https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA 2026-05-26T14:05:07Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1362960&oldid=prev 2026-03-15T06:45:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جِهاد» مصدر لازم، به معنای [[جنگ]] کردن است و در حالت اسم مصدری به معنای جنگ، [[ستیز]] و [[پیکار]] به کار می‌رود&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;. این واژه از ریشه (جُهد) به معنای وسعت، [[قدرت]]، توان و [[طاقت]] و یا از ریشه «جَهد» به معنای [[رنج]] [[دشواری]] و [[سختی]] گرفته شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸؛ علی‌اکبر دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، واژه جهد.&lt;/ref&gt; و با کلمه [[مجاهد]] و [[مجاهده]] هم‌خانواده است&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۳؛ [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴؛ </del>[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۴]]، ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جِهاد» مصدر لازم، به معنای [[جنگ]] کردن است و در حالت اسم مصدری به معنای جنگ، [[ستیز]] و [[پیکار]] به کار می‌رود&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;. این واژه از ریشه (جُهد) به معنای وسعت، [[قدرت]]، توان و [[طاقت]] و یا از ریشه «جَهد» به معنای [[رنج]] [[دشواری]] و [[سختی]] گرفته شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸؛ علی‌اکبر دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، واژه جهد.&lt;/ref&gt; و با کلمه [[مجاهد]] و [[مجاهده]] هم‌خانواده است&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۳؛ [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴ ـ ۳۶؛ </ins>[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۴]]، ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر [[جهاد]] را از ریشه «جُهد»، که یک بار در [[قرآن]] آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}} «آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقه‌ها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمی‌یابند طعنه می‌زنند و آنان را به ریشخند می‌گیرند، خداوند به ریشخندشان می‌گیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.&lt;/ref&gt; بدانیم، «مجاهد» کسی است که هرچه قدرت، توان، طاقت و نیرو دارد، تا جایی که می‌تواند، در راه [[هدف]] خود به کار می‌گیرد. اما اگر آن را از ریشه «جَهد»، که پنج بار در قرآن آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَ}} «و مؤمنان می‌گویند: آیا اینانند که سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خورده‌اند که با شمایند؟! کردارهاشان تباه گردید و زیانکار شدند» سوره مائده، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِنْدَ اللَّهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خوردند که اگر نشانه ای برای آنان بیاید به آن ایمان می‌آورند؛ بگو: نشانه‌ها تنها نزد خداوند است و شما چه می‌دانید هنگامی که آن (نشانه هم) بیاید ایمان نمی‌آورند» سوره انعام، آیه ۱۰۹؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهاشان را به خداوند خوردند که خداوند کسی را که می‌میرد (دیگر) برنمی‌انگیزد؛ چرا، به وعده‌ای واجب که بر عهده اوست (بر می‌انگیزد) امّا بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره نحل، آیه ۳۸؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لَا تُقْسِمُوا طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را به خداوند خوردند که اگر به آنان فرمان دهی بی‌گمان (برای جهاد) بیرون خواهند رفت؛ بگو: سوگند مخورید! فرمان بردنی شایسته (بهتر است)، به راستی خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره نور، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَهُمْ نَذِيرٌ لَيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءَهُمْ نَذِيرٌ مَا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را خوردند که اگر بیم‌دهنده‌ای نزد آنان آید بی‌گمان از هر یک از امّت‌ها رهیافته‌تر می‌شوند امّا چون بیم‌دهنده‌ای نزدشان آمد جز بر رمیدنشان نیفزود» سوره فاطر، آیه ۴۲.&lt;/ref&gt;، در نظر بگیریم، [[مجاهد]] به کسی گفته می‌شود که با [[طیب]] خاطر در [[دشواری‌ها]] و [[مشکلات]] وارد شود و برای رسیدن به هدف الهی خویش با سعی و کوشش تمام به پیش رود&lt;ref&gt;ر.