حج در معارف و سیره سجادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* حقوق حج */

2025-12-09T04:39:44Z

حقوق حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۹
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	== حقوق حج ==		== حقوق حج ==
	در رساله [[حضرت امام سجاد]]{{ع}} به نام «[[رساله حقوق]]»، به صورت مبسوط به مسأله [[حقوق]] پرداخته شده است. از جمله [[حقوقی]] را که آن حضرت مطرح نموده‌اند، [[حق حج]] است. در متن [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} در مورد حق حج چنین آمده است: {{متن حدیث\|وَ حَقُّ الْحَجِّ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ وِفَادَةٌ إِلَى رَبِّكَ وَ فِرَارٌ إِلَيْهِ مِنْ ذُنُوبِكَ وَ فِيهِ قَبُولُ تَوْبَتِكَ وَ قَضَاءُ الْفَرْضِ الَّذِي أَوْجَبَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْكَ}}<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۶۲۰ شایان ذکر است که متن رساله الحقوق نیز در کتاب تحف العقول چاپ اسلامیه ص۲۶۰ - ۲۷۸ موجود است ولی در آن ذکری از «حق حج» به میان نیامده است.</ref>؛ «حق حج بر تو این است که بدانی، آن سری است به سوی پروردگارت، و [[فرار]] تو از گناهانت به جانب اوست، و [[قبول توبه]] تو و ادای واجبی است که [[خدای متعال]] آن را بر تو فرض کرده است».		در رساله [[حضرت امام سجاد]]{{ع}} به نام «[[رساله حقوق]]»، به صورت مبسوط به مسأله [[حقوق]] پرداخته شده است. از جمله [[حقوقی]] را که آن حضرت مطرح نموده‌اند، حق حج است. در متن [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} در مورد حق حج چنین آمده است: {{متن حدیث\|وَ حَقُّ الْحَجِّ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ وِفَادَةٌ إِلَى رَبِّكَ وَ فِرَارٌ إِلَيْهِ مِنْ ذُنُوبِكَ وَ فِيهِ قَبُولُ تَوْبَتِكَ وَ قَضَاءُ الْفَرْضِ الَّذِي أَوْجَبَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْكَ}}<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۶۲۰ شایان ذکر است که متن رساله الحقوق نیز در کتاب تحف العقول چاپ اسلامیه ص۲۶۰ - ۲۷۸ موجود است ولی در آن ذکری از «حق حج» به میان نیامده است.</ref>؛ «حق حج بر تو این است که بدانی، آن سری است به سوی پروردگارت، و فرار تو از گناهانت به جانب اوست، و قبول توبه تو و ادای واجبی است که [[خدای متعال]] آن را بر تو فرض کرده است».

	[[امام چهارم]]{{ع}} در این مورد، هیچ اشاره‌ای به جنبه‌های [[سیاسی]] و ابعاد مختلف حج، نفرموده‌اند و دلیل آن روشن است؛ زیرا شرایط دشوار [[اجتماعی]] آن [[زمان]] و [[حاکمیت]] [[دودمان]] [[جنایت]] کار [[بنی‌امیه]]، [[اجازه]] نمی‌داد تا [[مسلمین]] از این [[اجتماع]] بزرگ بهره گرفته و به سوی [[عدالت]] و [[فضیلت]]، [[هدایت]] شوند<ref>ترجمه و شرح رساله الحقوق، امام سجاد{{ع}}، محمد سپهری، انتشارات دار العلم، ص۹۴ – ۹۵.</ref>.		[[امام چهارم]]{{ع}} در این مورد، هیچ اشاره‌ای به جنبه‌های [[سیاسی]] و ابعاد مختلف حج، نفرموده‌اند و دلیل آن روشن است؛ زیرا شرایط دشوار [[اجتماعی]] آن [[زمان]] و [[حاکمیت]] [[دودمان]] جنایت کار [[بنی‌امیه]]، [[اجازه]] نمی‌داد تا [[مسلمین]] از این [[اجتماع]] بزرگ بهره گرفته و به سوی [[عدالت]] و [[فضیلت]]، [[هدایت]] شوند<ref>ترجمه و شرح رساله الحقوق، امام سجاد{{ع}}، محمد سپهری، انتشارات دار العلم، ص۹۴ – ۹۵.</ref>.

	لذا امام سجاد{{ع}} بیشتر به جهات [[معنوی]] و [[عرفانی]] حج، اشاره فرموده‌اند، چنان که بسیاری از [[حقوق]]، در همین راستا مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۳۵۴-۳۶۱.</ref>.		لذا امام سجاد{{ع}} بیشتر به جهات [[معنوی]] و [[عرفانی]] حج، اشاره فرموده‌اند، چنان که بسیاری از [[حقوق]]، در همین راستا مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۳۵۴-۳۶۱.</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2025-12-09T04:38:58Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸
خط ۴۷:		خط ۴۷:

