جنگ در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۰

2026-02-02T06:00:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = جنگ		\| موضوع مرتبط = جنگ
	\| عنوان مدخل = جنگ		\| عنوان مدخل = جنگ
	\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در فلسفه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۳

2025-04-14T07:03:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~جهاد~~]]		[[رده:جنگ]]

Bahmani: /* منابع */

2024-11-02T10:27:53Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 1100831.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]		# [[پرونده: 1100831.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴''']]
	# [[پرونده:1368104.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۶''']]		# [[پرونده:1368104.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۶''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* دستورهایی دربارۀ جنگ */

2024-11-02T10:26:34Z

دستورهایی دربارۀ جنگ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==		==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==
	سیرۀ [[امیرالمؤمنین]] دربارۀ [[جنگ‌ها]] بسیار مهم و نشانۀ اهتمام حضرت به مسائل [[حقوقی]] [[انسانی]] است که به بخشی اشاره می‌کنیم:		سیرۀ [[امیرالمؤمنین]] دربارۀ [[جنگ‌ها]] بسیار مهم و نشانۀ اهتمام حضرت به مسائل [[حقوقی]] [[انسانی]] است که به بخشی اشاره می‌کنیم:
	#[[امام]] هنگام [[نبرد]] [[اصحاب]] خود را به نکاتی سفارش می‌کرد: از جمله انجام [[نماز]] که مبادا نبرد باعث ترک این [[واجب الهی]] شود: بر انجام نماز [[متعهد]] باشید و بر وقت آن [[محافظت]] نمایید و زیاد نماز بخوانید و به آن به درگاه [[خدا]] [[تقرب]] بجویید؛ زیرا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. و این را [[کفّار]] می‌دانستند آن‌گاه که پرسیده شدند: {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}<ref>«چه شما را به دوزخ درآورد؟ * گویند: ما از نمازگزاران نبودیم» سوره مدثر، آیه ۴۲-۴۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|تَعَاهَدُوا الصَّلَاةَ وَ حَافِظُوا عَلَيهَا وَ اسْتَكْثِرُوا مِنْهَا وَ تَقَرَّبُوا بِهَا فَإِنَّهَا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}} وَ قَدْ عَلِمَ ذَلِكَ الْكُفَّارُ حِينَ سُئِلُوا {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}}}؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۶.</ref>		#[[امام]] هنگام [[نبرد]] [[اصحاب]] خود را به نکاتی سفارش می‌کرد: از جمله انجام [[نماز]] که مبادا نبرد باعث ترک این واجب الهی شود: بر انجام نماز [[متعهد]] باشید و بر وقت آن محافظت نمایید و زیاد نماز بخوانید و به آن به درگاه [[خدا]] [[تقرب]] بجویید؛ زیرا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. و این را [[کفّار]] می‌دانستند آن‌گاه که پرسیده شدند: {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}<ref>«چه شما را به دوزخ درآورد؟ * گویند: ما از نمازگزاران نبودیم» سوره مدثر، آیه ۴۲-۴۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|تَعَاهَدُوا الصَّلَاةَ وَ حَافِظُوا عَلَيهَا وَ اسْتَكْثِرُوا مِنْهَا وَ تَقَرَّبُوا بِهَا فَإِنَّهَا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}} وَ قَدْ عَلِمَ ذَلِكَ الْكُفَّارُ حِينَ سُئِلُوا {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}}}؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۶.</ref>
	#هنگام [[نبرد جمل]]، [[صفّین]] و [[نهروان]] توصیه‌هایی خاص می‌فرمود: ای [[بندگان خدا]]! [[تقوای الهی]] را پیشه کنید، چشم‌هایتان را بر هم نهید و صداهایتان را پایین بیاورند و سخن کم بگویید و خود را آمادۀ [[یورش]] و درگیری، [[مبارزه]]، [[تیراندازی]]، پراکندن [[دشمن]]، گلاویز و جنگِ تن به تن، گازگرفتن و آسیب رساندن یکدیگر کنید و {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید و خداوند را بسیار یاد کنید باشد که رستگار گردید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و در هم نیفتید که سست شوید و شکوهتان از میان برود و شکیبا باشید که خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۴۶.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ وَ اخْفِضُوا الْأَصْوَاتَ وَ أَقِلُّوا الْكَلَامَ وَ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَى الْمُنَازَلَةِ وَ الْمُجَادَلَةِ وَ الْمُبَارَزَةِ وَ الْمُنَاضَلَةِ وَ الْمُنَابَذَةِ وَ الْمُعَانَقَةِ وَ الْمُكَادَمَةِ وَ {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸.</ref>		#هنگام [[نبرد جمل]]، [[صفّین]] و [[نهروان]] توصیه‌هایی خاص می‌فرمود: ای [[بندگان خدا]]! [[تقوای الهی]] را پیشه کنید، چشم‌هایتان را بر هم نهید و صداهایتان را پایین بیاورند و سخن کم بگویید و خود را آمادۀ [[یورش]] و درگیری، [[مبارزه]]، [[تیراندازی]]، پراکندن [[دشمن]]، گلاویز و جنگِ تن به تن، گازگرفتن و آسیب رساندن یکدیگر کنید و {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید و خداوند را بسیار یاد کنید باشد که رستگار گردید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و در هم نیفتید که سست شوید و شکوهتان از میان برود و شکیبا باشید که خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۴۶.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ وَ اخْفِضُوا الْأَصْوَاتَ وَ أَقِلُّوا الْكَلَامَ وَ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَى الْمُنَازَلَةِ وَ الْمُجَادَلَةِ وَ الْمُبَارَزَةِ وَ الْمُنَاضَلَةِ وَ الْمُنَابَذَةِ وَ الْمُعَانَقَةِ وَ الْمُكَادَمَةِ وَ {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸.</ref>