ک: راغب اصفهانی، المفردات فی الفاظ القرآن، واژه جهد؛ ابن منظور، لسان العرب، واژه جهد.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر [[جهاد]] را از ریشه «جُهد»، که یک بار در [[قرآن]] آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}} «آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقه‌ها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمی‌یابند طعنه می‌زنند و آنان را به ریشخند می‌گیرند، خداوند به ریشخندشان می‌گیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.&lt;/ref&gt; بدانیم، «مجاهد» کسی است که هرچه قدرت، توان، طاقت و نیرو دارد، تا جایی که می‌تواند، در راه [[هدف]] خود به کار می‌گیرد. اما اگر آن را از ریشه «جَهد»، که پنج بار در قرآن آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَ}} «و مؤمنان می‌گویند: آیا اینانند که سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خورده‌اند که با شمایند؟! کردارهاشان تباه گردید و زیانکار شدند» سوره مائده، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِنْدَ اللَّهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خوردند که اگر نشانه ای برای آنان بیاید به آن ایمان می‌آورند؛ بگو: نشانه‌ها تنها نزد خداوند است و شما چه می‌دانید هنگامی که آن (نشانه هم) بیاید ایمان نمی‌آورند» سوره انعام، آیه ۱۰۹؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهاشان را به خداوند خوردند که خداوند کسی را که می‌میرد (دیگر) برنمی‌انگیزد؛ چرا، به وعده‌ای واجب که بر عهده اوست (بر می‌انگیزد) امّا بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره نحل، آیه ۳۸؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لَا تُقْسِمُوا طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را به خداوند خوردند که اگر به آنان فرمان دهی بی‌گمان (برای جهاد) بیرون خواهند رفت؛ بگو: سوگند مخورید! فرمان بردنی شایسته (بهتر است)، به راستی خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره نور، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَهُمْ نَذِيرٌ لَيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءَهُمْ نَذِيرٌ مَا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را خوردند که اگر بیم‌دهنده‌ای نزد آنان آید بی‌گمان از هر یک از امّت‌ها رهیافته‌تر می‌شوند امّا چون بیم‌دهنده‌ای نزدشان آمد جز بر رمیدنشان نیفزود» سوره فاطر، آیه ۴۲.&lt;/ref&gt;، در نظر بگیریم، [[مجاهد]] به کسی گفته می‌شود که با [[طیب]] خاطر در [[دشواری‌ها]] و [[مشکلات]] وارد شود و برای رسیدن به هدف الهی خویش با سعی و کوشش تمام به پیش رود&lt;ref&gt;ر.ک: راغب اصفهانی، المفردات فی الفاظ القرآن، واژه جهد؛ ابن منظور، لسان العرب، واژه جهد.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جهاد» در اصطلاح نیز دارای معانی متعددی است. البته در همه آنها، نوعی یگانگی و [[وحدت]] مقصود به چشم می‌خورد در ادبیات فارسی، جهاد به معنای [[جنگیدن]] در راه [[حق]]، [[جنگ]] [[دینی]] و یا [[غزوه]] [[مسلمانان]] با [[کافران]] است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. در [[فقه اسلامی]] به [[بخشش]] [[جان]]، [[مال]] و توان شخص [[مسلمان]] در راه سربلندی [[اسلام]] گفته می‌شود؛ ازاین‌رو جهاد را از نشانه‌های ایمان خوانده‌اند. طبق تعریف دیگری جهاد عبارت است از: «جنگ و [[نبرد]] [[مقدس]] با نامسلمانان، [[مشرکان]] و [[آشوبگران]] داخلی و [[متجاوزان]] به [[حقوق]] [[مسلمانان]]، برای [[دعوت به اسلام]] و استقرار [[عدالت]]، [[امنیت]] و [[حفظ]] [[مصالح مسلمین]]، [[نظام]] و [[حکومت اسلامی]] به [[فرمان الهی]]»&lt;ref&gt;محمدحسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج۲۱، ص۳.&lt;/ref&gt;. در اصطلاح [[حقوق عمومی]]، جهاد عبارت است از: «[[مبارزه]] [[مسلمین]] با [[اجانب]] به منظور [[دعوت]] آنان به [[اسلام]] و یا به منظور [[دفاع]] از [[استقلال]] [[حکومت]] اسلام و مسلمین و همچنین مبارزه با [[شورشیان]] داخلی که علیه حکومت قانونی اسلام [[قیام]] دسته‌جمعی و مسلحانه نمایند»&lt;ref&gt;محمدجعفر جعفری لنگرودی، فرهنگ حقوقی، ص۸۲.