	در باره مرکب حضرت هم درروایات [[اختلاف]] بود. برخی مرگش را در [[زمان]] [[حیات]] حضرت و برخی بعد از درگذشت حضرت دانسته‌اند که طبق آنها، شتر ایشان به [[بقیع]] سر [[قبر]] حضرت رفته است. نکته دیگری که از مجموع [[روایات]] به دست می‌آید، توجه به حیوان و مرکب است که حضرت به‌هیچ‌وجه آن را [[آزار]] نمی‌داد؛ یعنی همان موضوعی که امروزه به عنوان حقوق حیوانات مطرح است. [[امام سجاد]]{{ع}} حتی در صورت توقف مرکبشان در موارد خاص، از شلاق‌زدن آن حیوان خودداری می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>.		در باره مرکب حضرت هم درروایات [[اختلاف]] بود. برخی مرگش را در [[زمان]] [[حیات]] حضرت و برخی بعد از درگذشت حضرت دانسته‌اند که طبق آنها، شتر ایشان به [[بقیع]] سر [[قبر]] حضرت رفته است. نکته دیگری که از مجموع [[روایات]] به دست می‌آید، توجه به حیوان و مرکب است که حضرت به‌هیچ‌وجه آن را [[آزار]] نمی‌داد؛ یعنی همان موضوعی که امروزه به عنوان حقوق حیوانات مطرح است. [[امام سجاد]]{{ع}} حتی در صورت توقف مرکبشان در موارد خاص، از شلاق‌زدن آن حیوان خودداری می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>.

			== حقوق حج ==
			در رساله [[حضرت امام سجاد]]{{ع}} به نام «[[رساله حقوق]]»، به صورت مبسوط به مسأله [[حقوق]] پرداخته شده است. از جمله [[حقوقی]] را که آن حضرت مطرح نموده‌اند، [[حق حج]] است. در متن [[رساله حقوق]] [[امام سجاد]]{{ع}} در مورد حق حج چنین آمده است: {{متن حدیث\|وَ حَقُّ الْحَجِّ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ وِفَادَةٌ إِلَى رَبِّكَ وَ فِرَارٌ إِلَيْهِ مِنْ ذُنُوبِكَ وَ فِيهِ قَبُولُ تَوْبَتِكَ وَ قَضَاءُ الْفَرْضِ الَّذِي أَوْجَبَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْكَ}}<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۶۲۰ شایان ذکر است که متن رساله الحقوق نیز در کتاب تحف العقول چاپ اسلامیه ص۲۶۰ - ۲۷۸ موجود است ولی در آن ذکری از «حق حج» به میان نیامده است.</ref>؛ «حق حج بر تو این است که بدانی، آن سری است به سوی پروردگارت، و [[فرار]] تو از گناهانت به جانب اوست، و [[قبول توبه]] تو و ادای واجبی است که [[خدای متعال]] آن را بر تو فرض کرده است».

			[[امام چهارم]]{{ع}} در این مورد، هیچ اشاره‌ای به جنبه‌های [[سیاسی]] و ابعاد مختلف حج، نفرموده‌اند و دلیل آن روشن است؛ زیرا شرایط دشوار [[اجتماعی]] آن [[زمان]] و [[حاکمیت]] [[دودمان]] [[جنایت]] کار [[بنی‌امیه]]، [[اجازه]] نمی‌داد تا [[مسلمین]] از این [[اجتماع]] بزرگ بهره گرفته و به سوی [[عدالت]] و [[فضیلت]]، [[هدایت]] شوند<ref>ترجمه و شرح رساله الحقوق، امام سجاد{{ع}}، محمد سپهری، انتشارات دار العلم، ص۹۴ – ۹۵.</ref>.

			لذا امام سجاد{{ع}} بیشتر به جهات [[معنوی]] و [[عرفانی]] حج، اشاره فرموده‌اند، چنان که بسیاری از [[حقوق]]، در همین راستا مورد توجه قرار گرفته است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۳۵۴-۳۶۱.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۵۲:		خط ۵۹:
	# [[پرونده:1100609.jpg\|22px]] [[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|'''مقاله «حج»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]		# [[پرونده:1100609.jpg\|22px]] [[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|'''مقاله «حج»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
	# [[پرونده:1100518.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]		# [[پرونده:1100518.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
			# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۹

2025-12-08T06:39:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = حج		\| موضوع مرتبط = حج
	\| عنوان مدخل = حج		\| عنوان مدخل = حج
	\| مداخل مرتبط = [[حج در قرآن]] - [[حج در نهج البلاغه]] - [[حج در فقه اسلامی]] - [[حج در عرفان اسلامی]] - [[حج در معارف دعا و زیارات]] - [[حج در معارف و سیره معصوم]] - [[حج در معارف و سیره نبوی]] - [[حج در معارف و سیره فاطمی]] - [[حج در معارف و سیره امام حسن]] - [[حج در معارف و سیره حسینی]] - [[حج در معارف و سیره سجادی]] - [[حج در معارف و سیره امام باقر]] - [[حج در معارف و سیره رضوی]] - [[حج در معارف و سیره امام جواد]] - [[حج در معارف مهدویت]] - [[حج در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[حج در قرآن]] - [[حج در نهج البلاغه]] - [[حج در تاریخ اسلامی]] - [[حج در فقه اسلامی]] - [[حج در عرفان اسلامی]] - [[حج در معارف دعا و زیارات]] - [[حج در معارف و سیره معصوم]] - [[حج در معارف و سیره نبوی]] - [[حج در معارف و سیره فاطمی]] - [[حج در معارف و سیره امام حسن]] - [[حج در معارف و سیره حسینی]] - [[حج در معارف و سیره سجادی]] - [[حج در معارف و سیره امام باقر]] - [[حج در معارف و سیره رضوی]] - [[حج در معارف و سیره امام جواد]] - [[حج در معارف مهدویت]] - [[حج در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰

