جنگ در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* واژه‌های مترادف جنگ در قرآن */

2026-03-14T05:43:33Z

واژه‌های مترادف جنگ در قرآن

Bahmani: /* معناشناسی */

2026-03-14T05:42:51Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۲
خط ۹:		خط ۹:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
	[[جنگ]] در لغت به معنای [[جدال]]، [[کارزار]]، [[ستیز]] و [[پیکار]] است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج ۵، ص ۶۹۱۸ «جنگ».</ref> و غالباً بر درگیری و [[نزاع]] میان دو گروه اطلاق می‌شود که هریک سعی در مغلوب ساختن و از بین بردن دیگری دارد<ref>الموسوعة العربیه، ج ۹، ص۱۶۲.</ref>. این دو گروه گاه دو [[خانواده]] یا دو [[قبیله]] یا [[پیروان]] [[دو مذهب]] یا چند ملت‌اند<ref> موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳.</ref> و در اصطلاح به معنای تبدیل شدن [[کشمکش]] دایمی بین کشورها به ستیزه‌ای [[خشونت]] بار و خونین<ref>فرهنگ علوم سیاسی، مرکز اطّلاعات و مدارک علمی ایران، ص ۴۵۵.</ref> است.		[[جنگ]] در لغت به معنای [[جدال]]، [[کارزار]]، [[ستیز]] و [[پیکار]] است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج ۵، ص ۶۹۱۸ «جنگ».</ref> و غالباً بر درگیری و [[نزاع]] میان دو گروه اطلاق می‌شود که هریک سعی در مغلوب ساختن و از بین بردن دیگری دارد<ref>الموسوعة العربیه، ج ۹، ص۱۶۲.</ref>. این دو گروه گاه دو [[خانواده]] یا دو [[قبیله]] یا [[پیروان]] دو مذهب یا چند ملت‌اند<ref> موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳.</ref> و در اصطلاح به معنای تبدیل شدن [[کشمکش]] دایمی بین کشورها به ستیزه‌ای [[خشونت]] بار و خونین<ref>فرهنگ علوم سیاسی، مرکز اطّلاعات و مدارک علمی ایران، ص ۴۵۵.</ref> است.

	به نظر برخی جنگ عبارت است از درگیری مسلحانه میان دو [[کشور]] یا بیشتر به سبب عوامل [[سیاسی]]، [[اقتصادی]] یا [[اختلافات]] درباره تملک برخی [[سرزمین‌ها]]<ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳.</ref>. برخی برآن‌اند که در جنگ ۴ ویژگی باید باشد:		به نظر برخی جنگ عبارت است از درگیری مسلحانه میان دو [[کشور]] یا بیشتر به سبب عوامل [[سیاسی]]، [[اقتصادی]] یا [[اختلافات]] درباره تملک برخی [[سرزمین‌ها]]<ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳.</ref>. برخی برآن‌اند که در جنگ ۴ ویژگی باید باشد:
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	# هردو گروه، سازمان‌یافته باشند<ref>جنگ و صلح، ص۶.</ref>.		# هردو گروه، سازمان‌یافته باشند<ref>جنگ و صلح، ص۶.</ref>.

	[[جنگ]] گاه با ابزاری جز [[سلاح]] [[جنگی]] صورت می‌گیرد که بر حسب ماهیت آن به انواع [[جنگ ~~روانی]]، [[~~جنگ ~~تبلیغاتی]]،~~ جنگ اقتصادی و جز اینها... قسمت می‌گردد<ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳؛ فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref>. [[جهاد]] نیز نوعی کارزار با [[دشمن]] است؛ ولی صرفا به درگیری با [[کافران]]<ref>مواهب الجلیل، ج ۴، ص۵۳۵ - ۵۳۶؛ الثمر الدانی، ص۴۱۱؛ معجم لغة الفقهاء، ص۱۶۸.</ref> یا بر هر [[کوشش]] و [[مبارزه]] با [[جان]] و [[مال]] در [[راه خدا]] و برای تحقق [[اهداف الهی]] اطلاق می‌گردد<ref>ر.ک: ریاض المسائل، ج ۷، ص۴۴۱؛ جواهرالکلام، ج ۲۱، ص۳.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]]، ص۷۳-۷۴.</ref>		[[جنگ]] گاه با ابزاری جز [[سلاح]] [[جنگی]] صورت می‌گیرد که بر حسب ماهیت آن به انواع جنگ روانی، جنگ تبلیغاتی، جنگ اقتصادی و جز اینها... قسمت می‌گردد<ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۳؛ فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref>. [[جهاد]] نیز نوعی کارزار با [[دشمن]] است؛ ولی صرفا به درگیری با [[کافران]]<ref>مواهب الجلیل، ج ۴، ص۵۳۵ - ۵۳۶؛ الثمر الدانی، ص۴۱۱؛ معجم لغة الفقهاء، ص۱۶۸.</ref> یا بر هر کوشش و [[مبارزه]] با [[جان]] و [[مال]] در [[راه خدا]] و برای تحقق اهداف الهی اطلاق می‌گردد<ref>ر.ک: ریاض المسائل، ج ۷، ص۴۴۱؛ جواهرالکلام، ج ۲۱، ص۳.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]]، ص۷۳-۷۴.</ref>

