جنگ احد در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* نبوغ نظامی رسول خدا {{صل}} */

2026-02-09T06:31:48Z

نبوغ نظامی رسول خدا {{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۱
خط ۹۸:		خط ۹۸:

	سپس پیامبر {{صل}} در ادامه سخنانش فرمود: [[شهادت]] می‌دهم که اینان در [[روز قیامت]] نزد [[خداوند]] شهیدند. پس نزد آنان بیایید و زیارت‌شان کنید. قسم به آنکه جانم در دست اوست، تا [[قیام قیامت]] هر که بر آنان [[سلام]] کند، سلام او را پاسخ خواهند گفت. تعداد شهدای [[احد]] نزدیک به ۷۰ نفر بود که چهار تن آنها از [[مهاجران]] و بقیه از [[انصار]] بودند، در حالی که تعداد کشته‌های مشرکان فقط ۲۴ نفر بودند<ref>سمیح عاطف، زندگانی پیامبر در قرآن، ج۶، ص۳۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]] ص ۱۵۷ ـ ۱۶۵.</ref>		سپس پیامبر {{صل}} در ادامه سخنانش فرمود: [[شهادت]] می‌دهم که اینان در [[روز قیامت]] نزد [[خداوند]] شهیدند. پس نزد آنان بیایید و زیارت‌شان کنید. قسم به آنکه جانم در دست اوست، تا [[قیام قیامت]] هر که بر آنان [[سلام]] کند، سلام او را پاسخ خواهند گفت. تعداد شهدای [[احد]] نزدیک به ۷۰ نفر بود که چهار تن آنها از [[مهاجران]] و بقیه از [[انصار]] بودند، در حالی که تعداد کشته‌های مشرکان فقط ۲۴ نفر بودند<ref>سمیح عاطف، زندگانی پیامبر در قرآن، ج۶، ص۳۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]] ص ۱۵۷ ـ ۱۶۵.</ref>

			== رزم پیامبر ==
			در باب رزم [[پیامبر]]{{صل}} باید اشاره کرد: در [[روز]] [[احد]] پیامبر{{صل}} ایستاد و پس از آنکه همه [[مسلمانان]] گریختند و جز چهار تن یعنی؛ علی، [[زبیر]]، [[طلحه]]، [[ابو دجانه]]. کسی نزد او نماند. پیامبر{{صل}} به [[جنگ]] پرداخت و چندان [[تیراندازی]] کرد تا تیرهایش تمام شد و سرهای برگشته کمانش [[شکست]] و زه آن گسیخت. پس [[عکاشه بن محصن]] را فرمود: زه آن را درست کند و او گفت: ای [[رسول خدا]] زه نمی‌رسد! گفت: هر طور می‌شود برسان. عکاشه گفت: به خدایی که او را به [[حق]] برانگیخت چندان کشیدم تا رسید و یک وجب از آن را دور سرهای برگشته کمان پیچیدم و سپس آن را گرفت و همچنان تیر می‌انداخت تا دیدم کمانش در هم شکست<ref>ترجمه الغدیر، ج۱۴، ص۶۹.</ref>.

			به گفته امیرالمؤمنین علی{{ع}} چون [[مردم]] در روز احد رسول خدا{{صل}} را تنها گذاشتند، من در کشته‌ها نگریستم، رسول خدا{{صل}} را ندیدم و گفتم: به [[خدا]] او فرار که نمی‌کند و میان کشته‌ها هم که او را نمی‌بینم، پس خدا برای آنچه کردیم بر ما [[خشم]] گرفته و پیامبرش را به [[آسمان]] برده و اکنون برای من بهتر از این کاری نیست که چندان [[نبرد]] کنم تا کشته شوم. پس با شمشیرم به [[دشمن]] حمله بردم تا برای من راه باز کردند و ناگهان رسول خدا را میان ایشان دیدم. در همان روز بود که علی ۶۰ زخم خورد که هر زخمی چندان سخت بود که او را به [[زمین]] افکند و هیچ کس جز [[جبرئیل]] او را برنداشت<ref>اسد الغابه، ج۴، ص۲۰؛ ترجمه الغدیر، ج۱۴، ص۶۳.</ref>.

			پیامبر{{صل}} با کثرت جراحات افتاده بود و علی{{ع}} چون پروانه از شمع وجودش پاسداری می‌داد. البته چند نفری از [[اصحاب]] بعداً به حمایت از پیامبر{{صل}} ملحق شدند. در وقتی که اطراف رسول خدا خلوت شده بود یکی از [[دشمنان]] سرسخت پیامبر{{صل}} به نام «[[ابی بن خلف]]» به قصد کشتن آن حضرت، سوار بر اسب تاخت تا خود را به [[پیامبر]]{{صل}} رساند و این [[ابی بن خلف]] هنگامی که پیامبر{{صل}} در [[مکه]] بود هر [[زمان]] آن حضرت را می‌دید می‌گفت: من اسب قیمتی و راهواری دارم که هر [[روز]] مقدار زیادی ذرت به او می‌دهم تا روزی بر آن سوار شده و تو را به [[قتل]] برسانم و پیامبر{{صل}} هم در جوابش می‌فرمود: انشاء [[الله]] در آن روز من تو را خواهم کشت. در [[روز]] [[احد]] سوار بر همان اسب جلو آمد و با جوش و خروش فریاد زد: من زنده نباشم اگر تو را بگذارم امروز [[نجات]] یابی. [[پیامبر]]{{صل}} به چند نفری که اطرافش بودند فرمود: بگذارید تا نزدیک بیاید و چون نزدیک شد، [[پیامبر اکرم]] حربه‌ای را که در دست [[سهل بن حنیف]] بود از او گرفت و حرکت [[سختی]] به آن داده و گردن [[ابی بن خلف]] را نشانه رفت.

