منزلۀ یکی از اصطلاحات [[علوم سیاسی]] مطرح گردید. این واژه نخستین‌بار در سال ۱۶۶۰ م، پس از سرنگونی “پارلمان دنباله” و بازگشت رژیم [[پادشاهی]] در حوزۀ [[علوم سیاسی]] به کار رفت و کم‌کم در مباحثی چون [[انقلاب]] صنعتی، [[انقلاب]] [[سیاسی]]، [[انقلاب]] [[اجتماعی]] و و [[انقلاب]] [[فکری]] مطرح شد<ref>برای مطالعه بیشتر در این باره، ر. ک: هانا آرنت، انقلاب، ترجمه عباس باقری، ص۵۶.</ref>. گرچه [[تاریخ]] [[انقلاب]] به یونان باستان باز می‌گردد، باید توجه داشت که انقلاب‌های عصر قدیم تنها به معنای [[تغییر]] [[حکومت]] بوده است؛ حال آنکه در انقلاب‌های معاصر، دو عنصر [[استقلال]] و [[آزادی]] از شاخصه‌های [[انقلاب]] به شمار می‌رود. اکنون با توجه به کاربرد لغوی و تاریخچۀ این واژه، تعریف اصطلاحی [[انقلاب]] چیست؟ در تعریف اصطلاحی، صاحب‌نظران دو دسته تعریف عام عرضه کرده‌اند. برخی از آنان همچون کرین برینتون<ref>Crane Brinton.. </ref>، جورج پتی<ref>Pettee George. </ref>، زیگموند نویمان<ref>Sigmund Neurnann.. </ref> و همچنین برخی از طرفداران [[سنت]] مارکسیستی نظیر لنین<ref>Lenine.. </ref>، مائو<ref>Mao.. </ref> و کاسترو<ref>Castro.. </ref> مایل‌اند بدانند که “تحول چگونه [و با چه روشی] صورت گرفته است؟ ” بنابراین برای آنها [[خشونت‌آمیز]] یا مسالمت‌آمیز بودن تحولات در درجۀ اول اهمیت دارد. اما دسته‌ای دیگر نظیر چالمرز جانسون<ref>Paul Will Kinson.. </ref>، رودولف رومل<ref>Rudolf Include.. </ref>، ریموند تانتر<ref>Raymond Tanter.. </ref>، پیتر کالورت<ref>Peter Calvert.. </ref> و جیمز دیویس<ref>James Davis.. </ref> از جمله کسانی‌اند که افزون بر شرایط بالا به موضوع [[تحول]] یا [[میزان]] گستردگی آن بیشتر [[تمایل]] نشان می‌دهند<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۰-۴۲.</ref>. پس برای این دسته از نظریه‌پردازان، در درجۀ نخست محدوده و گسترۀ [[تغییر]] اهمیت دارد. به هر حال، همان‌گونه که پیش‌تر نیز گفتیم، گرچه صاحب‌نظران تعریف یک‌سانی از [[انقلاب]] عرضه نکرده‌اند، می‌توان شاخص‌هایی از رویکردهای مختلف [[انقلاب]] به [[دست]] داد که نظریه‌پردازان مختلف بر آن توافق نسبی دارند. کوهن<ref>Cohen.. </ref> [[معتقد]] است هر انقلابی شش ویژگی دارد: استحالۀ ساختار ارزشی، [[تغییر]] ساختار [[اجتماعی]]، [[تحول]] نهادهای [[سیاسی]]، قانونی (یا غیرقانونی) بودن [[تغییر]]، [[تغییر]] [[نخبگان]] (چه از لحاظ افراد یا از حیث ترکیب [[اجتماعی]])، و [[خشونت]] که به [[سقوط]] رژیم می‌انجامد<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۲.</ref>. یاروسلاوکریجی (۱۹۸۳)، محقق معاصر، دراین‌باره می‌گوید: [[انقلاب]] باید در [[ایدئولوژی]]، رژیم [[سیاسی]] و ساختار [[اجتماعی]] و [[اقتصادی]] [[جامعه]] [[تغییر]] پدید آورد<ref>به نقل از: مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. بنابراین مایکل راش<ref>Michael Rush.. </ref> در تعریف عملی و منطقی [[انقلاب]] می‌نویسد: “سرنگونی یک رژیم در نتیجه [[خشونت]] یا [[تهدید]] [[خشونت]] می‌باشد که به تغییرات قابل ملاحظه یا دگرگونی یک [[جامعه]] از نظر [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] منجر می‌شود و یا این تغییرات را به دنبال دارد”<ref>مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. با توجه به عناصر مشترک موجود در تعریف [[انقلاب]] می‌توان گفت [[انقلاب]] “حرکت مردمی در جهت [[تغییر]] سریع و بنیادی [[ارزش‌ها]] و باورهای مسلط [[جامعه]]، نهادهای [[سیاسی]]، ساختارهای [[اجتماعی]]، [[رهبری]]، روش‌ها و فعالیت‌های [[حکومتی]] یک [[جامعه]] [است] که توأم با [[خشونت]] باشد”<ref>منوچهر محمدی، تحلیلی بر انقلاب اسلامی، ص۳۰.