جهاد با باغیان در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* بغی چیست؟ باغی کیست؟ */

2024-07-29T06:07:06Z

بغی چیست؟ باغی کیست؟

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۷
خط ۸:		خط ۸:
	== بغی چیست؟ باغی کیست؟ ==		== بغی چیست؟ باغی کیست؟ ==
	{{اصلی\|بغی}}		{{اصلی\|بغی}}
	«بغی» در لغت یعنی بیرون شدن از حد و سامان و در اصطلاح به معنای [[مخالفت]] کردن با [[اوامر]] [[دولت]] [[عدل]] [[اسلامی]] است، خواه مخالفت مسلحانه باشد خواه نه. این مخالفت [[جرم سیاسی]] است و [[مجرم]] را [[باغی]] (جمع [[بغاة]]) گویند. شرط تحقق این [[جرم]] داشتن دار و دسته ([[فئة]]) نیست. باغی مسلم است و [[مال]] او [[محترم]] است، اما اگر با دولت بجنگد و در حین [[جنگ]]، [[مالی]] از او تلف شود، دولت ضامن تلف مال او نیست. [[اسیران]] [[جنگی]] که از بغاة گرفته می‌شود، برده نمی‌شوند. اگر قوای جنگی نداشته باشند، پس از جنگ با آنان، نباید فراریانشان را تعقیب کرد. جهاد با بغاة، [[جهاد]] کامل است. پس اگر نفرهای دولتی از دست [[سپاه]] بغاة بگریزند، مرتکب جرم شده‌اند و اگر در جنگ کشته شوند، [[شهید]] هستند. غیرمسلمانان اگر با [[دولت اسلامی]] مخالفت و [[قیام]] کنند [[کفار]] [[حربی]] هستند و از بغاة به شمار نمی‌آیند<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. حال با توجه به تعاریف و [[احکام]] ذکر شده در خصوص بغاة یکی از اقسام [[جهاد در فقه اسلامی]] جهاد با بغاة است و آن عبارت است از [[جنگ داخلی]] با قیام‌کنندگان علیه [[خلیفه حق]]<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۱۵۸۶.</ref> که با وجود داخلی بودن این نوع جنگ، ولی در [[فقه]] در ردیف اقسام جهاد آمده است. اصل واژه [[بغی]] از این [[آیه]] گرفته شده است: {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref>.		«بغی» در لغت یعنی بیرون شدن از حد و سامان و در اصطلاح به معنای [[مخالفت]] کردن با [[اوامر]] [[دولت]] [[عدل]] [[اسلامی]] است، خواه مخالفت مسلحانه باشد خواه نه. این مخالفت [[جرم سیاسی]] است و [[مجرم]] را [[باغی]] (جمع [[بغاة]]) گویند. شرط تحقق این [[جرم]] داشتن دار و دسته ([[فئة]]) نیست. باغی مسلم است و [[مال]] او [[محترم]] است، اما اگر با دولت بجنگد و در حین [[جنگ]]، [[مالی]] از او تلف شود، دولت ضامن تلف مال او نیست. [[اسیران]] [[جنگی]] که از بغاة گرفته می‌شود، برده نمی‌شوند. اگر قوای جنگی نداشته باشند، پس از جنگ با آنان، نباید فراریانشان را تعقیب کرد. جهاد با بغاة، [[جهاد]] کامل است. پس اگر نفرهای دولتی از دست [[سپاه]] بغاة بگریزند، مرتکب جرم شده‌اند و اگر در جنگ کشته شوند، [[شهید]] هستند. غیرمسلمانان اگر با [[دولت اسلامی]] مخالفت و [[قیام]] کنند [[کفار]] [[حربی]] هستند و از بغاة به شمار نمی‌آیند<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. حال با توجه به تعاریف و [[احکام]] ذکر شده در خصوص بغاة یکی از اقسام [[جهاد در فقه اسلامی]] جهاد با بغاة است و آن عبارت است از جنگ داخلی با قیام‌کنندگان علیه خلیفه حق<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۱۵۸۶.</ref> که با وجود داخلی بودن این نوع جنگ، ولی در [[فقه]] در ردیف اقسام جهاد آمده است. اصل واژه [[بغی]] از این [[آیه]] گرفته شده است: {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref>.

