حدیث تشبیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-08-13T07:52:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۲
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	[[رده:احادیث امامت]]		[[رده:احادیث امامت]]
	[[رده:احادیث نامدار]]		[[رده:احادیث نامدار]]
	[[رده:~~فضائل~~ امام علی]]		[[رده:اثبات امامت امام علی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

Bahmani در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۷

2023-06-18T15:07:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مناقب ابن مغازلی (کتاب)\|مناقب ابن مغازلی]] \| [[مناقب ابن مردویه (کتاب)\|مناقب ابن مردویه]] \| [[مناقب خوارزمی (کتاب)\|مناقب خوارزمی]]}}		\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مناقب ابن مغازلی (کتاب)\|مناقب ابن مغازلی]] \| [[مناقب ابن مردویه (کتاب)\|مناقب ابن مردویه]] \| [[مناقب خوارزمی (کتاب)\|مناقب خوارزمی]]}}
	}}		}}

			'''حدیث تشبیه''' که به آن [[حدیث اشباه]] هم گفته می‌شود روایتی است که در آن، [[پیامبر خاتم]] {{صل}} [[امیر مؤمنان]] {{ع}} را در صفات و ویژگی‌های مختلف به [[انبیای الهی]] تشبیه کرده و [[فضایل]] آنان را در وجود آن حضرت تجسّم نموده است. از جمله این صفات [[علم]] و [[وقار]] [[حضرت آدم]] {{ع}}، [[حکمت]] و تقوای [[حضرت نوح]] {{ع}}، [[صبر]] و [[بردباری]] [[حضرت ایوب]] {{ع}} و ... است. همانندی با عموم [[پیامبران]] و [[برتری]] بر هر یک از آنان؛ برتری بر سایر [[اصحاب]]؛ [[عصمت امام]] و [[امامت]] و خلافت امام از این روایت برداشت می‌شود.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* مقدمه */

2023-06-18T15:04:36Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	بر اساس آنچه در کتاب‌های حدیثی، [[تاریخی]]، [[کلامی]] و [[تفسیری]] نقل شده، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در موارد گوناگون و در زمان‌های متعدد، در حضور [[اصحاب]] خود، از [[فضائل امیرالمؤمنین]]{{ع}} سخن گفته‌اند که یکی از آنها [[حدیث تشبیه]] است که به آن [[حدیث اشباه]] هم گفته می‌شود. بر اساس این [[حدیث]] شماری از صفات کمال که در [[پیامبران الهی]] به صورت پراکنده آمده در مورد [[حضرت علی]]{{ع}} به صورت یکجا ذکر شده است؛ از جمله آنها [[علم]] و [[وقار]] [[آدم]]، [[حکمت]] و تقوای نوح، [[صبر]] و [[بردباری]] ایوب، حکمت و [[حلم]] [[ابراهیم]]، هیبت، سطوت و مناجات [[موسی]]، [[زهد]] و [[عبادت]] [[عیسی]]{{ع}}، کمال و [[جمال]] محمد{{صل}}. مانند اینکه: "هرکس می‌خواهد [[علم ~~آدم]]، [[~~فهم]] نوح، زهد [[یحیی بن زکریا]]، [[استواری]] موسی را ببیند، [[علی بن ابی‌طالب]] را نظاره کند"<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ وَ إِلَى يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا فِي زُهْدِهِ وَ إِلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ فِي بَطْشِهِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ}}؛ کفایة الطالب، ص۱۲۱؛ المناقب، خوارزمی، ص۸۳ و ۳۱۱؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۰۳؛ الریاض النضرة، ج۳، ص۱۹۶؛ اللآلیء المصنوعة، ج۱، ص۳۲۵؛ ینابیع المودة، ج۱، ص۳۶۳، ح۱؛ ج۲، ص۱۸۳، ح۵۲۷ و ص۴۸۶، ح۳۶۹؛ المسترشد، ص۲۸۸-۲۸۷؛ بحارالانوار، ج۳۹، ص۳۹؛ شرح نهج‌البلاغة، ج۹، ص۱۶۸؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۲۰؛ الصوارم المحرقة ص۲۷۶.</ref>.		بر اساس آنچه در کتاب‌های حدیثی، [[تاریخی]]، [[کلامی]] و [[تفسیری]] نقل شده، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در موارد گوناگون و در زمان‌های متعدد، در حضور [[اصحاب]] خود، از [[فضائل امیرالمؤمنین]]{{ع}} سخن گفته‌اند که یکی از آنها حدیث تشبیه است که به آن [[حدیث اشباه]] هم گفته می‌شود. بر اساس این [[حدیث]] شماری از صفات کمال که در [[پیامبران الهی]] به صورت پراکنده آمده در مورد [[حضرت علی]]{{ع}} به صورت یکجا ذکر شده است؛ از جمله آنها [[علم]] و [[وقار]] [[آدم]]، [[حکمت]] و تقوای نوح، [[صبر]] و [[بردباری]] ایوب، حکمت و [[حلم]] [[ابراهیم]]، هیبت، سطوت و مناجات [[موسی]]، [[زهد]] و [[عبادت]] [[عیسی]]{{ع}}، کمال و [[جمال]] محمد{{صل}}. مانند اینکه: "هرکس می‌خواهد علم آدم، فهم نوح، زهد [[یحیی بن زکریا]]، [[استواری]] موسی را ببیند، [[علی بن ابی‌طالب]] را نظاره کند"<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ وَ إِلَى يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا فِي زُهْدِهِ وَ إِلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ فِي بَطْشِهِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ}}؛ کفایة الطالب، ص۱۲۱؛ المناقب، خوارزمی، ص۸۳ و ۳۱۱؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۰۳؛ الریاض النضرة، ج۳، ص۱۹۶؛ اللآلیء المصنوعة، ج۱، ص۳۲۵؛ ینابیع المودة، ج۱، ص۳۶۳، ح۱؛ ج۲، ص۱۸۳، ح۵۲۷ و ص۴۸۶، ح۳۶۹؛ المسترشد، ص۲۸۸-۲۸۷؛ بحارالانوار، ج۳۹، ص۳۹؛ شرح نهج‌البلاغة، ج۹، ص۱۶۸؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۲۰؛ الصوارم المحرقة ص۲۷۶.</ref>.

