حدیث علی مع الحق - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2025-01-16T08:31:47Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	# [[پرونده:1100806.jpg\|22px]] [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|'''مکتب در فرآیند نواندیشی''']]		# [[پرونده:1100806.jpg\|22px]] [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|'''مکتب در فرآیند نواندیشی''']]
	# [[پرونده:1368130.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|'''براهین و نصوص امامت''']]		# [[پرونده:1368130.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|'''براهین و نصوص امامت''']]
			# [[پرونده:1224274.jpg\|22px]] [[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث علی مع الحق (مقاله)\|مقاله «حدیث علی مع الحق»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی، ج۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* دلالت حدیث بر عصمت امام علی */

2025-01-16T08:31:10Z

دلالت حدیث بر عصمت امام علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله حدیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.		[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله حدیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	== ~~دلالت~~ حدیث ~~بر [[عصمت امام علی]]~~ ==		== مدلول حدیث ==
	در [[~~روایات~~]] ~~متعدد و معتبر نقل شده~~ که [[~~پیامبر اکرم~~]]~~{{صل}} درباره~~ [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} ~~فرموده~~ است: {{~~متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ~~}}~~؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا~~ که ~~علی باشد~~ حق با ~~اوست”.~~		متکلمان اسلامی در منابع خویش با توجه به محتوای حدیث، دلالت‌های [[کلامی]] متعددی را مطرح کرده‌اند که در ذیل بیان می‌شود:
			# '''[[عصمت امام]]''': این حدیث بر [[عصمت امیرالمؤمنین]]{{ع}} دلالت دارد؛ چراکه [[عصمت]]، همان ملازمت با [[حق]] و صواب و عدم [[خطا]] در اقوال و [[افعال]] است و اگر صدور خطا از ایشان ممکن بود، [[پیامبر]]{{صل}} به طور مطلق نمی‌فرمود که حق با علی{{ع}} است<ref>تلخیص الشافی، ج۲، ص۲۵۷؛ أبھی المداد، ج۱، ص۸۰۸؛ متشابه القرآن، ج۲، ص۴۲؛ احقاق الحق، ج۷، ص۴۷۱؛ بحارالأنوار، ج۳۸، ص۲۹؛ منار الهدی، ص۶۶۵؛ المیزان، ج۱۴، ص۲۲۹.</ref>. [[شیخ مفید]] در این زمینه می‌نویسد: کسی که متصف به چنین خصلت‌هاست جایز نیست که در [[دین]] خطا کرده و یا در [[احکام]] [[شک]] کند<ref>الفصول المختاره، ص۳۳۹.</ref>. حتی ابن‌تیمیه نیز ـ به فرض صحت صدور حدیث ـ به ملازمه آن با عصمت اعتراف کرده است<ref>منهاج السنة النبویة، ج۴۲، ص٢۴١.</ref>.
	~~در برخی از روایات،~~ علی{{ع}} ~~و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند~~: ~~{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}}~~ و در ~~روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده~~ است<ref>~~ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲~~.</ref>.		# '''[[افضلیت]]''': بدون شک کسی که هم‌مدار با حق بوده و از ویژگی عصمت برخوردار می‌باشد، بر کسانی که فاقد چنین ویژگی هستند، [[برتری]] دارد.
			# '''[[امامت]] و خلافت امام''': با توجه به اینکه عصمت و افضلیت از [[شرایط امامت]] است<ref>ر.ک: دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، مدخل افضلیت امام.</ref>؛ این حدیث که بیانگر عصمت و [[افضلیت امیرالمؤمنین]]{{ع}} است، بر امامت و [[خلافت]] آن حضرت دلالت می‌کند. علاوه بر این در برخی از [[روایات]] این حدیث، بر [[امامت علی]]{{ع}} تصریح شده است<ref>اثبات الهداة، ج۲، ص۱۵۱؛ ج۳، ص۱۳۰.</ref>. چنان‌که [[احتجاج]] به آن با [[اصحاب شورا]] نیز مؤید همین مطلب است.
	در [[~~خطبه غدیر~~]]~~، آن‌گاه~~ که ~~پیامبر اکرم{{صل}}~~ [[~~ولایت امیرالمؤمنین~~]]~~{{ع}} را~~ [[~~اعلان~~]] ~~کرد، در حق او~~ [[~~دعا~~]] ~~کرد~~ و از [[~~خداوند~~]] ~~خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد:~~ {{~~متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ~~}}. در ~~صحت~~ [[~~حدیث غدیر~~]] ~~جای کمترین تردیدی وجود ندارد.~~ این ~~روایات گویای آن است که~~ علی{{ع}}~~، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست~~<ref>~~به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود~~</ref>.~~<ref>~~[[~~جواد محدثی\|محدثی، جواد~~]]، [[~~فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر~~]]~~، ص۴۲۱؛~~ [[~~حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن~~]]، [[~~مکتب~~ در ~~فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب~~ در ~~فرآیند نواندیشی~~]]~~، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر~~ در ~~اینکه~~ [[~~پیامبر اکرم~~]]{{صل}} ~~به دستور~~ [[~~خداوند متعال~~]]، [[حق]] ~~را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن~~ این مطلب آن است که ~~علی، معیار و~~ [[~~میزان~~]] [[~~شناخت حق~~]] از [[~~باطل~~]] است~~. این ویژگی جز با~~ [[~~عصمت~~]] ~~به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و~~ [[~~اعمال~~]] ~~غیر~~ [[~~معصوم~~]]، ~~حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا~~ [[~~سهو~~]] ~~دچار~~ [[~~خطا~~]] ~~شود<ref>~~[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.		# '''[[فصل الخطاب]] بودن قول و فعل [[امام]] در امور''': مدلول روشن حدیث «علیّ مع الحق» این است که در مواردی که میان [[اصحاب]] در مسائل [[دینی]] [[اختلاف]] واقع می‌شد، قول و فعل [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[فصل الخطاب]] و معیار [[تشخیص حق]] از [[باطل]] بود؛ [[حدیث]] {{متن حدیث\|أنت تبيّن لأمّتي ما اختلفوا فيه من بعدي‌}}<ref>المستدرک، ج۳، ص۱۴۲.</ref> نیز مؤید این مطلب است. به این جهت است که در مسایل [[فقهی]] مورد اختلاف، رأی امیرالمؤمنین{{ع}} فصل الخطاب بود<ref>ابکار الافکار، ج۵، ص۲٠٩؛ الانصاف فی مسایل دام فیها الخلاف، ج۱، ص۱۰۱.</ref>. فخررازی در مسئله [[حکم شرعی]] بلند خواندن {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ}} آورده که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} به تواتر ثابت شده که {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ}} را بلند می‌خوانده است و هر کس در دینش به علی بن ابی‌طالب [[اقتدا]] کنند هدایت یافته است؛ چراکه طبق فرمایش [[پیامبر]]{{صل}} [[حق]] همیشه با علی است<ref>مفاتیح الغیب، ج۱، ص۱۸۰.</ref>.<ref>[[احمد شجاعی\|شجاعی، احمد]]، [[حدیث علی مع الحق (مقاله)\|مقاله «حدیث علی مع الحق»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۳]]، ص ۴۷۵؛ [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

