حبیب بن مسلمه فهری در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali: /* منابع */

2023-11-25T16:05:03Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:IM009658.jpg\|22px]] [[مصطفی صادقی\|صادقی، مصطفی]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)\|'''مقاله «حبیب بن مسلمة بن مالک بن وهب فهری»، دانشنامه سیره نبوی ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}


	== پانویس ==		== پانویس ==

Ali در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۴

2023-11-25T16:04:31Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 == آشنایی اجمالی ==
 او از [[قبیله قریش]] و از تیره [[فهر بن مالک]] است<ref>مصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷.</ref> و کنیه‌اش را «ابوسعید» ثبت کرده‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۶ و ۵۷.</ref>. همه [[صحابه‌نگاران]] نام وی را آورده و در عین حال به [[اختلاف]] درباره [[صحابی]] بودنش اشاره کرده‌اند. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۸۷.</ref> به نقل از [[ازرقی]] می‌نویسد: چون [[حبیب بن مسلمه]] در [[مدینه]] [[خدمت]] [[رسول خدا]] {{صل}} رسید پدرش در پی او آمد و گفت: ای رسول خدا، او عصای [[پیری]] من است. [[پیامبر]] به حبیب فرمود: همراه پدرت برگرد که [[مرگ]] او نزدیک است. مسلمه یک سال بعد درگذشت. ابن سعد سپس به نقل از [[واقدی]] گوید: به نظر ما حبیب هنگام [[رحلت رسول خدا]] {{صل}} [[دوازده]] ساله بود و با آن [[حضرت]] در هیچ نبردی شرکت نکرد؛ اما دیگران می‌گویند: وی همراه آن حضرت جنگیده و احادیثی هم شنیده و [[روایت]] کرده است. این در حالی است که [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۷.</ref> به نقل از واقدی گوید: به نظر ما حبیب دو سال پیش از [[وفات پیامبر خدا]] {{صل}} متولد شده است. در اینکه کدام نقل قول از واقدی درست است قرینه‌ای وجود ندارد، مگر اینکه بگوییم چون ابن سعد سن وی را هنگام مرگ (سال ۴۲ق) کمتر از پنجاه سال می‌داند با دوازده ساله بودنش هنگام [[رحلت پیامبر]] قابل تطبیق است. [[خلیفة بن خیاط]] دوبار از حبیب نام می‌برد: یک بار<ref>الطبقات، ص۶۵.</ref> در شمار صحابه‌ای که از رسول خدا {{صل}} [[حدیث]] شنیده‌اند و بار دیگر ذیل [[صحابه]] ساکن در [[شام]]<ref>الطبقات، ص۵۵۱.</ref>. [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۲۱.</ref> از [[مکحول]] روایت می‌کند که از [[فقها]] پرسیدم: آیا حبیب بن مسلمه صحابی است؟ گفتند: نه، ولی از [[قوم]] او پرسیدم گفتند: آری.
 از [[یحیی بن معین]] نقل شده که [[اهل شام]] حبیب را صحابی می‌دانند و [[اهل]] مدینه صحابی بودن او را [[انکار]] می‌کنند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲.</ref>. اینکه اهل شام او را بسیار ستوده‌اند و او را [[مستجاب الدعوه]] می‌دانستند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۱-۶۸۲.</ref>؛ و از طرفی وی در [[نبرد صفین]] [[فرماندهی]] بخشی از [[لشکر]] [[معاویه]] را به عهده داشت<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۴۷.</ref> و پس از [[حکمیت]]، [[ابن عباس]] او را در [[قنوت]] [[لعن]] می‌کرده است<ref>طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۱.</ref> این احتمال را به [[ذهن]] می‌آورد که [[بنی امیه]] و [[شامیان]] خواسته‌اند حبیب را جزء [[صحابه]] قلمداد کنند تا به گونه‌ای [[اعمال]] خود را توجیه نمایند. [[حبیب بن مسلمه]] از سوی [[خلیفه دوم]] و سوم به [[امارت]] برخی مناطق [[منصوب]] شد و همو بود که معاویه او را در رأس لشکری برای [[حمایت]] [[عثمان]] به [[مدینه]] فرستاد، اما پیش از رسیدنش عثمان کشته شد و او به [[شام]] بازگشت<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۱.</ref>. حبیب پیوسته با معاویه بود و در [[جنگ‌ها]] او را [[همراهی]] می‌کرد. معاویه او را به [[نبرد با رومیان]] فرستاد و سپس [[والی]] ارمنستان نمود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۸۷.</ref>. به دلیل نبردهای مکرر حبیب با [[رومیان]] او را «حبیب الروم» [[لقب]] دادند<ref>مصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷.</ref> و از آنجا که در [[صفین]] همراه معاویه بود [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} به او فرمود: چه مسیرهایی که در غیر [[اطاعت خدا]] قدم برداشتی... معاویه را برای دنیایش [[اطاعت]] کرده و [[هوا و هوس]] او را به سرعت دنبال نمودی، او دنیای تو را آباد و [[دین]] تو را خراب کرد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۲.</ref>. از حبیب بن مسلمه سخنی درباره [[نافله]] خواندن [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کرده‌اند<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۱۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۲.</ref>. وی در سال ۴۲ در ارمنستان<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۷.</ref> و به قولی در شام از [[دنیا]] رفت<ref>سمعانی، الأنساب، ج۴، ص۴۱۲.</ref>. با آنکه [[کنیه]] او «ابوعبدالرحمن» و لقبش فهری است، کسی با عنوان [[ابوعبدالرحمان فهری]] از او یاد نکرده و کسی که نزد [[صحابه‌نگاران]] به ابوعبدالرحمان فهری [[شهرت]] دارد، غیر از حبیب بن مسلمه است. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۱.</ref> مدخل دیگری با عنوان [[حبیب فهری]] آورده، می‌نویسد: همان [[حبیب بن مسلمه]] است؛ ولی [[بغوی]] آن را شخص دیگری به حساب آورده است.<ref>[[مصطفی صادقی|صادقی، مصطفی]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «حبیب بن مسلمة بن مالک بن وهب فهری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص ۵۳۴-۵۳۵.</ref>