	در ذیل برخی از [[روایات]] تشبیه آمده که [[خداوند]] در او (امام علی{{ع}}) نود خصلت از خصلت‌های [[انبیاء]] را جمع کرده که در هیچ‌کس جمع نکرده است: {{متن حدیث\|فَإِنَّ فِيهِ تِسْعِينَ خَصْلَةً مِنْ خِصَالِ الْأَنْبِيَاءِ جَمَعَ اللَّهُ فِيهِ وَ لَمْ يَجْمَعْ فِي أَحَدٍ غَيْره}}<ref>احقاق الحق، ج۴، ص۳۹۷؛ فیه عبقات الانوار، ج۱۶، ص۳۷۶؛ نفحات الأزهار، ج۱۹، ص۳۱۹.</ref>. در پاره‌ای از [[روایات]] علاوه بر [[انبیاء]]، [[تشبیه]] به صفات برخی از [[فرشتگان مقرب]] [[الهی]] نیز مطرح شده است {{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى إِسْرَافِيلَ فِي رِفْعَتِهِ وَ إِلَى مِيكَائِيلَ فِي دَرَجَتِهِ وَ إِلَى جَبْرَائِيلَ فِي عَظَمَتِهِ... فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}}}<ref>تفسیر سورآبادی ج۴، ص۲۳۸۵؛ مشارق انوار الیقین ص۱۶۹؛ حدیقة الشیعة ج۱، ص۲۵۲؛ احقاق الحق، ج۴، ص۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث تشبیه (مقاله)\|مقاله «حدیث تشبیه»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]] ص ۳۵۵؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>		در ذیل برخی از [[روایات]] تشبیه آمده که [[خداوند]] در او (امام علی{{ع}}) نود خصلت از خصلت‌های [[انبیاء]] را جمع کرده که در هیچ‌کس جمع نکرده است: {{متن حدیث\|فَإِنَّ فِيهِ تِسْعِينَ خَصْلَةً مِنْ خِصَالِ الْأَنْبِيَاءِ جَمَعَ اللَّهُ فِيهِ وَ لَمْ يَجْمَعْ فِي أَحَدٍ غَيْره}}<ref>احقاق الحق، ج۴، ص۳۹۷؛ فیه عبقات الانوار، ج۱۶، ص۳۷۶؛ نفحات الأزهار، ج۱۹، ص۳۱۹.</ref>. در پاره‌ای از [[روایات]] علاوه بر [[انبیاء]]، تشبیه به صفات برخی از [[فرشتگان مقرب]] [[الهی]] نیز مطرح شده است {{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى إِسْرَافِيلَ فِي رِفْعَتِهِ وَ إِلَى مِيكَائِيلَ فِي دَرَجَتِهِ وَ إِلَى جَبْرَائِيلَ فِي عَظَمَتِهِ... فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}}}<ref>تفسیر سورآبادی ج۴، ص۲۳۸۵؛ مشارق انوار الیقین ص۱۶۹؛ حدیقة الشیعة ج۱، ص۲۵۲؛ احقاق الحق، ج۴، ص۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث تشبیه (مقاله)\|مقاله «حدیث تشبیه»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]] ص ۳۵۵؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>