			ضربه پیامبر{{صل}} چنان سخت بود که زخمی در گردن او انداخت و از اسب به [[زمین]] افتاد. نزدیکانش او را از میدان دور کردند؛ ولی او ناله می‌کرد. [[ابوسفیان]] به او گفت: این چه [[بی‌تابی]] است که می‌کنی! یک خراش مختصری بیشتر نیست. گفت: وای بر شما، هیچ می‌دانید این ضربت را محمد به من زده؟ همان کسی که در [[مکه]] به من گفت: تو را خواهم کشت و من می‌دانم که از این ضربت [[جان]] سالم به در نخواهم برد و همین طور هم شد در بین راه برگشت به مکه به درک واصل شد. پیامبر{{صل}} در احد آن گونه می‌جنگید که [[امیرالمؤمنین]] در [[نهج البلاغه]] می‌فرماید: {{متن حدیث\|كُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَيْنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صفَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَى الْعَدُوِّ مِنْهُ‌}}<ref>نهج البلاغه، کلمات قصار، ش۹.</ref>؛ هر گاه [[آتش]] [[جنگ]]، سخت شعله‌ور می‌شد، ما به [[رسول الله]] پناه می‌بردیم و هیچ یک از ما به [[دشمن]] نزدیک‌تر از او نبود.

			[[ابن هشام]] نقل می‌کند که [[ابوعامر]] قبل از [[جنگ احد]] برای به دام انداختن [[مسلمانان]] چاله‌هایی کنده بود. پیامبر در اثنای جنگ در یکی از چاله‌ها افتاد، علی دست او را گرفت و [[طلحه بن عبید الله]] او را کشید تا این که پیامبر بیرون آمد<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۸۰.</ref>.

			[[واقدی]] خبر چاله‌ها را آورده است [[روایت]] او حاکی است این چاله‌ها چنان با مهارت پوشانده شده بود که پیامبر تنها زمانی از وجود آنها با خبر شد که در یکی از آنها افتاد<ref>المغازی، ج۱، ص۲۴۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]]، ص۱۶۵.</ref>

	== نبوغ نظامی رسول خدا {{صل}} ==		== نبوغ نظامی رسول خدا {{صل}} ==

Bahmani در ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۵

2025-11-29T05:25:39Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-11-29T04:52:01Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۲
خط ۱۴۴:		خط ۱۴۴:
	# [[پرونده: 1100627.jpg\|22px]] [[محمد امیر ناصری\|ناصری، محمد امیر]]، [[سیره نظامی پیامبر اعظم (مقاله)\|مقاله «سیره نظامی پیامبر اعظم»]]، [[سیره سیاسی پیامبر اعظم (کتاب)\|'''سیره سیاسی پیامبر اعظم''']]		# [[پرونده: 1100627.jpg\|22px]] [[محمد امیر ناصری\|ناصری، محمد امیر]]، [[سیره نظامی پیامبر اعظم (مقاله)\|مقاله «سیره نظامی پیامبر اعظم»]]، [[سیره سیاسی پیامبر اعظم (کتاب)\|'''سیره سیاسی پیامبر اعظم''']]
	# [[پرونده:IM009684.jpg\|22px]] [[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|'''مظلومیت پیامبر''']]		# [[پرونده:IM009684.jpg\|22px]] [[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|'''مظلومیت پیامبر''']]
			# [[پرونده:1100521.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره نظامی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''سیره نظامی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مظلومیت پیامبر {{صل}} در جنگ احد */

2025-11-29T04:44:14Z

مظلومیت پیامبر {{صل}} در جنگ احد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	آنگاه پیامبر {{صل}} به شمارش شهدا پرداخت و چون به پیکر [[مصعب بن عمیر]] رسید که برده‌ای بر تن داشت، [[مرگ]] وی را به حاضران [[تسلیت]] گفت و خطاب به [[جسد]] او فرمود: در [[مکه]] هیچ کس خوش لباس‌تر و آراسته‌تر از تو نبود، اما اینک با موهای ژولیده و جامه‌ای از بُرد در اینجا افتاده‌ای. پیامبر {{صل}} چون به جنازه عمروبن جموح رسید فرمود: گویی هم اکنون تو را در [[بهشت]] می‌بینم که با همین پا، اما سالم، قدم می‌زنی. سپس امر فرمود تا او و [[برادر]] زاده‌اش و غلامی را که به ایشان تعلق داشت در یک [[قبر]] [[دفن]] شوند.		آنگاه پیامبر {{صل}} به شمارش شهدا پرداخت و چون به پیکر [[مصعب بن عمیر]] رسید که برده‌ای بر تن داشت، [[مرگ]] وی را به حاضران [[تسلیت]] گفت و خطاب به [[جسد]] او فرمود: در [[مکه]] هیچ کس خوش لباس‌تر و آراسته‌تر از تو نبود، اما اینک با موهای ژولیده و جامه‌ای از بُرد در اینجا افتاده‌ای. پیامبر {{صل}} چون به جنازه عمروبن جموح رسید فرمود: گویی هم اکنون تو را در [[بهشت]] می‌بینم که با همین پا، اما سالم، قدم می‌زنی. سپس امر فرمود تا او و [[برادر]] زاده‌اش و غلامی را که به ایشان تعلق داشت در یک [[قبر]] [[دفن]] شوند.

