جنگ خندق در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2025-11-27T08:20:57Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	عمرو از این سخن برآشفت و از اسب به زیر آمد و آن را پی کرد و سپس به علی {{ع}} رو آورد و با یکدیگر درگیر شدند. عمرو با [[شمشیر]] ضربتی بر حضرت وارد ساخت که امام {{ع}} با سپر خود آن را دفع کرد ولی شمشیر سپر را شکافت و به سر [[مبارک]] حضرت اصابت کرد و آن‌گاه علی {{ع}} چنان ضربتی بر کتف او نواخت که نقش بر [[زمین]] شد و در [[خون]] خود غلطید و حضرت [[تکبیر]] گفت و [[مسلمانان]] نیز در پی او ندای تکبیر سر دادند. با فرو نشستن گرد و غبار میدان، جنازه عمرو پدیدار شد و هوادارانش از [[بیم]] صحنه‌ای که مشاهده کردند پا به فرار گذاشته و علی {{ع}} به تعقیب آنان پرداخت. با فرار [[دشمن]] [[نوفل بن عبد الله]] در [[خندق]] [[سقوط]] کرد و حضرت پایین رفت و او را به [[قتل]] رساند<ref>تاریخ دمشق، ج۱، ص۱۵۰ و نیز به موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۲، ص۴۹۵ مراجعه شود.</ref>.		عمرو از این سخن برآشفت و از اسب به زیر آمد و آن را پی کرد و سپس به علی {{ع}} رو آورد و با یکدیگر درگیر شدند. عمرو با [[شمشیر]] ضربتی بر حضرت وارد ساخت که امام {{ع}} با سپر خود آن را دفع کرد ولی شمشیر سپر را شکافت و به سر [[مبارک]] حضرت اصابت کرد و آن‌گاه علی {{ع}} چنان ضربتی بر کتف او نواخت که نقش بر [[زمین]] شد و در [[خون]] خود غلطید و حضرت [[تکبیر]] گفت و [[مسلمانان]] نیز در پی او ندای تکبیر سر دادند. با فرو نشستن گرد و غبار میدان، جنازه عمرو پدیدار شد و هوادارانش از [[بیم]] صحنه‌ای که مشاهده کردند پا به فرار گذاشته و علی {{ع}} به تعقیب آنان پرداخت. با فرار [[دشمن]] [[نوفل بن عبد الله]] در [[خندق]] [[سقوط]] کرد و حضرت پایین رفت و او را به [[قتل]] رساند<ref>تاریخ دمشق، ج۱، ص۱۵۰ و نیز به موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۲، ص۴۹۵ مراجعه شود.</ref>.

	ضربه کاری که [[احزاب]] در این [[جنگ]] دریافت نمودند برایشان فوق‌العاده شگفت‌آور و حیرت‌انگیز بود؛ زیرا تصور نمی‌کردند کسی جرأت [[برابری]] با [[عمرو بن عبدود]] را داشته باشد. ازاین‌رو، [[ترس]] و [[وحشت]] آنها را فرا گرفت و هیچ یک، جرأت تکرار چنین حرکتی را به خود ندادند، ولی هم‌چنان [[مدینه]] را مدتی در محاصره قرار دادند تا سرانجام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} برای نبرد با آنان به شیوه دیگری [[متوسل]] شد و [[خداوند]] آنها را به [[شکست]] واداشت<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]]، ص ۱۱۰؛ [[محمد حسین رجبی\|رجبی، محمد حسین]]، [[امام علی در عهد پیامبر (مقاله)\| مقاله «امام علی در عهد پیامبر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۸]]، ص ۱۶۹.</ref>.		ضربه کاری که [[احزاب]] در این [[جنگ]] دریافت نمودند برایشان فوق‌العاده شگفت‌آور و حیرت‌انگیز بود؛ زیرا تصور نمی‌کردند کسی جرأت [[برابری]] با عمرو بن عبدود را داشته باشد. ازاین‌رو، [[ترس]] و [[وحشت]] آنها را فرا گرفت و هیچ یک، جرأت تکرار چنین حرکتی را به خود ندادند، ولی هم‌چنان [[مدینه]] را مدتی در محاصره قرار دادند تا سرانجام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} برای نبرد با آنان به شیوه دیگری [[متوسل]] شد و [[خداوند]] آنها را به [[شکست]] واداشت<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]]، ص ۱۱۰؛ [[محمد حسین رجبی\|رجبی، محمد حسین]]، [[امام علی در عهد پیامبر (مقاله)\| مقاله «امام علی در عهد پیامبر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۸]]، ص ۱۶۹.</ref>.