	== مدلول حدیث ==		== مدلول حدیث ==

Bahmani در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۳

2023-06-18T15:03:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مناقب ابن مغازلی (کتاب)\|مناقب ابن مغازلی]] \| [[مناقب ابن مردویه (کتاب)\|مناقب ابن مردویه]] \| [[مناقب خوارزمی (کتاب)\|مناقب خوارزمی]]}}		\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مناقب ابن مغازلی (کتاب)\|مناقب ابن مغازلی]] \| [[مناقب ابن مردویه (کتاب)\|مناقب ابن مردویه]] \| [[مناقب خوارزمی (کتاب)\|مناقب خوارزمی]]}}
	}}		}}

	'''حدیث تشبیه''' به آن [[حدیث اشباه]] هم گفته می‌شود. در این [[حدیث]]، [[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]] {{صل}} [[امام علی\|امیر مؤمنان]] {{ع}} را در صفات و ویژگی‌های مختلف به [[انبیای الهی]] تشبیه کرده و [[فضایل]] آنان را در وجود آن حضرت تجسّم نموده است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	~~مضمون~~ [[حدیث]] ~~این~~ است که ~~هرکس بخواهد~~ به [[~~حضرت آدم\|آدم~~]] در ~~علمش،~~ به [[حضرت ~~نوح\|نوح~~]] ~~در فهمش،~~ به [[~~حضرت ابراهیم\|~~ابراهیم]] ~~در خلقش، به~~ [[~~حضرت موسی\|~~موسی]] ~~در مناجاتش، به~~ [[~~حضرت عیسی\|عیسی~~]] ~~در سُنّتش، به~~ [[~~پیامبر\|محمّد~~]] ~~در تمامیّت~~ و ~~کمالش بنگرد، به این مردی بنگرد که می‌آید. همه گردن کشیدند تا ببینند کیست می‌آید؟ دیدند~~ [[~~امام علی\|علی بن ابی طالب~~]] {{ع}} ~~می‌آید~~<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي ~~عِلْمِهِ،~~ وَ إِلَى نُوحٍ فِي ~~فَهْمِهِ،~~ وَ إِلَى ~~إِبْرَاهِيمَ~~ فِي ~~خُلُقِهِ،~~ وَ إِلَى مُوسَى فِي ~~مُنَاجَاتِهِ، وَ إِلَى عِيسَى فِي سُنَّتِهِ، وَ إِلَى مُحَمَّدٍ فِي تَمَامِهِ وَ كَمَالِهِ،~~ فَلْيَنْظُرْ إِلَى ~~هَذَا الرَّجُلِ الْمُقْبِل‏، فَتَطَاوَلَ النَّاسُ فَإِذَا هُمْ بِعَلِيِّ~~ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ~~كَأَنَّمَا يَنْقَلِعُ مِنْ صَبَبٍ، وَ يَنْحَطُّ مِنْ جَبَلٍ~~}}؛ ~~الغدیر، ج ۳ ص ۳۳۵~~. ~~بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۳۵ به بعد، احادیث آن با عنوان خصال انبیاء آمده است)~~</ref>.		بر اساس آنچه در کتاب‌های حدیثی، [[تاریخی]]، [[کلامی]] و [[تفسیری]] نقل شده، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در موارد گوناگون و در زمان‌های متعدد، در حضور [[اصحاب]] خود، از [[فضائل امیرالمؤمنین]]{{ع}} سخن گفته‌اند که یکی از آنها [[حدیث تشبیه]] است که به آن [[حدیث اشباه]] هم گفته می‌شود. بر اساس این [[حدیث]] شماری از صفات کمال که در [[پیامبران الهی]] به صورت پراکنده آمده در مورد [[حضرت علی]]{{ع}} به صورت یکجا ذکر شده است؛ از جمله آنها [[علم]] و [[وقار]] [[آدم]]، [[حکمت]] و تقوای نوح، [[صبر]] و [[بردباری]] ایوب، حکمت و [[حلم]] [[ابراهیم]]، هیبت، سطوت و مناجات [[موسی]]، [[زهد]] و [[عبادت]] [[عیسی]]{{ع}}، کمال و [[جمال]] محمد{{صل}}. مانند اینکه: "هرکس می‌خواهد [[علم آدم]]، [[فهم]] نوح، زهد [[یحیی بن زکریا]]، [[استواری]] موسی را ببیند، [[علی بن ابی‌طالب]] را نظاره کند"<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ وَ إِلَى يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا فِي زُهْدِهِ وَ إِلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ فِي بَطْشِهِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ}}؛ کفایة الطالب، ص۱۲۱؛ المناقب، خوارزمی، ص۸۳ و ۳۱۱؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۰۳؛ الریاض النضرة، ج۳، ص۱۹۶؛ اللآلیء المصنوعة، ج۱، ص۳۲۵؛ ینابیع المودة، ج۱، ص۳۶۳، ح۱؛ ج۲، ص۱۸۳، ح۵۲۷ و ص۴۸۶، ح۳۶۹؛ المسترشد، ص۲۸۸-۲۸۷؛ بحارالانوار، ج۳۹، ص۳۹؛ شرح نهج‌البلاغة، ج۹، ص۱۶۸؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۲۰؛ الصوارم المحرقة ص۲۷۶.</ref>.