	سپس پیامبر {{صل}} در ادامه سخنانش فرمود: [[شهادت]] می‌دهم که اینان در [[روز قیامت]] نزد [[خداوند]] شهیدند. پس نزد آنان بیایید و زیارت‌شان کنید. قسم به آنکه جانم در دست اوست، تا [[قیام قیامت]] هر که بر آنان [[سلام]] کند، سلام او را پاسخ خواهند گفت. تعداد شهدای [[احد]] نزدیک به ۷۰ نفر بود که چهار تن آنها از [[مهاجران]] و بقیه از [[انصار]] بودند، در حالی که تعداد کشته‌های مشرکان فقط ۲۴ نفر بودند<ref>سمیح عاطف، زندگانی پیامبر در قرآن، ج۶، ص۳۴.</ref>.		سپس پیامبر {{صل}} در ادامه سخنانش فرمود: [[شهادت]] می‌دهم که اینان در [[روز قیامت]] نزد [[خداوند]] شهیدند. پس نزد آنان بیایید و زیارت‌شان کنید. قسم به آنکه جانم در دست اوست، تا [[قیام قیامت]] هر که بر آنان [[سلام]] کند، سلام او را پاسخ خواهند گفت. تعداد شهدای [[احد]] نزدیک به ۷۰ نفر بود که چهار تن آنها از [[مهاجران]] و بقیه از [[انصار]] بودند، در حالی که تعداد کشته‌های مشرکان فقط ۲۴ نفر بودند<ref>سمیح عاطف، زندگانی پیامبر در قرآن، ج۶، ص۳۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]] ص ۱۵۷ ـ ۱۶۵.</ref>

	==[[جنگ احد]]==		==[[جنگ احد]]==

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-15T09:27:15Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۱۵۱:		خط ۱۵۱:
	{{غزوه‌ها}}		{{غزوه‌ها}}

	[[رده:~~غزوه‌ها~~]]		[[رده:جنگ احد]]

Jaafari: /* پرسش مستقیم */

2024-09-23T06:15:24Z

پرسش مستقیم

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'سپاهیان اسلام' به 'سپاهیان اسلام'

2023-02-05T07:43:02Z

جایگزینی متن - 'سپاهیان اسلام' به 'سپاهیان اسلام'

Bahmani در ‏۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۰

2022-10-03T07:30:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~غزوه~~		\| موضوع مرتبط = جنگ احد
	\| عنوان مدخل = [[جنگ احد]]		\| عنوان مدخل = جنگ احد
	\| مداخل مرتبط = [[جنگ احد در قرآن]] - [[جنگ احد در تاریخ اسلامی]] - [[جنگ احد در معارف و سیره نبوی]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ احد در قرآن]] - [[جنگ احد در تاریخ اسلامی]] - [[جنگ احد در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ احد در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[پیامبر]] در تمام [[جنگ‌ها]] از [[سازمان]] اطلاعاتی گسترده‌ای استفاده می‌کرد که متأسفانه [[تاریخ]] مکتوب، همه آن را روشن نکرده است. ایشان در تمام رده‌های [[قریش]]، از سران تا [[سربازان]]، [[مأمور]] [[استخبارات]] داشتند و مدام از تحرکات آنها [[آگاه]] می‌شدند. از جمله [[عباس بن عبدالمطلب]] در میان سران [[مشرکان]] نقش مأمور اطلاعاتی را داشت. وی پس از [[آگاهی]] از نقشه مشرکان در مورد [[حمله]] به [[مدینه]]، موضوع را در نامه‌ای محرمانه و توسط شخصی مورد [[اعتماد]] سریعاً به مدینه فرستاد که فرستاده به مدت سه [[روز]]، راه دوازده‌روزه مدینه و [[مکه]] را پیمود و هنگامی که به محله [[قبا]] رسید، [[نامه]] را به پیامبر [[تسلیم]] کرد. این نکته قابل [[تأمل]] است که با توجه به این که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در محله [[بنی النجار]] مدینه [[زندگی]] می‌کرد، نامه را در محله قبا از دست فرستاده [[عباس]] گرفت.		[[پیامبر]] در تمام [[جنگ‌ها]] از [[سازمان]] اطلاعاتی گسترده‌ای استفاده می‌کرد که متأسفانه [[تاریخ]] مکتوب، همه آن را روشن نکرده است. ایشان در تمام رده‌های [[قریش]]، از سران تا [[سربازان]]، [[مأمور]] [[استخبارات]] داشتند و مدام از تحرکات آنها [[آگاه]] می‌شدند. از جمله [[عباس بن عبدالمطلب]] در میان سران [[مشرکان]] نقش مأمور اطلاعاتی را داشت. وی پس از [[آگاهی]] از نقشه مشرکان در مورد [[حمله]] به [[مدینه]]، موضوع را در نامه‌ای محرمانه و توسط شخصی مورد [[اعتماد]] سریعاً به مدینه فرستاد که فرستاده به مدت سه [[روز]]، راه دوازده‌روزه مدینه و [[مکه]] را پیمود و هنگامی که به محله [[قبا]] رسید، [[نامه]] را به پیامبر [[تسلیم]] کرد. این نکته قابل [[تأمل]] است که با توجه به این که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در محله [[بنی النجار]] مدینه [[زندگی]] می‌کرد، نامه را در محله قبا از دست فرستاده [[عباس]] گرفت.