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «== آشنایی اجمالی == او از قبیله قریش و از تیره فهر بن مالک استمصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷. و کنیه‌اش را «ابوسعید» ثبت کرده‌اندبلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۶ و ۵۷.. همه صحابه‌نگاران نام وی را آورده و در عین حال به اختلاف دربا...» ایجاد کرد

2023-11-25T06:50:39Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== آشنایی اجمالی == او از قبیله قریش و از تیره فهر بن مالک است<ref>مصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷.</ref> و کنیه‌اش را «ابوسعید» ثبت کرده‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۶ و ۵۷.</ref>. همه صحابه‌نگاران نام وی را آورده و در عین حال به اختلاف دربا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== آشنایی اجمالی ==
او از [[قبیله قریش]] و از تیره [[فهر بن مالک]] است<ref>مصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷.</ref> و کنیه‌اش را «ابوسعید» ثبت کرده‌اند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۶ و ۵۷.</ref>. همه [[صحابه‌نگاران]] نام وی را آورده و در عین حال به [[اختلاف]] درباره [[صحابی]] بودنش اشاره کرده‌اند. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۸۷.</ref> به نقل از [[ازرقی]] می‌نویسد: چون [[حبیب بن مسلمه]] در [[مدینه]] [[خدمت]] [[رسول خدا]] {{صل}} رسید پدرش در پی او آمد و گفت: ای رسول خدا، او عصای [[پیری]] من است. [[پیامبر]] به حبیب فرمود: همراه پدرت برگرد که [[مرگ]] او نزدیک است. مسلمه یک سال بعد درگذشت. ابن سعد سپس به نقل از [[واقدی]] گوید: به نظر ما حبیب هنگام [[رحلت رسول خدا]] {{صل}} [[دوازده]] ساله بود و با آن [[حضرت]] در هیچ نبردی شرکت نکرد؛ اما دیگران می‌گویند: وی همراه آن حضرت جنگیده و احادیثی هم شنیده و [[روایت]] کرده است. این در حالی است که [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۷.</ref> به نقل از واقدی گوید: به نظر ما حبیب دو سال پیش از [[وفات پیامبر خدا]] {{صل}} متولد شده است. در اینکه کدام نقل قول از واقدی درست است قرینه‌ای وجود ندارد، مگر اینکه بگوییم چون ابن سعد سن وی را هنگام مرگ (سال ۴۲ق) کمتر از پنجاه سال می‌داند با دوازده ساله بودنش هنگام [[رحلت پیامبر]] قابل تطبیق است. [[خلیفة بن خیاط]] دوبار از حبیب نام می‌برد: یک بار<ref>الطبقات، ص۶۵.</ref> در شمار صحابه‌ای که از رسول خدا {{صل}} [[حدیث]] شنیده‌اند و بار دیگر ذیل [[صحابه]] ساکن در [[شام]]<ref>الطبقات، ص۵۵۱.</ref>. [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۲۱.</ref> از [[مکحول]] روایت می‌کند که از [[فقها]] پرسیدم: آیا حبیب بن مسلمه صحابی است؟ گفتند: نه، ولی از [[قوم]] او پرسیدم گفتند: آری.