	#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هرگاه ارادۀ [[جنگ]] می‌کرد، این [[دعا]] را می‌خواند: بارالها! تو نشان دادی راهی از راه‌هایت را که رضای خود را در آن قرار دادی و اولیائت را بر انجام آن [[تشویق]] فرمودی و آن را شریف‌ترین راهت از جهت [[پاداش]] قرار دادی و گرامی‌ترین آن از جهت نتیجه و [[دوست]] داشتنی‌ترین آن از جهت رفتن. سپس برای آن از [[مؤمنان]] جانشان و اموالشان را خریدی که در برابرش [[بهشت]] باشد. در [[راه خدا]] بجگند پس بکشند و کشته شوند این وعدۀ حقی از جانب توست. مرا از کسانی قرار دِه که [[جان]] خودش را به تو فروخته است. سپس به [[بیعت]] خود [[وفا]] نموده؛ بیعتی که بر آن با تو بیعت کرده است، نه آن را شکسته و نه عهدی را ترک کرده است.<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمْتَ سَبِيلًا مِنْ سُبُلِكَ جَعَلْتَ فِيهِ رِضَاكَ وَ نَدَبْتَ إِلَيهِ أَوْلِیاءَكَ وَ جَعَلْتَهُ أَشْرَفَ سُبُلِكَ عِنْدَكَ ثَوَاباً وَ أَكْرَمَهَا لَدَيكَ مَآباً وَ أَحَبَّهَا إِلَيكَ مَسْلَكاً ثُمَّ اشْتَرَيتَ فِيهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيقْتُلُونَ وَ يقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيكَ حَقّاً فَاجْعَلْنِي مِمَّنْ اشْتَرَى فِيهِ مِنْكَ نَفْسَهُ ثُمَّ وَفَى لَكَ بِبَيعِةِ الَّذِي بَايعَكَ عَلَيهِ غَيرَ نَاكِثٍ وَ لَا نَاقِضٍ عَهْداً....}}؛ الکافی، ج۵، ص۴۶.</ref>		#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هرگاه ارادۀ [[جنگ]] می‌کرد، این [[دعا]] را می‌خواند: بارالها! تو نشان دادی راهی از راه‌هایت را که رضای خود را در آن قرار دادی و اولیائت را بر انجام آن [[تشویق]] فرمودی و آن را شریف‌ترین راهت از جهت [[پاداش]] قرار دادی و گرامی‌ترین آن از جهت نتیجه و [[دوست]] داشتنی‌ترین آن از جهت رفتن. سپس برای آن از [[مؤمنان]] جانشان و اموالشان را خریدی که در برابرش [[بهشت]] باشد. در [[راه خدا]] بجگند پس بکشند و کشته شوند این وعدۀ حقی از جانب توست. مرا از کسانی قرار دِه که [[جان]] خودش را به تو فروخته است. سپس به [[بیعت]] خود [[وفا]] نموده؛ بیعتی که بر آن با تو بیعت کرده است، نه آن را شکسته و نه عهدی را ترک کرده است.<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمْتَ سَبِيلًا مِنْ سُبُلِكَ جَعَلْتَ فِيهِ رِضَاكَ وَ نَدَبْتَ إِلَيهِ أَوْلِیاءَكَ وَ جَعَلْتَهُ أَشْرَفَ سُبُلِكَ عِنْدَكَ ثَوَاباً وَ أَكْرَمَهَا لَدَيكَ مَآباً وَ أَحَبَّهَا إِلَيكَ مَسْلَكاً ثُمَّ اشْتَرَيتَ فِيهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيقْتُلُونَ وَ يقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيكَ حَقّاً فَاجْعَلْنِي مِمَّنْ اشْتَرَى فِيهِ مِنْكَ نَفْسَهُ ثُمَّ وَفَى لَكَ بِبَيعِةِ الَّذِي بَايعَكَ عَلَيهِ غَيرَ نَاكِثٍ وَ لَا نَاقِضٍ عَهْداً....}}؛ الکافی، ج۵، ص۴۶.</ref>
	#حضرت در هر نبردی، به [[یاران]] خود این توصیه‌ها را می‌کرد تا جلوگیریِ [[ستم]] باشد:		#حضرت در هر نبردی، به [[یاران]] خود این توصیه‌ها را می‌کرد تا جلوگیریِ [[ستم]] باشد:
	##[[شیخ مفید]] نقل کرده که: حضرت، چنین سفارش می‌کرد:ای [[مردم]]! کسی را که فرار کرده نکُشید و به مجروحان [[حمله]] نکنید و [[کشف]] عورتی ننمایید و [[زنان]] را تحریک نکنید و کشته را مُثْله ننمایید<ref>{{متن حدیث\|أَيهَا النَّاسُ لَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَى جَرِيحٍ وَ لَا تَكْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ}}؛ شیخ مفید، الجمل، ص۳۴۲. مُثلَه: بریدن گوش، بینی و دیگر اعضای بدن محکوم به عنوان مجازات و یا کشته شدۀ در جنگ، برای زشت گرداندن آن است.</ref>.		##[[شیخ مفید]] نقل کرده که: حضرت، چنین سفارش می‌کرد:ای [[مردم]]! کسی را که فرار کرده نکُشید و به مجروحان [[حمله]] نکنید و [[کشف]] عورتی ننمایید و [[زنان]] را تحریک نکنید و کشته را مُثْله ننمایید<ref>{{متن حدیث\|أَيهَا النَّاسُ لَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَى جَرِيحٍ وَ لَا تَكْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ}}؛ شیخ مفید، الجمل، ص۳۴۲. مُثلَه: بریدن گوش، بینی و دیگر اعضای بدن محکوم به عنوان مجازات و یا کشته شدۀ در جنگ، برای زشت گرداندن آن است.</ref>.
	##[[راوی]] گوید: [[امیرالمؤمنین]] در هر نبردی که با [[دشمن]] روبه رو می‌شدیم، این توصیه‌های لازم را می‌فرمود:[[جنگ]] را آغاز نکنید تا آنان شروع کنند؛ زیرا شما بحمدالله دارای [[حجت]] هستید و ترک شما آنان را در آغاز [[نبرد]]، حجتِ دیگری از سوی شما برضدّ آن هاست. وقتی جنگیدید و شکستشان می‌دادید پس هر کس را به جنگ پشت کرد نکُشید و به مجروحان حمله نکنید و عورتی را کشف نکنید و کشته‌ای را [[مُثله]] نکنید.<ref>{{متن حدیث\|لَا تُقَاتِلُوا الْقَوْمَ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ فَإِنَّکُمْ بِحَمْدِ اللَّهِ عَلَی حُجَّةٍ وَ تَرْکُکُمْ إِیاهُمْ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ حُجَّةٌ لَکُمْ أُخْرَی فَإِذَا هَزَمْتُمُوهُمْ فَلَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَی جَرِیحٍ وَ لَا تَکْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِیلٍ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۶۱.</ref>		##راوی گوید: [[امیرالمؤمنین]] در هر نبردی که با [[دشمن]] روبه رو می‌شدیم، این توصیه‌های لازم را می‌فرمود: [[جنگ]] را آغاز نکنید تا آنان شروع کنند؛ زیرا شما بحمدالله دارای [[حجت]] هستید و ترک شما آنان را در آغاز [[نبرد]]، حجتِ دیگری از سوی شما برضدّ آن هاست. وقتی جنگیدید و شکستشان می‌دادید پس هر کس را به جنگ پشت کرد نکُشید و به مجروحان حمله نکنید و عورتی را کشف نکنید و کشته‌ای را مُثله نکنید<ref>{{متن حدیث\|لَا تُقَاتِلُوا الْقَوْمَ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ فَإِنَّکُمْ بِحَمْدِ اللَّهِ عَلَی حُجَّةٍ وَ تَرْکُکُمْ إِیاهُمْ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ حُجَّةٌ لَکُمْ أُخْرَی فَإِذَا هَزَمْتُمُوهُمْ فَلَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَی جَرِیحٍ وَ لَا تَکْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِیلٍ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۶۱.</ref>.