	پیامبر از مفاد نامه عباس آگاه شد، اما نامه تنها [[تصمیم]] سران را گزارش کرده بود؛ لذا بی‌درنگ به یگان‌های نخبه [[دستور]] تهیه اطلاعات میدانی را دادند تا نیروهای مهاجم را قبل از رسیدن به مدینه [[شناسایی]] کنند. بر این اساس دسته‌ای ورزیده از مأموران پیامبر در منطقه [[ذوالحلیفه]] به [[لباس]] [[دشمن]] درآمده و تا وادی [[احد]] آنها را [[همراهی]] کردند، سپس پنهانی جداشده و مشروح گزارش [[سپاه قریش]] را دادند.		پیامبر از مفاد نامه عباس آگاه شد، اما نامه تنها [[تصمیم]] سران را گزارش کرده بود؛ لذا بی‌درنگ به یگان‌های نخبه [[دستور]] تهیه اطلاعات میدانی را دادند تا نیروهای مهاجم را قبل از رسیدن به مدینه [[شناسایی]] کنند. بر این اساس دسته‌ای ورزیده از مأموران پیامبر در منطقه [[ذوالحلیفه]] به [[لباس]] [[دشمن]] درآمده و تا وادی [[احد]] آنها را [[همراهی]] کردند، سپس پنهانی جداشده و مشروح گزارش [[سپاه قریش]] را دادند.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:54:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2022-08-22T13:00:47Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۳۰
خط ۱۱۳:		خط ۱۱۳:
	{{غزوه‌ها}}		{{غزوه‌ها}}

	[[رده:~~جنگ احد~~]]		[[رده:غزوه‌ها]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	پیامبر [[فرمان]] [[بسیج عمومی]] داد و [[مردم مدینه]] ساز و برگ را آماده کردند و اقدامات احتیاطی برای [[حفاظت]] از [[جان]] [[پیامبر]] {{صل}} و اماکن مهم آغاز شد و برای سرتاسر [[شهر]] و معابر گشت‌های [[پاسداری]] گذاردند. پیامبر [[اخبار]] را برای افسران و بزرگان شهر بیان نمود و [[اختیار]] [[جنگ]] را بر عهده شورای [[مجاهدان]] [[مدینه]] گذارد ولی آنها از ارائه یک [[استراتژی]] دقیق عاجز ماندند. دسته‌ای [[راهبرد]] محافظه‌کارانه جنگ حصار را پیشنهاد کردند. این شیوه همان رسم سنتی و بومی مدینه در جنگ اطم بود، اطم عبارت از ساختمان محکم [[دژ]] مانندی است که هر قبیله‌ای برای خود داشت و به [[راحتی]] قابل [[دفاع]] بود. در آن [[تاریخ]]، مدینه در حدود هشتاد اطم داشته است. [[عبدالله]] ابن ابی از سران [[خزرج]] در این گروه بود. دسته دیگر که غالباً [[جوانان]] بودند جنگ صحرایی را در میدان باز خواستند، مانند [[سعد بن معاذ]] [[رهبر]] [[اوس]]. دسته دوم در [[اکثریت]] قرار گرفت و لاجرم [[حضرت]] پیشنهاد دسته دوم را پسندید و [[زره]] پوشید و آماده [[نبرد]] شد<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۵.</ref>، ولی بین دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] [[اختلاف]] افتاد و [[قبیله خزرج]] در جنگ شرکت نکردند؛ لذا آن حضرت با نیروی کمی به حدود هفتصد نفر به [[جبهه]] [[احد]] عازم شدند<ref>علی ابن ابراهیم القمی، تفسیر القمی، ج۱، ص۱۱۱.</ref>.		پیامبر [[فرمان]] [[بسیج عمومی]] داد و [[مردم مدینه]] ساز و برگ را آماده کردند و اقدامات احتیاطی برای [[حفاظت]] از [[جان]] [[پیامبر]] {{صل}} و اماکن مهم آغاز شد و برای سرتاسر [[شهر]] و معابر گشت‌های [[پاسداری]] گذاردند. پیامبر [[اخبار]] را برای افسران و بزرگان شهر بیان نمود و [[اختیار]] [[جنگ]] را بر عهده شورای [[مجاهدان]] [[مدینه]] گذارد ولی آنها از ارائه یک [[استراتژی]] دقیق عاجز ماندند. دسته‌ای [[راهبرد]] محافظه‌کارانه جنگ حصار را پیشنهاد کردند. این شیوه همان رسم سنتی و بومی مدینه در جنگ اطم بود، اطم عبارت از ساختمان محکم [[دژ]] مانندی است که هر قبیله‌ای برای خود داشت و به [[راحتی]] قابل [[دفاع]] بود. در آن [[تاریخ]]، مدینه در حدود هشتاد اطم داشته است. [[عبدالله]] ابن ابی از سران [[خزرج]] در این گروه بود. دسته دیگر که غالباً [[جوانان]] بودند جنگ صحرایی را در میدان باز خواستند، مانند [[سعد بن معاذ]] [[رهبر]] [[اوس]]. دسته دوم در [[اکثریت]] قرار گرفت و لاجرم [[حضرت]] پیشنهاد دسته دوم را پسندید و [[زره]] پوشید و آماده [[نبرد]] شد<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۵.</ref>، ولی بین دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] [[اختلاف]] افتاد و [[قبیله خزرج]] در جنگ شرکت نکردند؛ لذا آن حضرت با نیروی کمی به حدود هفتصد نفر به [[جبهه]] [[احد]] عازم شدند<ref>علی ابن ابراهیم القمی، تفسیر القمی، ج۱، ص۱۱۱.</ref>.