	مناسبت [[تاریخی]] این آیه چنین بوده است که بین دو گروه از [[انصار]] در [[مدینه]] برخورد مسلحانه‌ای رخ داد و آنگاه که این [[آیه]] نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} آن را بر [[انصار]] خواند. سلاح‌ها را بر [[زمین]] نهادند و [[جنگ]] در میان آن دو گروه ریشه‎کن شد.		مناسبت [[تاریخی]] این آیه چنین بوده است که بین دو گروه از [[انصار]] در [[مدینه]] برخورد مسلحانه‌ای رخ داد و آنگاه که این [[آیه]] نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} آن را بر [[انصار]] خواند. سلاح‌ها را بر [[زمین]] نهادند و [[جنگ]] در میان آن دو گروه ریشه‎کن شد.

	گرچه در این آیه، مسئله [[قیام]] بر علیه [[امام]] و [[شورش]] بر علیه [[حکومت]] وی مطرح نشده، ولی از [[لزوم]] [[قتال با اهل بغی]] در آیه استفاده می‌شود که [[وجوب]] [[قتال]] با شورشیانی که بر علیه امام قیام کرده‌اند، از [[اولویت]] برخوردار است.		گرچه در این آیه، مسئله [[قیام]] بر علیه [[امام]] و [[شورش]] بر علیه [[حکومت]] وی مطرح نشده، ولی از [[لزوم]] [[قتال با اهل بغی]] در آیه استفاده می‌شود که [[وجوب]] [[قتال]] با شورشیانی که بر علیه امام قیام کرده‌اند، از اولویت برخوردار است.

	اصولاً [[باغی]] ([[شورشی]]) در عرف [[فقها]] به کسانی گفته می‌شود که مخالف با [[امام عادل]] بوده و از او [[اطاعت]] نمی‌کنند، به طوری که از ایفای مسئولیت‌های خود در برابر امام [[معصوم]]{{ع}} [[امتناع]] می‌ورزند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>.		اصولاً [[باغی]] ([[شورشی]]) در عرف [[فقها]] به کسانی گفته می‌شود که مخالف با امام عادل بوده و از او [[اطاعت]] نمی‌کنند، به طوری که از ایفای مسئولیت‌های خود در برابر امام [[معصوم]]{{ع}} [[امتناع]] می‌ورزند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>.

	== جهاد با بغاة ==		== جهاد با بغاة ==

Bahmani: /* جهاد با بغاة */

2024-07-29T06:05:56Z

جهاد با بغاة

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.		علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.

	«جنگ دو نوع است، نخست: [[جنگی]] که با [[مشرکان]] انجام می‌گیرد تا [[اسلام]] آورند و یا [[جزیه]] بپردازند ~~وحق [[~~حاکمیت اسلام]] را بپذیرند؛ دوم: جنگ با کسانی که بر امام شوریده‌اند که اینان سرکوب می‌شوند تا آنکه تن به [[فرمان خدا]] دهند و یا کشته شوند. [[خداوند]] مرا امر نمود که با [[اهل بغی]] و [[پیمان‌شکن]] و [[مفسدان]] در زمین بجنگم».		«جنگ دو نوع است، نخست: [[جنگی]] که با [[مشرکان]] انجام می‌گیرد تا [[اسلام]] آورند و یا [[جزیه]] بپردازند و حق حاکمیت اسلام را بپذیرند؛ دوم: جنگ با کسانی که بر امام شوریده‌اند که اینان سرکوب می‌شوند تا آنکه تن به [[فرمان خدا]] دهند و یا کشته شوند. [[خداوند]] مرا امر نمود که با [[اهل بغی]] و [[پیمان‌شکن]] و [[مفسدان]] در زمین بجنگم».

	علی{{ع}} بارها به [[فتنه]] بغاه اشاره کرده و [[مردم]] را برای دفع [[فساد]] آنها فرامی‌خواند: {{متن حدیث\|قَدْ قَامَتِ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ فَأَيْنَ الْمُحْتَسِبُونَ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> گروهک [[باغی]] [[شورش]] کرده است کجایند آنها که خود را برای [[خدا]] آماده کرده‌اند.		علی{{ع}} بارها به [[فتنه]] بغاه اشاره کرده و [[مردم]] را برای دفع [[فساد]] آنها فرامی‌خواند: {{متن حدیث\|قَدْ قَامَتِ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ فَأَيْنَ الْمُحْتَسِبُونَ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> گروهک [[باغی]] [[شورش]] کرده است کجایند آنها که خود را برای [[خدا]] آماده کرده‌اند.