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جهاد» در اصطلاح نیز دارای معانی متعددی است. البته در همه آنها، نوعی یگانگی و [[وحدت]] مقصود به چشم می‌خورد در ادبیات فارسی، جهاد به معنای [[جنگیدن]] در راه [[حق]]، [[جنگ]] [[دینی]] و یا [[غزوه]] [[مسلمانان]] با [[کافران]] است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. در [[فقه اسلامی]] به [[بخشش]] [[جان]]، [[مال]] و توان شخص [[مسلمان]] در راه سربلندی [[اسلام]] گفته می‌شود؛ ازاین‌رو جهاد را از نشانه‌های ایمان خوانده‌اند. طبق تعریف دیگری جهاد عبارت است از: «جنگ و [[نبرد]] [[مقدس]] با نامسلمانان، [[مشرکان]] و [[آشوبگران]] داخلی و [[متجاوزان]] به [[حقوق]] [[مسلمانان]]، برای [[دعوت به اسلام]] و استقرار [[عدالت]]، [[امنیت]] و [[حفظ]] [[مصالح مسلمین]]، [[نظام]] و [[حکومت اسلامی]] به [[فرمان الهی]]»&lt;ref&gt;محمدحسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج۲۱، ص۳.&lt;/ref&gt;. در اصطلاح [[حقوق عمومی]]، جهاد عبارت است از: «[[مبارزه]] [[مسلمین]] با [[اجانب]] به منظور [[دعوت]] آنان به [[اسلام]] و یا به منظور [[دفاع]] از [[استقلال]] [[حکومت]] اسلام و مسلمین و همچنین مبارزه با [[شورشیان]] داخلی که علیه حکومت قانونی اسلام [[قیام]] دسته‌جمعی و مسلحانه نمایند»&lt;ref&gt;محمدجعفر جعفری لنگرودی، فرهنگ حقوقی، ص۸۲.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد در مفهوم وسیع خود کوشش‌های دیگری را نیز شامل می‌شود که [[ارشاد]] و [[هدایت]] نیز جزئی از آن است. در این معنا کوشش در راه [[اصلاح خویشتن]] نیز [[جهادی]] دیگر است. اصطلاح جهاد در این معنا، هنگامی که با صفت «اصغر» همراه شود، به معنای [[جدال]] با [[کافران]] است. در مقابل آن، اصطلاح «[[جهاد اکبر]]» قرار دارد که معنای آن کارزار بزرگ و در [[حقیقت]] مراد از آن جدال با نفس و کوشش در راه اصلاح خویشتن است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. ریشه اصطلاح جهاد اکبر [[حدیثی]] [[نبوی]] است. آنگاه که مسلمانان از غزوه‌ای مراجعت کردند [[رسول خدا]] فرمود: «اکنون باید از [[جهاد اصغر]] به جهاد اکبر رو کنیم و این جهاد بزرگ [[ستیزه]] و [[پیکار]] [[بنده]] با [[هوا و هوس]] خویش است»&lt;ref&gt;شیخ صدوق، الامالی، مجلس ۷۱، ص۴۶۷.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۳ ـ ۳۵؛ [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۴.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد در مفهوم وسیع خود کوشش‌های دیگری را نیز شامل می‌شود که [[ارشاد]] و [[هدایت]] نیز جزئی از آن است. در این معنا کوشش در راه [[اصلاح خویشتن]] نیز [[جهادی]] دیگر است. اصطلاح جهاد در این معنا، هنگامی که با صفت «اصغر» همراه شود، به معنای [[جدال]] با [[کافران]] است. در مقابل آن، اصطلاح «[[جهاد اکبر]]» قرار دارد که معنای آن کارزار بزرگ و در [[حقیقت]] مراد از آن جدال با نفس و کوشش در راه اصلاح خویشتن است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. ریشه اصطلاح جهاد اکبر [[حدیثی]] [[نبوی]] است. آنگاه که مسلمانان از غزوه‌ای مراجعت کردند [[رسول خدا]] فرمود: «اکنون باید از [[جهاد اصغر]] به جهاد اکبر رو کنیم و این جهاد بزرگ [[ستیزه]] و [[پیکار]] [[بنده]] با [[هوا و هوس]] خویش است»&lt;ref&gt;شیخ صدوق، الامالی، مجلس ۷۱، ص۴۶۷.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۳ ـ ۳۵؛ [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۴ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ـ ۳۶</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1361734&oldid=prev 2026-02-25T07:07:45Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جهاد» در اصطلاح نیز دارای معانی متعددی است. البته در همه آنها، نوعی یگانگی و [[وحدت]] مقصود به چشم می‌خورد در ادبیات فارسی، جهاد به معنای [[جنگیدن]] در راه [[حق]]، [[جنگ]] [[دینی]] و یا [[غزوه]] [[مسلمانان]] با [[کافران]] است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. در [[فقه اسلامی]] به [[بخشش]] [[جان]]، [[مال]] و توان شخص [[مسلمان]] در راه سربلندی [[اسلام]] گفته می‌شود؛ ازاین‌رو جهاد را از نشانه‌های ایمان خوانده‌اند. طبق تعریف دیگری جهاد عبارت است از: «جنگ و [[نبرد]] [[مقدس]] با نامسلمانان، [[مشرکان]] و [[آشوبگران]] داخلی و [[متجاوزان]] به [[حقوق]] [[مسلمانان]]، برای [[دعوت به اسلام]] و استقرار [[عدالت]]، [[امنیت]] و [[حفظ]] [[مصالح مسلمین]]، [[نظام]] و [[حکومت اسلامی]] به [[فرمان الهی]]»&lt;ref&gt;محمدحسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج۲۱، ص۳.&lt;/ref&gt;. در اصطلاح [[حقوق عمومی]]، جهاد عبارت است از: «[[مبارزه]] [[مسلمین]] با [[اجانب]] به منظور [[دعوت]] آنان به [[اسلام]] و یا به منظور [[دفاع]] از [[استقلال]] [[حکومت]] اسلام و مسلمین و همچنین مبارزه با [[شورشیان]] داخلی که علیه حکومت قانونی اسلام [[قیام]] دسته‌جمعی و مسلحانه نمایند»&lt;ref&gt;محمدجعفر جعفری لنگرودی، فرهنگ حقوقی، ص۸۲.