	[[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: آنان به یکدیگر نزدیک شدند و گرد و غباری برخاست و دیگر چیزی ندیدیم. در این میان ناگهان صدای [[تکبیر]] شنیدیم و دانستیم که علی{{ع}}، عمرو را کشته است. [[یاران]] و همراهان عمرو پا به فرار گذاشتند و سواره از [[خندق]] گذشتند. تنها نوفل بن عبدالله بود که از اسب به زیر افتاد و در خندق ماند. [[مسلمانان]] با شنیدن صدای تکبیر علی{{ع}} پیش آمدند تا ببینند همراهان عمرو چه شدند. نوفل بن عبدالله را دیدند که در خندق افتاده و اسبش نمی‌تواند او را بیرون آورد. با سنگ او را نیز زدند. نوفل گفت: «بهتر از این مرا بکشید. یکی فرود آید تا با او بجنگم». علی{{ع}} به خندق رفت و او را کشت. سپس، به هبیره نیز رسید و با شمشیر به برآمدگی زین اسبش زد. این ضربت موجب شد زرهی که در تن وی بود، بیفتد. جابر می‌گوید: من کشته شدن عمرو بن عبدود به دست علی{{ع}} را نتوانستم به چیزی تشبیه کنم جز آن‌چه [[خدای تعالی]] در داستان داوود و [[جالوت]] بیان کرده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ}}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داوود جالوت را کشت» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref>.<ref>در این باره ر.ک: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۲۳۵؛ واقدی، مغازی، ج۲، ص۳۵۰؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۷۴؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۸۴؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰.</ref>.		[[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: آنان به یکدیگر نزدیک شدند و گرد و غباری برخاست و دیگر چیزی ندیدیم. در این میان ناگهان صدای [[تکبیر]] شنیدیم و دانستیم که علی{{ع}}، عمرو را کشته است. [[یاران]] و همراهان عمرو پا به فرار گذاشتند و سواره از [[خندق]] گذشتند. تنها نوفل بن عبدالله بود که از اسب به زیر افتاد و در خندق ماند. [[مسلمانان]] با شنیدن صدای تکبیر علی{{ع}} پیش آمدند تا ببینند همراهان عمرو چه شدند. نوفل بن عبدالله را دیدند که در خندق افتاده و اسبش نمی‌تواند او را بیرون آورد. با سنگ او را نیز زدند. نوفل گفت: «بهتر از این مرا بکشید. یکی فرود آید تا با او بجنگم». علی{{ع}} به خندق رفت و او را کشت. سپس، به هبیره نیز رسید و با شمشیر به برآمدگی زین اسبش زد. این ضربت موجب شد زرهی که در تن وی بود، بیفتد. جابر می‌گوید: من کشته شدن عمرو بن عبدود به دست علی{{ع}} را نتوانستم به چیزی تشبیه کنم جز آن‌چه [[خدای تعالی]] در داستان داوود و [[جالوت]] بیان کرده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ}}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داوود جالوت را کشت» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref>.<ref>در این باره ر.ک: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۲۳۵؛ واقدی، مغازی، ج۲، ص۳۵۰؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۷۴؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۸۴؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰.</ref>.