	[[~~حدیث~~]] ~~به عبارت‌های مختلف~~ [[~~نقل~~]] ~~شده است.~~ در [[~~احادیث~~]] ~~مفصل‌تری وجوه شباهت بیشتری [[نقل]] شده~~ است. [[~~علامه امینی]] متن دیگری را که [[نقل~~]] ~~کرده، در آن ده شباهت به~~ [[~~حضرت آدم\|آدم~~]]، ~~هشت شباهت به~~ [[~~حضرت نوح\|نوح~~]]~~، هشت شباهت~~ به [[~~حضرت ابراهیم\|ابراهیم~~]]~~، هشت~~ [[~~شباهت به یوسف~~]] [[~~صدیق~~]]، ~~هشت~~ [[~~شباهت به موسی~~]] ~~کلیم، هشت~~ [[~~شباهت به عیسی~~]] [[~~مسیح~~]]، ~~هشت~~ [[~~شباهت به سلیمان~~]]، ~~هشت شباهت به [[ایّوب]]، هشت شباهت به [[یحیی بن زکریا]] و هشت [[شباهت به عیسی]] ذکر شده است<ref> الغدیر، ج ۳ص ۳۵۶~~</ref>.		در ذیل برخی از [[روایات]] تشبیه آمده که [[خداوند]] در او (امام علی{{ع}}) نود خصلت از خصلت‌های [[انبیاء]] را جمع کرده که در هیچ‌کس جمع نکرده است: {{متن حدیث\|فَإِنَّ فِيهِ تِسْعِينَ خَصْلَةً مِنْ خِصَالِ الْأَنْبِيَاءِ جَمَعَ اللَّهُ فِيهِ وَ لَمْ يَجْمَعْ فِي أَحَدٍ غَيْره}}<ref>احقاق الحق، ج۴، ص۳۹۷؛ فیه عبقات الانوار، ج۱۶، ص۳۷۶؛ نفحات الأزهار، ج۱۹، ص۳۱۹.</ref>. در پاره‌ای از [[روایات]] علاوه بر [[انبیاء]]، [[تشبیه]] به صفات برخی از [[فرشتگان مقرب]] [[الهی]] نیز مطرح شده است {{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى إِسْرَافِيلَ فِي رِفْعَتِهِ وَ إِلَى مِيكَائِيلَ فِي دَرَجَتِهِ وَ إِلَى جَبْرَائِيلَ فِي عَظَمَتِهِ... فَلْيَنْظُرْ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}}}<ref>تفسیر سورآبادی ج۴، ص۲۳۸۵؛ مشارق انوار الیقین ص۱۶۹؛ حدیقة الشیعة ج۱، ص۲۵۲؛ احقاق الحق، ج۴، ص۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث تشبیه (مقاله)\|مقاله «حدیث تشبیه»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]] ص ۳۵۵؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>