2025-01-12T08:10:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۰
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = حج		\| موضوع مرتبط = حج
	\| عنوان مدخل = حج		\| عنوان مدخل = حج
	\| مداخل مرتبط = [[حج در قرآن]] - [[حج در نهج البلاغه]] - [[حج در ~~معارف مهدویت~~]] - [[حج در معارف دعا و زیارات]] - [[حج در معارف و سیره معصوم]] - [[حج در معارف و سیره نبوی]] - [[حج در معارف و سیره فاطمی]] - [[حج در معارف و سیره امام حسن]] - [[حج در معارف و سیره حسینی]] - [[حج در معارف و سیره سجادی]] - [[حج در معارف و سیره ~~رضوی~~]] - [[حج در معارف و سیره ~~امام جواد~~]] - [[حج در ~~عرفان اسلامی~~]] - [[حج در ~~فرهنگ و~~ معارف ~~انقلاب اسلامی~~]] - [[حج در ~~فقه~~ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[حج در قرآن]] - [[حج در نهج البلاغه]] - [[حج در فقه اسلامی]] - [[حج در عرفان اسلامی]] - [[حج در معارف دعا و زیارات]] - [[حج در معارف و سیره معصوم]] - [[حج در معارف و سیره نبوی]] - [[حج در معارف و سیره فاطمی]] - [[حج در معارف و سیره امام حسن]] - [[حج در معارف و سیره حسینی]] - [[حج در معارف و سیره سجادی]] - [[حج در معارف و سیره امام باقر]] - [[حج در معارف و سیره رضوی]] - [[حج در معارف و سیره امام جواد]] - [[حج در معارف مهدویت]] - [[حج در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	واژه [[حج]] در لغت به معنای قصد و آهنگ [[زیارت]] و در اصطلاح، [[سفر]] به [[خانه خدا]] برای برگزاری [[مناسک]] خاص در ایام ذی‌الحجه است<ref>المفردات فی غریب القرآن.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: کسی که بمیرد و حج [[واجب]] را به جا نیاورد، در حالی که مانع و [[حاجب]] و [[بیماری]] یا منعی نداشته است، [[یهودی]] یا [[نصرانی]] مرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۲۰.</ref>.		واژه [[حج]] در لغت به معنای قصد و آهنگ [[زیارت]] و در اصطلاح، [[سفر]] به [[خانه خدا]] برای برگزاری [[مناسک]] خاص در ایام ذی‌الحجه است<ref>المفردات فی غریب القرآن.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: کسی که بمیرد و حج [[واجب]] را به جا نیاورد، در حالی که مانع و [[حاجب]] و [[بیماری]] یا منعی نداشته است، [[یهودی]] یا [[نصرانی]] مرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۲۰.</ref>.

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-23T06:18:53Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	[[رده:حج]]		[[رده:حج]]
	[[رده:عبادت]]		[[رده:عبادت]]
			[[رده:سیره عبادی]]

Bahmani: /* نگاهی به اخبار حج امام سجاد{{ع}} */

2024-10-13T06:18:33Z

نگاهی به اخبار حج امام سجاد{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	مرحوم برقی در دو روایت، یکی از [[محمد بن سنان]] و دیگری از [[عبدالله بن سنان]] از [[امام صادق]]{{ع}}، تعداد حج‌های حضرت را بر یک راحله (شتر)، ده حج ذکر کرده است<ref>احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۳۶۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَلَى رَاحِلَةٍ عَشْرَ حِجَجٍ مَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ}}.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>		مرحوم برقی در دو روایت، یکی از [[محمد بن سنان]] و دیگری از [[عبدالله بن سنان]] از [[امام صادق]]{{ع}}، تعداد حج‌های حضرت را بر یک راحله (شتر)، ده حج ذکر کرده است<ref>احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۳۶۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَلَى رَاحِلَةٍ عَشْرَ حِجَجٍ مَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ}}.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>