	[[رسول خدا]] {{صل}} نیروها را حرکت داد و به تناسب در مناطق مختلف نبرد مستقر کرده و پس از گوشزد نمودن دستورهای مهم، [[پرچم]] [[فرماندهی]] را به دست توانای [[علی]] {{ع}} داد<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۲۲.</ref>. پیامبر قبل از استقرار نیروها در منطقه سوق الجیشی، از منطقه عملیاتی [[شناسایی]] کاملی انجام داد و مناطق آسیب‌پذیر را بررسی کرده و راه‌های [[نفوذ]] [[دشمن]] را به دست آورد، سپس [[سپاهیان~~]] [[~~اسلام]] را در مقابل دشمن [[صف‌آرایی]] کرد. ایشان با توجه به گزارش‌ها از نسبت یک به چهار نیروهای [[مسلمانان]] در برابر [[مشرکان]] اطلاع داشتند، از این‌رو به گونه‌ای اردو زدند که بتوانند از آخرین امکانات طبیعی استفاده نموده و همه چیز را علیه [[دشمن]] به کار گیرند.		[[رسول خدا]] {{صل}} نیروها را حرکت داد و به تناسب در مناطق مختلف نبرد مستقر کرده و پس از گوشزد نمودن دستورهای مهم، [[پرچم]] [[فرماندهی]] را به دست توانای [[علی]] {{ع}} داد<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۲۲.</ref>. پیامبر قبل از استقرار نیروها در منطقه سوق الجیشی، از منطقه عملیاتی [[شناسایی]] کاملی انجام داد و مناطق آسیب‌پذیر را بررسی کرده و راه‌های [[نفوذ]] [[دشمن]] را به دست آورد، سپس [[سپاهیان اسلام]] را در مقابل دشمن [[صف‌آرایی]] کرد. ایشان با توجه به گزارش‌ها از نسبت یک به چهار نیروهای [[مسلمانان]] در برابر [[مشرکان]] اطلاع داشتند، از این‌رو به گونه‌ای اردو زدند که بتوانند از آخرین امکانات طبیعی استفاده نموده و همه چیز را علیه [[دشمن]] به کار گیرند.

	اردوگاه دشمن در مدخل شمالی [[مدینه]] (سبخه) در نزدیکی دره‌ای در حوالی [[کوه]] [[احد]] بود. به [[دستور پیامبر]] نخست نیروها در [[شیخین]] جمع شدند. در اینجا دسته [[منافقان]] به [[رهبری]] [[عبدالله]] ابن ابی با سیصد نفر جدا شدند. بقیه [[مجاهدان]] که هفتصد نفر بودند شبانه از [[بیراهه]] به سمت احد حرکت نمودند. [[لشکر]] از راهی که قبلاً هیچ سابقه‌ای نداشت پیشروی نمود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۵.</ref> و خود را به دره اصلی احد رسانید و [[پیامبر]] در دهانه کمانی‌شکل کوه، اردوگاه و سنگر اصلی را برپا نمود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۷.</ref>، بعدها همین دهانه موجب [[نجات]] دسته‌جمعی گردید. [[رسول خدا]] {{صل}} یک گردان از نیروهای خود به تعداد ۵۰ نفر را به [[فرماندهی]] [[عبدالله بن جبیر انصاری]] در درّه عینین (دربرابر سواره‌نظام [[خالد]]) مستقر کرد و [[دستور]] داد دره را به طور کامل [[حفاظت]] نموده و از [[نفوذ]] دشمن جلوگیری کنید، حتی اگر دیدید که همه ما کشته شدیم و دشمن تا مدینه ما را تعقیب نمود، [[دفاع]] از تنگه را رها نکنید و اگر هم دشمن را [[شکست]] داده و تا [[مکه]] به تعقیب آنان پرداختیم، این تنگه را ترک نکنید<ref>علی ابن ابراهیم القمی، تفسیر القمی، ج۱، ص۱۱۱.</ref>.		اردوگاه دشمن در مدخل شمالی [[مدینه]] (سبخه) در نزدیکی دره‌ای در حوالی [[کوه]] [[احد]] بود. به [[دستور پیامبر]] نخست نیروها در [[شیخین]] جمع شدند. در اینجا دسته [[منافقان]] به [[رهبری]] [[عبدالله]] ابن ابی با سیصد نفر جدا شدند. بقیه [[مجاهدان]] که هفتصد نفر بودند شبانه از [[بیراهه]] به سمت احد حرکت نمودند. [[لشکر]] از راهی که قبلاً هیچ سابقه‌ای نداشت پیشروی نمود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۵.</ref> و خود را به دره اصلی احد رسانید و [[پیامبر]] در دهانه کمانی‌شکل کوه، اردوگاه و سنگر اصلی را برپا نمود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۷.</ref>، بعدها همین دهانه موجب [[نجات]] دسته‌جمعی گردید. [[رسول خدا]] {{صل}} یک گردان از نیروهای خود به تعداد ۵۰ نفر را به [[فرماندهی]] [[عبدالله بن جبیر انصاری]] در درّه عینین (دربرابر سواره‌نظام [[خالد]]) مستقر کرد و [[دستور]] داد دره را به طور کامل [[حفاظت]] نموده و از [[نفوذ]] دشمن جلوگیری کنید، حتی اگر دیدید که همه ما کشته شدیم و دشمن تا مدینه ما را تعقیب نمود، [[دفاع]] از تنگه را رها نکنید و اگر هم دشمن را [[شکست]] داده و تا [[مکه]] به تعقیب آنان پرداختیم، این تنگه را ترک نکنید<ref>علی ابن ابراهیم القمی، تفسیر القمی، ج۱، ص۱۱۱.</ref>.
	هنگامی که [[جنگ]] شروع شد [[پرچم‌دار]] [[سپاه قریش]] به نام [[طلحة بن ابی طلحه]] العودی از [[اولاد]] عبدالدار به میدان رزم آمده و در برابر [[سپاه اسلام]] جولان داده و [[مرد]] [[جنگی]] را به مبارزه‌طلبید. تنها کسی که ندای او را پاسخ داد [[حضرت علی]] {{ع}} بود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۲۵.</ref>. آن [[حضرت]] [[طلحة]] و چند نفر از پسرانش و نیز دیگر پرچم‌داران [[قریش]] را به [[هلاکت]] رساند<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۴.</ref>.		هنگامی که [[جنگ]] شروع شد [[پرچم‌دار]] [[سپاه قریش]] به نام [[طلحة بن ابی طلحه]] العودی از [[اولاد]] عبدالدار به میدان رزم آمده و در برابر [[سپاه اسلام]] جولان داده و [[مرد]] [[جنگی]] را به مبارزه‌طلبید. تنها کسی که ندای او را پاسخ داد [[حضرت علی]] {{ع}} بود<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۲۵.</ref>. آن [[حضرت]] [[طلحة]] و چند نفر از پسرانش و نیز دیگر پرچم‌داران [[قریش]] را به [[هلاکت]] رساند<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة، ج۴، ص۱۴.</ref>.
	در این [[نبرد]]، [[مسلمانان]] با [[امدادهای غیبی]] و با [[شجاعت]] بی‌نظیر، [[سپاه]] دشمن را شکست دادند و [[سربازان]] دشمن با فرار از صحنه نبرد، وسایل و تجهیزات جنگی را رها کردند. در این هنگام [[سپاهیان~~]] [[~~اسلام]] به جمع‌آوری [[غنایم]] پرداختند.		در این [[نبرد]]، [[مسلمانان]] با [[امدادهای غیبی]] و با [[شجاعت]] بی‌نظیر، [[سپاه]] دشمن را شکست دادند و [[سربازان]] دشمن با فرار از صحنه نبرد، وسایل و تجهیزات جنگی را رها کردند. در این هنگام [[سپاهیان اسلام]] به جمع‌آوری [[غنایم]] پرداختند.