	[[~~تشبیه~~]] و ~~تنظیر آن~~ [[~~حضرت~~]] به [[~~انبیای الهی~~]] ~~اشاره به~~ [[~~جامعیت~~]] [[~~شخصیت~~]] ~~اوست~~. ~~"آنچه خوبان همه دارند، تو تنها داری"~~. ~~ذکر این~~ [[~~فضایل~~]] از ~~زبان~~ [[~~پیامبر خاتم\|حضرت~~ رسول]]~~، اشاره به~~ [[~~شایستگی~~]] ~~او برای~~ [[~~امامت~~]] و [[~~خلافت~~]] ~~است، چراکه~~ [[~~رهبری~~]] [[~~امّت~~]] ~~براساس~~ [[~~شایسته‌سالاری~~]] ~~است~~ و [[امام ~~علی~~]] {{ع}} ~~همۀ شایستگی‌های لازم~~ را ~~دارد~~ و ~~آنکه~~ به ~~جای~~ [[~~پیامبر~~]] ~~می‌نشیند~~ و [[~~خلیفه~~]] ~~به شمار می‌رود، باید در اوصاف هرچه بیشتر~~ [[~~شبیه~~]] [[~~پیامبر خاتم\|پیامبر خدا~~]] ~~باشد~~<ref>در کتاب الاسرار العلویّه محمّد فاضل المسعودی مباحث سودمندی دربارۀ شباهتهای وی به انبیا و مفهوم و مدلول اینگونه روایات آمده است (ص۱۷۷ تا ۳۳۰)، ناشر: ~~المؤسسة الاسلامیه العامه للتبلیغ~~ و ~~الارشاد، قم)~~</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>		== مدلول حدیث ==
			[[دانشمندان اسلامی]] با توجه به محتوای حدیث تشبیه، فضائلی را برای [[امام علی]]{{ع}} مطرح کرده‌اند که در ذیل بیان می‌شود:
			# '''همانندی با عموم [[پیامبران]] و [[برتری]] بر هر یک از آنان:''' حدیث تشبیه از این جهت که [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} را واجد برجسته‌ترین صفت هر یک از [[پیامبران الهی]] معرفی کرده است، بیانگر [[برابری]] آن حضرت با آنان است<ref>مناهج‌الیقین، ص۴۶۸؛ اللوامع الإلهیة، ص۳۸۶؛ منهاج الکرامة، ص۱۰۱؛ ارشاد الطالبین ص۳۵۴؛ احقاق الحق، ج۴، ص۴۰۱، ۴۰۴، ۴۰۵ و ج۵ ص۵؛ التوضیح الأنور بالحجج الواردة، ص۶۷؛ الحاشیة علی الهیات الشرح الجدید للتجرید، ص۳۳۹ و جهت مطالعه بیشتر ر.ک: کشف الغمة، ج۱، ص۱۱۴؛ النجاة فی القیامة، ص۱۶۱؛ عبقات الانوار، ج۱۶، قسمت دوم ص۷۷ و ۷۸؛ نفحات الاظهار، ج۱۹، ص۳۱۰ و ۳۱۱.</ref> و چون به تنهایی جامع صفات کمال [[انبیاء]] است بر هر یک از آنان ـ غیر از [[رسول اکرم]]{{صل}} ـ [[برتری]] دارد.
			# '''برتری بر سایر [[اصحاب]]:''' همانندی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} با [[پیامبران الهی]] و برتری ایشان بر هر یک از آنان برتری وی بر دیگر [[صحابه]] را نیز [[اثبات]] می‌کند زیرا در برتری پیامبران بر دیگر اصحاب ـ غیر از [[اهل کساء]] ـ اختلافی وجود ندارد، در نتیجه کسی که در [[فضایل]] مساوی با پیامبران و یا [[برتر]] از آنان است، بر دیگر صحابه برتر خواهد بود<ref>کشف الغمة، ج۱، ص۱۱۴؛ النجاة فی القیامة، ص۱۶۱؛ مناقب الطاهرین، ج۱، ص۳۹؛ الحاشیة علی الهیات الشرح الجدید للتجرید، ص۳۳۹؛ الصوارم المهرقة، ص۲۷۶؛ گوهر مراد، ص۵۴۳؛ سرمایه ایمان ص۱۴۳؛ البراهین القاطعة، ج۳، ص۳۴۸.</ref>.
			# '''[[عصمت امام]]:''' [[برتری]] امیرالمؤمنین{{ع}} [[پیامبران الهی]]، [[عصمت]] ایشان را نیز [[اثبات]] می‌کند؛ زیرا عصمت مهم‌ترین و اساسی‌ترین ملاک برتری است، اگر امیرالمؤمنین{{ع}} معصوم نبود، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} او را به پیامبران الهی که در هر یک از صفات کمال از ویژگی عصمت برخوردار بودند، تشبیه نمی‌کرد؛ زیرا تشبیه غیر معصوم به معصوم حتی اگر در یک صفت بوده اما آن تشبیه اطلاق داشته باشد، روا نیست<ref>عبقات الانوار، ج۱۶، بخش دوم ص۱۱۰.</ref>.
			# '''[[امامت]] و خلافت امام:''' براساس ادله عقلی و [[نقلی]] [[افضلیت]] از [[شرایط امامت]] است<ref>ر.ک: دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، مدخل افضلیت امام.</ref>. حدیث تشبیه بر [[افضلیت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بر دیگر [[صحابه]] دلالت می‌کند، بنابراین تنها او [[امام]] [[امت اسلامی]] و [[خلیفه بلافصل]] [[رسول اکرم]]{{صل}} می‌باشد<ref>کامل البهائی، ج۱، ص۱۳۲؛ عبقات الانوار، ج۱۶، بخش دوم ص۹۸-۹۷.</ref>.<ref>[[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث تشبیه (مقاله)\|مقاله «حدیث تشبیه»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]] ص ۳۶۰؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:1224274.jpg\|22px]] [[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث تشبیه (مقاله)\|مقاله «حدیث تشبیه»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی، ج۳''']]
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۱