	##در [[کتاب کافی]]، [[وقعة صفین]]، [[نهج البلاغه]] و [[شرح نهج البلاغۀ]] [[ابن میثم]] توصیه‌هایی از حضرت نقل کرده‌اند. در کتاب [[کافی]] می‎‌خوانیم که: حضرت در [[صفّین]] [[یاران]] خود را به نبرد تحریص، و چنین توصیه می‌فرمود: کشته را [[مُثله]] نکنید و وقتی به بُنَه (مأوا و [[منزل]]) قومی رسیدید پنهان‌شان را آشکار نسازید و وارد خانه‌ای نشوید (جز بااجازه) و چیزی از [[مال]] [[مردم]] برندارید، جز آنچه در [[سپاه]] بیابید و زنی را با [[آزار]] به واکنش واندارید گرچه به ناموس‌های شما [[فحش]] دهد و [[فرماندهان]] شما و [[صالحان]] تان را [[ناسزا]] گوید؛ زیرا [[زنان]] از نظر توان، [[روحی]] و [[عقلی]] [[ضعیف]] هستند و به تحقیق که به ما [[فرمان]] داده شده از آنان دست بداریم؛ درحالی که [[مشرک]] بودند. و اگر مردی با زنان برخورد کند در [[جاهلیت]] با [[عصا]] یا آهن می‌زدند به آن، [[سرزنش]] می‌‌شد و بازماندگانش نیز سرزنش می‌شدند.<ref>{{متن حدیث\|وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ وَ إِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحالِ الْقَوْمِ (الکافی (چ دارالحدیث)، ج۹، ص۴۳۸؛ وقعة صفّین، ص۲۰۳: {{متن حدیث\|فَإِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحَالِ الْقَوْمِ}}) فَلَا تَهْتِكُوا سِتْراً وَ لَا تَدْخُلُوا دَاراً (إِلَّا بِإِذْنٍ) (ابن میثم، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۸۴؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۵۸.) وَ لَا تَأْخُذُوا شَيئاً مِنْ أَمْوَالِهِمْ إِلَّا مَا وَجَدْتُمْ فِي عَسْكَرِهِمْ وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً بِأَذًى وَ إِنْ شَتَمْنَ أَعْرَاضَكُمْ وَ سَبَبْنَ أُمَرَاءَكُمْ وَ صُلَحَاءَكُمْ فَإِنَّهُنَّ ضِعَافُ الْقُوَى وَ الْأَنْفُسِ وَ الْعُقُولِ وَ قَدْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْكَفِّ عَنْهُنَّ وَ هُنَّ مُشْرِكَاتٌ وَ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيتَنَاوَلُ (نهج البلاغه، صبحی صالح، ص۳۷۳: {{متن حدیث\|لَيَتَنَاوَلُ الْمَرْأَةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بِالْفَهْرِ أَوِ الْهِرَاوَةِ}}. (فهر: سنگ برای شکستنِ گردو)) الْمَرْأَةَ (فِي الْجَاهِلِيةِ بِالْهِرَاوَةِ أَوِ الْحَدِيدِ) (وقعة صفّین، ص۲۰۳.) فَيعَيرُ بِهَا وَ عَقِبُهُ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۹.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ~~ج4،~~ ص 48 - 52.</ref>		## در [[کتاب کافی]]، [[وقعة صفین]]، [[نهج البلاغه]] و [[شرح نهج البلاغۀ]] [[ابن میثم]] توصیه‌هایی از حضرت نقل کرده‌اند. در کتاب [[کافی]] می‎‌خوانیم که: حضرت در [[صفّین]] [[یاران]] خود را به نبرد تحریص، و چنین توصیه می‌فرمود: کشته را [[مُثله]] نکنید و وقتی به بُنَه (مأوا و [[منزل]]) قومی رسیدید پنهان‌شان را آشکار نسازید و وارد خانه‌ای نشوید (جز بااجازه) و چیزی از [[مال]] [[مردم]] برندارید، جز آنچه در [[سپاه]] بیابید و زنی را با [[آزار]] به واکنش واندارید گرچه به ناموس‌های شما [[فحش]] دهد و [[فرماندهان]] شما و [[صالحان]] تان را [[ناسزا]] گوید؛ زیرا [[زنان]] از نظر توان، [[روحی]] و [[عقلی]] [[ضعیف]] هستند و به تحقیق که به ما [[فرمان]] داده شده از آنان دست بداریم؛ درحالی که [[مشرک]] بودند. و اگر مردی با زنان برخورد کند در [[جاهلیت]] با [[عصا]] یا آهن می‌زدند به آن، [[سرزنش]] می‌‌شد و بازماندگانش نیز سرزنش می‌شدند<ref>{{متن حدیث\|وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ وَ إِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحالِ الْقَوْمِ (الکافی (چ دارالحدیث)، ج۹، ص۴۳۸؛ وقعة صفّین، ص۲۰۳: {{متن حدیث\|فَإِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحَالِ الْقَوْمِ}}) فَلَا تَهْتِكُوا سِتْراً وَ لَا تَدْخُلُوا دَاراً (إِلَّا بِإِذْنٍ) (ابن میثم، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۸۴؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۵۸.) وَ لَا تَأْخُذُوا شَيئاً مِنْ أَمْوَالِهِمْ إِلَّا مَا وَجَدْتُمْ فِي عَسْكَرِهِمْ وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً بِأَذًى وَ إِنْ شَتَمْنَ أَعْرَاضَكُمْ وَ سَبَبْنَ أُمَرَاءَكُمْ وَ صُلَحَاءَكُمْ فَإِنَّهُنَّ ضِعَافُ الْقُوَى وَ الْأَنْفُسِ وَ الْعُقُولِ وَ قَدْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْكَفِّ عَنْهُنَّ وَ هُنَّ مُشْرِكَاتٌ وَ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيتَنَاوَلُ (نهج البلاغه، صبحی صالح، ص۳۷۳: {{متن حدیث\|لَيَتَنَاوَلُ الْمَرْأَةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بِالْفَهْرِ أَوِ الْهِرَاوَةِ}}. (فهر: سنگ برای شکستنِ گردو)) الْمَرْأَةَ (فِي الْجَاهِلِيةِ بِالْهِرَاوَةِ أَوِ الْحَدِيدِ) (وقعة صفّین، ص۲۰۳.) فَيعَيرُ بِهَا وَ عَقِبُهُ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۹.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴]]، ص ۴۸ - ۵۲.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جنگ به معنای نزاع و خونریزی */