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه «جهاد» در اصطلاح نیز دارای معانی متعددی است. البته در همه آنها، نوعی یگانگی و [[وحدت]] مقصود به چشم می‌خورد در ادبیات فارسی، جهاد به معنای [[جنگیدن]] در راه [[حق]]، [[جنگ]] [[دینی]] و یا [[غزوه]] [[مسلمانان]] با [[کافران]] است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. در [[فقه اسلامی]] به [[بخشش]] [[جان]]، [[مال]] و توان شخص [[مسلمان]] در راه سربلندی [[اسلام]] گفته می‌شود؛ ازاین‌رو جهاد را از نشانه‌های ایمان خوانده‌اند. طبق تعریف دیگری جهاد عبارت است از: «جنگ و [[نبرد]] [[مقدس]] با نامسلمانان، [[مشرکان]] و [[آشوبگران]] داخلی و [[متجاوزان]] به [[حقوق]] [[مسلمانان]]، برای [[دعوت به اسلام]] و استقرار [[عدالت]]، [[امنیت]] و [[حفظ]] [[مصالح مسلمین]]، [[نظام]] و [[حکومت اسلامی]] به [[فرمان الهی]]»&lt;ref&gt;محمدحسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج۲۱، ص۳.&lt;/ref&gt;. در اصطلاح [[حقوق عمومی]]، جهاد عبارت است از: «[[مبارزه]] [[مسلمین]] با [[اجانب]] به منظور [[دعوت]] آنان به [[اسلام]] و یا به منظور [[دفاع]] از [[استقلال]] [[حکومت]] اسلام و مسلمین و همچنین مبارزه با [[شورشیان]] داخلی که علیه حکومت قانونی اسلام [[قیام]] دسته‌جمعی و مسلحانه نمایند»&lt;ref&gt;محمدجعفر جعفری لنگرودی، فرهنگ حقوقی، ص۸۲.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد در مفهوم وسیع خود کوشش‌های دیگری را نیز شامل می‌شود که [[ارشاد]] و [[هدایت]] نیز جزئی از آن است. در این معنا کوشش در راه [[اصلاح خویشتن]] نیز [[جهادی]] دیگر است. اصطلاح جهاد در این معنا، هنگامی که با صفت «اصغر» همراه شود، به معنای [[جدال]] با [[کافران]] است. در مقابل آن، اصطلاح «[[جهاد اکبر]]» قرار دارد که معنای آن کارزار بزرگ و در [[حقیقت]] مراد از آن جدال با نفس و کوشش در راه اصلاح خویشتن است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. ریشه اصطلاح جهاد اکبر [[حدیثی]] [[نبوی]] است. آنگاه که مسلمانان از غزوه‌ای مراجعت کردند [[رسول خدا]] فرمود: «اکنون باید از [[جهاد اصغر]] به جهاد اکبر رو کنیم و این جهاد بزرگ [[ستیزه]] و [[پیکار]] [[بنده]] با [[هوا و هوس]] خویش است»&lt;ref&gt;شیخ صدوق، الامالی، مجلس ۷۱، ص۴۶۷.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۳؛ </del>[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۴.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد در مفهوم وسیع خود کوشش‌های دیگری را نیز شامل می‌شود که [[ارشاد]] و [[هدایت]] نیز جزئی از آن است. در این معنا کوشش در راه [[اصلاح خویشتن]] نیز [[جهادی]] دیگر است. اصطلاح جهاد در این معنا، هنگامی که با صفت «اصغر» همراه شود، به معنای [[جدال]] با [[کافران]] است. در مقابل آن، اصطلاح «[[جهاد اکبر]]» قرار دارد که معنای آن کارزار بزرگ و در [[حقیقت]] مراد از آن جدال با نفس و کوشش در راه اصلاح خویشتن است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. ریشه اصطلاح جهاد اکبر [[حدیثی]] [[نبوی]] است. آنگاه که مسلمانان از غزوه‌ای مراجعت کردند [[رسول خدا]] فرمود: «اکنون باید از [[جهاد اصغر]] به جهاد اکبر رو کنیم و این جهاد بزرگ [[ستیزه]] و [[پیکار]] [[بنده]] با [[هوا و هوس]] خویش است»&lt;ref&gt;شیخ صدوق، الامالی، مجلس ۷۱، ص۴۶۷.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۳ ـ ۳۵؛ </ins>[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۴.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1361677&oldid=prev 2026-02-24T07:37:55Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [[پرونده:IM010876.jpg|22px]] [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|'''آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان''']]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [[پرونده:IM010875.jpg|22px]] [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|'''آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1361675&oldid=prev 2026-02-24T07:37:30Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهاد </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگیدن</del>]]&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، برگرفته </del>از ریشه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«جهد» </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتح جیم به معنی «</del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشقت</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">» یا به ضم جیم به معنی «توان» است </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نهایتِ چیزی رسیدن، تلاش، </del>[[طاقت]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبالغه اطلاق </del>شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص۲۰۸</del>.