</ref>. با توجه به تعریف‌های یادشده می‌توان گفت در هر [[انقلاب]] سه ویژگی عمده و اساسی وجود خواهد داشت:		[[انقلاب]] در لغت به معنای [[تغییر]]، [[تحول]]، دگرگونی و... است. این واژه که در لاتین معادل “Revolution” است نخست در [[علم]] [[نجوم]] به کار می‌رفته و به معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت [[ستارگان]] به جای اول بوده است. البته باید توجه داشت که واژۀ [[انقلاب]] در [[فارسی]] نیز از جمله اصطلاحات اخترشناسی به شمار می‌آمده است و اصطلاحاتی چون [[انقلاب]] صیفی و [[انقلاب]] شتوی [[شاهد]] این مدعاست. این اصطلاح که به معنای دگرگونی ناگهانی است و در [[علم]] اخترشناسی کاربرد داشته، کم‌کم در قرن هفدهم وارد [[علوم]] [[اجتماعی]] شد و به منزلۀ یکی از اصطلاحات [[علوم سیاسی]] مطرح گردید. این واژه نخستین‌بار در سال ۱۶۶۰ م، پس از سرنگونی “پارلمان دنباله” و بازگشت رژیم [[پادشاهی]] در حوزۀ [[علوم سیاسی]] به کار رفت و کم‌کم در مباحثی چون [[انقلاب]] صنعتی، [[انقلاب]] [[سیاسی]]، [[انقلاب]] [[اجتماعی]] و و [[انقلاب]] [[فکری]] مطرح شد<ref>برای مطالعه بیشتر در این باره، ر. ک: هانا آرنت، انقلاب، ترجمه عباس باقری، ص۵۶.</ref>. گرچه [[تاریخ]] [[انقلاب]] به یونان باستان باز می‌گردد، باید توجه داشت که انقلاب‌های عصر قدیم تنها به معنای [[تغییر]] [[حکومت]] بوده است؛ حال آنکه در انقلاب‌های معاصر، دو عنصر [[استقلال]] و [[آزادی]] از شاخصه‌های [[انقلاب]] به شمار می‌رود. اکنون با توجه به کاربرد لغوی و تاریخچۀ این واژه، تعریف اصطلاحی [[انقلاب]] چیست؟ در تعریف اصطلاحی، صاحب‌نظران دو دسته تعریف عام عرضه کرده‌اند. برخی از آنان همچون کرین برینتون<ref>Crane Brinton.. </ref>، جورج پتی<ref>Pettee George. </ref>، زیگموند نویمان<ref>Sigmund Neurnann.. </ref> و همچنین برخی از طرفداران [[سنت]] مارکسیستی نظیر لنین<ref>Lenine.. </ref>، مائو<ref>Mao.. </ref> و کاسترو<ref>Castro.. </ref> مایل‌اند بدانند که “تحول چگونه [و با چه روشی] صورت گرفته است؟ ” بنابراین برای آنها [[خشونت‌آمیز]] یا مسالمت‌آمیز بودن تحولات در درجۀ اول اهمیت دارد. اما دسته‌ای دیگر نظیر چالمرز جانسون<ref>Paul Will Kinson.. </ref>، رودولف رومل<ref>Rudolf Include.. </ref>، ریموند تانتر<ref>Raymond Tanter.. </ref>، پیتر کالورت<ref>Peter Calvert.. </ref> و جیمز دیویس<ref>James Davis.. </ref> از جمله کسانی‌اند که افزون بر شرایط بالا به موضوع [[تحول]] یا [[میزان]] گستردگی آن بیشتر [[تمایل]] نشان می‌دهند<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۰-۴۲.</ref>. پس برای این دسته از نظریه‌پردازان، در درجۀ نخست محدوده و گسترۀ [[تغییر]] اهمیت دارد. به هر حال، همان‌گونه که پیش‌تر نیز گفتیم، گرچه صاحب‌نظران تعریف یک‌سانی از [[انقلاب]] عرضه نکرده‌اند، می‌توان شاخص‌هایی از رویکردهای مختلف [[انقلاب]] به دست داد که نظریه‌پردازان مختلف بر آن توافق نسبی دارند. کوهن<ref>Cohen.. </ref> [[معتقد]] است هر انقلابی شش ویژگی دارد: استحالۀ ساختار ارزشی، [[تغییر]] ساختار [[اجتماعی]]، [[تحول]] نهادهای [[سیاسی]]، قانونی (یا غیرقانونی) بودن [[تغییر]]، [[تغییر]] [[نخبگان]] (چه از لحاظ افراد یا از حیث ترکیب [[اجتماعی]])، و [[خشونت]] که به [[سقوط]] رژیم می‌انجامد<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۲.