2024-11-02T10:25:07Z

جنگ به معنای نزاع و خونریزی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۵
خط ۷:		خط ۷:

	== جنگ به معنای نزاع و خونریزی ==		== جنگ به معنای نزاع و خونریزی ==
	جنگ به معنای [[نزاع]] و [[خونریزی]] در مکتب علوی، ضدارزش و [[ناپسند]] و از [[رسوم]] [[جاهلیت]] و [[آیین]] [[شر]] است: {{متن حدیث\|أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِينٍ... تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۶.</ref>؛ «ای گروه [[عرب]] شما بر بدترین آیین بودید... [[خون]] خود را می‌ریختید».		جنگ به معنای [[نزاع]] و [[خونریزی]] در مکتب علوی، ضدارزش و ناپسند و از رسوم [[جاهلیت]] و [[آیین]] [[شر]] است: {{متن حدیث\|أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِينٍ... تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۶.</ref>؛ «ای گروه [[عرب]] شما بر بدترین آیین بودید... [[خون]] خود را می‌ریختید».

	حضرت در منشور معروف [[حکومتی]] خویش به [[مالک اشتر]]، وی را از هرگونه خونریزی و نهادن بنیاد [[حکومت]] بر جنگ و [[جدال]]، به شدت [[نهی]] می‌کند: "قوت و [[شوکت]] حکومت را با ریختن خون [[حرام]] مخواه؛ زیرا آن موجب [[ضعف]] و [[سستی]] حکومت می‌گردد، بلکه آن را از بین برده، به دیگران انتقال می‌دهد"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.		حضرت در منشور معروف [[حکومتی]] خویش به [[مالک اشتر]]، وی را از هرگونه خونریزی و نهادن بنیاد [[حکومت]] بر جنگ و [[جدال]]، به شدت [[نهی]] می‌کند: "قوت و [[شوکت]] حکومت را با ریختن خون [[حرام]] مخواه؛ زیرا آن موجب [[ضعف]] و [[سستی]] حکومت می‌گردد، بلکه آن را از بین برده، به دیگران انتقال می‌دهد"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	در میدان [[جنگ]] با [[معاویه]] نیز آن قدر شروع جنگ را به تأخیر انداخت که از سوی [[یاران]] خویش به تردید در [[باطل]] بودن [[جبهه]] مخالف یا [[ترس]] متهم شد. حضرت در توجیه تأخیر خود، عرضی بودن جنگ را خاطرنشان می‌کند: "[[قسم به خدا]] من جنگ را برای یک [[روز]] هم به تأخیر نینداختم مگر اینکه [[امیدوار]] بودم که گروهی از [[مخالفان]] به من ملحق شده، [[هدایت]] یابند و با چشم کم‌نور خود [[روشنایی]] راه مرا [[مشاهده]] کنند. این، بهتر و [[دوست]] داشتنی‌تر از آن است که [[گمراهان]] را بکشم"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۵۴.</ref>.		در میدان [[جنگ]] با [[معاویه]] نیز آن قدر شروع جنگ را به تأخیر انداخت که از سوی [[یاران]] خویش به تردید در [[باطل]] بودن [[جبهه]] مخالف یا [[ترس]] متهم شد. حضرت در توجیه تأخیر خود، عرضی بودن جنگ را خاطرنشان می‌کند: "[[قسم به خدا]] من جنگ را برای یک [[روز]] هم به تأخیر نینداختم مگر اینکه [[امیدوار]] بودم که گروهی از [[مخالفان]] به من ملحق شده، [[هدایت]] یابند و با چشم کم‌نور خود [[روشنایی]] راه مرا [[مشاهده]] کنند. این، بهتر و [[دوست]] داشتنی‌تر از آن است که [[گمراهان]] را بکشم"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۵۴.</ref>.

	حضرت گاه بر ترجیح مطلق صلح بر جنگ تأکید می‌کند و در نامه‌های مختلف خود به [[فرماندهان]] خویش آنان را به [[پذیرفتن]] صلح سفارش می‌کند؛ چنان‌که به [[عثمان بن حنیف]] می‌نویسد: "اگر [[شورشیان]] به سایه [[اطاعت]] برگشتند، این همان چیزی است که ما دوست داریم، اما اگر امر به [[عصیان]] و [[نافرمانی]] منتهی شد، پس تو هم با کمک [[لشکر]] تحت فرمانت به جنگ برخیز"<ref>نهج البلاغه، نامه ۴.</ref>.		حضرت گاه بر ترجیح مطلق صلح بر جنگ تأکید می‌کند و در نامه‌های مختلف خود به فرماندهان خویش آنان را به [[پذیرفتن]] صلح سفارش می‌کند؛ چنان‌که به [[عثمان بن حنیف]] می‌نویسد: "اگر [[شورشیان]] به سایه [[اطاعت]] برگشتند، این همان چیزی است که ما دوست داریم، اما اگر امر به [[عصیان]] و [[نافرمانی]] منتهی شد، پس تو هم با کمک [[لشکر]] تحت فرمانت به جنگ برخیز"<ref>نهج البلاغه، نامه ۴.</ref>.

	[[امام علی]] {{ع}} به [[مالک اشتر]] سفارش می‌کند: "مبادا صلحی را که [[دشمن]] به آن فرامی‌خواند و [[رضای الهی]] در آن است، رد کنی"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>. در جای دیگر یاران خود را از [[شتاب]] در جنگ برحذر می‌دارد و تأکید می‌کند "[[شهادت]]" تنها در میدان [[جهاد]] روی نمی‌دهد، بلکه [[مرگ]] در بستر، اگر با [[شناخت خداوند]] و [[پیامبر]] و [[اهل بیت]] همراه باشد، [[حکم]] شهادت را دارد<ref>ر. ک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} به [[مالک اشتر]] سفارش می‌کند: "مبادا صلحی را که [[دشمن]] به آن فرامی‌خواند و [[رضای الهی]] در آن است، رد کنی"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>. در جای دیگر یاران خود را از [[شتاب]] در جنگ برحذر می‌دارد و تأکید می‌کند "[[شهادت]]" تنها در میدان [[جهاد]] روی نمی‌دهد، بلکه [[مرگ]] در بستر، اگر با [[شناخت خداوند]] و [[پیامبر]] و [[اهل بیت]] همراه باشد، [[حکم]] شهادت را دارد<ref>ر. ک: نهج البلاغه، خطبه ۲۳۲.</ref>.