از [[یحیی بن معین]] نقل شده که [[اهل شام]] حبیب را صحابی می‌دانند و [[اهل]] مدینه صحابی بودن او را [[انکار]] می‌کنند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲.</ref>. اینکه اهل شام او را بسیار ستوده‌اند و او را [[مستجاب الدعوه]] می‌دانستند<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۱-۶۸۲.</ref>؛ و از طرفی وی در [[نبرد صفین]] [[فرماندهی]] بخشی از [[لشکر]] [[معاویه]] را به عهده داشت<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۴۷.</ref> و پس از [[حکمیت]]، [[ابن عباس]] او را در [[قنوت]] [[لعن]] می‌کرده است<ref>طبری، تاریخ، ج۵، ص۷۱.</ref> این احتمال را به [[ذهن]] می‌آورد که [[بنی امیه]] و [[شامیان]] خواسته‌اند حبیب را جزء [[صحابه]] قلمداد کنند تا به گونه‌ای [[اعمال]] خود را توجیه نمایند. [[حبیب بن مسلمه]] از سوی [[خلیفه دوم]] و سوم به [[امارت]] برخی مناطق [[منصوب]] شد و همو بود که معاویه او را در رأس لشکری برای [[حمایت]] [[عثمان]] به [[مدینه]] فرستاد، اما پیش از رسیدنش عثمان کشته شد و او به [[شام]] بازگشت<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۱.</ref>. حبیب پیوسته با معاویه بود و در [[جنگ‌ها]] او را [[همراهی]] می‌کرد. معاویه او را به [[نبرد با رومیان]] فرستاد و سپس [[والی]] ارمنستان نمود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۸۷.</ref>. به دلیل نبردهای مکرر حبیب با [[رومیان]] او را «حبیب الروم» [[لقب]] دادند<ref>مصعب زبیری، نسب قریش، ص۴۴۷.</ref> و از آنجا که در [[صفین]] همراه معاویه بود [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} به او فرمود: چه مسیرهایی که در غیر [[اطاعت خدا]] قدم برداشتی... معاویه را برای دنیایش [[اطاعت]] کرده و [[هوا و هوس]] او را به سرعت دنبال نمودی، او دنیای تو را آباد و [[دین]] تو را خراب کرد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۲.</ref>. از حبیب بن مسلمه سخنی درباره [[نافله]] خواندن [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کرده‌اند<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۱۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۲.</ref>. وی در سال ۴۲ در ارمنستان<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۵۷.</ref> و به قولی در شام از [[دنیا]] رفت<ref>سمعانی، الأنساب، ج۴، ص۴۱۲.</ref>. با آنکه [[کنیه]] او «ابوعبدالرحمن» و لقبش فهری است، کسی با عنوان [[ابوعبدالرحمان فهری]] از او یاد نکرده و کسی که نزد [[صحابه‌نگاران]] به ابوعبدالرحمان فهری [[شهرت]] دارد، غیر از حبیب بن مسلمه است. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۱.</ref> مدخل دیگری با عنوان [[حبیب فهری]] آورده، می‌نویسد: همان [[حبیب بن مسلمه]] است؛ ولی [[بغوی]] آن را شخص دیگری به حساب آورده است.<ref>[[مصطفی صادقی|صادقی، مصطفی]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «حبیب بن مسلمة بن مالک بن وهب فهری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص ۵۳۴-۵۳۵.</ref>