جهم بن ابی‌جهمه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:55Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۹:		خط ۹:
	نام راوی در [[کتب رجالی]] قدماء، مانند [[رجال برقی]]، [[رجال نجاشی]] و [[رجال طوسی]] عنوان شده؛ ولی در [[رجال کشی]] و [[الفهرست شیخ طوسی]] از او یاد نشده و در ضبط نامش [[اختلاف]] است. [[برقی]] و [[شیخ طوسی]] نام او را در [[اصحاب امام کاظم]]{{ع}} به صورت جهم<ref>بر وزن فَلس.</ref> بن أبی جهم<ref>رجال البرقی ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳.</ref> ولی [[نجاشی]] و [[ابن داوود]] به شکل جهیم<ref>بر وزن زبیر.</ref> بن أبی جهم ثبت کرده‌اند<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۴، ش۳۴۹.</ref> و گاهی از او با عنوان «ابن أبی جهمة» نیز تعبیر می‌گردد<ref>علامه حلّی نوشته است: {{عربی\|جهیم - بالجیم المضمومة، و الهاء المفتوحة، و الیاء المنقطة تحتها نقطتین الساکنة - بن أبی جهم: بفتح الجیم، و اسکان الهاء و المیم بعدها. و یقال: ابن أبی جهمة: لزیادة الهاء}} (إیضاح الإشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۹)</ref>.		نام راوی در [[کتب رجالی]] قدماء، مانند [[رجال برقی]]، [[رجال نجاشی]] و [[رجال طوسی]] عنوان شده؛ ولی در [[رجال کشی]] و [[الفهرست شیخ طوسی]] از او یاد نشده و در ضبط نامش [[اختلاف]] است. [[برقی]] و [[شیخ طوسی]] نام او را در [[اصحاب امام کاظم]]{{ع}} به صورت جهم<ref>بر وزن فَلس.</ref> بن أبی جهم<ref>رجال البرقی ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳.</ref> ولی [[نجاشی]] و [[ابن داوود]] به شکل جهیم<ref>بر وزن زبیر.</ref> بن أبی جهم ثبت کرده‌اند<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۴، ش۳۴۹.</ref> و گاهی از او با عنوان «ابن أبی جهمة» نیز تعبیر می‌گردد<ref>علامه حلّی نوشته است: {{عربی\|جهیم - بالجیم المضمومة، و الهاء المفتوحة، و الیاء المنقطة تحتها نقطتین الساکنة - بن أبی جهم: بفتح الجیم، و اسکان الهاء و المیم بعدها. و یقال: ابن أبی جهمة: لزیادة الهاء}} (إیضاح الإشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۹)</ref>.

	[[وحید بهبهانی]] هر دو ضبط را درست دانسته<ref>منهج المقال، ج۳، پانوشت ص۲۷۳، ش۳۹۰: {{عربی\|جهم بن أبی جهیم... لعله یذکر مکبرا و مصغرا معا}}.</ref>؛ ~~لیکن~~ [[علامه شوشتری]]، ضبط جهم بن أبی جهم را به دلیل آمدن این عنوان در [[رجال]] [[طوسی]]، سند [[روایات]] و [[مشیخه صدوق]]، صحیح دانسته است<ref>ر.ک: قاموس الرجال، ج۲، ص۷۶۶، ش۱۶۲۹.</ref>.		[[وحید بهبهانی]] هر دو ضبط را درست دانسته<ref>منهج المقال، ج۳، پانوشت ص۲۷۳، ش۳۹۰: {{عربی\|جهم بن أبی جهیم... لعله یذکر مکبرا و مصغرا معا}}.</ref>؛ لکن [[علامه شوشتری]]، ضبط جهم بن أبی جهم را به دلیل آمدن این عنوان در [[رجال]] [[طوسی]]، سند [[روایات]] و [[مشیخه صدوق]]، صحیح دانسته است<ref>ر.ک: قاموس الرجال، ج۲، ص۷۶۶، ش۱۶۲۹.</ref>.