</ref>. یاروسلاوکریجی (۱۹۸۳)، محقق معاصر، دراین‌باره می‌گوید: [[انقلاب]] باید در [[ایدئولوژی]]، رژیم [[سیاسی]] و ساختار [[اجتماعی]] و [[اقتصادی]] [[جامعه]] [[تغییر]] پدید آورد<ref>به نقل از: مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. بنابراین مایکل راش<ref>Michael Rush.. </ref> در تعریف عملی و منطقی [[انقلاب]] می‌نویسد: “سرنگونی یک رژیم در نتیجه [[خشونت]] یا [[تهدید]] [[خشونت]] می‌باشد که به تغییرات قابل ملاحظه یا دگرگونی یک [[جامعه]] از نظر [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] منجر می‌شود و یا این تغییرات را به دنبال دارد”<ref>مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. با توجه به عناصر مشترک موجود در تعریف [[انقلاب]] می‌توان گفت [[انقلاب]] “حرکت مردمی در جهت [[تغییر]] سریع و بنیادی [[ارزش‌ها]] و باورهای مسلط [[جامعه]]، نهادهای [[سیاسی]]، ساختارهای [[اجتماعی]]، [[رهبری]]، روش‌ها و فعالیت‌های [[حکومتی]] یک [[جامعه]] [است] که توأم با [[خشونت]] باشد”<ref>منوچهر محمدی، تحلیلی بر انقلاب اسلامی، ص۳۰.</ref>. با توجه به تعریف‌های یادشده می‌توان گفت در هر [[انقلاب]] سه ویژگی عمده و اساسی وجود خواهد داشت:

	'''نخست'''، حضور تودۀ [[مردم]]؛ [[انقلاب]] پدیده‌ای کاملاً مردمی است؛ یعنی وقوع آن به [[مشارکت]] فعال توده‌های [[مردم]] وابسته است. حرکت انقلابی حرکتی از پایین است که توده‌های [[مردم]] در آن ایفای نقش می‌کنند. البته اینکه گفته می‌شود وقوع هر [[انقلاب]] به حضور توده‌های [[مردم]] در آن بستگی دارد، بدین معنا نیست که همه یا نزدیک به همه [[مردم]] باید در وقوع آن نقش مستقیم و فعال ایفا کنند، بلکه یعنی دست‌کم گروهی چشمگیر از توده‌ها در [[انقلاب]] [[مشارکت]] نمایند. دیگران نیز با آن [[مخالفت]] نکنند و با [[سکوت]] خود [[زمینۀ ظهور]] [[انقلاب]] را فراهم آورند؛		'''نخست'''، حضور تودۀ [[مردم]]؛ [[انقلاب]] پدیده‌ای کاملاً مردمی است؛ یعنی وقوع آن به [[مشارکت]] فعال توده‌های [[مردم]] وابسته است. حرکت انقلابی حرکتی از پایین است که توده‌های [[مردم]] در آن ایفای نقش می‌کنند. البته اینکه گفته می‌شود وقوع هر [[انقلاب]] به حضور توده‌های [[مردم]] در آن بستگی دارد، بدین معنا نیست که همه یا نزدیک به همه [[مردم]] باید در وقوع آن نقش مستقیم و فعال ایفا کنند، بلکه یعنی دست‌کم گروهی چشمگیر از توده‌ها در [[انقلاب]] [[مشارکت]] نمایند. دیگران نیز با آن [[مخالفت]] نکنند و با [[سکوت]] خود [[زمینۀ ظهور]] [[انقلاب]] را فراهم آورند؛

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:54:02Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	==مقدمه==		== مقدمه ==
	صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:		صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر. ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر. ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:
	... تلاش جمعی خودانگیخته برای اشاعه دادن [[تغییر]] در هر جهت و با هر وسیله‌ای... بدون استثنا کردن [[خشونت]]، بی‌قانونی، [[انقلاب]] با بازپس نشستن به درون [[اجتماع]] ناکجا آبادی... یک جنبش [[اجتماعی]] باید نشان‌دهندۀ وجود حداقلی از سازمان باشد؛ اگرچه این جنبش ممکن است از یک سطح سازمان بی قاعده، غیررسمی یا جزئی تا جنبش [[اجتماعی]] به [[تغییر]] و علت وجودی سازمان خود، بر پایۀ خواست آگاهانه، [[تعهد]] هنجاری به اهداف باورهای جنبش و [[مشارکت]] فعالانۀ [[پیروان]] و اعضا بنا یابد<ref>چارلز تیلی، از بسیج تا انقلاب، ترجمه علی مرشدی‌زاده، ص۶۲.</ref>.		... تلاش جمعی خودانگیخته برای اشاعه دادن [[تغییر]] در هر جهت و با هر وسیله‌ای... بدون استثنا کردن [[خشونت]]، بی‌قانونی، [[انقلاب]] با بازپس نشستن به درون [[اجتماع]] ناکجا آبادی... یک جنبش [[اجتماعی]] باید نشان‌دهندۀ وجود حداقلی از سازمان باشد؛ اگرچه این جنبش ممکن است از یک سطح سازمان بی قاعده، غیررسمی یا جزئی تا جنبش [[اجتماعی]] به [[تغییر]] و علت وجودی سازمان خود، بر پایۀ خواست آگاهانه، [[تعهد]] هنجاری به اهداف باورهای جنبش و [[مشارکت]] فعالانۀ [[پیروان]] و اعضا بنا یابد<ref>چارلز تیلی، از بسیج تا انقلاب، ترجمه علی مرشدی‌زاده، ص۶۲.</ref>.