	==نگاهی به [[اخبار]] حج [[امام سجاد]]{{ع}}==		== نگاهی به [[اخبار]] حج [[امام سجاد]]{{ع}} ==
	بنا بر آنچه نقل گردید، اقوال درباره تعداد حج‌های امام سجاد{{ع}} مختلف است: ۴۰، ۳۰، ۲۴، ۲۲، ۲۰ و ۱۰ بار حج. روایات دیگر، به‌ویژه اخباری که در آنها نقل شده حضرت به صورت ناشناس با کاروان‌های غریبه برای [[خدمت]] به [[زائران]] [[خانه خدا]] و حضور در حج می‌رفته و گاهی فاصله [[مکه]] و [[مدینه]] را پیاده بیست [[روزه]] طی می‌کرده<ref>شیخ مفید، الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری (یک جلدی)، ص۲۶۱؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۸۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} مَاشِياً فَسَارَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ}}.</ref> نشان می‌دهد سفرهایی که حضرت به صورت ناشناس و پیاده می‌رفته، غیر از سفرهای ایشان با شتر و مرکب بوده است؛		بنا بر آنچه نقل گردید، اقوال درباره تعداد حج‌های امام سجاد{{ع}} مختلف است: ۴۰، ۳۰، ۲۴، ۲۲، ۲۰ و ۱۰ بار حج. روایات دیگر، به‌ویژه اخباری که در آنها نقل شده حضرت به صورت ناشناس با کاروان‌های غریبه برای خدمت به [[زائران]] [[خانه خدا]] و حضور در حج می‌رفته و گاهی فاصله [[مکه]] و [[مدینه]] را پیاده بیست [[روزه]] طی می‌کرده<ref>شیخ مفید، الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری (یک جلدی)، ص۲۶۱؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۸۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} مَاشِياً فَسَارَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ}}.</ref> نشان می‌دهد سفرهایی که حضرت به صورت ناشناس و پیاده می‌رفته، غیر از سفرهای ایشان با شتر و مرکب بوده است؛ بنابراین قول ده سال با یک مرکب را می‌توان قابل قبول دانست. البته امکان دارد که در برخی سفرها که حضرت پیاده می‌رفتند، مرکب خود را هم برده باشند؛ مانند شیوه‌ای که [[امام مجتبی]]{{ع}} داشتند؛ ولی سفرهای حضرت به صورت ناشناس برای خدمت به [[زائران]] [[خانه خدا]]، با رفتن با مرکب سازگار نیست؛ زیرا ظاهر امر این است که حضرت در برابر کار مزد [[همراهی]] و مخارج [[سفر]] را دریافت می‌کرده است.
	بنابراین قول ده سال با یک مرکب را می‌توان قابل قبول دانست. البته امکان دارد که در برخی سفرها که حضرت پیاده می‌رفتند، مرکب خود را هم برده باشند؛ مانند شیوه‌ای که [[امام مجتبی]]{{ع}} داشتند؛ ولی سفرهای حضرت به صورت ناشناس برای [[خدمت]] به [[زائران]] [[خانه خدا]]، با رفتن با مرکب سازگار نیست؛ زیرا ظاهر امر این است که حضرت در برابر کار مزد [[همراهی]] و مخارج [[سفر]] را دریافت می‌کرده است.

	بنابراین خبری که در [[تاریخ]] موالید الأئمه نقل شده که حضرت ده بار با شتر و بیست بار با ناقه‌ای به [[حج]] رفته<ref>طبرسی، تاریخ موالید، مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة{{عم}}، ص۱۸۶: {{عربی\|و لقد حجّ على راحلة عشر حجج و على ناقته عشرين حجّة ما فزعهما بسوط}}.</ref>، دور از [[حقیقت]] است. البته اگر بگوییم منظور از حج، حج [[واجب]] نیست، بلکه سفر [[عمره]] را هم می‌گیرد که در روایتی به عمره هم اشاره شده بود<ref>ابوجعفر محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۳۵۳: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ أَبِي كَانَ يَحُجُّ عَلَيْهَا وَ يَعْتَمِرُ وَ مَا قَرَعَهَا قَرْعَةً قَطُّ}}.</ref>، موارد بیشتری را در بر می‌گیرد. [[اعتراض]] عَبّاد [[بصری]] به [[امام سجاد]]{{ع}} که تو [[جهاد]] را به جهت [[سختی]] آن ترک کرده‌ای و به حج به جهت آسانی آن روی آورده‌ای<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۲.</ref>، از حج‌های متعدد حضرت حکایت می‌کند.		بنابراین خبری که در [[تاریخ]] موالید الأئمه نقل شده که حضرت ده بار با شتر و بیست بار با ناقه‌ای به [[حج]] رفته<ref>طبرسی، تاریخ موالید، مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة{{عم}}، ص۱۸۶: {{عربی\|و لقد حجّ على راحلة عشر حجج و على ناقته عشرين حجّة ما فزعهما بسوط}}.</ref>، دور از [[حقیقت]] است. البته اگر بگوییم منظور از حج، حج [[واجب]] نیست، بلکه سفر [[عمره]] را هم می‌گیرد که در روایتی به عمره هم اشاره شده بود<ref>ابوجعفر محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۳۵۳: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ أَبِي كَانَ يَحُجُّ عَلَيْهَا وَ يَعْتَمِرُ وَ مَا قَرَعَهَا قَرْعَةً قَطُّ}}.</ref>، موارد بیشتری را در بر می‌گیرد. [[اعتراض]] عَبّاد [[بصری]] به [[امام سجاد]]{{ع}} که تو [[جهاد]] را به جهت [[سختی]] آن ترک کرده‌ای و به حج به جهت آسانی آن روی آورده‌ای<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۲۲.</ref>، از حج‌های متعدد حضرت حکایت می‌کند.
	در باره مرکب حضرت هم درروایات [[اختلاف]] بود. برخی مرگش را در [[زمان]] [[حیات]] حضرت و برخی بعد از درگذشت حضرت دانسته‌اند که طبق آنها، شتر ایشان به [[بقیع]] سر [[قبر]] حضرت رفته است. نکته دیگری که از مجموع [[روایات]] به دست می‌آید، توجه به [[حیوان]] و مرکب است که حضرت به‌هیچ‌وجه آن را [[آزار]] نمی‌داد؛ یعنی همان موضوعی که امروزه به عنوان [[حقوق حیوانات]] مطرح است. [[امام سجاد]]{{ع}} حتی در صورت توقف مرکبشان در موارد خاص، از شلاق‌زدن آن حیوان خودداری می‌کردند.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲</ref>.
			در باره مرکب حضرت هم درروایات [[اختلاف]] بود. برخی مرگش را در [[زمان]] [[حیات]] حضرت و برخی بعد از درگذشت حضرت دانسته‌اند که طبق آنها، شتر ایشان به [[بقیع]] سر [[قبر]] حضرت رفته است. نکته دیگری که از مجموع [[روایات]] به دست می‌آید، توجه به حیوان و مرکب است که حضرت به‌هیچ‌وجه آن را [[آزار]] نمی‌داد؛ یعنی همان موضوعی که امروزه به عنوان حقوق حیوانات مطرح است. [[امام سجاد]]{{ع}} حتی در صورت توقف مرکبشان در موارد خاص، از شلاق‌زدن آن حیوان خودداری می‌کردند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* تعداد سفرهای حج امام سجاد{{ع}} */