	براساس تاکتیک نظامی [[پیامبر]]، گردان رزمی [[عبدالله بن جبیر]] [[مسئولیت]] [[حفاظت]] از دره‌های عینین را به عهده داشت که تنها راه [[نفوذ]] [[دشمن]] بود. هنگامی که دشمن [[شکست]] خورد و عقب‌نشینی کرد [[مسلمانان]] به جمع‌آوری غنایم پرداختند. بخشی از نیروهای مستقر در دره‌های عینین که از بلندی [[پیروزی]] سپاهیان اسلام را نظاره می‌کردند به [[طمع]] جمع‌آوری غنایم، با [[تخلف از دستور پیامبر]]، گلوگاه را ترک کردند. نیروی سواره [[خالد بن ولید]] براساس اطلاعاتی که از منطقه استقرار آنان داشت، [[حمله]] را آغاز کرد. عده کمی چون عبدالله بن جبیر - که در محل مستقر بودند - به [[دفاع]] پرداختند، لکن نتوانستند در برابر این نیروی [[قوی]] و کارآزموده [[مقاومت]] کنند. پس از آن، این نیروها از پشت به [[سپاه اسلام]] حمله نموده و آنان را محاصره کردند و با [[قدرت]] بسیار به سپاهیان اسلام حمله‌ور شدند<ref>احمد بن ابی یعقوب، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۷.</ref>. در اثر این [[یورش]]، [[سپاه]] فراری [[قریش]] نیز به میدان برگشت و این در حالی بود که [[نظام]] [[لشکر]] مسلمانان از هم گسیخته بود و از دو سو مورد [[هجوم]] غافلگیرانه قرار گرفتند. در این حالت سپاه اسلام تقریباً به سه دسته مجزا تقسیم شدند:		براساس تاکتیک نظامی [[پیامبر]]، گردان رزمی [[عبدالله بن جبیر]] [[مسئولیت]] [[حفاظت]] از دره‌های عینین را به عهده داشت که تنها راه [[نفوذ]] [[دشمن]] بود. هنگامی که دشمن [[شکست]] خورد و عقب‌نشینی کرد [[مسلمانان]] به جمع‌آوری غنایم پرداختند. بخشی از نیروهای مستقر در دره‌های عینین که از بلندی [[پیروزی]] سپاهیان اسلام را نظاره می‌کردند به [[طمع]] جمع‌آوری غنایم، با [[تخلف از دستور پیامبر]]، گلوگاه را ترک کردند. نیروی سواره [[خالد بن ولید]] براساس اطلاعاتی که از منطقه استقرار آنان داشت، [[حمله]] را آغاز کرد. عده کمی چون عبدالله بن جبیر - که در محل مستقر بودند - به [[دفاع]] پرداختند، لکن نتوانستند در برابر این نیروی [[قوی]] و کارآزموده [[مقاومت]] کنند. پس از آن، این نیروها از پشت به [[سپاه اسلام]] حمله نموده و آنان را محاصره کردند و با [[قدرت]] بسیار به سپاهیان اسلام حمله‌ور شدند<ref>احمد بن ابی یعقوب، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۷.</ref>. در اثر این [[یورش]]، [[سپاه]] فراری [[قریش]] نیز به میدان برگشت و این در حالی بود که [[نظام]] [[لشکر]] مسلمانان از هم گسیخته بود و از دو سو مورد [[هجوم]] غافلگیرانه قرار گرفتند. در این حالت سپاه اسلام تقریباً به سه دسته مجزا تقسیم شدند:
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== مقدمات [[جنگ احد]] ==		== مقدمات [[جنگ احد]] ==
	[[جنگ بدر]] با [[پیروزی]] [[سپاهیان~~]] [[~~اسلام]]، زخمی عمیق و دردناک بر پیکر [[مشرکین قریش]] ایجاد کرده بود. جرأت و [[جسارت]] [[مسلمین]] در عملیات [[بدر]] به نمایش بزرگان [[قریش]] گذاشته شد. از طرفی [[کفار]] قریش هر سال دو بار کاروان [[تجاری]] به [[شامات]] ارسال می‌داشتند، یکی در زمستان و دیگری در تابستان «پوست و کشمش و نقره و.».. را صادر می‌کردند و در مقابل خواربار و مواد غذایی و پارچه... وارد می‌کردند و آنها به دلیل مساعد نبودن [[سرزمین]] [[حجاز]] برای کشت و زرع، به این مسافرت‌های تجاری ناچار بودند.		[[جنگ بدر]] با [[پیروزی]] [[سپاهیان اسلام]]، زخمی عمیق و دردناک بر پیکر [[مشرکین قریش]] ایجاد کرده بود. جرأت و [[جسارت]] [[مسلمین]] در عملیات [[بدر]] به نمایش بزرگان [[قریش]] گذاشته شد. از طرفی [[کفار]] قریش هر سال دو بار کاروان [[تجاری]] به [[شامات]] ارسال می‌داشتند، یکی در زمستان و دیگری در تابستان «پوست و کشمش و نقره و.».. را صادر می‌کردند و در مقابل خواربار و مواد غذایی و پارچه... وارد می‌کردند و آنها به دلیل مساعد نبودن [[سرزمین]] [[حجاز]] برای کشت و زرع، به این مسافرت‌های تجاری ناچار بودند.