	این تعریف که شبیه تعریف وبر از جنبش است، به گروهی از [[مردم]] گفته می‌شود که به نوعی خود را به [[نظام]] [[باور]] مشترکی معطوف می‌سازند و با یکدیگر برای ایجاد [[تغییر]] بر پایۀ آن سمت‌گیری مشترک می‌کنند<ref>ر.ک: چارلز تیلی، از بسیج تا انقلاب، ترجمه علی مرشدی‌زاده، ص۶۳.</ref>. با توجه به تعاریف یادشده، می‌توان عناصر مشترکی را که طیف وسیعی از صاحب‌نظران پذیرفته‌اند ارائه کرد. در جنبش، عناصری مانند مردمی بودن، خودجوش بودن، [[خشونت]] و بی‌قانونی وجود دارد و همچنین دارای حداقل [[نظم]] و سازمان است و اعضای آن [[باورها]] و اهداف مشترکی دارند.		این تعریف که شبیه تعریف وبر از جنبش است، به گروهی از [[مردم]] گفته می‌شود که به نوعی خود را به [[نظام]] [[باور]] مشترکی معطوف می‌سازند و با یکدیگر برای ایجاد [[تغییر]] بر پایۀ آن سمت‌گیری مشترک می‌کنند<ref>ر. ک: چارلز تیلی، از بسیج تا انقلاب، ترجمه علی مرشدی‌زاده، ص۶۳.</ref>. با توجه به تعاریف یادشده، می‌توان عناصر مشترکی را که طیف وسیعی از صاحب‌نظران پذیرفته‌اند ارائه کرد. در جنبش، عناصری مانند مردمی بودن، خودجوش بودن، [[خشونت]] و بی‌قانونی وجود دارد و همچنین دارای حداقل [[نظم]] و سازمان است و اعضای آن [[باورها]] و اهداف مشترکی دارند.

	یکی از مفاهیم همسو با مفهوم جنبش که گاهی در [[ادبیات]] عمومی خلط می‌شود و به جای هم به کار می‌رود واژۀ [[انقلاب]] است. مناسب است به منظور تحدید حدود و [[ثغور]] و بازشناسی این دو اصطلاح از یکدیگر، مفهوم [[انقلاب]] نیز [[تبیین]] شود.		یکی از مفاهیم همسو با مفهوم جنبش که گاهی در [[ادبیات]] عمومی خلط می‌شود و به جای هم به کار می‌رود واژۀ [[انقلاب]] است. مناسب است به منظور تحدید حدود و [[ثغور]] و بازشناسی این دو اصطلاح از یکدیگر، مفهوم [[انقلاب]] نیز [[تبیین]] شود.