&lt;/ref&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در صورت دوم به معنی به‌کارگیری تمام توان در برابر </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشمن</del>]] است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸؛ راوندی، قطب الدین، فقه القرآن، ج۱، ص۳۳۸.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;</del>[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۴]]، ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه «جِهاد» مصدر لازم، به معنای [[جنگ]] کردن است و در حالت اسم مصدری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای جنگ، </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستیز</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و [[پیکار]] به کار می‌رود</ins>&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این واژه </ins>از ریشه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(جُهد) </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای وسعت، </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدرت</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، توان </ins>و [[طاقت]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا از ریشه «جَهد» به معنای [[رنج]] [[دشواری]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سختی]] گرفته </ins>شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص۲۰۸؛ علی‌اکبر دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، واژه جهد</ins>.&lt;/ref&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با کلمه [[مجاهد]] و </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجاهده</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم‌خانواده </ins>است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۳؛ [[علی امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان (کتاب)|آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان]]، ص ۳۴؛ </ins>[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۴]]، ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰]].&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معنای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رایج آن، </del>[[جنگ]] و [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیکار</del>]] با [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشمن</del>]] در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدان </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارزار</del>]] است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این واژه بر همه </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگ‌ها</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ـ اعم </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنکه </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدف</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروع</del>]] و [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلانی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باشد، یا هجومی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفاعی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ـ اطلاق </del>می‌شود&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ر</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ک</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن منظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰</del>.