	[[شیخ مفید]] از [[ربیعه سعدی]] [[روایت]] می‌کند که نزد [[حذیفة بن یمان]] (صاحب سر [[رسول خدا]]{{صل}}) رفتم و به او گفتم: «ای [[ابا عبدالله]]، ما در [[فضائل]] و [[مناقب علی]]{{ع}} سخن می‌گوییم و [[اهل بصره]] می‌گویند شما در [[مقام]] علی{{ع}} زیاده می‌روید. آیا [[حدیثی]] در [[فضیلت]] او داری که بازگویی؟» [[حذیفه]] گفت: «ای [[ربیعه]]، از من چه می‌پرسی؟! [[سوگند]] به آن‌که جانم به دست او است، اگر تمام [[اعمال نیک]] [[اصحاب محمد]]{{صل}} را از آن روزی که [[مبعوث]] شد تا [[روزگار]] امروز در یک کفه ترازو بگذارند و [[اعمال]] علی{{ع}} را به تنهایی در کفه دیگر نهند، [[کردار]] علی{{ع}} بر همه [[برتری]] دارد». ربیعه گفت: «این سخنی است که نمی‌توان بر آن تکیه کرد و کسی نمی‌پذیرد». حذیفه گفت: «ای [[فرومایه]] چگونه کسی نمی‌پذیرد؟! [[ابوبکر]] و [[عمر]] و حذیفه و همه [[یاران]] [[پیغمبر]] کجا بودند آن [[روز]] که عمرو بن عبدود هماورد خواست و جز علی{{ع}} همه از [[ترس]] باز ایستادند؟ تنها علی{{ع}} بود که به [[جنگ]] او رفت و [[خداوند]] به دست توانای او عمرو را کشت. سوگند به آن‌که [[جان]] حذیفه در دست او است، [[پاداش]] کردار علی{{ع}} در آن روز از اعمال اصحاب محمد{{صل}} تا [[روز قیامت]] گران‌تر است»<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۱.</ref>.		[[شیخ مفید]] از [[ربیعه سعدی]] [[روایت]] می‌کند که نزد [[حذیفة بن یمان]] (صاحب سر [[رسول خدا]]{{صل}}) رفتم و به او گفتم: «ای [[ابا عبدالله]]، ما در [[فضائل]] و [[مناقب علی]]{{ع}} سخن می‌گوییم و اهل بصره می‌گویند شما در [[مقام]] علی{{ع}} زیاده می‌روید. آیا [[حدیثی]] در [[فضیلت]] او داری که بازگویی؟» [[حذیفه]] گفت: «ای [[ربیعه]]، از من چه می‌پرسی؟! [[سوگند]] به آن‌که جانم به دست او است، اگر تمام [[اعمال نیک]] [[اصحاب محمد]]{{صل}} را از آن روزی که [[مبعوث]] شد تا [[روزگار]] امروز در یک کفه ترازو بگذارند و [[اعمال]] علی{{ع}} را به تنهایی در کفه دیگر نهند، [[کردار]] علی{{ع}} بر همه [[برتری]] دارد». ربیعه گفت: «این سخنی است که نمی‌توان بر آن تکیه کرد و کسی نمی‌پذیرد». حذیفه گفت: «ای [[فرومایه]] چگونه کسی نمی‌پذیرد؟! [[ابوبکر]] و [[عمر]] و حذیفه و همه [[یاران]] [[پیغمبر]] کجا بودند آن [[روز]] که عمرو بن عبدود هماورد خواست و جز علی{{ع}} همه از [[ترس]] باز ایستادند؟ تنها علی{{ع}} بود که به [[جنگ]] او رفت و [[خداوند]] به دست توانای او عمرو را کشت. سوگند به آن‌که [[جان]] حذیفه در دست او است، [[پاداش]] کردار علی{{ع}} در آن روز از اعمال اصحاب محمد{{صل}} تا [[روز قیامت]] گران‌تر است»<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۱.</ref>.

	در مستدرک صحیحین آمده است که علی{{ع}} پس از کشتن عمرو بن عبدود به سوی [[پیغمبر]] آمد و [[رسول خدا]]{{صل}} شادی‌کنان به سویش شتافت. [[عمر بن خطاب]] به علی{{ع}} گفت: «چرا زره عمرو را از تنش بیرون نیاوردی؟ در میان [[عرب]] بهتر از آن زرهی نیست». علی{{ع}} فرمود: «او را ضربت زدم و از پدیدار شدن عورتش [[شرم]] کردم و [[حیا]] کردم از اینکه پسر عمویم را برهنه کنم»<ref>ری شهری، محمد موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۱، ص۲۱۸، به نقل از حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۳۵. ر.ک: شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۲.</ref>.		در مستدرک صحیحین آمده است که علی{{ع}} پس از کشتن عمرو بن عبدود به سوی [[پیغمبر]] آمد و [[رسول خدا]]{{صل}} شادی‌کنان به سویش شتافت. [[عمر بن خطاب]] به علی{{ع}} گفت: «چرا زره عمرو را از تنش بیرون نیاوردی؟ در میان [[عرب]] بهتر از آن زرهی نیست». علی{{ع}} فرمود: «او را ضربت زدم و از پدیدار شدن عورتش [[شرم]] کردم و [[حیا]] کردم از اینکه پسر عمویم را برهنه کنم»<ref>ری شهری، محمد موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۱، ص۲۱۸، به نقل از حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۳۵. ر.ک: شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۲.</ref>.