Bahmani: /* جهاد با بغاة */

2024-07-29T06:05:41Z

جهاد با بغاة

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== جهاد با بغاة ==		== جهاد با بغاة ==
	[[سرکوب]] اینان به استناد [[نصوص]] [[کتاب و سنت]] و [[اجماع]] [[واجب]] است: [[قرآن]] به [[صراحت]] در مورد [[بغاه]] امر به قتال کرده است: {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي}} با کسانی که باغی هستند، بجنگید. پیامبر{{صل}} نیز بر آن تأکید ورزیده است: {{متن حدیث\|مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا}} کسی که بر علیه ما مسلحانه قیام کند از ما ([[مسلمان]]) نیست.		سرکوب اینان به استناد [[نصوص]] [[کتاب و سنت]] و [[اجماع]] [[واجب]] است: [[قرآن]] به صراحت در مورد [[بغاه]] امر به قتال کرده است: {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي}} با کسانی که باغی هستند، بجنگید. پیامبر{{صل}} نیز بر آن تأکید ورزیده است: {{متن حدیث\|مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا}} کسی که بر علیه ما مسلحانه قیام کند از ما ([[مسلمان]]) نیست.

	علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.		علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).		[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).

	بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>		بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل قیام مسلحانه بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>

	== جنگ با باغیان از وظایف امام ==		== جنگ با باغیان از وظایف امام ==

Bahmani: /* جنگ با باغیان از وظایف امام */

2024-07-29T06:05:01Z

جنگ با باغیان از وظایف امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۵
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== جنگ با باغیان از وظایف امام ==		== جنگ با باغیان از وظایف امام ==
	[[جهاد با بغات]] و [[شورشیان]] از [[وظایف امام]] [[عادل]] است و [[اطاعت]] از [[فرمان]] وی در [[بسیج]] نیرو برای [[سرکوب]] [[بغات]]، بر همگان [[واجب]] است و هیچ‌کس نمی‌تواند در این مورد پا را به عقب بکشد. اما [[شورش]] بر علیه [[امام جائر]] موجب [[مشروعیت]] سرکوب شورشیان نمی‌شود.		[[جهاد با بغات]] و [[شورشیان]] از [[وظایف امام]] [[عادل]] است و [[اطاعت]] از [[فرمان]] وی در [[بسیج]] نیرو برای سرکوب [[بغات]]، بر همگان [[واجب]] است و هیچ‌کس نمی‌تواند در این مورد پا را به عقب بکشد. اما [[شورش]] بر علیه [[امام جائر]] موجب [[مشروعیت]] سرکوب شورشیان نمی‌شود.

	[[جنگ]] با بغات تنها به امر [[امام]] جایز است و بغات به دوگونه‌اند: دسته نخست شورشیانی هستند که نیروی [[ذخیره]] و [[پشتیبان]] ندارند {{عربی\|لَا تَكُونُ لَهُمْ فِئَةٌ}} و با سرکوب و [[شکست]] به حال خود رها می‌شوند؛ دسته دوم، بغاتی هستند که در [[جامعه]] ریشه داشته و نیروی ذخیره و پشتیبان دارند. جنگ با اینان با [[پیروزی امام]]{{ع}} به پایان نمی‌رسد و آنها پس از شکست، تحت تعقیب قرار می‌گیرند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴.</ref>.		[[جنگ]] با بغات تنها به امر [[امام]] جایز است و بغات به دوگونه‌اند: دسته نخست شورشیانی هستند که نیروی ذخیره و پشتیبان ندارند {{عربی\|لَا تَكُونُ لَهُمْ فِئَةٌ}} و با سرکوب و [[شکست]] به حال خود رها می‌شوند؛ دسته دوم، بغاتی هستند که در [[جامعه]] ریشه داشته و نیروی ذخیره و پشتیبان دارند. جنگ با اینان با پیروزی امام{{ع}} به پایان نمی‌رسد و آنها پس از شکست، تحت تعقیب قرار می‌گیرند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2023-02-25T09:49:58Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>		بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>

			== جنگ با باغیان از وظایف امام ==
			[[جهاد با بغات]] و [[شورشیان]] از [[وظایف امام]] [[عادل]] است و [[اطاعت]] از [[فرمان]] وی در [[بسیج]] نیرو برای [[سرکوب]] [[بغات]]، بر همگان [[واجب]] است و هیچ‌کس نمی‌تواند در این مورد پا را به عقب بکشد. اما [[شورش]] بر علیه [[امام جائر]] موجب [[مشروعیت]] سرکوب شورشیان نمی‌شود.