	[[توسل]] به [[مدارا]] و صلح تنها در عرصه‌های جنگ نیست، بلکه شیوه حضرت در [[رفتار اجتماعی]] با مخالفان نیز همین بوده است. او می‌کوشید از طریق [[برهان]] به [[ترویج دین]] [[الهی]] و [[مواضع سیاسی]] و [[اجتماعی]] خود دست یازد. مثلاً در برابر موضع بعضی [[اصحاب]] خود که [[توسل به زور]] و [[خشونت]] را برای خاموش کردن صدای معترض و مخالف توصیه می‌کردند، چنین فرمود: "حجت‌های [[الهی]] و [[دینی]] با [[عصبانیت]] و خشونت [[استوار]] نمی‌شود، و برهان‌های [[خداوند]] ظاهر نمی‌گردد"<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۷، ص۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۹.</ref>		[[توسل]] به [[مدارا]] و صلح تنها در عرصه‌های جنگ نیست، بلکه شیوه حضرت در رفتار اجتماعی با مخالفان نیز همین بوده است. او می‌کوشید از طریق [[برهان]] به ترویج دین [[الهی]] و مواضع سیاسی و [[اجتماعی]] خود دست یازد. مثلاً در برابر موضع بعضی [[اصحاب]] خود که توسل به زور و [[خشونت]] را برای خاموش کردن صدای معترض و مخالف توصیه می‌کردند، چنین فرمود: "حجت‌های [[الهی]] و [[دینی]] با [[عصبانیت]] و خشونت [[استوار]] نمی‌شود، و برهان‌های [[خداوند]] ظاهر نمی‌گردد"<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۷، ص۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۹.</ref>

	==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==		==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==

Bahmani در ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۹

2024-11-02T10:19:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = جنگ		\| موضوع مرتبط = جنگ
	\| عنوان مدخل = جنگ		\| عنوان مدخل = جنگ
	\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[جنگ در قرآن]] - [[جنگ در فقه سیاسی]] - [[جنگ در معارف و سیره نبوی]] - [[جنگ در معارف و سیره علوی]] - [[جنگ در معارف مهدویت]] - [[تأخیر انداختن جنگ]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Msadeq: /* دستورهایی دربارۀ جنگ */