	جُهیم (جَهم) بن أبی جهم ([[جهمة]]) از [[راویان]] [[کوفی]] است و دارای یک اثر [[علمی]] با عنوان نوادر دارد که [[سعدان بن مسلم]] آن را [[روایت]] کرده است<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸: {{عربی\|جهیم بن أبی جهم و یقال: ابن أبی جهمة، کوفی، روی عنه سعدان بن مسلم نوادر أخبرنا ابن نوح قال: حدثنا محمد بن علی بن الحسین، عن ابن الولید، عن الصفار، عن العباس بن معروف، عن سعدان بن مسلم عنه}}.</ref>.		جُهیم (جَهم) بن أبی جهم ([[جهمة]]) از [[راویان]] [[کوفی]] است و دارای یک اثر [[علمی]] با عنوان نوادر دارد که [[سعدان بن مسلم]] آن را [[روایت]] کرده است<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸: {{عربی\|جهیم بن أبی جهم و یقال: ابن أبی جهمة، کوفی، روی عنه سعدان بن مسلم نوادر أخبرنا ابن نوح قال: حدثنا محمد بن علی بن الحسین، عن ابن الولید، عن الصفار، عن العباس بن معروف، عن سعدان بن مسلم عنه}}.</ref>.
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	[[مجلسی اول]] پس از ذکر طریق [[شیخ صدوق]] به راوی: {{عربی\|و يظهر من المصنف أن كتابه معتمد... فالخبر قوي كالصحيح}}<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۸۲.</ref>.		[[مجلسی اول]] پس از ذکر طریق [[شیخ صدوق]] به راوی: {{عربی\|و يظهر من المصنف أن كتابه معتمد... فالخبر قوي كالصحيح}}<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۸۲.</ref>.

	وحید بهبهانی: {{عربی\|و لايبعد أن يكون أخا لسعيد بن أبي الجهيم الثقة<ref>دلیل قطعی بر این اُخوّت وجود ندارد؛ ~~لیکن~~ از جهت نام پدر (أبی الجهم) و طبقه (هر دو از راویان امام کاظم{{ع}} هستند) اتحاد دارند.</ref> فيكون ممدوحا لما في ترجمته أن آل أبي الجهيم بيت كبير في الكوفة<ref>رجال النجاشی، ص۱۷۹، ش۴۷۲: {{عربی\|سعید بن أبی الجهم القابوسی اللخمی...، کان سعید ثقة فی حدیثه، وجها بالکوفة، و آل أبی الجهم بیت کبیر بالکوفة روی عن أبی عبدالله و أبی الحسن{{عم}}}}.</ref> وفي ترجمة منذر بن محمد بن منذر أنه من بيت جليل<ref>رجال النجاشی، ص۴۱۸، ش۱۱۱۸: {{عربی\|منذر بن محمد بن المنذر بن سعید بن أبی الجهم القابوسی أبو القاسم...، ثقة، من أصحابنا، من بیت جلیل}}.</ref> فلاحظ}}<ref>منهج المقال، ج۳، ص۲۷۳ - ۲۷۴، ش۳۹۰.</ref>.		وحید بهبهانی: {{عربی\|و لايبعد أن يكون أخا لسعيد بن أبي الجهيم الثقة<ref>دلیل قطعی بر این اُخوّت وجود ندارد؛ لکن از جهت نام پدر (أبی الجهم) و طبقه (هر دو از راویان امام کاظم{{ع}} هستند) اتحاد دارند.</ref> فيكون ممدوحا لما في ترجمته أن آل أبي الجهيم بيت كبير في الكوفة<ref>رجال النجاشی، ص۱۷۹، ش۴۷۲: {{عربی\|سعید بن أبی الجهم القابوسی اللخمی...، کان سعید ثقة فی حدیثه، وجها بالکوفة، و آل أبی الجهم بیت کبیر بالکوفة روی عن أبی عبدالله و أبی الحسن{{عم}}}}.</ref> وفي ترجمة منذر بن محمد بن منذر أنه من بيت جليل<ref>رجال النجاشی، ص۴۱۸، ش۱۱۱۸: {{عربی\|منذر بن محمد بن المنذر بن سعید بن أبی الجهم القابوسی أبو القاسم...، ثقة، من أصحابنا، من بیت جلیل}}.</ref> فلاحظ}}<ref>منهج المقال، ج۳، ص۲۷۳ - ۲۷۴، ش۳۹۰.</ref>.