2024-10-13T06:14:30Z

تعداد سفرهای حج امام سجاد{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# با توجه به این خبر، باید این حج‌ها مربوط به دوران [[امامت]] حضرت باشد. می‌دانیم که ایشان بعد از [[شهادت]] پدرش [[امام حسین]]{{ع}} در سال ۶۱ هجری به امامت رسیده‌اند و در دوران یزید امکان سفر حج ایشان بعید می‌نماید؛ به دلیل [[واقعه حرّه]] و حمله [[سپاه]] یزید به [[مدینه]] و بعد [[مکه]] تا مرگ یزید ناامن بوده است<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الأشراف، ج۵، ص۳۶۷؛ ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی (یک جلدی)، ص۳۴.</ref>. پس از یزید نیز منطقه مکه و مدینه دستخوش حوادث و درگیری‌هایی بین آل زبیر و [[آل مروان]] بوده است و با توجه به این شرایط، نمی‌توان گفت حضرت پی‌درپی [[حج]] انجام داده‌اند؛ درنتیجه دورانی که حضرت مرتب به حج می‌رفته‌اند، پس از [[سقوط]] [[خاندان]] [[زبیر]] و [[تسلط]] [[عبدالملک مروان]] بر [[حجاز]] است و از آن [[زمان]] تا زمان درگذشت حضرت در سال ۹۵، کمتر از چهل سال و حتی کمتر از سی سال است؛ زیرا در سال ۶۴ پس از مرگ یزید با ابن‌زبیر [[بیعت]] شد و فرزند زبیر در جمادی‌الاول سال ۷۳ کشته شد<ref>ابن‌عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۰۷؛ ابن‌حجر، الإصابه، ج۴، ص۷۹-۸۲؛ خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۴، ص۸۷: {{عربی\|قتل ابن الزبير في جمادي الأولى سنة ثلاث و سبعين من الهجرة}}.</ref>.		# با توجه به این خبر، باید این حج‌ها مربوط به دوران [[امامت]] حضرت باشد. می‌دانیم که ایشان بعد از [[شهادت]] پدرش [[امام حسین]]{{ع}} در سال ۶۱ هجری به امامت رسیده‌اند و در دوران یزید امکان سفر حج ایشان بعید می‌نماید؛ به دلیل [[واقعه حرّه]] و حمله [[سپاه]] یزید به [[مدینه]] و بعد [[مکه]] تا مرگ یزید ناامن بوده است<ref>احمد بن یحیی بلاذری، جمل من أنساب الأشراف، ج۵، ص۳۶۷؛ ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی (یک جلدی)، ص۳۴.</ref>. پس از یزید نیز منطقه مکه و مدینه دستخوش حوادث و درگیری‌هایی بین آل زبیر و [[آل مروان]] بوده است و با توجه به این شرایط، نمی‌توان گفت حضرت پی‌درپی [[حج]] انجام داده‌اند؛ درنتیجه دورانی که حضرت مرتب به حج می‌رفته‌اند، پس از [[سقوط]] [[خاندان]] [[زبیر]] و [[تسلط]] [[عبدالملک مروان]] بر [[حجاز]] است و از آن [[زمان]] تا زمان درگذشت حضرت در سال ۹۵، کمتر از چهل سال و حتی کمتر از سی سال است؛ زیرا در سال ۶۴ پس از مرگ یزید با ابن‌زبیر [[بیعت]] شد و فرزند زبیر در جمادی‌الاول سال ۷۳ کشته شد<ref>ابن‌عبدالبر، الإستیعاب، ج۳، ص۹۰۷؛ ابن‌حجر، الإصابه، ج۴، ص۷۹-۸۲؛ خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۴، ص۸۷: {{عربی\|قتل ابن الزبير في جمادي الأولى سنة ثلاث و سبعين من الهجرة}}.</ref>.