2023-05-30T10:36:25Z

دستورهایی دربارۀ جنگ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==		==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==
	سیرۀ [[امیرالمؤمنین]] دربارۀ [[جنگ‌ها]] بسیار مهم و نشانۀ اهتمام حضرت به مسائل [[حقوقی]] [[انسانی]] است که به بخشی اشاره می‌کنیم:		سیرۀ [[امیرالمؤمنین]] دربارۀ [[جنگ‌ها]] بسیار مهم و نشانۀ اهتمام حضرت به مسائل [[حقوقی]] [[انسانی]] است که به بخشی اشاره می‌کنیم:
	#[[امام]] هنگام [[نبرد]] [[اصحاب]] خود را به نکاتی سفارش می‌کرد: از جمله انجام [[نماز]] که مبادا نبرد باعث ترک این [[واجب الهی]] شود: بر انجام نماز [[متعهد]] باشید و بر [وقت] آن [[محافظت]] نمایید و زیاد نماز بخوانید و به آن به درگاه [[خدا]] [[تقرب]] بجویید؛ زیرا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. و این را [[کفّار]] می‌دانستند آن‌گاه که پرسیده شدند: {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}<ref>«چه شما را به دوزخ درآورد؟ * گویند: ما از نمازگزاران نبودیم» سوره مدثر، آیه ۴۲-۴۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|تَعَاهَدُوا الصَّلَاةَ وَ حَافِظُوا عَلَيهَا وَ اسْتَكْثِرُوا مِنْهَا وَ تَقَرَّبُوا بِهَا فَإِنَّهَا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}} وَ قَدْ عَلِمَ ذَلِكَ الْكُفَّارُ حِينَ سُئِلُوا {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}}}؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۶.</ref>		#[[امام]] هنگام [[نبرد]] [[اصحاب]] خود را به نکاتی سفارش می‌کرد: از جمله انجام [[نماز]] که مبادا نبرد باعث ترک این [[واجب الهی]] شود: بر انجام نماز [[متعهد]] باشید و بر وقت آن [[محافظت]] نمایید و زیاد نماز بخوانید و به آن به درگاه [[خدا]] [[تقرب]] بجویید؛ زیرا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. و این را [[کفّار]] می‌دانستند آن‌گاه که پرسیده شدند: {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}<ref>«چه شما را به دوزخ درآورد؟ * گویند: ما از نمازگزاران نبودیم» سوره مدثر، آیه ۴۲-۴۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|تَعَاهَدُوا الصَّلَاةَ وَ حَافِظُوا عَلَيهَا وَ اسْتَكْثِرُوا مِنْهَا وَ تَقَرَّبُوا بِهَا فَإِنَّهَا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}} وَ قَدْ عَلِمَ ذَلِكَ الْكُفَّارُ حِينَ سُئِلُوا {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}}}؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۶.</ref>
	#هنگام [[نبرد جمل]]، [[صفّین]] و [[نهروان]] توصیه‌هایی خاص می‌فرمود: ای [[بندگان خدا]]! [[تقوای الهی]] را پیشه کنید، چشم‌هایتان را بر هم نهید و صداهایتان را پایین بیاورند و سخن کم بگویید و خود را آمادۀ [[یورش]] و درگیری، [[مبارزه]]، [[تیراندازی]]، پراکندن [[دشمن]]، گلاویز و جنگِ تن به تن، گازگرفتن و آسیب رساندن یکدیگر کنید و {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید و خداوند را بسیار یاد کنید باشد که رستگار گردید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و در هم نیفتید که سست شوید و شکوهتان از میان برود و شکیبا باشید که خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۴۶.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ وَ اخْفِضُوا الْأَصْوَاتَ وَ أَقِلُّوا الْكَلَامَ وَ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَى الْمُنَازَلَةِ وَ الْمُجَادَلَةِ وَ الْمُبَارَزَةِ وَ الْمُنَاضَلَةِ وَ الْمُنَابَذَةِ وَ الْمُعَانَقَةِ وَ الْمُكَادَمَةِ وَ {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸.</ref>		#هنگام [[نبرد جمل]]، [[صفّین]] و [[نهروان]] توصیه‌هایی خاص می‌فرمود: ای [[بندگان خدا]]! [[تقوای الهی]] را پیشه کنید، چشم‌هایتان را بر هم نهید و صداهایتان را پایین بیاورند و سخن کم بگویید و خود را آمادۀ [[یورش]] و درگیری، [[مبارزه]]، [[تیراندازی]]، پراکندن [[دشمن]]، گلاویز و جنگِ تن به تن، گازگرفتن و آسیب رساندن یکدیگر کنید و {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید و خداوند را بسیار یاد کنید باشد که رستگار گردید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و در هم نیفتید که سست شوید و شکوهتان از میان برود و شکیبا باشید که خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۴۶.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ وَ اخْفِضُوا الْأَصْوَاتَ وَ أَقِلُّوا الْكَلَامَ وَ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَى الْمُنَازَلَةِ وَ الْمُجَادَلَةِ وَ الْمُبَارَزَةِ وَ الْمُنَاضَلَةِ وَ الْمُنَابَذَةِ وَ الْمُعَانَقَةِ وَ الْمُكَادَمَةِ وَ {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸.</ref>
	#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هرگاه ارادۀ [[جنگ]] می‌کرد، این [[دعا]] را می‌خواند: بارالها! تو نشان دادی راهی از راه‌هایت را که رضای خود را در آن قرار دادی و اولیائت را بر انجام آن [[تشویق]] فرمودی و آن را شریف‌ترین راهت از جهت [[پاداش]] قرار دادی و گرامی‌ترین آن از جهت نتیجه و [[دوست]] داشتنی‌ترین آن از جهت رفتن. سپس برای آن از [[مؤمنان]] جانشان و اموالشان را خریدی که در برابرش [[بهشت]] باشد. در [[راه خدا]] بجگند پس بکشند و کشته شوند این وعدۀ حقی از جانب توست. مرا از کسانی قرار دِه که [[جان]] خودش را به تو فروخته است. سپس به [[بیعت]] خود [[وفا]] نموده؛ بیعتی که بر آن با تو بیعت کرده است، نه آن را شکسته و نه عهدی را ترک کرده است.<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمْتَ سَبِيلًا مِنْ سُبُلِكَ جَعَلْتَ فِيهِ رِضَاكَ وَ نَدَبْتَ إِلَيهِ أَوْلِیاءَكَ وَ جَعَلْتَهُ أَشْرَفَ سُبُلِكَ عِنْدَكَ ثَوَاباً وَ أَكْرَمَهَا لَدَيكَ مَآباً وَ أَحَبَّهَا إِلَيكَ مَسْلَكاً ثُمَّ اشْتَرَيتَ فِيهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيقْتُلُونَ وَ يقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيكَ حَقّاً فَاجْعَلْنِي مِمَّنْ اشْتَرَى فِيهِ مِنْكَ نَفْسَهُ ثُمَّ وَفَى لَكَ بِبَيعِةِ الَّذِي بَايعَكَ عَلَيهِ غَيرَ نَاكِثٍ وَ لَا نَاقِضٍ عَهْداً....}}؛ الکافی، ج۵، ص۴۶.</ref>		#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هرگاه ارادۀ [[جنگ]] می‌کرد، این [[دعا]] را می‌خواند: بارالها! تو نشان دادی راهی از راه‌هایت را که رضای خود را در آن قرار دادی و اولیائت را بر انجام آن [[تشویق]] فرمودی و آن را شریف‌ترین راهت از جهت [[پاداش]] قرار دادی و گرامی‌ترین آن از جهت نتیجه و [[دوست]] داشتنی‌ترین آن از جهت رفتن. سپس برای آن از [[مؤمنان]] جانشان و اموالشان را خریدی که در برابرش [[بهشت]] باشد. در [[راه خدا]] بجگند پس بکشند و کشته شوند این وعدۀ حقی از جانب توست. مرا از کسانی قرار دِه که [[جان]] خودش را به تو فروخته است. سپس به [[بیعت]] خود [[وفا]] نموده؛ بیعتی که بر آن با تو بیعت کرده است، نه آن را شکسته و نه عهدی را ترک کرده است.<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمْتَ سَبِيلًا مِنْ سُبُلِكَ جَعَلْتَ فِيهِ رِضَاكَ وَ نَدَبْتَ إِلَيهِ أَوْلِیاءَكَ وَ جَعَلْتَهُ أَشْرَفَ سُبُلِكَ عِنْدَكَ ثَوَاباً وَ أَكْرَمَهَا لَدَيكَ مَآباً وَ أَحَبَّهَا إِلَيكَ مَسْلَكاً ثُمَّ اشْتَرَيتَ فِيهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيقْتُلُونَ وَ يقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيكَ حَقّاً فَاجْعَلْنِي مِمَّنْ اشْتَرَى فِيهِ مِنْكَ نَفْسَهُ ثُمَّ وَفَى لَكَ بِبَيعِةِ الَّذِي بَايعَكَ عَلَيهِ غَيرَ نَاكِثٍ وَ لَا نَاقِضٍ عَهْداً....}}؛ الکافی، ج۵، ص۴۶.</ref>

Msadeq: /* منابع */

2023-05-30T10:36:19Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۶
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده: 1100831.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۴ (کتاب)\|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]
	# [[پرونده:1368104.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۶''']]		# [[پرونده:1368104.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۶''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq: /* جستارهای وابسته */

2023-05-30T10:34:48Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	[[توسل]] به [[مدارا]] و صلح تنها در عرصه‌های جنگ نیست، بلکه شیوه حضرت در [[رفتار اجتماعی]] با مخالفان نیز همین بوده است. او می‌کوشید از طریق [[برهان]] به [[ترویج دین]] [[الهی]] و [[مواضع سیاسی]] و [[اجتماعی]] خود دست یازد. مثلاً در برابر موضع بعضی [[اصحاب]] خود که [[توسل به زور]] و [[خشونت]] را برای خاموش کردن صدای معترض و مخالف توصیه می‌کردند، چنین فرمود: "حجت‌های [[الهی]] و [[دینی]] با [[عصبانیت]] و خشونت [[استوار]] نمی‌شود، و برهان‌های [[خداوند]] ظاهر نمی‌گردد"<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۷، ص۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۹.</ref>		[[توسل]] به [[مدارا]] و صلح تنها در عرصه‌های جنگ نیست، بلکه شیوه حضرت در [[رفتار اجتماعی]] با مخالفان نیز همین بوده است. او می‌کوشید از طریق [[برهان]] به [[ترویج دین]] [[الهی]] و [[مواضع سیاسی]] و [[اجتماعی]] خود دست یازد. مثلاً در برابر موضع بعضی [[اصحاب]] خود که [[توسل به زور]] و [[خشونت]] را برای خاموش کردن صدای معترض و مخالف توصیه می‌کردند، چنین فرمود: "حجت‌های [[الهی]] و [[دینی]] با [[عصبانیت]] و خشونت [[استوار]] نمی‌شود، و برهان‌های [[خداوند]] ظاهر نمی‌گردد"<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۷، ص۳۳۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)\| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۹.</ref>