	مامقانی: {{عربی\|و الحق أن الرجل من الحسان أقلا، لكون تشيعه معلوما مسلما، و كفاية ما سمعت في إلحاقه بالحسان}}<ref>تنقیح المقال، ج۱۶، ص۳۵۲، ش۴۲۷۹.</ref>.		مامقانی: {{عربی\|و الحق أن الرجل من الحسان أقلا، لكون تشيعه معلوما مسلما، و كفاية ما سمعت في إلحاقه بالحسان}}<ref>تنقیح المقال، ج۱۶، ص۳۵۲، ش۴۲۷۹.</ref>.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == جهم بن أبی جهمهر.ک: أ. منابع شیعی: رجال البرقی، ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۴، ش۳۴۹؛ إیضاح الاشتباه،...» ایجاد کرد

2023-10-01T05:17:19Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == جهم بن أبی جهمه<ref>ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال البرقی، ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۴، ش۳۴۹؛ إیضاح الاشتباه،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}
== مقدمه ==
جهم بن أبی جهمه<ref>ر.ک: أ. منابع [[شیعی]]: [[رجال البرقی]]، ص۵۰؛ [[رجال]] الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳؛ رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ [[الرجال]] ([[ابن داود]])، ص۹۴، ش۳۴۹؛ إیضاح الاشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۷؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۷۳، (ش ۱۱۷۱) و پانوشت ص۲۷۳، (ش۳۹۰)؛ [[نقد الرجال]]، ج۱، ص۳۷۷، (ش ۱۰۸۰) و ص۳۷۹، (ش۱۰۸۸)؛ [[مجمع الرجال]]، ج۲، ص۶۵ و ۶۶؛ [[جامع الرواه]]، ج۱، ص۱۷۰، ش۱۳۶۳؛ [[منتهی المقال]]، ج۲، ص۳۰۱، ش۶۳۰؛ [[تنقیح المقال]]، ج۱۶، ص۳۴۷، ش۴۲۷۹؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۲۵۲؛ معجم [[رجال الحدیث]]، ج۵، ص۱۵۳، (ش ۲۴۲۴) و ص۱۵۷، (ش۲۴۳۶)؛ مستدرکات [[علم رجال الحدیث]]، ج۲، ص۲۴۹، (ش ۲۹۷۳) و ص۲۵۲، (ش۲۹۸۶)؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۷۶۲، (ش ۱۶۲۳) و ص۷۶۶، (ش۱۶۲۹).
ب. منابع [[سنّی]]: لسان [[المیزان]]، ج۲، ص۱۴۳، ش۶۳۲.</ref>، در سند یک [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به گزارش از [[کتاب الکافی]] نقل گردیده است:

{{متن حدیث|وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ جَهْمِ بْنِ أَبِي جَهْمَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْبَرَ مُحَمَّداً صبِمَا كَانَ مُنْذُ كَانَتِ الدُّنْيَا وَ بِمَا يَكُونُ إِلَى انْقِضَاءِ الدُّنْيَا وَ أَخْبَرَهُ بِالْمَحْتُومِ مِنْ ذَلِكَ وَ اسْتَثْنَى عَلَيْهِ فِيمَا سِوَاهُ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۷۴ به گزارش از کتاب الکافی، ج۱، ص۱۴۸، ح۱۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 637.</ref>