2023-06-18T15:01:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افضلیت امام علی در حدیث\| عنوان مدخل = ~~[[حدیث تشبیه]]~~\| مداخل مرتبط = [[حدیث تشبیه در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افضلیت امام علی در حدیث\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حدیث تشبیه در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار		{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار
	\| نام حدیث = حدیث تشبیه		\| نام حدیث = حدیث تشبیه

Ali در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۶

2023-06-11T13:06:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۶
خط ۲:		خط ۲:
	{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار		{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار
	\| نام حدیث = حدیث تشبیه		\| نام حدیث = حدیث تشبیه
			\| نام تصویر =
			\| توضیح تصویر =
	\| متن حدیث = مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ وَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فِي خُلُقِهِ وَ إِلَى مُوسَى فِي مُنَاجَاتِهِ وَ إِلَى عِيسَى فِي سُنَّتِهِ وَ إِلَى مُحَمَّدٍ فِي تَمَامِهِ وَ كَمَالِهِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الْمُقْبِل‏، فَتَطَاوَلَ النَّاسُ فَإِذَا هُمْ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ...		\| متن حدیث = مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ وَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فِي خُلُقِهِ وَ إِلَى مُوسَى فِي مُنَاجَاتِهِ وَ إِلَى عِيسَى فِي سُنَّتِهِ وَ إِلَى مُحَمَّدٍ فِي تَمَامِهِ وَ كَمَالِهِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الْمُقْبِل‏، فَتَطَاوَلَ النَّاسُ فَإِذَا هُمْ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ...
	\| ترجمه حدیث = هرکس بخواهد به آدم در علمش و به نوح در فهمش و به ابراهیم در خلقش و به موسی در مناجاتش و به عیسی در سنّتش و به محمّد در تمامیّت و کمالش بنگرد، به این مردی بنگرد که می‌آید. همه گردن کشیدند تا ببینند کیست می‌آید؟ دیدند علی بن ابی طالب (ع) می‌آید ...		\| ترجمه حدیث = هرکس بخواهد به آدم در علمش و به نوح در فهمش و به ابراهیم در خلقش و به موسی در مناجاتش و به عیسی در سنّتش و به محمّد در تمامیّت و کمالش بنگرد، به این مردی بنگرد که می‌آید. همه گردن کشیدند تا ببینند کیست می‌آید؟ دیدند علی بن ابی طالب (ع) می‌آید ...