			==دستورهایی دربارۀ [[جنگ]]==
			سیرۀ [[امیرالمؤمنین]] دربارۀ [[جنگ‌ها]] بسیار مهم و نشانۀ اهتمام حضرت به مسائل [[حقوقی]] [[انسانی]] است که به بخشی اشاره می‌کنیم:
			#[[امام]] هنگام [[نبرد]] [[اصحاب]] خود را به نکاتی سفارش می‌کرد: از جمله انجام [[نماز]] که مبادا نبرد باعث ترک این [[واجب الهی]] شود: بر انجام نماز [[متعهد]] باشید و بر [وقت] آن [[محافظت]] نمایید و زیاد نماز بخوانید و به آن به درگاه [[خدا]] [[تقرب]] بجویید؛ زیرا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}}<ref>«نماز بر مؤمنان فریضه‌ای است که زمان معیّن دارد» سوره نساء، آیه ۱۰۳.</ref>. و این را [[کفّار]] می‌دانستند آن‌گاه که پرسیده شدند: {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}<ref>«چه شما را به دوزخ درآورد؟ * گویند: ما از نمازگزاران نبودیم» سوره مدثر، آیه ۴۲-۴۳.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|تَعَاهَدُوا الصَّلَاةَ وَ حَافِظُوا عَلَيهَا وَ اسْتَكْثِرُوا مِنْهَا وَ تَقَرَّبُوا بِهَا فَإِنَّهَا {{متن قرآن\|كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا}} وَ قَدْ عَلِمَ ذَلِكَ الْكُفَّارُ حِينَ سُئِلُوا {{متن قرآن\|مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ}}}}؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۶.</ref>
			#هنگام [[نبرد جمل]]، [[صفّین]] و [[نهروان]] توصیه‌هایی خاص می‌فرمود: ای [[بندگان خدا]]! [[تقوای الهی]] را پیشه کنید، چشم‌هایتان را بر هم نهید و صداهایتان را پایین بیاورند و سخن کم بگویید و خود را آمادۀ [[یورش]] و درگیری، [[مبارزه]]، [[تیراندازی]]، پراکندن [[دشمن]]، گلاویز و جنگِ تن به تن، گازگرفتن و آسیب رساندن یکدیگر کنید و {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با دسته‌ای (از دشمن) رویاروی شدید استوار باشید و خداوند را بسیار یاد کنید باشد که رستگار گردید» سوره انفال، آیه ۴۵.</ref> {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و در هم نیفتید که سست شوید و شکوهتان از میان برود و شکیبا باشید که خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۴۶.</ref>.<ref>{{متن حدیث\|عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ وَ اخْفِضُوا الْأَصْوَاتَ وَ أَقِلُّوا الْكَلَامَ وَ وَطِّنُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَى الْمُنَازَلَةِ وَ الْمُجَادَلَةِ وَ الْمُبَارَزَةِ وَ الْمُنَاضَلَةِ وَ الْمُنَابَذَةِ وَ الْمُعَانَقَةِ وَ الْمُكَادَمَةِ وَ {{متن قرآن\|فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} {{متن قرآن\|وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}}}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸.</ref>
			#[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هرگاه ارادۀ [[جنگ]] می‌کرد، این [[دعا]] را می‌خواند: بارالها! تو نشان دادی راهی از راه‌هایت را که رضای خود را در آن قرار دادی و اولیائت را بر انجام آن [[تشویق]] فرمودی و آن را شریف‌ترین راهت از جهت [[پاداش]] قرار دادی و گرامی‌ترین آن از جهت نتیجه و [[دوست]] داشتنی‌ترین آن از جهت رفتن. سپس برای آن از [[مؤمنان]] جانشان و اموالشان را خریدی که در برابرش [[بهشت]] باشد. در [[راه خدا]] بجگند پس بکشند و کشته شوند این وعدۀ حقی از جانب توست. مرا از کسانی قرار دِه که [[جان]] خودش را به تو فروخته است. سپس به [[بیعت]] خود [[وفا]] نموده؛ بیعتی که بر آن با تو بیعت کرده است، نه آن را شکسته و نه عهدی را ترک کرده است.<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمْتَ سَبِيلًا مِنْ سُبُلِكَ جَعَلْتَ فِيهِ رِضَاكَ وَ نَدَبْتَ إِلَيهِ أَوْلِیاءَكَ وَ جَعَلْتَهُ أَشْرَفَ سُبُلِكَ عِنْدَكَ ثَوَاباً وَ أَكْرَمَهَا لَدَيكَ مَآباً وَ أَحَبَّهَا إِلَيكَ مَسْلَكاً ثُمَّ اشْتَرَيتَ فِيهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيقْتُلُونَ وَ يقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيكَ حَقّاً فَاجْعَلْنِي مِمَّنْ اشْتَرَى فِيهِ مِنْكَ نَفْسَهُ ثُمَّ وَفَى لَكَ بِبَيعِةِ الَّذِي بَايعَكَ عَلَيهِ غَيرَ نَاكِثٍ وَ لَا نَاقِضٍ عَهْداً....}}؛ الکافی، ج۵، ص۴۶.</ref>
			#حضرت در هر نبردی، به [[یاران]] خود این توصیه‌ها را می‌کرد تا جلوگیریِ [[ستم]] باشد:
			##[[شیخ مفید]] نقل کرده که: حضرت، چنین سفارش می‌کرد:ای [[مردم]]! کسی را که فرار کرده نکُشید و به مجروحان [[حمله]] نکنید و [[کشف]] عورتی ننمایید و [[زنان]] را تحریک نکنید و کشته را مُثْله ننمایید<ref>{{متن حدیث\|أَيهَا النَّاسُ لَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَى جَرِيحٍ وَ لَا تَكْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ}}؛ شیخ مفید، الجمل، ص۳۴۲. مُثلَه: بریدن گوش، بینی و دیگر اعضای بدن محکوم به عنوان مجازات و یا کشته شدۀ در جنگ، برای زشت گرداندن آن است.</ref>.
			##[[راوی]] گوید: [[امیرالمؤمنین]] در هر نبردی که با [[دشمن]] روبه رو می‌شدیم، این توصیه‌های لازم را می‌فرمود:[[جنگ]] را آغاز نکنید تا آنان شروع کنند؛ زیرا شما بحمدالله دارای [[حجت]] هستید و ترک شما آنان را در آغاز [[نبرد]]، حجتِ دیگری از سوی شما برضدّ آن هاست. وقتی جنگیدید و شکستشان می‌دادید پس هر کس را به جنگ پشت کرد نکُشید و به مجروحان حمله نکنید و عورتی را کشف نکنید و کشته‌ای را [[مُثله]] نکنید.<ref>{{متن حدیث\|لَا تُقَاتِلُوا الْقَوْمَ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ فَإِنَّکُمْ بِحَمْدِ اللَّهِ عَلَی حُجَّةٍ وَ تَرْکُکُمْ إِیاهُمْ حَتَّی یبْدَءُوکُمْ حُجَّةٌ لَکُمْ أُخْرَی فَإِذَا هَزَمْتُمُوهُمْ فَلَا تَقْتُلُوا مُدْبِراً وَ لَا تُجْهِزُوا عَلَی جَرِیحٍ وَ لَا تَکْشِفُوا عَوْرَةً وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِیلٍ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۸؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۶۱.</ref>
			##در [[کتاب کافی]]، [[وقعة صفین]]، [[نهج البلاغه]] و [[شرح نهج البلاغۀ]] [[ابن میثم]] توصیه‌هایی از حضرت نقل کرده‌اند. در کتاب [[کافی]] می‎‌خوانیم که: حضرت در [[صفّین]] [[یاران]] خود را به نبرد تحریص، و چنین توصیه می‌فرمود: کشته را [[مُثله]] نکنید و وقتی به بُنَه (مأوا و [[منزل]]) قومی رسیدید پنهان‌شان را آشکار نسازید و وارد خانه‌ای نشوید (جز بااجازه) و چیزی از [[مال]] [[مردم]] برندارید، جز آنچه در [[سپاه]] بیابید و زنی را با [[آزار]] به واکنش واندارید گرچه به ناموس‌های شما [[فحش]] دهد و [[فرماندهان]] شما و [[صالحان]] تان را [[ناسزا]] گوید؛ زیرا [[زنان]] از نظر توان، [[روحی]] و [[عقلی]] [[ضعیف]] هستند و به تحقیق که به ما [[فرمان]] داده شده از آنان دست بداریم؛ درحالی که [[مشرک]] بودند. و اگر مردی با زنان برخورد کند در [[جاهلیت]] با [[عصا]] یا آهن می‌زدند به آن، [[سرزنش]] می‌‌شد و بازماندگانش نیز سرزنش می‌شدند.<ref>{{متن حدیث\|وَ لَا تُمَثِّلُوا بِقَتِيلٍ وَ إِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحالِ الْقَوْمِ (الکافی (چ دارالحدیث)، ج۹، ص۴۳۸؛ وقعة صفّین، ص۲۰۳: {{متن حدیث\|فَإِذَا وَصَلْتُمْ إِلَى رِحَالِ الْقَوْمِ}}) فَلَا تَهْتِكُوا سِتْراً وَ لَا تَدْخُلُوا دَاراً (إِلَّا بِإِذْنٍ) (ابن میثم، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۸۴؛ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۴۵۸.) وَ لَا تَأْخُذُوا شَيئاً مِنْ أَمْوَالِهِمْ إِلَّا مَا وَجَدْتُمْ فِي عَسْكَرِهِمْ وَ لَا تُهَيجُوا امْرَأَةً بِأَذًى وَ إِنْ شَتَمْنَ أَعْرَاضَكُمْ وَ سَبَبْنَ أُمَرَاءَكُمْ وَ صُلَحَاءَكُمْ فَإِنَّهُنَّ ضِعَافُ الْقُوَى وَ الْأَنْفُسِ وَ الْعُقُولِ وَ قَدْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْكَفِّ عَنْهُنَّ وَ هُنَّ مُشْرِكَاتٌ وَ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيتَنَاوَلُ (نهج البلاغه، صبحی صالح، ص۳۷۳: {{متن حدیث\|لَيَتَنَاوَلُ الْمَرْأَةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بِالْفَهْرِ أَوِ الْهِرَاوَةِ}}. (فهر: سنگ برای شکستنِ گردو)) الْمَرْأَةَ (فِي الْجَاهِلِيةِ بِالْهِرَاوَةِ أَوِ الْحَدِيدِ) (وقعة صفّین، ص۲۰۳.) فَيعَيرُ بِهَا وَ عَقِبُهُ مِنْ بَعْدِهِ}}؛ الکافی، ج۵، ص۳۹.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)\|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج4، ص 48 - 52.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: /* جنگ و صلح در مکتب علوی */