Bahmani در ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۳

2025-10-26T08:53:45Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۵

2025-06-15T05:25:26Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۳

2025-06-15T05:23:24Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-15T09:31:08Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~غزوه‌ها~~]]		[[رده:جنگ خندق]]

Jaafari: /* منابع */

2023-11-11T07:52:35Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۲
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	# امام {{ع}} با کشتن عمرو و [[نوفل]] و تعقیب نیروهای شکست خورده [[دشمن]]، موجب بازگشت [[اعتماد به نفس]] مسلمانان شد زیرا مسلمانان با [[مشاهده]] [[جمعیت]] انبوه [[قریش]] و [[هم‌پیمانان]] آنها اعتماد به نفس خویش را از دست داده بودند از سویی این حرکت امام {{ع}} در کنار باد شدید و سرمایی که نصیب [[مشرکان]] گشت، سبب شکست آنها گردید و [[ترس]] و بیمی در آنان ایجاد کرد که دیگر بار [[هوس]] [[جنگ]] را در سر نپرورانند.		# امام {{ع}} با کشتن عمرو و [[نوفل]] و تعقیب نیروهای شکست خورده [[دشمن]]، موجب بازگشت [[اعتماد به نفس]] مسلمانان شد زیرا مسلمانان با [[مشاهده]] [[جمعیت]] انبوه [[قریش]] و [[هم‌پیمانان]] آنها اعتماد به نفس خویش را از دست داده بودند از سویی این حرکت امام {{ع}} در کنار باد شدید و سرمایی که نصیب [[مشرکان]] گشت، سبب شکست آنها گردید و [[ترس]] و بیمی در آنان ایجاد کرد که دیگر بار [[هوس]] [[جنگ]] را در سر نپرورانند.
	# از جایگاه بلند و با عظمتی که در پی [[گواهی دادن]] رسول خدا {{صل}} با جمله {{متن حدیث\|بَرَزَ الْإِيمَانُ كُلُّهُ إِلَى الشِّرْكِ كُلِّهِ‌}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۹، ص۶۱.</ref> نصیب علی {{ع}} شد، می‌توان یاد کرد.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۱۱۰.</ref>		# از جایگاه بلند و با عظمتی که در پی [[گواهی دادن]] رسول خدا {{صل}} با جمله {{متن حدیث\|بَرَزَ الْإِيمَانُ كُلُّهُ إِلَى الشِّرْكِ كُلِّهِ‌}}<ref>شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱۹، ص۶۱.</ref> نصیب علی {{ع}} شد، می‌توان یاد کرد.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۱۱۰.</ref>

			==[[جنگ خندق]]==
			[[یهودیان]] فراری [[بنی‌نضیر]]، که [[کینه]] [[اسلام]] و [[پیغمبر]] را در [[دل]] داشتند، به [[مکه]] نزد [[قریش]] رفتند و آنان را تحریک و [[تشویق]] کردند تا به [[مدینه]] [[حمله]] برند. همچنین قبائل بزرگی چون [[غطفان]] و [[فزاره]] و نیز [[یهود]] [[بنی‌قریظه]] [تنها [[قبیله]] [[یهودی]] باقی‌مانده در مدینه] را با خود و قریش همراه و [[متحد]] ساختند. لشکری گران، بالغ بر ده هزار نفر به قصد [[تصرف]] مدینه و کشتن پیغمبر [[خدا]]{{صل}} و ریشه‌کن ساختن اسلام به سوی مدینه روان شد. [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} پس از [[آگاهی]] از حرکت [[لشکر]] [[احزاب]] و پس از [[مشاوره]] با [[اصحاب]]، به پیشنهاد [[سلمان فارسی]] [[فرمان]] داد در برابر بخش آسیب پذیر شمال مدینه، خندقی حفر کنند که مانع [[هجوم]] [[سپاه]] [[منظم]] [[دشمن]] شود.
			دشمن پس از رسیدن به [[خندق]] مبهوت ماند و در پشت آن باز ایستاد. عمروبن عبدود، پهلوان نامی قریش، که او را «فارس [[یلیل]]» می‌گفتند - یعنی سواری که با هزار سوار [[برابری]] می‌کند - همراه سه یا چهار تن دیگر به نام‌های [[عکرمة بن ابی جهل]]، [[هبیرة بن ابی وهب]] و [[نوفل بن عبدالله مخزومی]] و به [[نقلی]] دیگر، [[ضرار بن خطاب]] از جای کم عرض خندق با اسب جستی زدند و به آن سوی خندق آمدند. [[عمرو بن عبدود]] مبارز‌طلبید. علی{{ع}} برخاست و خطاب به [[رسول خدا]]{{صل}} گفت: «من با او [[مبارزه]] خواهم کرد» این امر سه بار تکرار شد، ولی به دلیل [[شجاعت]] و [[شهرت]] عمرو، [[مسلمانان]] همگی ساکت ماندند.