	[[انقلاب]] در لغت به معنای [[تغییر]]، [[تحول]]، دگرگونی و... است. این واژه که در لاتین معادل “Revolution” است نخست در [[علم]] [[نجوم]] به کار می‌رفته و به معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت [[ستارگان]] به جای اول بوده است. البته باید توجه داشت که واژۀ [[انقلاب]] در [[فارسی]] نیز از جمله اصطلاحات اخترشناسی به شمار می‌آمده است و اصطلاحاتی چون [[انقلاب]] صیفی و [[انقلاب]] شتوی [[شاهد]] این مدعاست. این اصطلاح که به معنای دگرگونی ناگهانی است و در [[علم]] اخترشناسی کاربرد داشته، کم‌کم در قرن هفدهم وارد [[علوم]] [[اجتماعی]] شد و به منزلۀ یکی از اصطلاحات [[علوم سیاسی]] مطرح گردید. این واژه نخستین‌بار در سال ۱۶۶۰ م، پس از سرنگونی “پارلمان دنباله” و بازگشت رژیم [[پادشاهی]] در حوزۀ [[علوم سیاسی]] به کار رفت و کم‌کم در مباحثی چون [[انقلاب]] صنعتی، [[انقلاب]] [[سیاسی]]، [[انقلاب]] [[اجتماعی]] و و [[انقلاب]] [[فکری]] مطرح شد<ref>برای مطالعه بیشتر در این باره، ر.ک: هانا آرنت، انقلاب، ترجمه عباس باقری، ص۵۶.</ref>. گرچه [[تاریخ]] [[انقلاب]] به یونان باستان باز می‌گردد، باید توجه داشت که انقلاب‌های عصر قدیم تنها به معنای [[تغییر]] [[حکومت]] بوده است؛ حال آنکه در انقلاب‌های معاصر، دو عنصر [[استقلال]] و [[آزادی]] از شاخصه‌های [[انقلاب]] به شمار می‌رود. اکنون با توجه به کاربرد لغوی و تاریخچۀ این واژه، تعریف اصطلاحی [[انقلاب]] چیست؟ در تعریف اصطلاحی، صاحب‌نظران دو دسته تعریف عام عرضه کرده‌اند. برخی از آنان همچون کرین برینتون<ref>Crane Brinton.. </ref>، جورج پتی<ref>Pettee George. </ref>، زیگموند نویمان<ref>Sigmund Neurnann.. </ref> و همچنین برخی از طرفداران [[سنت]] مارکسیستی نظیر لنین<ref>Lenine.. </ref>، مائو<ref>Mao.. </ref> و کاسترو<ref>Castro.. </ref> مایل‌اند بدانند که “تحول چگونه [و با چه روشی] صورت گرفته ~~است؟”~~ بنابراین برای آنها [[خشونت‌آمیز]] یا مسالمت‌آمیز بودن تحولات در درجۀ اول اهمیت دارد. اما دسته‌ای دیگر نظیر چالمرز جانسون<ref>Paul Will Kinson.. </ref>، رودولف رومل<ref>Rudolf Include.. </ref>، ریموند تانتر<ref>Raymond Tanter.. </ref>، پیتر کالورت<ref>Peter Calvert.. </ref> و جیمز دیویس<ref>James Davis.. </ref> از جمله کسانی‌اند که افزون بر شرایط بالا به موضوع [[تحول]] یا [[میزان]] گستردگی آن بیشتر [[تمایل]] نشان می‌دهند<ref>ر.ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۰-۴۲.</ref>. پس برای این دسته از نظریه‌پردازان، در درجۀ نخست محدوده و گسترۀ [[تغییر]] اهمیت دارد. به هر حال، همان‌گونه که پیش‌تر نیز گفتیم، گرچه صاحب‌نظران تعریف یک‌سانی از [[انقلاب]] عرضه نکرده‌اند، می‌توان شاخص‌هایی از رویکردهای مختلف [[انقلاب]] به [[دست]] داد که نظریه‌پردازان مختلف بر آن توافق نسبی دارند. کوهن<ref>Cohen.. </ref> [[معتقد]] است هر انقلابی شش ویژگی دارد: استحالۀ ساختار ارزشی، [[تغییر]] ساختار [[اجتماعی]]، [[تحول]] نهادهای [[سیاسی]]، قانونی (یا غیرقانونی) بودن [[تغییر]]، [[تغییر]] [[نخبگان]] (چه از لحاظ افراد یا از حیث ترکیب [[اجتماعی]])، و [[خشونت]] که به [[سقوط]] رژیم می‌انجامد<ref>ر.ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۲.</ref>. یاروسلاوکریجی (۱۹۸۳)، محقق معاصر، دراین‌باره می‌گوید: [[انقلاب]] باید در [[ایدئولوژی]]، رژیم [[سیاسی]] و ساختار [[اجتماعی]] و [[اقتصادی]] [[جامعه]] [[تغییر]] پدید آورد<ref>به نقل از: مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. بنابراین مایکل راش<ref>Michael Rush.. </ref> در تعریف عملی و منطقی [[انقلاب]] می‌نویسد: “سرنگونی یک رژیم در نتیجه [[خشونت]] یا [[تهدید]] [[خشونت]] می‌باشد که به تغییرات قابل ملاحظه یا دگرگونی یک [[جامعه]] از نظر [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] منجر می‌شود و یا این تغییرات را به دنبال دارد”<ref>مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. با توجه به عناصر مشترک موجود در تعریف [[انقلاب]] می‌توان گفت [[انقلاب]] “حرکت مردمی در جهت [[تغییر]] سریع و بنیادی [[ارزش‌ها]] و باورهای مسلط [[جامعه]]، نهادهای [[سیاسی]]، ساختارهای [[اجتماعی]]، [[رهبری]]، روش‌ها و فعالیت‌های [[حکومتی]] یک [[جامعه]] [است] که توأم با [[خشونت]] باشد”<ref>منوچهر محمدی، تحلیلی بر انقلاب اسلامی، ص۳۰.