2022-11-13T12:46:15Z

جنگ و صلح در مکتب علوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۱۶
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	== [[جنگ]] و [[~~صلح]] در [[مکتب علوی~~]] ==		== جنگ به معنای نزاع و خونریزی ==
	~~جنگ~~ و [[خونریزی]] در مکتب علوی، ضدارزش و [[ناپسند]] و از [[رسوم]] [[جاهلیت]] و [[آیین]] [[شر]] است: {{متن حدیث\|أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِينٍ... تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۶.</ref>؛ «ای گروه [[عرب]] شما بر بدترین آیین بودید... [[خون]] خود را می‌ریختید».		جنگ به معنای [[نزاع]] و [[خونریزی]] در مکتب علوی، ضدارزش و [[ناپسند]] و از [[رسوم]] [[جاهلیت]] و [[آیین]] [[شر]] است: {{متن حدیث\|أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِينٍ... تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۶.</ref>؛ «ای گروه [[عرب]] شما بر بدترین آیین بودید... [[خون]] خود را می‌ریختید».

	حضرت در منشور معروف [[حکومتی]] خویش به [[مالک اشتر]]، وی را از هرگونه خونریزی و نهادن بنیاد [[حکومت]] بر جنگ و [[جدال]]، به شدت [[نهی]] می‌کند: "قوت و [[شوکت]] حکومت را با ریختن خون [[حرام]] مخواه؛ زیرا آن موجب [[ضعف]] و [[سستی]] حکومت می‌گردد، بلکه آن را از بین برده، به دیگران انتقال می‌دهد"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.		حضرت در منشور معروف [[حکومتی]] خویش به [[مالک اشتر]]، وی را از هرگونه خونریزی و نهادن بنیاد [[حکومت]] بر جنگ و [[جدال]]، به شدت [[نهی]] می‌کند: "قوت و [[شوکت]] حکومت را با ریختن خون [[حرام]] مخواه؛ زیرا آن موجب [[ضعف]] و [[سستی]] حکومت می‌گردد، بلکه آن را از بین برده، به دیگران انتقال می‌دهد"<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.