	قریش [[منافع]] سرشار کاروان تجارتی خویش را که از [[شام]] بار گرفته بود و هزار شتر کالا داشت و در حدود پنجاه هزار دینار [[سرمایه]] آن را برآورد می‌کردند به [[جنگ]] تازه‌ای بر [[ضد]] مسلمین اختصاص دادند؛ لذا [[آیه]] تند و سخت [[توبیخ]] آمیز زیر درباره ایشان فرود آمد: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ}}<ref>«بی‌گمان کافران دارایی‌های خود را برای بازداشتن (مردم) از راه خدا می‌بخشند؛ به زودی (همه) آن را خواهند بخشید آنگاه برای آنان مایه دریغ خواهد بود سپس مغلوب می‌گردند و کافران به سوی دوزخ گرد آورده می‌شوند» سوره انفال، آیه ۳۶.</ref><ref>نقش عایشه در تاریخ اسلام، ج۳، ص۱۸.</ref>.		قریش [[منافع]] سرشار کاروان تجارتی خویش را که از [[شام]] بار گرفته بود و هزار شتر کالا داشت و در حدود پنجاه هزار دینار [[سرمایه]] آن را برآورد می‌کردند به [[جنگ]] تازه‌ای بر [[ضد]] مسلمین اختصاص دادند؛ لذا [[آیه]] تند و سخت [[توبیخ]] آمیز زیر درباره ایشان فرود آمد: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ}}<ref>«بی‌گمان کافران دارایی‌های خود را برای بازداشتن (مردم) از راه خدا می‌بخشند؛ به زودی (همه) آن را خواهند بخشید آنگاه برای آنان مایه دریغ خواهد بود سپس مغلوب می‌گردند و کافران به سوی دوزخ گرد آورده می‌شوند» سوره انفال، آیه ۳۶.</ref><ref>نقش عایشه در تاریخ اسلام، ج۳، ص۱۸.</ref>.
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	[[مشرکان قریش]] صفوف خود را [[منظم]] کردند و به همان آرایشی که از مکه خارج شده بودند، باقی ماندند؛ یعنی خالد بن ولید، [[فرماندهی]] جناح راست، [[عکرمه بن ابی جهل]]، فرماندهی [[جناح چپ]] و [[عبدالعزی طلحه بن طلحه]]، پرچمداری سپاه را بر عهده داشتند. سپس [[مشرکان]] به سمت دشتی که در کنار تپه قرار داشت، پیشروی کردند و سپاه [[قدرتمند]] آنها با سواران یکه تاز و کسانی که به یاری‌شان شتافتند بودند و نیز همراه برده‌های‌شان در آنجا مستقر شدند. [[عکرمه]] با گردان تحت [[فرمان]] خود [[جنگ]] را آغاز کرد و می‌خواست با یک [[حمله]] برق آسا جناح مقابل خود از [[سپاه اسلام]] را از کار بیاندازد؛ اما با سیلی از [[باران]] تیر مواجه شد و از پیشروی باز ماند.		[[مشرکان قریش]] صفوف خود را [[منظم]] کردند و به همان آرایشی که از مکه خارج شده بودند، باقی ماندند؛ یعنی خالد بن ولید، [[فرماندهی]] جناح راست، [[عکرمه بن ابی جهل]]، فرماندهی [[جناح چپ]] و [[عبدالعزی طلحه بن طلحه]]، پرچمداری سپاه را بر عهده داشتند. سپس [[مشرکان]] به سمت دشتی که در کنار تپه قرار داشت، پیشروی کردند و سپاه [[قدرتمند]] آنها با سواران یکه تاز و کسانی که به یاری‌شان شتافتند بودند و نیز همراه برده‌های‌شان در آنجا مستقر شدند. [[عکرمه]] با گردان تحت [[فرمان]] خود [[جنگ]] را آغاز کرد و می‌خواست با یک [[حمله]] برق آسا جناح مقابل خود از [[سپاه اسلام]] را از کار بیاندازد؛ اما با سیلی از [[باران]] تیر مواجه شد و از پیشروی باز ماند.