</ref>. با توجه به تعریف‌های یادشده می‌توان گفت در هر [[انقلاب]] سه ویژگی عمده و اساسی وجود خواهد داشت:		[[انقلاب]] در لغت به معنای [[تغییر]]، [[تحول]]، دگرگونی و... است. این واژه که در لاتین معادل “Revolution” است نخست در [[علم]] [[نجوم]] به کار می‌رفته و به معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت [[ستارگان]] به جای اول بوده است. البته باید توجه داشت که واژۀ [[انقلاب]] در [[فارسی]] نیز از جمله اصطلاحات اخترشناسی به شمار می‌آمده است و اصطلاحاتی چون [[انقلاب]] صیفی و [[انقلاب]] شتوی [[شاهد]] این مدعاست. این اصطلاح که به معنای دگرگونی ناگهانی است و در [[علم]] اخترشناسی کاربرد داشته، کم‌کم در قرن هفدهم وارد [[علوم]] [[اجتماعی]] شد و به منزلۀ یکی از اصطلاحات [[علوم سیاسی]] مطرح گردید. این واژه نخستین‌بار در سال ۱۶۶۰ م، پس از سرنگونی “پارلمان دنباله” و بازگشت رژیم [[پادشاهی]] در حوزۀ [[علوم سیاسی]] به کار رفت و کم‌کم در مباحثی چون [[انقلاب]] صنعتی، [[انقلاب]] [[سیاسی]]، [[انقلاب]] [[اجتماعی]] و و [[انقلاب]] [[فکری]] مطرح شد<ref>برای مطالعه بیشتر در این باره، ر. ک: هانا آرنت، انقلاب، ترجمه عباس باقری، ص۵۶.</ref>. گرچه [[تاریخ]] [[انقلاب]] به یونان باستان باز می‌گردد، باید توجه داشت که انقلاب‌های عصر قدیم تنها به معنای [[تغییر]] [[حکومت]] بوده است؛ حال آنکه در انقلاب‌های معاصر، دو عنصر [[استقلال]] و [[آزادی]] از شاخصه‌های [[انقلاب]] به شمار می‌رود. اکنون با توجه به کاربرد لغوی و تاریخچۀ این واژه، تعریف اصطلاحی [[انقلاب]] چیست؟ در تعریف اصطلاحی، صاحب‌نظران دو دسته تعریف عام عرضه کرده‌اند. برخی از آنان همچون کرین برینتون<ref>Crane Brinton.. </ref>، جورج پتی<ref>Pettee George. </ref>، زیگموند نویمان<ref>Sigmund Neurnann.. </ref> و همچنین برخی از طرفداران [[سنت]] مارکسیستی نظیر لنین<ref>Lenine.. </ref>، مائو<ref>Mao.. </ref> و کاسترو<ref>Castro.. </ref> مایل‌اند بدانند که “تحول چگونه [و با چه روشی] صورت گرفته است؟ ” بنابراین برای آنها [[خشونت‌آمیز]] یا مسالمت‌آمیز بودن تحولات در درجۀ اول اهمیت دارد. اما دسته‌ای دیگر نظیر چالمرز جانسون<ref>Paul Will Kinson.. </ref>، رودولف رومل<ref>Rudolf Include.. </ref>، ریموند تانتر<ref>Raymond Tanter.. </ref>، پیتر کالورت<ref>Peter Calvert.. </ref> و جیمز دیویس<ref>James Davis.. </ref> از جمله کسانی‌اند که افزون بر شرایط بالا به موضوع [[تحول]] یا [[میزان]] گستردگی آن بیشتر [[تمایل]] نشان می‌دهند<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۰-۴۲.</ref>. پس برای این دسته از نظریه‌پردازان، در درجۀ نخست محدوده و گسترۀ [[تغییر]] اهمیت دارد. به هر حال، همان‌گونه که پیش‌تر نیز گفتیم، گرچه صاحب‌نظران تعریف یک‌سانی از [[انقلاب]] عرضه نکرده‌اند، می‌توان شاخص‌هایی از رویکردهای مختلف [[انقلاب]] به [[دست]] داد که نظریه‌پردازان مختلف بر آن توافق نسبی دارند. کوهن<ref>Cohen.. </ref> [[معتقد]] است هر انقلابی شش ویژگی دارد: استحالۀ ساختار ارزشی، [[تغییر]] ساختار [[اجتماعی]]، [[تحول]] نهادهای [[سیاسی]]، قانونی (یا غیرقانونی) بودن [[تغییر]]، [[تغییر]] [[نخبگان]] (چه از لحاظ افراد یا از حیث ترکیب [[اجتماعی]])، و [[خشونت]] که به [[سقوط]] رژیم می‌انجامد<ref>ر. ک: آلوین استانفورد کوهن، تئوری‌های انقلاب، ترجمه علیرضا طیب، ص۴۲.