==شرح حال [[راوی]]==
نام راوی در [[کتب رجالی]] قدماء، مانند [[رجال برقی]]، [[رجال نجاشی]] و [[رجال طوسی]] عنوان شده؛ ولی در [[رجال کشی]] و [[الفهرست شیخ طوسی]] از او یاد نشده و در ضبط نامش [[اختلاف]] است. [[برقی]] و [[شیخ طوسی]] نام او را در [[اصحاب امام کاظم]]{{ع}} به صورت جهم<ref>بر وزن فَلس.</ref> بن أبی جهم<ref>رجال البرقی ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳.</ref> ولی [[نجاشی]] و [[ابن داوود]] به شکل جهیم<ref>بر وزن زبیر.</ref> بن أبی جهم ثبت کرده‌اند<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۴، ش۳۴۹.</ref> و گاهی از او با عنوان «ابن أبی جهمة» نیز تعبیر می‌گردد<ref>علامه حلّی نوشته است: {{عربی|جهیم - بالجیم المضمومة، و الهاء المفتوحة، و الیاء المنقطة تحتها نقطتین الساکنة - بن أبی جهم: بفتح الجیم، و اسکان الهاء و المیم بعدها. و یقال: ابن أبی جهمة: لزیادة الهاء}} (إیضاح الإشتباه، ص۱۳۶، ش۱۴۹)</ref>.

[[وحید بهبهانی]] هر دو ضبط را درست دانسته<ref>منهج المقال، ج۳، پانوشت ص۲۷۳، ش۳۹۰: {{عربی|جهم بن أبی جهیم... لعله یذکر مکبرا و مصغرا معا}}.</ref>؛ لیکن [[علامه شوشتری]]، ضبط جهم بن أبی جهم را به دلیل آمدن این عنوان در [[رجال]] [[طوسی]]، سند [[روایات]] و [[مشیخه صدوق]]، صحیح دانسته است<ref>ر.ک: قاموس الرجال، ج۲، ص۷۶۶، ش۱۶۲۹.</ref>.

جُهیم (جَهم) بن أبی جهم ([[جهمة]]) از [[راویان]] [[کوفی]] است و دارای یک اثر [[علمی]] با عنوان نوادر دارد که [[سعدان بن مسلم]] آن را [[روایت]] کرده است<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۱، ش۳۳۸: {{عربی|جهیم بن أبی جهم و یقال: ابن أبی جهمة، کوفی، روی عنه سعدان بن مسلم نوادر أخبرنا ابن نوح قال: حدثنا محمد بن علی بن الحسین، عن ابن الولید، عن الصفار، عن العباس بن معروف، عن سعدان بن مسلم عنه}}.</ref>.

وی در شماری از [[اسناد روایات]] نیز قرار گرفته و با عنوان [[جهم بن أبی جهم]]<ref>ر.ک: من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۳۳۱، ح۹۶۸؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۱۱۴، ح۴۲۷؛ الإستبصار، ج۱، ص۳۴۷، ح۱۳۰۹.</ref> و [[جهم بن أبی جهمة]]<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۱۴۸، ح۱۴؛ ج۲، ص۵۸۴، ح۲۰؛ ج۵، ص۱۶۶، ح۲؛ دلائل الإمامه، ص۴۸۴ - ۴۸۵، ح۴۸۱.</ref> روایت کرده است.

[[ابن حجر عسقلانی]] از [[رجالیان سنّی]] در کتاب رجالی‌اش به نقل از رجال طوسی از [[راوی]] یاد کرده و نوشته است: {{عربی|"جهيم بن أبي جهمة أو جهم الكوفي: ذكرهما الطوسي<ref>در رجال الطوسي موجود، تنها يك بار و آن هم با عنوان جهم بن أبي جهم از راوي ياد شده و مطلب ديگري ذكر نگرديده است. (ر.ک: رجال الطوسک، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳)</ref> في رجال الشيعة؛ و قال في الثاني روي عن موسي بن جعفر؛ و عنه الحسن بن محبوب و سعدان ابن مسلم}}<ref>لسان المیزان، ج۲، ص۱۴۳، ش۶۳۲.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 638-639.</ref>