Jaafari در ‏۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۴

2024-12-01T04:54:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = احادیث امامت		\| موضوع مرتبط = احادیث امامت
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط = [[حدیث علی مع الحق در کلام اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-08-13T08:07:24Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:امام علی]]		[[رده:فضائل امام علی]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
	[[رده:احادیث نامدار]]		[[رده:احادیث نامدار]]

Bahmani: /* حق و علی */

2024-06-08T14:38:31Z

حق و علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۸
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==[[حق]] و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ جبهه‌ها و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، ~~جواد،~~ فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ ~~غدیر،~~ ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ جبهه‌ها و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

Bahmani: /* حق و علی */

2024-05-18T06:37:28Z

حق و علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==[[حق]] و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ جبهه‌ها و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.

	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

Bahmani: /* پرسش‌های وابسته */

2023-11-26T05:37:57Z

پرسش‌های وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
			{{پرسش‌های وابسته}}
	* [[حدیث علی مع الحق چگونه بر عصمت امام علی دلالت می‌کند؟ (پرسش)]]		* [[حدیث علی مع الحق چگونه بر عصمت امام علی دلالت می‌کند؟ (پرسش)]]
			{{پایان پرسش‌های وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷

2023-11-26T05:37:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای [[نزول ~~وحی]]،~~ در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر [[معیّت]] دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.		[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای نزول وحی، در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر معیّت دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.

	==[[حق]] و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.