</ref>. یاروسلاوکریجی (۱۹۸۳)، محقق معاصر، دراین‌باره می‌گوید: [[انقلاب]] باید در [[ایدئولوژی]]، رژیم [[سیاسی]] و ساختار [[اجتماعی]] و [[اقتصادی]] [[جامعه]] [[تغییر]] پدید آورد<ref>به نقل از: مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. بنابراین مایکل راش<ref>Michael Rush.. </ref> در تعریف عملی و منطقی [[انقلاب]] می‌نویسد: “سرنگونی یک رژیم در نتیجه [[خشونت]] یا [[تهدید]] [[خشونت]] می‌باشد که به تغییرات قابل ملاحظه یا دگرگونی یک [[جامعه]] از نظر [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] منجر می‌شود و یا این تغییرات را به دنبال دارد”<ref>مایکل راش، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، ص۲۲۴.</ref>. با توجه به عناصر مشترک موجود در تعریف [[انقلاب]] می‌توان گفت [[انقلاب]] “حرکت مردمی در جهت [[تغییر]] سریع و بنیادی [[ارزش‌ها]] و باورهای مسلط [[جامعه]]، نهادهای [[سیاسی]]، ساختارهای [[اجتماعی]]، [[رهبری]]، روش‌ها و فعالیت‌های [[حکومتی]] یک [[جامعه]] [است] که توأم با [[خشونت]] باشد”<ref>منوچهر محمدی، تحلیلی بر انقلاب اسلامی، ص۳۰.</ref>. با توجه به تعریف‌های یادشده می‌توان گفت در هر [[انقلاب]] سه ویژگی عمده و اساسی وجود خواهد داشت:

	'''نخست'''، حضور تودۀ [[مردم]]؛ [[انقلاب]] پدیده‌ای کاملاً مردمی است؛ یعنی وقوع آن به [[مشارکت]] فعال توده‌های [[مردم]] وابسته است. حرکت انقلابی حرکتی از پایین است که توده‌های [[مردم]] در آن ایفای نقش می‌کنند. البته اینکه گفته می‌شود وقوع هر [[انقلاب]] به حضور توده‌های [[مردم]] در آن بستگی دارد، بدین معنا نیست که همه یا نزدیک به همه [[مردم]] باید در وقوع آن نقش مستقیم و فعال ایفا کنند، بلکه یعنی دست‌کم گروهی چشمگیر از توده‌ها در [[انقلاب]] [[مشارکت]] نمایند. دیگران نیز با آن [[مخالفت]] نکنند و با [[سکوت]] خود [[زمینۀ ظهور]] [[انقلاب]] را فراهم آورند؛		'''نخست'''، حضور تودۀ [[مردم]]؛ [[انقلاب]] پدیده‌ای کاملاً مردمی است؛ یعنی وقوع آن به [[مشارکت]] فعال توده‌های [[مردم]] وابسته است. حرکت انقلابی حرکتی از پایین است که توده‌های [[مردم]] در آن ایفای نقش می‌کنند. البته اینکه گفته می‌شود وقوع هر [[انقلاب]] به حضور توده‌های [[مردم]] در آن بستگی دارد، بدین معنا نیست که همه یا نزدیک به همه [[مردم]] باید در وقوع آن نقش مستقیم و فعال ایفا کنند، بلکه یعنی دست‌کم گروهی چشمگیر از توده‌ها در [[انقلاب]] [[مشارکت]] نمایند. دیگران نیز با آن [[مخالفت]] نکنند و با [[سکوت]] خود [[زمینۀ ظهور]] [[انقلاب]] را فراهم آورند؛

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، مرحله دوم

2022-08-04T05:58:22Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، مرحله دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	==مقدمه==		==مقدمه==
	صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:		صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:16:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۶
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	{{انقلاب}}		{{انقلاب}}

	[[رده:جنبش]]		[[رده:جنبش]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-04-21T10:22:12Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۲
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	'''سوم'''، [[تغییر]] بنیادین و همه‌جانبه؛ در انقلاب‌های [[اجتماعی]] معمولاً اهداف با [[تغییر]] نهادهای [[سیاسی]] و [[رهبران]] برآورده نمی‌شود، بلکه باید در اهداف، سیاست‌های کلی، جهت‌گیری‌ها و خط‌مشی‌های [[سیاست]] داخلی و خارجی تحولاتی عمده صورت گیرد تا [[انقلاب]] [[اجتماعی]] صادق باشد. به هر حال، [[انقلاب]] مرحله تکمیل‌یافتۀ جنبش است. گرچه در جنبش نیز مؤلفه‌های [[تغییر]]، [[خشونت]] و مردمی بودن وجود دارد، این شاخص‌ها در [[انقلاب]] کامل‌تر و گسترده‌تر است.		'''سوم'''، [[تغییر]] بنیادین و همه‌جانبه؛ در انقلاب‌های [[اجتماعی]] معمولاً اهداف با [[تغییر]] نهادهای [[سیاسی]] و [[رهبران]] برآورده نمی‌شود، بلکه باید در اهداف، سیاست‌های کلی، جهت‌گیری‌ها و خط‌مشی‌های [[سیاست]] داخلی و خارجی تحولاتی عمده صورت گیرد تا [[انقلاب]] [[اجتماعی]] صادق باشد. به هر حال، [[انقلاب]] مرحله تکمیل‌یافتۀ جنبش است. گرچه در جنبش نیز مؤلفه‌های [[تغییر]]، [[خشونت]] و مردمی بودن وجود دارد، این شاخص‌ها در [[انقلاب]] کامل‌تر و گسترده‌تر است.