			پیغمبر اکرم{{صل}} [[شمشیر]] خود را به علی{{ع}} داد و به دست خود بر سرش [[عمامه]] پیچید و فرمود: {{متن حدیث\|بَرَزَ الْإِيمَانُ كُلُّهُ إِلَى الشِّرْكِ كُلِّهِ‌}}؛ عمرو پیش آمد، در حالی که سوار اسب بود و علی{{ع}} پیاده به [[رویارویی]] با او شتافت. علی{{ع}} به او گفت: «تو در [[جاهلیت]] می‌گفتی کسی نیست که سه [[حاجت]] از من بخواهد مگر اینکه یکی را بر می‌آورم». عمرو گفت: «چنین است». علی{{ع}} فرمود: «من نخست از تو می‌خواهم [[ایمان]] آوری و [[تسلیم]] [[امر پروردگار]] جهانیان شوی». عمرو گفت: «ای برادرزاده، از این درگذر». فرمود: «دیگر اینکه به [[سرزمین]] خود بازگردی» عمرو گفت: «این کاری است که اگر به آن تن در دهم، [[ورد]] زبان [[زنان]] [[قریش]] می‌شود. من عهدی را که می‌باید با خود بسته‌ام و [[روغن مالیدن]] بر خود را [[حرام]] کرده‌ام. [[حاجت]] سوم تو چیست؟». علی{{ع}} فرمود: «اینکه فرود آیی و پیاده [[جنگ]] کنی». عمرو گفت: «این صفتی است که [[گمان]] نمی‌کردم کسی از [[عرب]] به خاطر آن، مرا به [[بخل]] متهم کند، ولی من خوش ندارم مانند تو را بکشم؛ به خصوص که میان من و پدرت [[دوستی]] بود».
			[[امیرمؤمنان]]{{ع}} فرمود: «ولی تا هنگامی که تو از [[حق]] روگردان هستی، به [[خدا]] دوست دارم تو را بکشم». عمرو از این سخن [[خشمگین]] شد و از اسب فرود آمد و آن را کشت و سپس بر علی{{ع}} [[حمله]] برد. علی{{ع}} سپر را در برابر ضربه او نهاد و [[شمشیر]] عمرو در آن فرو رفت و آن‌گاه ضربتی بر او زد که دیگر از جای برنخاست.
			[[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: آنان به یکدیگر نزدیک شدند و گرد و غباری برخاست و دیگر چیزی ندیدیم. در این میان ناگهان صدای [[تکبیر]] شنیدیم و دانستیم که علی{{ع}}، عمرو را کشته است. [[یاران]] و همراهان عمرو پا به [[فرار]] گذاشتند و سواره از [[خندق]] گذشتند. تنها [[نوفل بن عبدالله]] بود که از اسب به زیر افتاد و در خندق ماند. [[مسلمانان]] با شنیدن صدای تکبیر علی{{ع}} پیش آمدند تا ببینند همراهان عمرو چه شدند. نوفل بن عبدالله را دیدند که در خندق افتاده و اسبش نمی‌تواند او را بیرون آورد. با سنگ او را نیز زدند. نوفل گفت: «بهتر از این مرا بکشید. یکی فرود آید تا با او بجنگم». علی{{ع}} به خندق رفت و او را کشت. سپس به هبیره نیز رسید و با شمشیر به برآمدگی زین اسبش زد. این ضربت موجب شد زرهی که در تن وی بود، بیفتد. جابر می‌گوید: من کشته شدن [[عمرو بن عبدود]] به دست علی{{ع}} را نتوانستم به چیزی [[تشبیه]] کنم جز آن‌چه [[خدای تعالی]] در داستان داوود و [[جالوت]] بیان کرده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ}}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داوود جالوت را کشت» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref><ref>در این باره ر.ک: ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۲۳۵؛ واقدی، مغازی، ج۲، ص۳۵۰؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۲، ص۵۷۴؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۸۴؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰.</ref>.