	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

	[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. [[هماهنگی]] و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[~~حدیث~~ پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.		[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله حدیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	== [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت امام علی]] ==		== دلالت حدیث بر [[عصمت امام علی]] ==
	در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.		در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.

	در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.		در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.

	در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[~~صحت~~ حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] ~~شود»~~<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.		در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در صحت [[حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

Bahmani در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۵

2023-11-26T05:35:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[امام علی]] {{ع}} از نخستین روزهای نزول ~~وحی،~~ در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات~~]] [[~~قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از [[پیامبر]] می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، [[گفتار]] و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر معیّت دربارۀ [[~~امام~~ علی~~\|علی]]~~ و [[حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ~~ص ۴۳~~.</ref>.		[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای [[نزول وحی]]، در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر [[معیّت]] دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.

	== حق و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[~~امام علی\|~~امیر المؤمنین]] {{ع}} و ~~[[حق]]،~~ همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]] {{ع}} را می‌رساند، هم بر [[حق]] بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، ~~جواد]]، [[~~فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ ~~غدیر]]،~~ ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.

	[[~~پیامبر خاتم\|~~پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: "[[علی]] با [[حق]] است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، [[حق]] هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۷~~</ref>. [[همراهی]] ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}} با [[حق]] و این ~~[[معیّت]]،~~ روشن‌ترین [[دلیل]] بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری [[نقل]] شده است، مثل [[حدیثی]] که ~~[[گذشت]]،~~ هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که ~~[[امام علی\|~~علی]] {{ع}} بود، [[حق]] را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۸~~</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[~~پیامبر\|~~پیامبر خدا]] [[نقل]] شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف [[حق]] را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

	[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن ~~[[امام علی\|~~علی]] {{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[حدیث~~]] [[پیامبر خاتم\|~~پیامبر اکرم]] {{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ~~ص ۱۴۸~~</ref> در [[حدیث]] دیگری از قول [[پیامبر~~]] [[~~خدا]]، همراه بودن ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}} با [[حق]] و با [[قرآن]] یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ }}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۷~~</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.		[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. [[هماهنگی]] و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[حدیث پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	== دلالت حدیث بر عصمت امام علی ==		== [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت امام علی]] ==
	در [[روایات]] متعدد و معتبر [[نقل]] شده که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ [[علی]] با [[حق]] است و [[حق با علی است]] و هر جا که علی باشد حق با اوست”.		در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.

	در برخی از روایات، علی {{ع}} و [[قرآن]] دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.		در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.

	در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم {{صل}} [[ولایت]] ~~امیرالمؤمنین~~ {{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[صحت حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}}، عِدل [[قرآن]] بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ~~ص ۴۳~~.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به [[دستور]] [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست ~~نمی‌آید،~~ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد ~~بود، چرا که~~ ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود»<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ~~ص ۶۳~~.</ref>.		در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[صحت حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود»<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

Bahmani: /* منابع */

2023-11-26T05:33:00Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	# [[پرونده:1100806.jpg\|22px]] [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|'''مکتب در فرآیند نواندیشی''']]		# [[پرونده:1100806.jpg\|22px]] [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|'''مکتب در فرآیند نواندیشی''']]
			# [[پرونده:1368130.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|'''براهین و نصوص امامت''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای [[نزول ~~وحی]]،~~ در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر [[معیّت]] دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.		[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای نزول وحی، در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر معیّت دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.

	==[[حق]] و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، حقانیت یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در تعارض با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.

	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر حقانیّت او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

	[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. [[هماهنگی]] و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[~~حدیث~~ پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.		[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله حدیث [[پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	== [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت امام علی]] ==		== دلالت حدیث بر [[عصمت امام علی]] ==
	در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.		در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.

	در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.		در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.

	در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[~~صحت~~ حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] ~~شود»~~<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.		در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در صحت [[حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[امام علی]] {{ع}} از نخستین روزهای نزول ~~وحی،~~ در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات~~]] [[~~قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از [[پیامبر]] می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، [[گفتار]] و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر معیّت دربارۀ [[~~امام~~ علی~~\|علی]]~~ و [[حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ~~ص ۴۳~~.</ref>.		[[امام علی]]{{ع}} از نخستین روزهای [[نزول وحی]]، در کنار [[پیامبر]] بود و [[آیات قرآن]] و صدای [[جبرئیل]] را می‌شنید و [[معارف قرآن]] را از پیامبر می‌آموخت و [[فکر]] و جانش، [[کلام]] و زندگی‌اش، گفتار و کردارش همه [[قرآنی]] بود. تعبیر [[معیّت]] دربارۀ [[علی و حق]] آمده است: {{متن حدیث\|علیّ مع الحقّ و الحقّ مع علیّ}}<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref>.