	== واژه‌های مترادف جنگ در قرآن ==		== واژه‌های مترادف جنگ در قرآن ==

Bahmani: /* اوصاف کسانی که با آنان قتال می‌شود */

2026-03-14T05:37:11Z

اوصاف کسانی که با آنان قتال می‌شود

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۲۹۹:		خط ۲۹۹:

	=== اوصاف کسانی که با آنان قتال می‌شود ===		=== اوصاف کسانی که با آنان قتال می‌شود ===
	منظور آن دسته از آیاتی است که خصوصیات جنگجویان با [[پیامبر]] را [[بیان]] می‌کند، مانند نقض [[عهد]]، [[خیانت]]، تفریق بین [[مؤمنین]] ضربه زدن از درون [[مسلمانان]].		منظور آن دسته از آیاتی است که خصوصیات جنگجویان با [[پیامبر]] را بیان می‌کند، مانند نقض [[عهد]]، [[خیانت]]، تفریق بین [[مؤمنین]] ضربه زدن از درون [[مسلمانان]].
	#{{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ وَإِنْ أَدْرِي أَقَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ مَا تُوعَدُونَ}}<ref>«و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹.</ref>		#{{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ وَإِنْ أَدْرِي أَقَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ مَا تُوعَدُونَ}}<ref>«و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹.</ref>
	#{{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ)}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵-۵۹.</ref>		#{{متن قرآن\|إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ)}}<ref>«بی‌گمان بدترین جنبندگان نزد خداوند کافرانند که ایمان نمی‌آورند همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند پس چون در جنگ بر آنان دست یافتی با (تار و مار کردن) آنها، کسانی را که در پس ایشانند پراکنده ساز! باشد که در یاد گیرند و اگر از گروهی بیم خیانتی (در پیمان) داری به گونه برابر (پیمانشان را) به سوی آنها بیفکن که خداوند خیانتکاران را دوست نمی‌دارد و کافران هرگز نپندارند که پیش افتاده‌اند بی‌گمان آنان (ما را) به ستوه نمی‌آورند» سوره انفال، آیه ۵۵-۵۹.</ref>