			[[شیخ مفید]] از [[ربیعه سعدی]] [[روایت]] می‌کند که نزد [[حذیفة بن یمان]] ([[صاحب سر]] [[رسول خدا]]{{صل}}) رفتم و به او گفتم: «ای [[ابا عبدالله]]، ما در [[فضائل]] و [[مناقب علی]]{{ع}} سخن می‌گوییم و [[اهل بصره]] می‌گویند شما در [[مقام]] علی{{ع}} زیاده می‌روید. آیا [[حدیثی]] در [[فضیلت]] او داری که بازگویی؟» [[حذیفه]] گفت: «ای [[ربیعه]]، از من چه می‌پرسی؟! [[سوگند]] به آن‌که جانم به دست او است، اگر تمام [[اعمال نیک]] [[اصحاب محمد]]{{صل}} را از آن روزی که [[مبعوث]] شد تا [[روزگار]] امروز در یک کفه ترازو بگذارند و [[اعمال]] علی{{ع}} را به [[تنهایی]] در کفه دیگر نهند، [[کردار]] علی{{ع}} بر همه [[برتری]] دارد». ربیعه گفت: «این سخنی است که نمی‌توان بر آن تکیه کرد و کسی نمی‌پذیرد». حذیفه گفت: «ای [[فرومایه]] چگونه کسی نمی‌پذیرد؟! [[ابوبکر]] و [[عمر]] و حذیفه و همه [[یاران]] [[پیغمبر]] کجا بودند آن [[روز]] که عمرو بن عبدود هماورد خواست و جز علی{{ع}} همه از [[ترس]] باز ایستادند؟ تنها علی{{ع}} بود که به [[جنگ]] او رفت و [[خداوند]] به دست توانای او عمرو را کشت. سوگند به آن‌که [[جان]] حذیفه در دست او است، [[پاداش]] کردار علی{{ع}} در آن روز از اعمال اصحاب محمد{{صل}} تا [[روز قیامت]] گران‌تر است»<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۱.</ref>.
			در مستدرک [[صحیحین]] آمده است که علی{{ع}} پس از کشتن [[عمرو بن عبدود]] به سوی [[پیغمبر]] آمد و [[رسول خدا]]{{صل}} شادی‌کنان به سویش شتافت. [[عمر بن خطاب]] به علی{{ع}} گفت: «چرا [[زره]] عمرو را از تنش بیرون نیاوردی؟ در میان [[عرب]] بهتر از آن زرهی نیست». علی{{ع}} فرمود: «او را ضربت زدم و از پدیدار شدن عورتش [[شرم]] کردم و [[حیا]] کردم از اینکه پسر عمویم را برهنه کنم»<ref>ری شهری، محمد موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۱، ص۲۱۸، به نقل از حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۳۵. ر.ک: شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۲.</ref>.

			پس از آن‌که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} عمرو بن عبدود را کشت، خبر به خواهرش رسید. [[خواهر]] عمرو پرسید: «چه کس او را کشت؟» گفتند: «پسر [[ابوطالب]]». گفت: «[[مرگ]] عمرو جز به دست همتای کریمی نبوده است. پس از شنیدن این خبر، اگر برای او [[اشک]] بریزم، اشکم هرگز خشک نشود. او کسی بود که پهلوانان را کشت و به [[جنگ]] دلیران رفت. مرگ او به دست همتای [[بزرگوار]] و کریمی از [[قوم]] و [[قبیله]] خود بود. ای [[بنی‌عامر]]، تاکنون بهتر از این [[سرافرازی]] و افتخاری نشنیده‌ام». آن‌گاه شعری به این مضمون سرود: «اگر کشنده عمرو جز او بود، تا ابد [[گریه]] می‌کردم، ولی کشنده عمرو کسی است که با کشتن عمرو بر او عیبی نیست، آن کس که پیش از این یگانه مرد [[شهر]] خوانده می‌شد». در شعری دیگر درباره رزم برادرش و علی{{ع}} چنین می‌گوید: «دو شیر [[دلاور]] بودند که در تنگنای جنگ به یکدیگر [[حمله]] بردند و هر دو همتایانی بزرگوار و [[دلیر]] بودند؛ کسانی که در میدان [[نبرد]] با [[نیرنگ]] و جنگ، [[دل]] و [[جان‌ها]] را ربودند.... ای علی، برو که تاکنون به کسی همانند او دست نیافته‌ای. این سخنی پا برجا و [[استوار]] است که در آن گزافه نیست»<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۹۵.</ref>.