	خالد بن ولید نیز بر آن شد تا با سواران خود از سمت راست، سپاه اسلام را مورد تعرض قرار دهد؛ اما رگبار تیر سپاه اسلام آنان را وادار به عقب‌نشینی کرد. شدت تیر باران به حدی بود که نزدیک بود اسب‌ها سواران خود را از [[ترس]] بر [[زمین]] بزنند. برخی از [[قریش]] [[تصور]] می‌کردند آن قدر [[قدرت]] و [[شجاعت]] دارند که در [[جنگ]] تن به تن بر [[سپاهیان~~]] [[~~اسلام]] [[غلبه]] خواهند کرد! لذا عده‌ای از آنها به وسط میدان رفتند و هماورد‌طلبیدند. اولین کسی که با صدای بلند از [[سپاه اسلام]] حریف‌طلبید، [[طلحه بن طلحه]]، [[پرچمدار]] [[مشرکان]] بود که [[حضرت علی]] {{ع}} به سوی او شتافت و در اولین برخورد با یک ضربت فرق او شکافت و به [[خاک]] ذلتش افکند.		خالد بن ولید نیز بر آن شد تا با سواران خود از سمت راست، سپاه اسلام را مورد تعرض قرار دهد؛ اما رگبار تیر سپاه اسلام آنان را وادار به عقب‌نشینی کرد. شدت تیر باران به حدی بود که نزدیک بود اسب‌ها سواران خود را از [[ترس]] بر [[زمین]] بزنند. برخی از [[قریش]] [[تصور]] می‌کردند آن قدر [[قدرت]] و [[شجاعت]] دارند که در [[جنگ]] تن به تن بر [[سپاهیان اسلام]] [[غلبه]] خواهند کرد! لذا عده‌ای از آنها به وسط میدان رفتند و هماورد‌طلبیدند. اولین کسی که با صدای بلند از [[سپاه اسلام]] حریف‌طلبید، [[طلحه بن طلحه]]، [[پرچمدار]] [[مشرکان]] بود که [[حضرت علی]] {{ع}} به سوی او شتافت و در اولین برخورد با یک ضربت فرق او شکافت و به [[خاک]] ذلتش افکند.

	با این [[پیروزی]] صدای [[تکبیر]] [[مسلمانان]] در فضا طنین‌انداز شد و نخستین کسی که تکبیر گفت، [[رسول خدا]] بود. علی {{ع}} پس از کشتن طلحه در میدان باقی ماند و [[منتظر]] حریف شد تا اینکه [[اجل]]، [[عثمان بن ابی]] طلحه را به جنگ وی فرستاد؛ اما او نیز اقبالی بهتر از برادرش نداشت و بلافاصله به دست علی {{ع}} کشته شد. با کشته شدن طلحه و عثمان، برادرشان سعد برای گرفتن [[انتقام]] [[خون]] آنها وارد میدان شد. آنها دو ضربه را رد و بدل کردند. ضربه سعد کلاهخود علی {{ع}} را شکافت؛ اما به وی آسیبی نرساند، لکن ضربه علی {{ع}} بی‌درنگ سعد را بر زمین انداخت. حاضران با [[تعجب]] دیدند که آن [[حضرت]] بدون آنکه وی را به [[قتل]] برساند، از آنجا دور شد و چون [[دوستان امام]] علت را از ایشان جویا شدند، فرمود: او با عورت مکشوف خود به سوی من آمد و دانستم که [[خداوند]] او را کشته است.		با این [[پیروزی]] صدای [[تکبیر]] [[مسلمانان]] در فضا طنین‌انداز شد و نخستین کسی که تکبیر گفت، [[رسول خدا]] بود. علی {{ع}} پس از کشتن طلحه در میدان باقی ماند و [[منتظر]] حریف شد تا اینکه [[اجل]]، [[عثمان بن ابی]] طلحه را به جنگ وی فرستاد؛ اما او نیز اقبالی بهتر از برادرش نداشت و بلافاصله به دست علی {{ع}} کشته شد. با کشته شدن طلحه و عثمان، برادرشان سعد برای گرفتن [[انتقام]] [[خون]] آنها وارد میدان شد. آنها دو ضربه را رد و بدل کردند. ضربه سعد کلاهخود علی {{ع}} را شکافت؛ اما به وی آسیبی نرساند، لکن ضربه علی {{ع}} بی‌درنگ سعد را بر زمین انداخت. حاضران با [[تعجب]] دیدند که آن [[حضرت]] بدون آنکه وی را به [[قتل]] برساند، از آنجا دور شد و چون [[دوستان امام]] علت را از ایشان جویا شدند، فرمود: او با عورت مکشوف خود به سوی من آمد و دانستم که [[خداوند]] او را کشته است.