	گفتنی است گرچه در این تحقیق کوشیده‌ایم در کاربرد مفاهیم دقت لازم را داشته باشیم، ممکن است گاه واژه‌های [[انقلاب]] و جنبش به [[دلیل]] [[قرابت]] فراوان به جای یکدیگر به کار رفته باشد<ref>[[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۵۲.</ref>.		گفتنی است گرچه در این تحقیق کوشیده‌ایم در کاربرد مفاهیم دقت لازم را داشته باشیم، ممکن است گاه واژه‌های [[انقلاب]] و جنبش به [[دلیل]] [[قرابت]] فراوان به جای یکدیگر به کار رفته باشد<ref>[[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۵۲.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '{{امامت}} ==مقدمه==' به '{{امامت}} ==مقدمه=='

2022-01-01T12:00:29Z

جایگزینی متن - '{{امامت}} ==مقدمه==' به '{{امامت}} ==مقدمه=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:		صاحب‌نظران برای جنبش نیز، نظیر دیگر مفاهیم [[اجتماعی]] تعاریف گوناگون و متفاوتی مطرح کرده‌اند. برای مثال در یک تعریف، جنبش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] به کوشش جمعی برای پیشبرد [[هدف]] یا [[مقاومت]] در برابر دگرگونی‌های یک [[جامعه]] گفته شده است<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶.</ref>. در تعریفی دیگر، جنبش به “هیجان، حرکت مردمی، ناآرامی، کوشش جمعی برای رسیدن به هدفی روشن و به ویژه دگرگونی در بعضی نهادهای اجتماعی”<ref>تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۷۵.</ref> گفته می‌شود. وجه تمایز جنبش [[اجتماعی]] از دیگر رفتارهای جمعی و پدیده‌های مشابه [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] مانند [[شورش]]، [[انقلاب]] و حزب در این است که جنبش یا [[نهضت]] و [[قیام]] در مقایسه با [[شورش]] که حرکتی محدود و بدون [[هدف]] یا [[ایدئولوژی]] و سازمان است، کوششی همگانی برای ایجاد [[تغییر]] با [[مشارکت]] آگاهانه و فعالانۀ اعضای آن و دارای کمترین [[نظم]] و سازمان و انگیزه‌های ایدئولوژیک است، اما در مقایسه با حزب، یک جنبش سازمانی کمتر و شیوۀ عملی پراکنده‌تری دارد. یک جنبش معمولاً به سبب گستردگی [[افکار]] و [[عقاید]]، طیف گسترده‌ای از [[مردم]] را در خود جای می‌دهد و اغلب به ایجاد انواع گروه‌های نسبتاً آشکار [[سیاسی]] در درون خود [[گرایش]] دارد<ref>ر.ک: تام باتامور، جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، ص۵۶؛ به نقل از: احمد موثقی، جنبش‌های اسلامی معاصر، ص۱-۲.</ref>. پل ویلکینسون<ref>Paul wil Kinson.. </ref>، در تعریفی متداول از جنبش می‌نویسد:

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-== پانویس == {{پانویس}} {{ +== پانویس == {{پانویس}} {{)

2021-12-18T10:33:56Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-== پانویس == {{پانویس}} {{ +== پانویس == {{پانویس}} {{)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۰۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	{{انقلاب}}		{{انقلاب}}
	[[رده:جنبش]]		[[رده:جنبش]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T19:51:02Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۲۱
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	{{انقلاب}}		{{انقلاب}}
	[[رده:جنبش]]		[[رده:جنبش]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T17:36:35Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۰۶
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100538.jpg\|22px]] [[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|'''اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت''']]		# [[پرونده:1100538.jpg\|22px]] [[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|'''اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

2021-12-16T12:30:18Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100538.jpg\|22px]] [[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|'''اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت''']]		# [[پرونده:1100538.jpg\|22px]] [[محمد علی میرعلی\|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)\|'''اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		==پانویس==