	اشکال درباره [[روایت]] چهل سفر حج وقتی بیشتر می‌شود که بدانیم عُمر حضرت به نقل [[کلینی]] ۵۷ سال بوده است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۶.</ref>؛ یعنی باید بگوییم از سن پانزده سالگی تا سال آخر عمر خود هر سال با شتر ماده‌ای به حج می‌رفته و این به دور از [[حقیقت]] است. اگر تولد حضرت را در سال ۳۸ هجری بدانیم، ایشان در [[واقعه کربلا]] حداقل ۲۲ سال سن داشته است. در دوران [[واقعه حرّه]] و بعد از آن هم به حج نرفته است. بعد از نابودی آل زبیر تا هنگام درگذشت حضرت تنها ۲۲ سال است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۷۹</ref>.		اشکال درباره [[روایت]] چهل سفر حج وقتی بیشتر می‌شود که بدانیم عُمر حضرت به نقل [[کلینی]] ۵۷ سال بوده است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۶.</ref>؛ یعنی باید بگوییم از سن پانزده سالگی تا سال آخر عمر خود هر سال با شتر ماده‌ای به حج می‌رفته و این به دور از [[حقیقت]] است. اگر تولد حضرت را در سال ۳۸ هجری بدانیم، ایشان در [[واقعه کربلا]] حداقل ۲۲ سال سن داشته است. در دوران [[واقعه حرّه]] و بعد از آن هم به حج نرفته است. بعد از نابودی آل زبیر تا هنگام درگذشت حضرت تنها ۲۲ سال است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۷۹.</ref>.

	=== بیش از بیست حج ===		=== بیش از بیست حج ===
	در خبری موثق، [[زراره]] از [[امام باقر]]{{ع}} نقل می‌کند، از حضرت شنیدم که می‌فرمود: {{متن حدیث\|كَانَتْ لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ نَاقَةٌ قَدْ حَجَّ عَلَيْهَا اثْنَتَيْنِ وَ عِشْرِينَ حِجَّةً مَا قَرَعَهَا بِمِقْرَعَةٍ قَطُّ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۷.</ref>: «شتر ماده‌ای برای [[علی بن الحسین]]{{ع}} بود که ۲۲ حج با آن رفت و هرگز ضربه‌ای به او نزد» و می‌افزاید: این ناقه بعد از حضرت پیش ما آمد؛ متوجه منظورش نشدیم تا اینکه برخی [[غلامان]] گفتند ناقه به سر [[قبر]] [[امام سجاد]]{{ع}} رفته و در آنجا توقف کرده و خود را به قبر می‌زند. گفتم: آن را دریابید و قبل از اینکه دیگران متوجه شوند و ببینند، آن را نزد من بیاورید. حیوان را آوردند و پس از آن هرگز [[قبر]] را ندید.		در خبری موثق، [[زراره]] از [[امام باقر]]{{ع}} نقل می‌کند، از حضرت شنیدم که می‌فرمود: {{متن حدیث\|كَانَتْ لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ نَاقَةٌ قَدْ حَجَّ عَلَيْهَا اثْنَتَيْنِ وَ عِشْرِينَ حِجَّةً مَا قَرَعَهَا بِمِقْرَعَةٍ قَطُّ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۷.</ref>: «شتر ماده‌ای برای [[علی بن الحسین]]{{ع}} بود که ۲۲ حج با آن رفت و هرگز ضربه‌ای به او نزد» و می‌افزاید: این ناقه بعد از حضرت پیش ما آمد؛ متوجه منظورش نشدیم تا اینکه برخی [[غلامان]] گفتند ناقه به سر [[قبر]] [[امام سجاد]]{{ع}} رفته و در آنجا توقف کرده و خود را به قبر می‌زند. گفتم: آن را دریابید و قبل از اینکه دیگران متوجه شوند و ببینند، آن را نزد من بیاورید. حیوان را آوردند و پس از آن هرگز [[قبر]] را ندید.

	در روایتی دیگر به [[حج]] و [[عمره]] حضرت با این ناقه اشاره شده و اینکه سر قبر رفته است؛ اما تعداد آن ذکر نشده است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ أَبِي{{ع}} كَانَ يَحُجُّ عَلَيْهَا وَ يَعْتَمِرُ وَ لَمْ يَقْرَعْهَا قَرْعَةً قَطُّ}}.</ref>. این دو [[روایت]] در کتاب [[بصائر الدرجات]] هم آمده است<ref>ابوجعفر محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۳۵۳.</ref>. [[دلائل الإمامه]] به [[نقلی]]، تعداد حج بر این مرکب را ۲۴ بار ذکر کرده است<ref>ابوجعفر محمد بن جریر طبری صغیر، دلائل الإمامه، ص۱۹۶.</ref>. [[شیخ صدوق]] در [[کتاب خصال]] آورده که حضرت بیست بار با ناقه خود حج انجام داد و ضربه‌ای به آن نزد و زمانی که حیوان مرد، حضرت آن را [[دفن]] کرد تا درندگان آن را نخورند<ref>شیخ صدوق، الخصال، ص۵۱۸: {{متن حدیث\|وَ لَقَدْ حَجَّ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ عِشْرِينَ حِجَّةً فَمَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ فَلَمَّا تَوَفَّتْ أَمَرَ بِدَفْنِهَا لِئَلَّا تَأْكُلَهَا السِّبَاعُ}}.</ref>. این روایت بر خلاف دیگر [[روایات]]، بیان می‌کند که مرکب حضرت در [[زمان]] [[حیات]] ایشان مرده است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۱</ref>.		در روایتی دیگر به [[حج]] و [[عمره]] حضرت با این ناقه اشاره شده و اینکه سر قبر رفته است؛ اما تعداد آن ذکر نشده است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ أَبِي{{ع}} كَانَ يَحُجُّ عَلَيْهَا وَ يَعْتَمِرُ وَ لَمْ يَقْرَعْهَا قَرْعَةً قَطُّ}}.</ref>. این دو [[روایت]] در کتاب [[بصائر الدرجات]] هم آمده است<ref>ابوجعفر محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۳۵۳.</ref>. [[دلائل الإمامه]] به [[نقلی]]، تعداد حج بر این مرکب را ۲۴ بار ذکر کرده است<ref>ابوجعفر محمد بن جریر طبری صغیر، دلائل الإمامه، ص۱۹۶.</ref>. [[شیخ صدوق]] در [[کتاب خصال]] آورده که حضرت بیست بار با ناقه خود حج انجام داد و ضربه‌ای به آن نزد و زمانی که حیوان مرد، حضرت آن را [[دفن]] کرد تا درندگان آن را نخورند<ref>شیخ صدوق، الخصال، ص۵۱۸: {{متن حدیث\|وَ لَقَدْ حَجَّ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ عِشْرِينَ حِجَّةً فَمَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ فَلَمَّا تَوَفَّتْ أَمَرَ بِدَفْنِهَا لِئَلَّا تَأْكُلَهَا السِّبَاعُ}}.</ref>. این روایت بر خلاف دیگر [[روایات]]، بیان می‌کند که مرکب حضرت در [[زمان]] [[حیات]] ایشان مرده است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۱.</ref>.