			[[جنگ]] با بغات تنها به امر [[امام]] جایز است و بغات به دوگونه‌اند: دسته نخست شورشیانی هستند که نیروی [[ذخیره]] و [[پشتیبان]] ندارند {{عربی\|لَا تَكُونُ لَهُمْ فِئَةٌ}} و با سرکوب و [[شکست]] به حال خود رها می‌شوند؛ دسته دوم، بغاتی هستند که در [[جامعه]] ریشه داشته و نیروی ذخیره و پشتیبان دارند. جنگ با اینان با [[پیروزی امام]]{{ع}} به پایان نمی‌رسد و آنها پس از شکست، تحت تعقیب قرار می‌گیرند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* شورشیان بر امام */

2023-02-25T09:47:36Z

شورشیان بر امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>		بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>

	~~==[[شورشیان بر امام]]==~~
	[[جهاد با بغات]] و [[شورشیان]] از [[وظایف امام]] [[عادل]] است و [[اطاعت]] از [[فرمان]] وی در [[بسیج]] نیرو برای [[سرکوب]] [[بغات]]، بر همگان [[واجب]] است و هیچ‌کس نمی‌تواند در این مورد پا را به عقب بکشد. اما [[شورش]] بر علیه [[امام جائر]] موجب [[مشروعیت]] سرکوب شورشیان نمی‌شود.
	[[جنگ]] با بغات تنها به امر [[امام]] جایز است و بغات به دوگونه‌اند: دسته نخست شورشیانی هستند که نیروی [[ذخیره]] و [[پشتیبان]] ندارند {{عربی\|لَا تَكُونُ لَهُمْ فِئَةٌ}} و با سرکوب و [[شکست]] به حال خود رها می‌شوند؛ دسته دوم، بغاتی هستند که در [[جامعه]] ریشه داشته و نیروی ذخیره و پشتیبان دارند. جنگ با اینان با [[پیروزی امام]]{{ع}} به پایان نمی‌رسد و آنها پس از شکست، تحت تعقیب قرار می‌گیرند.
	[[شیخ طوسی]] در کتاب النهایه «[[باغی]]» را چنین تعریف می‌کند، «هر کسی که بر [[امام عادل]] بشورد و [[بیعت]] او را بشکند و از [[دستورات]] وی [[سرپیچی]] نماید»<ref>منابع النهایة، ص۳۰۴، ۳۵۶، ۳۵۷، ۲۹۰، ۲۹۷ – ۲۹۶ و ۲۹۹؛ فقه سیاسی، ج۸، ص۸۴. </ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۵

2023-02-25T09:45:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~جها دبا~~ باغیان		\| موضوع مرتبط = جهاد با باغیان
	\| عنوان مدخل = جهاد با باغیان		\| عنوان مدخل = جهاد با باغیان
	\| مداخل مرتبط = [[جهاد با باغیان در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط = [[جهاد با باغیان در فقه سیاسی]]