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد حسن قدردان قراملکی</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدردان قراملکی، محمد حسن</del>]]، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهاد </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله</del>)| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله «جهاد»</del>]]، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه امام </del>علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۶ </del>(کتاب)|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه امام علی ج۶</del>]]، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴۱۵</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اگر [[جهاد]] را از ریشه «جُهد»، که یک بار در [[قرآن]] آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}} «آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقه‌ها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمی‌یابند طعنه می‌زنند و آنان را به ریشخند می‌گیرند، خداوند به ریشخندشان می‌گیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.&lt;/ref&gt; بدانیم، «مجاهد» کسی است که هرچه قدرت، توان، طاقت و نیرو دارد، تا جایی که می‌تواند، در راه [[هدف]] خود به کار می‌گیرد. اما اگر آن را از ریشه «جَهد»، که پنج بار در قرآن آمده است&lt;ref&gt;{{متن قرآن|وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَ}} «و مؤمنان می‌گویند: آیا اینانند که سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خورده‌اند که با شمایند؟! کردارهاشان تباه گردید و زیانکار شدند» سوره مائده، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِنْدَ اللَّهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهایشان را به خداوند خوردند که اگر نشانه ای برای آنان بیاید به آن ایمان می‌آورند؛ بگو: نشانه‌ها تنها نزد خداوند است و شما چه می‌دانید هنگامی که آن (نشانه هم) بیاید ایمان نمی‌آورند» سوره انعام، آیه ۱۰۹؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهاشان را به خداوند خوردند که خداوند کسی را که می‌میرد (دیگر) برنمی‌انگیزد؛ چرا، به وعده‌ای واجب که بر عهده اوست (بر می‌انگیزد) امّا بیشتر مردم نمی‌دانند» سوره نحل، آیه ۳۸؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لَا تُقْسِمُوا طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را به خداوند خوردند که اگر به آنان فرمان دهی بی‌گمان (برای جهاد) بیرون خواهند رفت؛ بگو: سوگند مخورید! فرمان بردنی شایسته (بهتر است)، به راستی خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره نور، آیه ۵۳؛ {{متن قرآن|وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَهُمْ نَذِيرٌ لَيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءَهُمْ نَذِيرٌ مَا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا}} «و سخت‌ترین سوگندهای خود را خوردند که اگر بیم‌دهنده‌ای نزد آنان آید بی‌گمان از هر یک از امّت‌ها رهیافته‌تر می‌شوند امّا چون بیم‌دهنده‌ای نزدشان آمد جز بر رمیدنشان نیفزود» سوره فاطر، آیه ۴۲.&lt;/ref&gt;، در نظر بگیریم، [[مجاهد]] به کسی گفته می‌شود که با [[طیب]] خاطر در [[دشواری‌ها]] و [[مشکلات]] وارد شود و برای رسیدن به هدف الهی خویش با سعی و کوشش تمام به پیش رود&lt;ref&gt;ر.ک: راغب اصفهانی، المفردات فی الفاظ القرآن، واژه جهد؛ ابن منظور، لسان العرب، واژه جهد.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه «جهاد» در اصطلاح نیز دارای معانی متعددی است. البته در همه آنها، نوعی یگانگی و [[وحدت]] مقصود به چشم می‌خورد در ادبیات فارسی، جهاد به </ins>معنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جنگیدن]] در راه [[حق]]، </ins>[[جنگ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[دینی</ins>]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا [[غزوه]] </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلمانان</ins>]] با [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کافران</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است&lt;ref&gt;محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. </ins>در [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقه اسلامی]] به [[بخشش]] [[جان]]، [[مال]] و توان شخص [[مسلمان]] در راه سربلندی [[اسلام</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته می‌شود؛ ازاین‌رو جهاد را از نشانه‌های ایمان خوانده‌اند. طبق تعریف دیگری جهاد عبارت </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از: «جنگ و [[نبرد]] [[مقدس]] با نامسلمانان، [[مشرکان]] و [[آشوبگران]] داخلی و [[متجاوزان]] به [[حقوق]] [[مسلمانان]]، برای [[دعوت به اسلام]] و استقرار [[عدالت]]، [[امنیت]] و [[حفظ]] [[مصالح مسلمین]]، [[نظام]] و [[حکومت اسلامی]] به [[فرمان الهی]]»&lt;ref&gt;محمدحسن نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج۲۱، ص۳</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;. در اصطلاح </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوق عمومی</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، جهاد عبارت است </ins>از<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: «[</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبارزه]] </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[مسلمین]] با [[اجانب]] به منظور [[دعوت</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان به </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام</ins>]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا به منظور </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفاع</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از [[استقلال]] [[حکومت]] اسلام و مسلمین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین مبارزه با [[شورشیان]] داخلی که علیه حکومت قانونی اسلام </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته‌جمعی و مسلحانه نمایند»&lt;ref&gt;محمدجعفر جعفری لنگرودی، فرهنگ حقوقی، ص۸۲.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهاد در مفهوم وسیع خود کوشش‌های دیگری را نیز شامل </ins>می‌شود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که [[ارشاد]] و [[هدایت]] نیز جزئی از آن است. در این معنا کوشش در راه [[اصلاح خویشتن]] نیز [[جهادی]] دیگر است. اصطلاح جهاد در این معنا، هنگامی که با صفت «اصغر» همراه شود، به معنای [[جدال]] با [[کافران]] است. در مقابل آن، اصطلاح «[[جهاد اکبر]]» قرار دارد که معنای آن کارزار بزرگ و در [[حقیقت]] مراد از آن جدال با نفس و کوشش در راه اصلاح خویشتن است</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد معین، فرهنگ فارسی، واژه جهاد.&lt;/ref&gt;. ریشه اصطلاح جهاد اکبر [[حدیثی]] [[نبوی]] است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنگاه که مسلمانان از غزوه‌ای مراجعت کردند [[رسول خدا]] فرمود</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اکنون باید از [[جهاد اصغر]] به جهاد اکبر رو کنیم و این جهاد بزرگ [[ستیزه]] و [[پیکار]] [[بنده]] با [[هوا و هوس]] خویش است»&lt;ref&gt;شیخ صدوق، الامالی، مجلس ۷۱، ص۴۶۷</ins>.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی امین رستمی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رستمی، علی امین</ins>]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب</ins>)|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزه‌های معنوی در سیره نظامی معصومان</ins>]]، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص ۳۳؛ </ins>[[علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امین رستمی|رستمی، علی امین]]، [[آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان </ins>(کتاب)|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزه‌های فرهنگی در سیره نظامی معصومان</ins>]]، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پرسش مستقیم ==</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1359946&oldid=prev 2026-02-02T06:46:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{مدخل مرتبط  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در معارف و سیره امام باقر]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] - [[جهاد در تاریخ اسلامی</ins>]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در معارف و سیره امام باقر]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> </table>