	=== ده سال ===		=== ده سال ===
	مرحوم برقی در دو روایت، یکی از [[محمد بن سنان]] و دیگری از [[عبدالله بن سنان]] از [[امام صادق]]{{ع}}، تعداد حج‌های حضرت را بر یک راحله (شتر)، ده حج ذکر کرده است<ref>احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۳۶۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَلَى رَاحِلَةٍ عَشْرَ حِجَجٍ مَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ}}.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲</ref>		مرحوم برقی در دو روایت، یکی از [[محمد بن سنان]] و دیگری از [[عبدالله بن سنان]] از [[امام صادق]]{{ع}}، تعداد حج‌های حضرت را بر یک راحله (شتر)، ده حج ذکر کرده است<ref>احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۳۶۱: {{متن حدیث\|حَجَّ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ{{ع}} عَلَى رَاحِلَةٍ عَشْرَ حِجَجٍ مَا قَرَعَهَا بِسَوْطٍ}}.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|سیره عبادی معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۸۲.</ref>

	==نگاهی به [[اخبار]] حج [[امام سجاد]]{{ع}}==		==نگاهی به [[اخبار]] حج [[امام سجاد]]{{ع}}==

Bahmani: /* تعداد سفرهای حج امام سجاد{{ع}} */

2024-10-13T06:14:12Z

تعداد سفرهای حج امام سجاد{{ع}}

نمایش تغییرات

Bahmani: /* حج از نگاه امام سجاد {{ع}} */

2024-10-13T06:09:00Z

حج از نگاه امام سجاد {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	== حج از نگاه [[امام سجاد]] {{ع}} ==		== حج از نگاه [[امام سجاد]] {{ع}} ==
	[[امام سجاد]] {{ع}}، پیوسته از [[خداوند بزرگ]]، [[توفیق]] حج و [[عمره]] مداوم و مقبول را درخواست کرده و انجام مناسک حج و [[زیارت پیامبر]] {{صل}} را [[ذخیره]] مناسبی برای [[عالم آخرت]] خوانده است. آن حضرت خود نیز هنگام پوشیدن [[احرام]]، گفتن لبیک و انجام دادن مناسک حج، حال و هوای [[معنوی]] خاصی داشته است. در [[صحیفه]] چنین [[دعا]] می‌کند: «ای [[خداوند]]! بر من [[احسان]] نمای به اعطای [[نعمت]] ادای حج و عمره و زیارت [[قبر]] پیامبرت ۔ [[صلوات]] تو و [[رحمت]] تو و [[برکات]] تو بر او و آلش باد ـ و زیارت [[خاندان]] پیامبرت ـ بر ایشان [[سلام]] باد. همواره تا هرگاه که مرا [[زندگی]] بخشیده‌ای در این سال و هر سال دیگر، زیارتی که مقبول و مشکور تو افتد و تو را در نظر آید و در نزد تو ذخیره [[روز بازپسین]] باشد»<ref>نیایش بیست‌و‌سوم.</ref>.		[[امام سجاد]] {{ع}}، پیوسته از [[خداوند بزرگ]]، [[توفیق]] حج و [[عمره]] مداوم و مقبول را درخواست کرده و انجام مناسک حج و زیارت پیامبر {{صل}} را ذخیره مناسبی برای [[عالم آخرت]] خوانده است. آن حضرت خود نیز هنگام پوشیدن [[احرام]]، گفتن لبیک و انجام دادن مناسک حج، حال و هوای [[معنوی]] خاصی داشته است. در [[صحیفه]] چنین [[دعا]] می‌کند: «ای [[خداوند]]! بر من [[احسان]] نمای به اعطای [[نعمت]] ادای حج و عمره و زیارت [[قبر]] پیامبرت ۔ [[صلوات]] تو و [[رحمت]] تو و [[برکات]] تو بر او و آلش باد ـ و زیارت [[خاندان]] پیامبرت ـ بر ایشان [[سلام]] باد. همواره تا هرگاه که مرا [[زندگی]] بخشیده‌ای در این سال و هر سال دیگر، زیارتی که مقبول و مشکور تو افتد و تو را در نظر آید و در نزد تو ذخیره [[روز بازپسین]] باشد»<ref>نیایش بیست‌و‌سوم.</ref>.