Msadeq: /* مقدمه */

2023-01-23T05:01:04Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	مضمون [[حدیث]] این است که هرکس بخواهد به [[حضرت آدم\|آدم]] در علمش، به [[حضرت نوح\|نوح]] در فهمش، به [[حضرت ابراهیم\|ابراهیم]] در خلقش، به [[حضرت موسی\|موسی]] در مناجاتش، به [[حضرت عیسی\|عیسی]] در ~~سنّتش،~~ به [[پیامبر\|محمّد]] در تمامیّت و کمالش بنگرد، به این مردی بنگرد که می‌آید. همه گردن کشیدند تا ببینند کیست می‌آید؟ دیدند [[امام علی\|علی بن ابی طالب]] {{ع}} می‌آید<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ، وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ، وَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فِي خُلُقِهِ، وَ إِلَى مُوسَى فِي مُنَاجَاتِهِ، وَ إِلَى عِيسَى فِي سُنَّتِهِ، وَ إِلَى مُحَمَّدٍ فِي تَمَامِهِ وَ كَمَالِهِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الْمُقْبِل‏، فَتَطَاوَلَ النَّاسُ فَإِذَا هُمْ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ كَأَنَّمَا يَنْقَلِعُ مِنْ صَبَبٍ، وَ يَنْحَطُّ مِنْ جَبَلٍ}}؛ الغدیر، ج ۳ ص ۳۳۵. بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۳۵ به بعد، احادیث آن با عنوان خصال انبیاء آمده است)</ref>. [[حدیث]] به عبارت‌های مختلف [[نقل]] شده است. در [[احادیث]] مفصل‌تری وجوه شباهت بیشتری [[نقل]] شده است. [[علامه امینی]] متن دیگری را که [[نقل]] کرده، در آن ده شباهت به [[حضرت آدم\|آدم]]، هشت شباهت به [[حضرت نوح\|نوح]]، هشت شباهت به [[حضرت ابراهیم\|ابراهیم]]، هشت [[شباهت به یوسف]] [[صدیق]]، هشت [[شباهت به موسی]] کلیم، هشت [[شباهت به عیسی]] [[مسیح]]، هشت [[شباهت به سلیمان]]، هشت شباهت به [[ایّوب]]، هشت شباهت به [[یحیی بن زکریا]] و هشت [[شباهت به عیسی]] ذکر شده است<ref> الغدیر، ج ۳ص ۳۵۶</ref> (.~~..)~~ [[تشبیه]] و تنظیر آن [[حضرت]] به [[انبیای الهی]] اشاره به [[جامعیت]] [[شخصیت]] اوست. "آنچه خوبان همه دارند، تو تنها داری". ذکر این [[فضایل]] از زبان [[پیامبر خاتم\|حضرت رسول]]، اشاره به [[شایستگی]] او برای [[امامت]] و [[خلافت]] است، چراکه [[رهبری]] [[امّت]] براساس [[شایسته‌سالاری]] است و [[امام علی]] {{ع}} همۀ شایستگی‌های لازم را دارد و آنکه به جای [[پیامبر]] می‌نشیند و [[خلیفه]] به شمار می‌رود، باید در اوصاف هرچه بیشتر [[شبیه]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]] باشد<ref>در کتاب الاسرار العلویّه محمّد فاضل المسعودی مباحث سودمندی دربارۀ شباهتهای وی به انبیا و مفهوم و مدلول اینگونه روایات آمده است (ص۱۷۷ تا ۳۳۰)، ناشر: المؤسسة الاسلامیه العامه للتبلیغ و الارشاد، قم)</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>		مضمون [[حدیث]] این است که هرکس بخواهد به [[حضرت آدم\|آدم]] در علمش، به [[حضرت نوح\|نوح]] در فهمش، به [[حضرت ابراهیم\|ابراهیم]] در خلقش، به [[حضرت موسی\|موسی]] در مناجاتش، به [[حضرت عیسی\|عیسی]] در سُنّتش، به [[پیامبر\|محمّد]] در تمامیّت و کمالش بنگرد، به این مردی بنگرد که می‌آید. همه گردن کشیدند تا ببینند کیست می‌آید؟ دیدند [[امام علی\|علی بن ابی طالب]] {{ع}} می‌آید<ref>{{متن حدیث\|مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى آدَمَ فِي عِلْمِهِ، وَ إِلَى نُوحٍ فِي فَهْمِهِ، وَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فِي خُلُقِهِ، وَ إِلَى مُوسَى فِي مُنَاجَاتِهِ، وَ إِلَى عِيسَى فِي سُنَّتِهِ، وَ إِلَى مُحَمَّدٍ فِي تَمَامِهِ وَ كَمَالِهِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الْمُقْبِل‏، فَتَطَاوَلَ النَّاسُ فَإِذَا هُمْ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ كَأَنَّمَا يَنْقَلِعُ مِنْ صَبَبٍ، وَ يَنْحَطُّ مِنْ جَبَلٍ}}؛ الغدیر، ج ۳ ص ۳۳۵. بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۳۵ به بعد، احادیث آن با عنوان خصال انبیاء آمده است)</ref>.

			[[حدیث]] به عبارت‌های مختلف [[نقل]] شده است. در [[احادیث]] مفصل‌تری وجوه شباهت بیشتری [[نقل]] شده است. [[علامه امینی]] متن دیگری را که [[نقل]] کرده، در آن ده شباهت به [[حضرت آدم\|آدم]]، هشت شباهت به [[حضرت نوح\|نوح]]، هشت شباهت به [[حضرت ابراهیم\|ابراهیم]]، هشت [[شباهت به یوسف]] [[صدیق]]، هشت [[شباهت به موسی]] کلیم، هشت [[شباهت به عیسی]] [[مسیح]]، هشت [[شباهت به سلیمان]]، هشت شباهت به [[ایّوب]]، هشت شباهت به [[یحیی بن زکریا]] و هشت [[شباهت به عیسی]] ذکر شده است<ref> الغدیر، ج ۳ص ۳۵۶</ref>.