Bahmani در ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۵

2023-02-25T09:45:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~جهاد~~		\| موضوع مرتبط = جها دبا باغیان
	\| عنوان مدخل = [[جهاد با باغیان]]		\| عنوان مدخل = جهاد با باغیان
	\| مداخل مرتبط = [[جهاد با باغیان در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط = [[جهاد با باغیان در فقه سیاسی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	==بغی چیست؟ باغی کیست؟==		== بغی چیست؟ باغی کیست؟ ==
	{{اصلی\|بغی}}		{{اصلی\|بغی}}
	«بغی» در لغت یعنی بیرون شدن از حد و سامان و در اصطلاح به معنای [[مخالفت]] کردن با [[اوامر]] [[دولت]] [[عدل]] [[اسلامی]] است، خواه مخالفت مسلحانه باشد خواه نه. این مخالفت [[جرم سیاسی]] است و [[مجرم]] را [[باغی]] (جمع [[بغاة]]) گویند. شرط تحقق این [[جرم]] داشتن دار و دسته ([[فئة]]) نیست. باغی مسلم است و [[مال]] او [[محترم]] است، اما اگر با دولت بجنگد و در حین [[جنگ]]، [[مالی]] از او تلف شود، دولت ضامن تلف مال او نیست. [[اسیران]] [[جنگی]] که از بغاة گرفته می‌شود، برده نمی‌شوند. اگر قوای جنگی نداشته باشند، پس از جنگ با آنان، نباید فراریانشان را تعقیب کرد. جهاد با بغاة، [[جهاد]] کامل است. پس اگر نفرهای دولتی از دست [[سپاه]] بغاة بگریزند، مرتکب جرم شده‌اند و اگر در جنگ کشته شوند، [[شهید]] هستند. غیرمسلمانان اگر با [[دولت اسلامی]] مخالفت و [[قیام]] کنند [[کفار]] [[حربی]] هستند و از بغاة به شمار نمی‌آیند<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. حال با توجه به تعاریف و [[احکام]] ذکر شده در خصوص بغاة یکی از اقسام [[جهاد در فقه اسلامی]] جهاد با بغاة است و آن عبارت است از [[جنگ داخلی]] با قیام‌کنندگان علیه [[خلیفه حق]]<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۱۵۸۶.</ref> که با وجود داخلی بودن این نوع جنگ، ولی در [[فقه]] در ردیف اقسام جهاد آمده است. اصل واژه [[بغی]] از این [[آیه]] گرفته شده است: {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref>.		«بغی» در لغت یعنی بیرون شدن از حد و سامان و در اصطلاح به معنای [[مخالفت]] کردن با [[اوامر]] [[دولت]] [[عدل]] [[اسلامی]] است، خواه مخالفت مسلحانه باشد خواه نه. این مخالفت [[جرم سیاسی]] است و [[مجرم]] را [[باغی]] (جمع [[بغاة]]) گویند. شرط تحقق این [[جرم]] داشتن دار و دسته ([[فئة]]) نیست. باغی مسلم است و [[مال]] او [[محترم]] است، اما اگر با دولت بجنگد و در حین [[جنگ]]، [[مالی]] از او تلف شود، دولت ضامن تلف مال او نیست. [[اسیران]] [[جنگی]] که از بغاة گرفته می‌شود، برده نمی‌شوند. اگر قوای جنگی نداشته باشند، پس از جنگ با آنان، نباید فراریانشان را تعقیب کرد. جهاد با بغاة، [[جهاد]] کامل است. پس اگر نفرهای دولتی از دست [[سپاه]] بغاة بگریزند، مرتکب جرم شده‌اند و اگر در جنگ کشته شوند، [[شهید]] هستند. غیرمسلمانان اگر با [[دولت اسلامی]] مخالفت و [[قیام]] کنند [[کفار]] [[حربی]] هستند و از بغاة به شمار نمی‌آیند<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. حال با توجه به تعاریف و [[احکام]] ذکر شده در خصوص بغاة یکی از اقسام [[جهاد در فقه اسلامی]] جهاد با بغاة است و آن عبارت است از [[جنگ داخلی]] با قیام‌کنندگان علیه [[خلیفه حق]]<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۲، ص۱۵۸۶.</ref> که با وجود داخلی بودن این نوع جنگ، ولی در [[فقه]] در ردیف اقسام جهاد آمده است. اصل واژه [[بغی]] از این [[آیه]] گرفته شده است: {{متن قرآن\|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند، میان آنان را آشتی دهید پس اگر یکی از آن دو بر دیگری ستم کرد با آن کس که ستم می‌کند جنگ کنید تا به فرمان خداوند باز گردد» سوره حجرات، آیه ۹.</ref>.

	مناسبت [[تاریخی]] این آیه چنین بوده است که بین دو گروه از [[انصار]] در [[مدینه]] برخورد مسلحانه‌ای رخ داد و آنگاه که این [[آیه]] نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} آن را بر [[انصار]] خواند. سلاح‌ها را بر [[زمین]] نهادند و [[جنگ]] در میان آن دو گروه ریشه‎کن شد.		مناسبت [[تاریخی]] این آیه چنین بوده است که بین دو گروه از [[انصار]] در [[مدینه]] برخورد مسلحانه‌ای رخ داد و آنگاه که این [[آیه]] نازل شد، [[پیامبر]]{{صل}} آن را بر [[انصار]] خواند. سلاح‌ها را بر [[زمین]] نهادند و [[جنگ]] در میان آن دو گروه ریشه‎کن شد.