==[[طبقه راوی]]==
از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] جهیم بن أبی جهم اطلاعی در دست نیست؛ اما [[برقی]] و [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب امام کاظم]]{{ع}} شمرده‌اند<ref>رجال البرقی، ص۵۰؛ رجال الطوسی، ص۳۳۳، ش۴۹۶۳.</ref> و در بعضی [[اسناد]] از آن حضرت [[روایت]] کرده است<ref>دلائل الإمامه، ص۴۸۴ - ۴۸۵، ح۴۸۱: {{عربی|عن جهم بن أبی جهمة قال: سمعت أبا الحسن موسی{{ع}} یقول:...}}؛ الإستبصار، ج۱، ص۳۴۷، ح۱۳۰۹؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۱۱۴، ح۴۲۷: {{عربی|جهم بن أبی جهم قال: رأیت أبا الحسن موسی بن جعفر{{ع}}...}}.</ref>.

[[آیت الله بروجردی]] نیز او را در کتاب [[طبقات رجال الفقیه]]، از [[طبقه ششم راویان]]<ref>الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال الفقیه، ص۲۰۶.</ref> و در کتاب [[طبقات رجال الکافی]] او را از صغار طبقه پنجم یا طبقه ششم راویان برشمرده است<ref>الموسوعة الرجالیه، طبقات رجال الکافی، ص۹۳.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 639-640.</ref>

==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==
جهم بن أبی جهم از کسانی مانند {{عربی|أبو جعفر (رجل من أهل الکوفه)، معتّب، بعض موالی أبی الحسن{{ع}}}}<ref>الکافی، ج۲، ص۵۸۴، ح۲۰؛ ج۵، ص۱۶۶، ح۲؛ ج۸، ص۲۲۶، ح۲۸۷.</ref> در [[اسناد روایات]] روایت نقل کرده که از استادان [[روایی]] وی شمرده می‌شوند؛ همچنین افرادی همچون یونس، [[حسین بن عماره]]، [[علی بن الحکم]]، [[سعدان بن مسلم]] و [[ابن محبوب]]}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۷۴؛ الکافی، ج۲، ص۵۸۴، ح۲۰؛ ج۵، ص۱۶۶، ح۲؛ دلائل الإمامه، ص۴۸۴ - ۴۸۵، ح۴۸۱؛ الکافی، ج۸، ص۲۲۶، ح۲۸۷.</ref> از او روایت نقل کرده‌اند که از شاگردان [[حدیثی]] وی به شمار می‌روند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 640.</ref>

==[[مذهب]] [[راوی]]==
جهم بن أبی الجهم از جهت مذهب از [[راویان]] امامی به شمار می‌آید، به قرینه اولاً ذکر نام وی در [[رجال نجاشی]] که به یادکرد راویان صاحب اثر اختصاص امامی دارد و ثانیاً تعبیر {{عربی|"جعلت فداك"}} از سوی راوی خطاب به [[امام کاظم]]{{ع}}<ref>{{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ جَهْمِ بْنِ أَبِي جَهْمٍ قَالَ: رَأَيْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ{{ع}} وَ قَدْ سَجَدَ بَعْدَ الثَّلَاثِ الرَّكَعَاتِ مِنَ الْمَغْرِبِ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ رَأَيْتُكَ سَجَدْتَ بَعْدَ الثَّلَاثِ فَقَالَ رَأَيْتَنِي فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَدَعْهَا فَإِنَّ الدُّعَاءَ فِيهَا مُسْتَجَابٌ}}. (الإستبصار، ج۱، ص۳۴۷، ح۱۳۰۹؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۱۱۴، ح۴۲۷)</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 640.</ref>