			[[تشبیه]] و تنظیر آن [[حضرت]] به [[انبیای الهی]] اشاره به [[جامعیت]] [[شخصیت]] اوست. "آنچه خوبان همه دارند، تو تنها داری". ذکر این [[فضایل]] از زبان [[پیامبر خاتم\|حضرت رسول]]، اشاره به [[شایستگی]] او برای [[امامت]] و [[خلافت]] است، چراکه [[رهبری]] [[امّت]] براساس [[شایسته‌سالاری]] است و [[امام علی]] {{ع}} همۀ شایستگی‌های لازم را دارد و آنکه به جای [[پیامبر]] می‌نشیند و [[خلیفه]] به شمار می‌رود، باید در اوصاف هرچه بیشتر [[شبیه]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]] باشد<ref>در کتاب الاسرار العلویّه محمّد فاضل المسعودی مباحث سودمندی دربارۀ شباهتهای وی به انبیا و مفهوم و مدلول اینگونه روایات آمده است (ص۱۷۷ تا ۳۳۰)، ناشر: المؤسسة الاسلامیه العامه للتبلیغ و الارشاد، قم)</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۹

2023-01-23T04:59:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر انبیاء غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}		\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر انبیاء غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}
	\| اعتبار سند =		\| اعتبار سند =
	\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| [[المسترشد فی امامة علی بن ابی طالب]]{{ع}}}}		\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| [[المسترشد فی امامة امیر المؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)\|المسترشد فی امامة علی بن ابی طالب]]{{ع}}}}
	\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| مناقب ابن مغازلی \| مناقب ابن مردویه \| مناقب خوارزمی}}		\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مناقب ابن مغازلی (کتاب)\|مناقب ابن مغازلی]] \| [[مناقب ابن مردویه (کتاب)\|مناقب ابن مردویه]] \| [[مناقب خوارزمی (کتاب)\|مناقب خوارزمی]]}}
	}}		}}

Msadeq در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۶

2023-01-23T04:56:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر انبیاء غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}		\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر انبیاء غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}
	\| اعتبار سند =		\| اعتبار سند =
	\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| المسترشد ~~في إمامة عليّ~~ بن ~~أبي~~ طالب {{ع}}}}		\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| [[المسترشد فی امامة علی بن ابی طالب]]{{ع}}}}
	\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| مناقب ابن مغازلی \| مناقب ابن مردویه \| مناقب خوارزمی}}		\| منابع اهل سنت = {{فهرست جعبه عمودی \| مناقب ابن مغازلی \| مناقب ابن مردویه \| مناقب خوارزمی}}
	}}		}}

Msadeq در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۵

2023-01-23T04:55:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افضلیت امام علی در حدیث\| عنوان مدخل = [[حدیث تشبیه]]\| مداخل مرتبط = [[حدیث تشبیه در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	\| موضوع مرتبط = افضلیت امام علی در حدیث
	\| عنوان مدخل = [[حدیث تشبیه]]
	\| مداخل مرتبط = [[حدیث تشبیه در کلام اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =
	}}
	{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار		{{جعبه اطلاعات احادیث نامدار
	\| نام حدیث = حدیث تشبیه		\| نام حدیث = حدیث تشبیه
خط ۱۳:		خط ۸:
	\| راویان = {{فهرست جعبه افقی \| [[عبدالله بن عباس]] \| [[عبدالله بن مسعود]] \| [[ابوذر غفاری]] }}		\| راویان = {{فهرست جعبه افقی \| [[عبدالله بن عباس]] \| [[عبدالله بن مسعود]] \| [[ابوذر غفاری]] }}
	\| سبب صدور = بیان شأن و مقام [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}		\| سبب صدور = بیان شأن و مقام [[امیرالمؤمنین]] {{ع}}
	\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر ~~انبیا~~ غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}		\| دلالت حدیث = {{فهرست جعبه عمودی \| دلالت بر جایگاه افضلیت [[حضرت علی]] {{ع}} بر سایر انبیاء غیر از پیامبر خاتم\| دلالت بر وجوب اطاعت از [[حضرت علی]]}}
	\| اعتبار سند =		\| اعتبار سند =
	\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| المسترشد في إمامة عليّ بن أبي طالب {{ع}}}}		\| منابع شیعه = {{فهرست جعبه عمودی \| [[کمال الدین و تمام النعمه]] \| [[الامالی - شیخ طوسی (کتاب)\| امالی طوسی]] \| المسترشد في إمامة عليّ بن أبي طالب {{ع}}}}