Jaafari https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1329534&oldid=prev 2025-01-08T07:08:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] - [[جهاد در معارف و سیره امام باقر</ins>]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1319267&oldid=prev 2024-10-17T06:30:01Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد به معنی [[جنگیدن]]&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;، برگرفته از ریشه «جهد» به فتح جیم به معنی «[[مشقت]]» یا به ضم جیم به معنی «توان» است و به نهایتِ چیزی رسیدن، تلاش، [[طاقت]] و توان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>مبالغه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>اطلاق شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸.&lt;/ref&gt; و در صورت دوم به معنی به‌کارگیری تمام توان در برابر [[دشمن]] است&lt;ref&gt;راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸؛ راوندی، قطب الدین، فقه القرآن، ج۱، ص۳۳۸.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی]]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۴، </del>ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۱۰</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهاد به معنی [[جنگیدن]]&lt;ref&gt;صاحب بن عباد، المحیط فی اللغة، ج۳، ص۳۷۰؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۵.&lt;/ref&gt;، برگرفته از ریشه «جهد» به فتح جیم به معنی «[[مشقت]]» یا به ضم جیم به معنی «توان» است و به نهایتِ چیزی رسیدن، تلاش، [[طاقت]] و توان و مبالغه اطلاق شده است&lt;ref&gt;العین، ج ۳، ص۳۸۶؛ مفردات، ص۱۰۱؛ لسان العرب، ج ۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸.&lt;/ref&gt; و در صورت دوم به معنی به‌کارگیری تمام توان در برابر [[دشمن]] است&lt;ref&gt;راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۲۰۸؛ راوندی، قطب الدین، فقه القرآن، ج۱، ص۳۳۸.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۴</ins>]]، ص۲۰۶؛ [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۷۴؛ [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۲۱۳-۲۱۴؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۳، ص۱۴۰؛ [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۱۰</ins>]].&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معنای رایج آن، [[جنگ]] و [[پیکار]] با [[دشمن]] در میدان [[کارزار]] است. این واژه بر همه [[جنگ‌ها]] ـ اعم از آنکه [[هدف]] آنها [[مشروع]] و [[عقلانی]] باشد، یا هجومی و یا [[دفاعی]] ـ اطلاق می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: ابن منظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۵.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معنای رایج آن، [[جنگ]] و [[پیکار]] با [[دشمن]] در میدان [[کارزار]] است. این واژه بر همه [[جنگ‌ها]] ـ اعم از آنکه [[هدف]] آنها [[مشروع]] و [[عقلانی]] باشد، یا هجومی و یا [[دفاعی]] ـ اطلاق می‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: ابن منظور، لسان العرب، ج۳، ص۱۳۳؛ جوهری، اسماعیل، الصحاح، ج۲، ص۴۶۰.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[جهاد (مقاله)| مقاله «جهاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۴۱۵.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1316245&oldid=prev 2024-09-23T10:14:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع مرتبط = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان مدخل  = جهاد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] - [[جهاد در معارف و سیره معصوم</ins>]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پرسش مرتبط  =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> </table>

Jaafari https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1172536&oldid=prev 2022-11-12T06:43:08Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[سید عباس رضوی|رضوی، سید عباس]]، [[جهاد - رضوی (مقاله)|مقاله «جهاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%84%D8%BA%D8%AA&diff=1172535&oldid=prev 2022-11-12T06:42:30Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:IM009833.jpg|22px]] [[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;دانشنامه امام خمینی ج۴&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:IM009833.jpg|22px]] [[محمد جواد ادرکنی|ادرکنی، محمد جواد]]، [[جهاد و دفاع (مقاله)| مقاله «جهاد و دفاع»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۴ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;دانشنامه امام خمینی ج۴&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|&#039;&#039;&#039;واژه‌نامه فقه سیاسی&#039;&#039;&#039;]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|&#039;&#039;&#039;واژه‌نامه فقه سیاسی&#039;&#039;&#039;]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Bahmani