==جایگاه [[حدیثی]] [[راوی]]==
[[رجالیان]] متقدّم درباره جایگاه حدیثی جهم بن أبی جهم، نظر نداده‌اند؛ ولی از تجمیع قرائن، [[وثاقت]] یا دست کم [[حسن حال]] وی استظهار می‌شود؛ برخی از مهمترین قرائن، [[روایت]] اجلّای از [[راویان]]، مانند [[یونس بن عبدالرحمن]]<ref>الکافی، ج۱، ص۱۴۸، ح۱۴: {{عربی|...عن أحمد بن محمد، عن جعفر بن محمد، عن یونس، عن جهم ابن أبی جهمة}}. ظاهراً مراد از یونس که جعفر بن محمد از وی روایت می‌کند، یونس بن مرازم است؛ نه یونس بن عبدالرحمن به قرینه روایت محاسن برقی. (المحاسن، ج۲، ص۴۸۱، ح۵۱۲): {{عربی|عنه، عن جعفر بن محمد، عن یونس بن مرازم قال: ذکر عند أبی عبدالله{{ع}} البیض، فقال: أما إنه خفیف یذهب بقرم اللحم}}.</ref>، [[حسن بن محبوب]]<ref>الکافی، ج۸، ص۲۲۶، ح۲۸۷: {{عربی|... عن ابن محبوب، عن جهم بن أبی جهیمة}}.</ref> و [[سعدان بن مسلم]]<ref>الإستبصار، ج۱، ص۳۴۷، ح۱۳۰۹؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۱۱۴، ح۴۲۷: {{عربی|... عن سعدان بن مسلم عن جهم بن أبی جهم}}.</ref> از ایشان است.

[[وحید بهبهانی]]: {{عربی|"اللصدوق طریق إلیه و عدّه خالی<ref>مجلسی دوم (علامه محمد باقر مجلسی صاحب کتاب بحار الأنوار).</ref> ممدوحاً لذلك...}}<ref>منهج المقال، ج۳، پانوشت ص۲۷۳، ش۳۹۰.</ref>.

[[میرداماد]]: {{عربی|"والرجل لا بأس به و لا غميزة فيه، معروف من أصحاب الصادق{{ع}} روي عنه سعدان بن مسلم، و سعدان بن مسلم شيخ كبير القدر عظيم الذكر له أصل رواه عنه جماعة من الثقات الأعيان كصفوان بن يحيي و العباس ابن معروف و أحمد بن إسحاق و عبدالله بن الصلت أبي طالب القمي و غيرهم}}<ref>التعلیقة علی أصول الکافی، ص۳۶۴، ح۱۶.</ref>.

[[مجلسی اول]] پس از ذکر طریق [[شیخ صدوق]] به راوی: {{عربی|و يظهر من المصنف أن كتابه معتمد... فالخبر قوي كالصحيح}}<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۸۲.</ref>.

وحید بهبهانی: {{عربی|و لايبعد أن يكون أخا لسعيد بن أبي الجهيم الثقة<ref>دلیل قطعی بر این اُخوّت وجود ندارد؛ لیکن از جهت نام پدر (أبی الجهم) و طبقه (هر دو از راویان امام کاظم{{ع}} هستند) اتحاد دارند.</ref> فيكون ممدوحا لما في ترجمته أن آل أبي الجهيم بيت كبير في الكوفة<ref>رجال النجاشی، ص۱۷۹، ش۴۷۲: {{عربی|سعید بن أبی الجهم القابوسی اللخمی...، کان سعید ثقة فی حدیثه، وجها بالکوفة، و آل أبی الجهم بیت کبیر بالکوفة روی عن أبی عبدالله و أبی الحسن{{عم}}}}.</ref> وفي ترجمة منذر بن محمد بن منذر أنه من بيت جليل<ref>رجال النجاشی، ص۴۱۸، ش۱۱۱۸: {{عربی|منذر بن محمد بن المنذر بن سعید بن أبی الجهم القابوسی أبو القاسم...، ثقة، من أصحابنا، من بیت جلیل}}.</ref> فلاحظ}}<ref>منهج المقال، ج۳، ص۲۷۳ - ۲۷۴، ش۳۹۰.</ref>.