	گرچه در این آیه، مسئله [[قیام]] بر علیه [[امام]] و [[شورش]] بر علیه [[حکومت]] وی مطرح نشده، ولی از [[لزوم]] [[قتال با اهل بغی]] در آیه استفاده می‌شود که [[وجوب]] [[قتال]] با شورشیانی که بر علیه امام قیام کرده‌اند، از [[اولویت]] برخوردار است.		گرچه در این آیه، مسئله [[قیام]] بر علیه [[امام]] و [[شورش]] بر علیه [[حکومت]] وی مطرح نشده، ولی از [[لزوم]] [[قتال با اهل بغی]] در آیه استفاده می‌شود که [[وجوب]] [[قتال]] با شورشیانی که بر علیه امام قیام کرده‌اند، از [[اولویت]] برخوردار است.
	اصولاً [[باغی]] ([[شورشی]]) در عرف [[فقها]] به کسانی گفته می‌شود که مخالف با [[امام عادل]] بوده و از او [[اطاعت]] نمی‌کنند، به طوری که از ایفای مسئولیت‌های خود در برابر امام [[معصوم]]{{ع}} [[امتناع]] می‌ورزند.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴۷.</ref>

	==جهاد با بغاة==		اصولاً [[باغی]] ([[شورشی]]) در عرف [[فقها]] به کسانی گفته می‌شود که مخالف با [[امام عادل]] بوده و از او [[اطاعت]] نمی‌کنند، به طوری که از ایفای مسئولیت‌های خود در برابر امام [[معصوم]]{{ع}} [[امتناع]] می‌ورزند<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>.
	[[سرکوب]] اینان به استناد [[نصوص]] [[کتاب و سنت]] و [[اجماع]] [[واجب]] است:
	[[قرآن]] به [[صراحت]] در مورد [[بغاه]] امر به قتال کرده است: {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي}} با کسانی که باغی هستند، بجنگید.		== جهاد با بغاة ==
	پیامبر{{صل}} نیز بر آن تأکید ورزیده است: {{متن حدیث\|مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا}} کسی که بر علیه ما مسلحانه قیام کند از ما ([[مسلمان]]) نیست.		[[سرکوب]] اینان به استناد [[نصوص]] [[کتاب و سنت]] و [[اجماع]] [[واجب]] است: [[قرآن]] به [[صراحت]] در مورد [[بغاه]] امر به قتال کرده است: {{متن قرآن\|فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي}} با کسانی که باغی هستند، بجنگید. پیامبر{{صل}} نیز بر آن تأکید ورزیده است: {{متن حدیث\|مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا}} کسی که بر علیه ما مسلحانه قیام کند از ما ([[مسلمان]]) نیست.

	علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.		علی{{ع}} [[جهاد]] را دو نوع دانسته و در تبیین آن گفته است: {{متن حدیث\|‌الْقِتَالُ قِتَالانِ قِتَالٌ لِأَهْلِ الشِّرْكِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا أَوْ يُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ وَ قِتَالٌ لِأَهْلِ الزَّيْغِ لَا يُنْفَرُ عَنْهُمْ حَتَّى يَفِيئُوا إِلى أَمْرِ اللَّهِ أَوْ يُقْتَلُوا}} و نیز فرمود: {{متن حدیث\|أَلَا وَ قَدْ أَمَرَنِيَ اللَّهُ بِقِتَالِ أَهْلِ الْبَغْيِ وَ النَّكْثِ وَ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref>.

	«جنگ دو نوع است، نخست: [[جنگی]] که با [[مشرکان]] انجام می‌گیرد تا [[اسلام]] آورند و یا [[جزیه]] بپردازند وحق [[حاکمیت اسلام]] را بپذیرند؛ دوم: جنگ با کسانی که بر امام شوریده‌اند که اینان سرکوب می‌شوند تا آنکه تن به [[فرمان خدا]] دهند و یا کشته شوند. [[خداوند]] مرا امر نمود که با [[اهل بغی]] و [[پیمان‌شکن]] و [[مفسدان]] در زمین بجنگم».		«جنگ دو نوع است، نخست: [[جنگی]] که با [[مشرکان]] انجام می‌گیرد تا [[اسلام]] آورند و یا [[جزیه]] بپردازند وحق [[حاکمیت اسلام]] را بپذیرند؛ دوم: جنگ با کسانی که بر امام شوریده‌اند که اینان سرکوب می‌شوند تا آنکه تن به [[فرمان خدا]] دهند و یا کشته شوند. [[خداوند]] مرا امر نمود که با [[اهل بغی]] و [[پیمان‌شکن]] و [[مفسدان]] در زمین بجنگم».