			در [[بزرگداشت]] از این [[حماسه]] جاوید [[امیرمؤمنان]]{{ع}} است که پیغمبر فرمود: «ضربت علی{{ع}} در [[روز خندق]]، از [[عبادت]] [[آدمیان]] و [[جنیان]] [[برتر]] است»<ref>سبحانی، جعفر، فروغ ولایت، ص۱۱۱، به نقل از حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۳۲؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۲۰، ص۲۱۶.</ref>. [[بزرگداشت]] [[پیغمبر]] از [[مبارزه]] و ضربت علی{{ع}} در [[خندق]]، با تعابیری دیگر نیز در منابع معتبر [[اهل تسنن]] آمده است؛ مانند {{متن حدیث\|لَمُبَارَزَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لِعَمْرِو بْنِ عَبْدِ وُدٍّ يَوْمَ الْخَنْدَقِ أَفْضَلُ مِنْ عَمَلِ أُمَّتِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ}}<ref>موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۱، ص۲۱۹، به نقل از: المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۳۴؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۱۹؛ حاکم حسکانی، شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۴؛ خوارزمی، المناقب، ص۱۰۷، ح۱۱۲؛ شیرویة بن شهردار، الفردوس، ج۳، ص۴۵۵، قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده، ج۱، ص۴۱۲؛ دیلمی، ارشاد القلوب، ص۲۴۵.</ref>؛ «[[جنگ]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} با [[عمرو بن عبدود]] در روز خندق از همه [[اعمال امت]] من تا [[روز قیامت]] برتر است». نیز آمده است: {{متن حدیث\|لَضَرْبَةُ عَلِيِّ لِعَمْرٍو يَوْمَ الْخَنْدَقِ تَعْدِلُ عِبَادَةَ الثَّقَلَيْنِ}}<ref>موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۱، ص۲۱۹، به نقل از عوالی اللآلی، ج۴، ص۸۶، ح۱۰۲.</ref>؛ «ضربت علی{{ع}} در روز خندق با عبادت‌های آدمیان و جنیان برابر است».
			بدین‌سان، بزرگ‌ترین خطری که در دوران [[رسالت]] [[رسول خدا]]{{صل}} [[اسلام]] را [[تهدید]] می‌کرد، پس از [[عنایات الهی]] و [[رهبری]] مدبرانه [[پیغمبر اکرم]]{{صل}}، با حماسه‌آفرینی علی{{ع}} از میان رفت و چنان‌که پیغمبر فرمود، از آن پس [[مسلمانان]] بودند که به جنگ [[مشرکان قریش]] می‌رفتند.<ref>[[محمد حسین رجبی\|رجبی، محمد حسین]]، [[امام علی در عهد پیامبر (مقاله)\| مقاله «امام علی در عهد پیامبر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۸]] ص ۱۶۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:151916.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]		# [[پرونده:151916.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]
			# [[پرونده:1368106.jpg\|22px]] [[محمد حسین رجبی\|رجبی، محمد حسین]]، [[امام علی در عهد پیامبر (مقاله)\| مقاله «امام علی در عهد پیامبر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۸''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