مامقانی: {{عربی|و الحق أن الرجل من الحسان أقلا، لكون تشيعه معلوما مسلما، و كفاية ما سمعت في إلحاقه بالحسان}}<ref>تنقیح المقال، ج۱۶، ص۳۵۲، ش۴۲۷۹.</ref>.

[[محدث نوری]]: {{عربی|و أما جهيم فأهملوه في الرجال، و يمكن استظهار وثاقته من رواية الحسن ابن محبوب عنه، و يونس ابن عبدالرحمن<ref>در اسناد روایات، موردی نیست که با عنوان یونس بن عبدالرحمن از جهم بن أبی جهم روایت کرده باشد، بلکه با عنوان یونس، عن جهم بن أبی الجهم است که گفتیم مراد یونس بن مرازم است؛ نه یونس بن عبدالرحمان. (ر.ک: نخستین پاورقی جایگاه حدیثی راوی)</ref> و هما من أصحاب الإجماع}}<ref>مستدرک الوسائل، الخاتمة ج۴، ص۲۲۶ - ۲۲۷، ش۶۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 641-642.</ref>

==یادآوری==
در [[رجال اهل سنت]] و در بعضی [[اسناد روایات]] آنها از شخصی با عنوان جهم بن أبی الجهم یاد شده که از [[عبدالله بن جعفر بن أبی طالب]] [[روایت]] کرده و [[محمد بن اسحاق]] از ایشان<ref>ر.ک: [[میزان]] الاعتدال، ج۱، ص۴۲۶، ش۱۵۸۳: {{عربی|جهم بن أبی الجهم. عن أبی (ابن) جعفر بن أبی طالب. و عنه محمد بن إسحاق، لا یعرف. له قصة حلیمة السعدیة}}.
لسان [[المیزان]]، ج۲، ص۱۴۲، ش۶۲۰: {{عربی|[جهم] بن أبی الجهم: عن ابن جعفر بن أبی طالب و عنه محمد بن إسحاق، لا یعرف، له قصة حلیمة السعدیة}}.
[[المعجم الکبیر]]، ج۲۴، ص۲۱۳ - ۲۱۴: {{عربی|... عن محمد بن إسحاق، عن جهم بن أبی الجهم مولی الحارث بن حاطب، عن عبدالله بن جعفر بن أبی طالب قال: حدثتنی حلیمة بنت أبی ذویب السعدیة...}}.
موارد الظمآن، ج۶، ص۴۳۷، ح۲۰۹۴: {{عربی|عن محمد بن إسحاق، عن جهم بن أبی جهم، عن عبدالله بن جعفر، عن حلیمة أم رسول الله{{صل}} السعدیة التی أرضعته}}.
إرواء الغلیل، ج۵، ص۲۸۷: {{متن حدیث|من طریق محمد بن إسحاق، عن جهم بن أبی الجهم، عن عبدالله بن جعفر قال: کان علی بن أبی طالب{{ع}} یکره الخصومة، فکان إذا کانت له خصومة، و کل فیها [[عقیل بن أبی طالب]]، فلما [[کبر]] [[عقیل]]، وکلنی}}.</ref> و این شخص غیر از [[راوی]] مورد بحث است؛ زیرا از جهت طبقه فاصله دارند؛ ولی [[علامه شوشتری]] از این شخص در [[ترجمه]] راوی مورد بحث نام برده و به [[اتحاد]] آن دو [[معتقد]] شده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۷۶۴، ش۱۶۲۳: {{عربی|و عنونه میزان الذهبی، قائلا: عنه محمد بن إسحاق، لا یعرف له قصة حلیمة السعدیه}}.</ref> که [[اشتباه]] محض است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۵، ص 643.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM009729.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۵ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۵''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصحاب امام کاظم]]
[[رده:رجال تفسیری]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:طبقه ششم راویان]]