	[[امام]] {{ع}}، توفیق انجام حج و عمره را از [[بهترین]] [[نعمت‌های خداوند]] و عامل [[خشنودی]] او معرفی کرده است.		[[امام]] {{ع}}، توفیق انجام حج و عمره را از [[بهترین]] [[نعمت‌های خداوند]] و عامل [[خشنودی]] او معرفی کرده است.
	«بار خدایا، نعمتت را بر من تمام کن، که تو بهترین نعمت دهندگانی. و برای خشنودی خود، باقی [[عمر]] مرا در حج و عمره سپری ساز»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.		«بار خدایا، نعمتت را بر من تمام کن، که تو بهترین نعمت دهندگانی. و برای خشنودی خود، باقی [[عمر]] مرا در حج و عمره سپری ساز»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.

	حج یکی از بزرگ‌ترین عبادت‌های خداوند و در بردارنده احکام دقیق و حاوی [[راز]] و رمز [[معنوی]] فراوان است. این [[عبادت]] می‌تواند موجب [[خشنودی]] [[خداوند]] شود و [[ذخیره]] مناسبی برای [[عالم آخرت]] باشد<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، ۱۳۷۵، تهران، انتشارات سروش؛ المفردات فی غریب القرآن، راغب اصفهانی، ۱۴۱۲، بیروت، دارالعلم؛ وسائل الشیعة، محمد بن حسن حر عاملی، ۱۴۰۹، قم، نشر آل البیت؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «حج»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۸۱.</ref>		حج یکی از بزرگ‌ترین عبادت‌های خداوند و در بردارنده احکام دقیق و حاوی راز و رمز [[معنوی]] فراوان است. این [[عبادت]] می‌تواند موجب [[خشنودی]] [[خداوند]] شود و ذخیره مناسبی برای [[عالم آخرت]] باشد<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، ۱۳۷۵، تهران، انتشارات سروش؛ المفردات فی غریب القرآن، راغب اصفهانی، ۱۴۱۲، بیروت، دارالعلم؛ وسائل الشیعة، محمد بن حسن حر عاملی، ۱۴۰۹، قم، نشر آل البیت؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم.</ref>.<ref>[[علی اکبر شایسته‌نژاد\|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «حج»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۱۸۱.</ref>

	==تعداد سفرهای [[حج]] [[امام سجاد]]{{ع}}==		==تعداد سفرهای [[حج]] [[امام سجاد]]{{ع}}==

Bahmani: /* مقدمه */

2024-10-13T06:08:26Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۸:		خط ۸:
	واژه [[حج]] در لغت به معنای قصد و آهنگ [[زیارت]] و در اصطلاح، [[سفر]] به [[خانه خدا]] برای برگزاری [[مناسک]] خاص در ایام ذی‌الحجه است<ref>المفردات فی غریب القرآن.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: کسی که بمیرد و حج [[واجب]] را به جا نیاورد، در حالی که مانع و [[حاجب]] و [[بیماری]] یا منعی نداشته است، [[یهودی]] یا [[نصرانی]] مرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۲۰.</ref>.		واژه [[حج]] در لغت به معنای قصد و آهنگ [[زیارت]] و در اصطلاح، [[سفر]] به [[خانه خدا]] برای برگزاری [[مناسک]] خاص در ایام ذی‌الحجه است<ref>المفردات فی غریب القرآن.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: کسی که بمیرد و حج [[واجب]] را به جا نیاورد، در حالی که مانع و [[حاجب]] و [[بیماری]] یا منعی نداشته است، [[یهودی]] یا [[نصرانی]] مرده است<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۲۰.</ref>.

	در [[تعالیم]] [[ائمه]]، حج از چنان جایگاهی برخوردار است که وجه برجسته دعاهای [[ماه رمضان]] متوجه آن است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. مناسک حج، علاوه بر آنکه سرشار از [[احکام]] دقیق است، رمز و رازهای [[اخلاقی]]، [[تربیتی]]، [[اجتماعی]] و... فراوانی دارد<ref>نک: صهبای حج، جوادی آملی؛ حج، محسن قرائتی؛ حج در قرآن، شهید بهشتی و....</ref>.		در تعالیم [[ائمه]]، حج از چنان جایگاهی برخوردار است که وجه برجسته دعاهای [[ماه رمضان]] متوجه آن است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. مناسک حج، علاوه بر آنکه سرشار از [[احکام]] دقیق است، رمز و رازهای [[اخلاقی]]، [[تربیتی]]، [[اجتماعی]] و... فراوانی دارد<ref>نک: صهبای حج، جوادی آملی؛ حج، محسن قرائتی؛ حج در قرآن، شهید بهشتی و....</ref>.

	== حج از نگاه [[امام سجاد]] {{ع}} ==		== حج از نگاه [[امام سجاد]] {{ع}} ==