Bahmani: /* انواع آثار و پاداش‌های قتال در کنار پیامبر */

2026-03-14T05:36:54Z

انواع آثار و پاداش‌های قتال در کنار پیامبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۶
خط ۳۲۸:		خط ۳۲۸:
	# شکستن مکرر پیمان‌های نظامی از سوی [[کافران]] و [[یهودیان]]: {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref>»... ۳ - تهدید شدن [[مشرکان]] [[حق]] ناپذیر به جنگ، از سوی [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ}}<ref>«و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹.</ref><ref>منظور از {{متن قرآن\|آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ}} «و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹. بنا بر آن چه که مجمع البیان آورده اعلام جنگ است - {{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا}} «بگو از خداوند و پیامبر فرمان برید و اگر پشت کردند (بدانند که) بی‌گمان خداوند کافران را دوست نمی‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۳۲. أی أعرضوا و لم یسلموا {{متن قرآن\|فَقُلْ آذَنْتُكُمْ}} «و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹. أی أعلمتکم بالحرب «عَلیٰ سَوٰاءٍ» أی إیذانا علی سواء إعلاما نستوی نحن و أنتم فی علمه لا استیذانا به دونکم لتتأهبوا لما یراد بکم ". (مجمع البیان ج ۷ ص ۱۰۸ - هر چند با توجه به مکی بودن سوره این احتمال بعید دانسته شده است</ref>		# شکستن مکرر پیمان‌های نظامی از سوی [[کافران]] و [[یهودیان]]: {{متن قرآن\|الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ}}<ref>«همان کسانی از ایشان که با آنان پیمان بستی سپس هر بار پیمان خود را می‌شکنند و پرهیزگاری نمی‌ورزند» سوره انفال، آیه ۵۶.</ref>»... ۳ - تهدید شدن [[مشرکان]] [[حق]] ناپذیر به جنگ، از سوی [[پیامبر]]: {{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ}}<ref>«و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹.</ref><ref>منظور از {{متن قرآن\|آذَنْتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ}} «و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹. بنا بر آن چه که مجمع البیان آورده اعلام جنگ است - {{متن قرآن\|فَإِنْ تَوَلَّوْا}} «بگو از خداوند و پیامبر فرمان برید و اگر پشت کردند (بدانند که) بی‌گمان خداوند کافران را دوست نمی‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۳۲. أی أعرضوا و لم یسلموا {{متن قرآن\|فَقُلْ آذَنْتُكُمْ}} «و اگر روی بگردانند، بگو: (همه) شما را یکسان آگاه گردانیدم و نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده می‌دهند نزدیک است یا دور؟» سوره انبیاء، آیه ۱۰۹. أی أعلمتکم بالحرب «عَلیٰ سَوٰاءٍ» أی إیذانا علی سواء إعلاما نستوی نحن و أنتم فی علمه لا استیذانا به دونکم لتتأهبوا لما یراد بکم ". (مجمع البیان ج ۷ ص ۱۰۸ - هر چند با توجه به مکی بودن سوره این احتمال بعید دانسته شده است</ref>
	# ایجاد پایگاه برای جنگ با [[خدا]] و [[رسول]] [[هدف]] [[منافقان]] از ساختن [[مسجد ضرار]]: {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان در» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref> {{متن قرآن\|وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان در» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref>.		# ایجاد پایگاه برای جنگ با [[خدا]] و [[رسول]] [[هدف]] [[منافقان]] از ساختن [[مسجد ضرار]]: {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان در» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref> {{متن قرآن\|وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان در» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref>.
	# [[وعده خداوند]] به [[پیامبر]] مبنی بر [[پشتیبانی]] از آن [[حضرت]] در [[صلح]] با [[دشمن]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ}}<ref>«و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست» سوره انفال، آیه ۶۱.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ~~ج۱،~~ ص ۴۱۹-۴۲۵.</ref>		# وعده خداوند به [[پیامبر]] مبنی بر پشتیبانی از آن حضرت در [[صلح]] با [[دشمن]]: {{متن قرآن\|وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ}}<ref>«و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست» سوره انفال، آیه ۶۱.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱]]، ص ۴۱۹-۴۲۵.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* منابع */

2026-03-14T05:35:45Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۳۴۹:		خط ۳۴۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱''']]
	# [[پرونده:000061.jpg\|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']]		# [[پرونده:000061.jpg\|22px]] [[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']]
	# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[جهاد - کوشا (مقاله)\|مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد علی کوشا\|کوشا، محمد علی]]، [[جهاد - کوشا (مقاله)\|مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]

Jaafari در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۱

2026-02-02T06:01:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = جنگ		\| موضوع مرتبط = جنگ
	\| عنوان مدخل = جنگ		\| عنوان مدخل = جنگ
	\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در فلسفه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۴

2025-04-14T07:04:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = جنگ		\| موضوع مرتبط = جنگ
	\| عنوان مدخل = جنگ		\| عنوان مدخل = جنگ
	\| مداخل مرتبط [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۳۵۷:		خط ۳۵۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~جهاد~~]]		[[رده:جنگ]]

Bahmani در ‏۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۶

2024-11-03T05:26:48Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* کاربرد تاکتیک‌های نظامی */

2024-11-03T05:21:24Z

کاربرد تاکتیک‌های نظامی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۲۰۶:		خط ۲۰۶:
	از امور مؤثر در [[شکست]] دشمن، کشتن [[فرماندهان]] و [[پیشوایان]] آنهاست. در آیه {{متن قرآن\|فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ }}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref> از شکست سپاه [[کفر]] بر اثر نابودیِ [[فرمانده]] آنان [[جالوت]] به دست [[داود]] یاد شده است. به تصریح [[مفسران]]، پس از کشته شدن جالوت [[ترس]] بر افراد سپاه او [[حاکم]] شد و به سرعت شکست خوردند<ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص۸۴۴؛ التبیان، ج ۲، ص۳۰۰.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]]، ص۹۷.</ref>		از امور مؤثر در [[شکست]] دشمن، کشتن [[فرماندهان]] و [[پیشوایان]] آنهاست. در آیه {{متن قرآن\|فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاء وَلَوْلاَ دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ }}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت و خداوند به وی پادشاهی و فرزانگی ارزانی داشت و آنچه خود می‌خواست بدو آموخت، و اگر خداوند برخی مردم را با برخی دیگر باز نمی‌داشت، زمین تباه می‌گردید امّا خداوند بر جهانیان بخششی (بزرگ) دارد» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref> از شکست سپاه [[کفر]] بر اثر نابودیِ [[فرمانده]] آنان [[جالوت]] به دست [[داود]] یاد شده است. به تصریح [[مفسران]]، پس از کشته شدن جالوت [[ترس]] بر افراد سپاه او [[حاکم]] شد و به سرعت شکست خوردند<ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص۸۴۴؛ التبیان، ج ۲، ص۳۰۰.</ref>.<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید جعفر]]، [[جنگ (مقاله)\|مقاله «جنگ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]]، ص۹۷.</ref>