	علی{{ع}} بارها به [[فتنه]] بغاه اشاره کرده و [[مردم]] را برای دفع [[فساد]] آنها فرامی‌خواند: {{متن حدیث\|قَدْ قَامَتِ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ فَأَيْنَ الْمُحْتَسِبُونَ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> گروهک [[باغی]] [[شورش]] کرده است کجایند آنها که خود را برای [[خدا]] آماده کرده‌اند.		علی{{ع}} بارها به [[فتنه]] بغاه اشاره کرده و [[مردم]] را برای دفع [[فساد]] آنها فرامی‌خواند: {{متن حدیث\|قَدْ قَامَتِ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ فَأَيْنَ الْمُحْتَسِبُونَ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> گروهک [[باغی]] [[شورش]] کرده است کجایند آنها که خود را برای [[خدا]] آماده کرده‌اند.
	از [[کلمات قصار]] آن حضرت است: {{متن حدیث\|وَ مَنْ سَلَ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> کسی که [[سلاح]] [[بغی]] بکشد، با همان سلاح کشته می‌شود.		از [[کلمات قصار]] آن حضرت است: {{متن حدیث\|وَ مَنْ سَلَ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۹ و ۱۹۲، حکمت ۳۴۹.</ref> کسی که [[سلاح]] [[بغی]] بکشد، با همان سلاح کشته می‌شود.

	[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).		[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).
	بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴۷.</ref>
			بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۶۴۷.</ref>

	==[[شورشیان بر امام]]==		==[[شورشیان بر امام]]==

Jaafari: /* منابع */

2023-02-25T05:59:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۹
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).		[[فقها]] و تمامی [[مذاهب اسلامی]] در [[وجوب]] [[جهاد با باغیان]] [[اتفاق نظر]] دارند و علی{{ع}} با سه گروه از آنان جنگیده است ([[ناکثین]]، [[مارقین]]، [[قاسطین]]).
	بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴۷.</ref>		بر اساس نظریه فقها اینان به ظاهر محکوم به [[اسلام]] و [[مسلمان]] محسوب می‌شوند، اما به دلیل [[قیام مسلحانه]] بر علیه [[امام]]، [[مؤمن]] شمرده نمی‌شوند<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۳۴۰-۳۴۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۶۴۷.</ref>

			==[[شورشیان بر امام]]==
			[[جهاد با بغات]] و [[شورشیان]] از [[وظایف امام]] [[عادل]] است و [[اطاعت]] از [[فرمان]] وی در [[بسیج]] نیرو برای [[سرکوب]] [[بغات]]، بر همگان [[واجب]] است و هیچ‌کس نمی‌تواند در این مورد پا را به عقب بکشد. اما [[شورش]] بر علیه [[امام جائر]] موجب [[مشروعیت]] سرکوب شورشیان نمی‌شود.
			[[جنگ]] با بغات تنها به امر [[امام]] جایز است و بغات به دوگونه‌اند: دسته نخست شورشیانی هستند که نیروی [[ذخیره]] و [[پشتیبان]] ندارند {{عربی\|لَا تَكُونُ لَهُمْ فِئَةٌ}} و با سرکوب و [[شکست]] به حال خود رها می‌شوند؛ دسته دوم، بغاتی هستند که در [[جامعه]] ریشه داشته و نیروی ذخیره و پشتیبان دارند. جنگ با اینان با [[پیروزی امام]]{{ع}} به پایان نمی‌رسد و آنها پس از شکست، تحت تعقیب قرار می‌گیرند.
			[[شیخ طوسی]] در کتاب النهایه «[[باغی]]» را چنین تعریف می‌کند، «هر کسی که بر [[امام عادل]] بشورد و [[بیعت]] او را بشکند و از [[دستورات]] وی [[سرپیچی]] نماید»<ref>منابع النهایة، ص۳۰۴، ۳۵۶، ۳۵۷، ۲۹۰، ۲۹۷ – ۲۹۶ و ۲۹۹؛ فقه سیاسی، ج۸، ص۸۴. </ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۷۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]		# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
			# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۶

2023-02-15T06:36:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = جهاد
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل = [[جهاد با باغیان]]
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[جهاد با باغیان در فقه سیاسی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}