حجاج بن حارث بن قیس سهمی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'سیره نویسان' به 'سیره‌نویسان'

2022-11-20T13:15:41Z

جایگزینی متن - 'سیره نویسان' به 'سیره‌نویسان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۴۵
خط ۸:		خط ۸:
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]] {{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد احد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر. ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]] {{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد احد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر. ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

	حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]] {{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]] {{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[~~سیره~~]] ~~نویسان~~ [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر. ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.		حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]] {{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]] {{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره‌نویسان]] [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر. ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.

	[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.		[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.

Msadeq در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۸

2022-08-28T09:58:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = صحابه		\| موضوع مرتبط = صحابه
	\| عنوان مدخل = حجاج بن حارث بن قیس سهمی		\| عنوان مدخل = حجاج بن حارث بن قیس سهمی
	\| مداخل مرتبط = ~~[[حجاج بن حارث بن قیس سهمی در تاریخ اسلامی]]~~		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:05:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۳۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد احد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]] {{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد احد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر. ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

	حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.		حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]] {{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]] {{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر. ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.

	[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.		[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:29:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = صحابه		\| موضوع مرتبط = صحابه
خط ۱۵:		خط ۱۴:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	*[[حارث بن قیس قرشی سهمی]] (پدر)		* [[حارث بن قیس قرشی سهمی]] (پدر)
	*[[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[بشر بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[بشر بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[تمیم بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[سعید بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[سعید بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[حارث بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[حارث بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[سائب بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[سائب بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[معمر بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)		* [[معمر بن حارث بن قیس سهمی]] (برادر)
	*[[عبدالله بن حذافه سهمی]] (عموزاده)		* [[عبدالله بن حذافه سهمی]] (عموزاده)
	*[[قریش]] (قبیله)		* [[قریش]] (قبیله)
	*[[بنی‌سهم]] (قبیله)		* [[بنی‌سهم]] (قبیله)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

خط ۳۷:		خط ۳۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:اصحاب پیامبر]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]

Wasity: جایگزینی متن - 'نبرد أحد' به 'نبرد احد'

2022-05-27T12:14:03Z

جایگزینی متن - 'نبرد أحد' به 'نبرد احد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۴
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد~~]] [[أحد~~]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد احد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

	حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.		حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.

Ali در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۵

2022-05-17T08:45:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۵
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>بلاذری، انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

	حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.		حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>بلاذری، انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.

	[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.		[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: removed Category:حجاج بن حارث بن قیس سهمی using HotCat

2022-05-12T08:27:44Z

removed Category:حجاج بن حارث بن قیس سهمی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:حجاج بن حارث بن قیس سهمی]]~~
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:اصحاب پیامبر]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]

Ali در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹

2022-05-12T08:19:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[[[رده:اصحاب پیامبر]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]

Ali در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹

2022-05-12T08:19:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۶:		خط ۶:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	== ~~مقدمه~~ ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

خط ۳۶:		خط ۳۶:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~{{صحابه}}~~

	[[رده:حجاج بن حارث بن قیس سهمی]]		[[رده:حجاج بن حارث بن قیس سهمی]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:~~صحابه~~]]		[[[[رده:اصحاب پیامبر]]

Ali در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۳۰

2022-05-07T00:30:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۰۰
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، ~~انساب،~~ ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، ~~الکامل،~~ ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، ~~انساب،~~ ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، ~~انساب،~~ ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، ~~انساب،~~ ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.		[[حجاج بن حارث بن قیس بن عدی سهمی]]، از تیره [[بنوسهم]] از [[قبیله قریش]] است<ref>نسب وی را بنگرید: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. [[ابن منده]] وی را «[[حجاج بن قیس بن عدی]]» دانسته<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref> که آشکار است نام پدرش «حارث»، از [[نسب]] او سقط شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۳.</ref> چنان که [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۵.</ref> در دو عنوان «[[حجاج بن الحارث بن قیس القرشی]]» و «[[الحجاج بن الحارث بن قیس بن عدی]]» از او یاد کرده و حال آنکه هر دو عنوان مربوط به یک نفر هستند، همان گونه که خودش در مورد عنوان دوم با تعبیر «اراه المتقدم = همان پیشین است» بدان تصریح کرده است. [[پدر]] وی [[ابن الغیطله\|حارث بن قیس]] مشهور به «[[ابن الغیطله]]» از [[بت پرستان]] (صاحب الاوثان) [[دوره جاهلی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref> و [[استهزاکنندگان رسول خدا]]{{صل}} بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۷۱.</ref>. با این حال، برخی [[فرزندان حارث بن قیس]]، زود [[اسلام]] پذیرفته و از [[مسلمانان]] قدیمی‌اند. [[موسی بن عقبه]]، [[ابن اسحاق]]، [[واقدی]]<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref> و دیگران [[حجاج بن حارث]] را از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند (در سیره موجود [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۵۱.</ref>، با اینکه از [[برادران]] حجاج در شمار [[مهاجران حبشه]] یاد شده، اما نامی از حجاج به میان نیامده است). چنان که [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>، شرح حال او را در طبقه دوم مهاجران - کسانی که به حبشه [[هجرت]] کردند و در [[بدر]] [[حضور]] نداشتند، اما در [[نبرد]] [[أحد]] و [[غزوات]] پس از آن شرکت کردند. آورده است و گفته که وی از مهاجران به حبشه در هجرت دوم بود. [[بلاذری]]<ref>انساب، ج۱، ص۲۴۷.</ref> نیز وی را از مهاجران به حبشه در هجرت دوم دانسته است. اینکه برادران وی [[ابو قیس بن حارث بن قیس سهمی\|ابو قیس]]، [[تمیم بن حارث بن قیس سهمی\|تمیم]]، [[سعید بن حار ببن قیس سهمی\|سعید]]، [[عبدالله بن حارث بن قیس سهمی\|عبدالله]] و [[حارث بن حارث بن قیس سهمی\|حارث]] در شمار مهاجران به حبشه [[ثبت]] شده‌اند<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷ و ج۱۰، ص۲۷۳.</ref>، می‌تواند نشانی بر [[هجرت]] وی به همراه آنان بوده باشد. ابن کلبی، به رغم گزارش‌های یادشده، هجرت او به [[حبشه]] را نپذیرفته و گفته است وی در [[جنگ بدر]] [[اسیر]] شد و پس از آن [[اسلام]] پذیرفت<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. به همین منوال، [[زبیر بن بکار]]، وی را [[اسیر]] جنگ بدر و از [[مسلمانان]] پس از این [[غزوه]] می‌داند<ref>زبیر بن بکار، ج۲، ص۹۰۶؛ ر.ک: صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>. [[ابن اسحاق]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۳، ص۶.</ref> نیز «[[حجاج بن حارث بن قیس بن علی بن سعد بن سهم]]» را از [[اسیران]] [[مشرکان]] در جنگ بدر می‌داند. چنان که واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> در میان اسیران [[بنوسهم]] در بدر، از «[[حجاج بن حارث بن سعد]]» نام می‌برد که هرچند در نام، نام [[پدر]] و [[قبیله]] همسان با مدخل مورد نظر ماست، اما در جد با آن [[اختلاف]] دارد و به احتمال بسیار، در [[نسب]] یادشده از سوی واقدی برخی نام‌ها حذف شده‌اند؛ زیرا «سعد» جد سوم حجاج است. بنابراین، [[اختلاف]] جزئی یادشده نمی‌تواند قرینه‌ای بر دو نفر بودن آنها باشد.

	حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، ~~انساب،~~ ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>~~أبونعیم،~~ ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.		حجاج بن حارث پس از [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} به [[مدینه]]، از حبشه به آن [[شهر]] آمد<ref>بلاذری، أنساب الاشراف، ج۱، ص۲۴۷.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۸۵.</ref> [[زمان]] بازگشت وی به مدینه را بعد از [[احد]] نوشته است، هرچند گزارشی از [[حضور]] او در [[غزوات]] [[عصر]] [[رسول خدا]]{{صل}} در دست نیست. با توجه به دوگانگی و اختلاف در گزارش‌های موجود درباره [[اسلام آوردن]] وی، به گونه‌ای که برخی وی را از مسلمانان قدیمی و برخی او را [[مسلمان]] پس از جنگ بدر می‌دانند، می‌توان این اختلاف را ناشی از آمیخته شدن اطلاعات مربوط به او و برادرانش دانست؛ چراکه بیشتر [[سیره]] نویسان [[برادران]] او را از [[سابقین]] و از [[مهاجران به حبشه]] دانسته‌اند<ref>بنگرید: مدخل‌های مربوط.</ref>. زمان درگذشت حجاج به اختلاف گزارش شده است. بیشتر نویسندگان چون [[عروة بن زبیر]]، [[زهری]] و ابن اسحاق [[مرگ]] وی را در [[جنگ اجنادین]] (سال ۱۳) در [[شام]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>، چنان که [[بلاذری]]<ref>فتوح، ص۱۱۷.</ref>، وی را از کشته شدگان همین [[نبرد]] می‌داند، اما [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref> و [[سیف بن عمر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۷.</ref> نوشته‌اند که در [[نبرد یرموک]]، در [[رجب]] سال پانزدهم کشته شد. در این مورد نیز احتمال آمیخته شدن برخی گزارش‌های مربوط به برادرانش با وی، احتمالی قابل توجه است؛ زیرا چنان که بلاذری<ref>انساب، ج۱۰، ص۲۳.</ref> نوشته [[برادران]] او [[تمیم]]، [[حارث]] و [[سائب]] در ([[اجنادین]]) شام کشته شده‌اند<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۱۶۶؛ صفدی، ج۱۰، ص۲۵۱.</ref>.

	[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>ماخذ: ابن اثیر / اسد الغابه + ابن حجر / الاصابه + ابن حزم / جمهرة أنساب العرب + ابن سعد / الطبقات الکبری + ابن عبدالبر / الاستیعاب + ابن هشام / السیرة النبویه + ابونعیم / معرفة الصحابه + بلاذری / أنساب الاشراف + واقدی / المغازی +		[[مادر]] حجاج بن حارث، «[[أم الحجاج]]» از [[قبیله]] شنوق بن [[مره]] بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref>. سائب، [[عبدالله]] و [[ابو قیس]] را از برادران تنی او شمرده‌اند<ref>ابن عبد البر، ج۱، ص۳۸۵.</ref>. [[عبدالله بن حذافه سهمی]] نیز پسر عموی حجاج بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۸۹.</ref>. از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۴۸.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱-۲.</ref>.
	بلاذری، احمد بن یحیی (م ۲۷۹)، فتوح البلدان، بیروت مکتبة الهلال، ۱۹۸۸م؛ زبیر بن بکار (م۲۵۶)، جمهرة نسب قریش و أنسابها، تحقیق محمود محمد شاکر، ریاض، دارالیمامه، ۱۴۱۸؛ ابن اثیر، عزالدین علی (م ۶۳۰)، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵.</ref><ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «حجاج بن حارث بن قیس سهمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ~~ص: ۱~~-۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==