2022-12-01T08:47:45Z

جایگزینی متن - 'سواره نظام' به 'سواره‌نظام'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	این بار [[مشرکان]] با دیگر [[قبایل]] [[جاهلی]] و نیز [[یهودیان]] هم‌پیمان گشته و تعدادشان به ۱۰ هزار تن رسید و [[فرماندهی]] آنها را [[ابو سفیان]] بر عهده گرفت<ref>سیره حلبی، ج۲، ص۶۳.</ref>، وقتی مشرکان با شیوه [[دفاعی]] و تاکتیک جنگی که [[رسول خدا]] {{صل}} با [[مشورت]] یارانش اتخاذ نموده و [[سلمان فارسی]] به حفر [[خندق]] اشاره کرده بود، روبرو شدند، [[خشم]] و [[کینه]] آنها فزونی یافت، ولی [[بی‌پروایی]] و [[هیجان]] و [[غرور]] ساز و برگ و تعداد نیرو، بر احزابی که برای [[جنگ]] با مسلمانان و نابودی کامل [[اسلام]] گرد آمده بودند، سخت حکمفرما بود.		این بار [[مشرکان]] با دیگر [[قبایل]] [[جاهلی]] و نیز [[یهودیان]] هم‌پیمان گشته و تعدادشان به ۱۰ هزار تن رسید و [[فرماندهی]] آنها را [[ابو سفیان]] بر عهده گرفت<ref>سیره حلبی، ج۲، ص۶۳.</ref>، وقتی مشرکان با شیوه [[دفاعی]] و تاکتیک جنگی که [[رسول خدا]] {{صل}} با [[مشورت]] یارانش اتخاذ نموده و [[سلمان فارسی]] به حفر [[خندق]] اشاره کرده بود، روبرو شدند، [[خشم]] و [[کینه]] آنها فزونی یافت، ولی [[بی‌پروایی]] و [[هیجان]] و [[غرور]] ساز و برگ و تعداد نیرو، بر احزابی که برای [[جنگ]] با مسلمانان و نابودی کامل [[اسلام]] گرد آمده بودند، سخت حکمفرما بود.

	برخی از جنگ‌آوران ~~سواره~~ [[~~نظام~~]] [[دشمن]] با عبور از ناحیه کم عرض خندق توانستند با مسلمانان در یک ردیف قرار گیرند که این خود، بر [[بیم]] و [[هراس]] مسلمانان افزود. در این لحظه [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} به اتفاق تنی چند از مسلمانان به حرکت درآمد و گذرگاهی را که دشمن [[قادر]] بر عبور دادن اسبان خود از آن شده بودند بر آنان بستند.		برخی از جنگ‌آوران [[سواره‌نظام]] [[دشمن]] با عبور از ناحیه کم عرض خندق توانستند با مسلمانان در یک ردیف قرار گیرند که این خود، بر [[بیم]] و [[هراس]] مسلمانان افزود. در این لحظه [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} به اتفاق تنی چند از مسلمانان به حرکت درآمد و گذرگاهی را که دشمن [[قادر]] بر عبور دادن اسبان خود از آن شده بودند بر آنان بستند.

	[[عمرو بن عبدود]]، مسلمانان را به مبارزه‌طلبید و [[مسلمان‌ها]] در برابر عربده‌های او مهر [[سکوت]] بر لب زده، گویی پرنده بر سرشان نشسته بود. هر یک در [[اندیشه]] خود بودند و [[رویارویی]] با این [[جنگجو]] را فوق‌العاده دشوار تلقی می‌کردند.		[[عمرو بن عبدود]]، مسلمانان را به مبارزه‌طلبید و [[مسلمان‌ها]] در برابر عربده‌های او مهر [[سکوت]] بر لب زده، گویی پرنده بر سرشان نشسته بود. هر یک در [[اندیشه]] خود بودند و [[رویارویی]] با این [[جنگجو]] را فوق‌العاده دشوار تلقی می‌کردند.

Bahmani در ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۵

2022-11-21T07:35:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = جنگ خندق		\| موضوع مرتبط = جنگ خندق
	\| عنوان مدخل = [[جنگ خندق]]		\| عنوان مدخل = جنگ خندق
	\| مداخل مرتبط = [[جنگ خندق در قرآن]] - [[جنگ خندق در تاریخ اسلامی]] - [[جنگ خندق در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ خندق در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ خندق در قرآن]] - [[جنگ خندق در تاریخ اسلامی]] - [[جنگ خندق در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ خندق در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[شکست]] و ناکامی [[قریش]] در جهت نابود ساختن [[مسلمانان]] کاملا روشن بود، ولی [[جاهلیت]] و [[سرکشی]] و پافشاری بر [[کفر]]، آنها را بر این داشت تا یک بار دیگر برای وارد ساختن ضربه‌ای کاری بر مسلمانان [[تدارک]] [[جنگی]] ببینند.		[[شکست]] و ناکامی [[قریش]] در جهت نابود ساختن [[مسلمانان]] کاملا روشن بود، ولی [[جاهلیت]] و [[سرکشی]] و پافشاری بر [[کفر]]، آنها را بر این داشت تا یک بار دیگر برای وارد ساختن ضربه‌ای کاری بر مسلمانان [[تدارک]] [[جنگی]] ببینند.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T19:55:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

Bahmani: /* پانویس */

2022-08-22T13:05:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۳۵
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~جنگ خندق~~]]		[[رده:غزوه‌ها]]