	=== کاربرد [[تاکتیک‌های نظامی]] ===		=== کاربرد تاکتیک‌های نظامی ===
	برای پیروزی بر دشمن یا پیشگیری از شکست، به‌کارگیری تاکتیک‌های خاص نظامی ضروری است که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:		برای پیروزی بر دشمن یا پیشگیری از شکست، به‌کارگیری تاکتیک‌های خاص نظامی ضروری است که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:

	==== محاصره کردن ====		==== محاصره کردن ====
	در برخی موارد، محاصره دشمن ضروری است: {{متن قرآن\| وَاحْصُرُوهُمْ}}<ref> سوره توبه، آیه ۵.</ref>، برخی مفسران مراد از تعبیر «فَوَسَطنَ بِهِ جَمعا» را در آیه {{متن قرآن\|فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا}}<ref>«و با آن (تاختن)، در میان جمعی (از دشمنان) درآمدند» سوره عادیات، آیه ۵.</ref> محاصره کردن دشمن دانسته‌اند<ref>الصافی، ج ۵، ص۳۶۰؛ نمونه، ج ۲۷، ص۲۴۶.</ref>. [[لشکریان]] [[اسلام]] با این شیوه، [[یهودیان]] [[بنی‌قریظه]] را از دژهای خود بیرون کشیده، آنان را به [[تسلیم]] وادار کردند: {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref>.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۷۲۹ - ۷۳۰؛ کشف الغمه، ج ۱، ص۱۹۹.</ref> گاه [[دشمنان اسلام]] نیز از این [[راهبرد]] استفاده کرده‌اند؛ مانند محاصره [[مدینه]] در [[جنگ خندق]]: {{متن قرآن\|إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا}}<ref>«هنگامی که از فراز و فرودتان بر شما تاختند و آنگاه که چشم‌ها کلاپیسه شد و دل‌ها به گلوها رسید و به خداوند گمان‌ها (ی نادرست) بردید» سوره احزاب، آیه ۱۰.</ref>.<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۷۶؛ التسهیل، ج ۳، ص۱۳۳.</ref>		در برخی موارد، محاصره دشمن ضروری است: {{متن قرآن\| وَاحْصُرُوهُمْ}}<ref> سوره توبه، آیه ۵.</ref>، برخی مفسران مراد از تعبیر «فَوَسَطنَ بِهِ جَمعا» را در آیه {{متن قرآن\|فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا}}<ref>«و با آن (تاختن)، در میان جمعی (از دشمنان) درآمدند» سوره عادیات، آیه ۵.</ref> محاصره کردن دشمن دانسته‌اند<ref>الصافی، ج ۵، ص۳۶۰؛ نمونه، ج ۲۷، ص۲۴۶.</ref>. [[لشکریان]] [[اسلام]] با این شیوه، [[یهودیان]] [[بنی‌قریظه]] را از دژهای خود بیرون کشیده، آنان را به [[تسلیم]] وادار کردند: {{متن قرآن\|وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref>.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۷۲۹ - ۷۳۰؛ کشف الغمه، ج ۱، ص۱۹۹.</ref> گاه دشمنان اسلام نیز از این راهبرد استفاده کرده‌اند؛ مانند محاصره [[مدینه]] در [[جنگ خندق]]: {{متن قرآن\|إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا}}<ref>«هنگامی که از فراز و فرودتان بر شما تاختند و آنگاه که چشم‌ها کلاپیسه شد و دل‌ها به گلوها رسید و به خداوند گمان‌ها (ی نادرست) بردید» سوره احزاب، آیه ۱۰.</ref>.<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۷۶؛ التسهیل، ج ۳، ص۱۳۳.</ref>

	==== کمین کردن ====		==== کمین کردن ====

Bahmani: /* جنگ در امت‌های پیشین */

2024-11-03T05:20:18Z

جنگ در امت‌های پیشین

نمایش تغییرات