	== حق و علی ==		==[[حق]] و علی ==
	[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[~~امام علی\|~~امیر المؤمنین]] {{ع}} و ~~[[حق]]،~~ همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]] {{ع}} را می‌رساند، هم بر [[حق]] بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، ~~جواد]]، [[~~فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ ~~غدیر]]،~~ ص۴۱۷.</ref>.		[[حق]]، معیار سنجش اشخاص، [[احزاب]]، [[اعمال]] و اقوال است و میزانی است که با عرضه‌کردن هر سخن و هر عمل بر آن، [[حقانیت]] یا بطلانش روشن می‌شود. در [[احادیث]] متعدّد، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و حق، همراه و با هم و یکی دانسته شده است، این، هم [[عصمت امام علی]]{{ع}} را می‌رساند، هم بر حق بودن او را در همۀ [[جبهه‌ها]] و در [[تعارض]] با همۀ اشخاص<ref>جواد محدثی\|محدثی، جواد، فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر، ص۴۱۷.</ref>.

	[[~~پیامبر خاتم\|~~پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: "[[علی]] با [[حق]] است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، [[حق]] هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۷~~</ref>. [[همراهی]] ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}} با [[حق]] و این ~~[[معیّت]]،~~ روشن‌ترین [[دلیل]] بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری [[نقل]] شده است، مثل [[حدیثی]] که ~~[[گذشت]]،~~ هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که ~~[[امام علی\|~~علی]] {{ع}} بود، [[حق]] را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۸~~</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[~~پیامبر\|~~پیامبر خدا]] [[نقل]] شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف [[حق]] را نشان می‌داد.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: "علی با حق است و [[حق با علی است]]، هرجا که او باشد، حق هم همانجا و بر محور او می‌گردد"<ref>{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref>. [[همراهی]] علی{{ع}} با حق و این معیّت، روشن‌ترین دلیل بر [[حقانیّت]] او و [[گمراه]] بودن [[دشمنان]] اوست. این [[حقیقت]]، هم به صورت خبری نقل شده است، مثل [[حدیثی]] که گذشت، هم به صورت [[دعا]] و خواسته از درگاه، [[خدا]]، مثل این تعبیر: "خدایا هرجا که علی{{ع}} بود، حق را بر مدار او بگردان"<ref>{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَ عَلِيٍّ حَيْثُمَا دَار}}؛ موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۸</ref>. چنین سخنانی دربارۀ [[عمّار یاسر]] هم از زبان [[پیامبر خدا]] نقل شده است و این معیاری بود که برای افراد مردّد در جبهۀ [[صفین]]، طرف حق را نشان می‌داد.

	[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. هماهنگی و با هم بودن ~~[[امام علی\|~~علی]] {{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[حدیث~~]] [[پیامبر خاتم\|~~پیامبر اکرم]] {{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ~~ص ۱۴۸~~</ref> در [[حدیث]] دیگری از قول [[پیامبر~~]] [[~~خدا]]، همراه بودن ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}} با [[حق]] و با [[قرآن]] یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ }}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ~~ص ۲۳۷~~</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.		[[حدیث]] {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَار}} وسیله‌ای برای [[حق‌شناسی]] و باطل‌شناسی در صحنه‌های [[فتنه]] و موارد مشتبه است و دلیلی بر [[امامت]] آن حضرت است. این [[حدیث]]، علاوه‌ بر منابع [[شیعی]]، در کتب [[اهل سنت]] هم آمده است<ref>کتاب حق با علی است از مهدی فقیه ایمانی</ref>. [[هماهنگی]] و با هم بودن علی{{ع}} و [[قرآن]] نیز که همین مفاهیم و نتایج را دربر دارد، در [[احادیث]] متعدّدی آمده است، از جمله [[حدیث پیامبر اکرم]]{{صل}}: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏}}<ref>کشف الغمه ج۱ ص۱۴۸</ref> در حدیث دیگری از قول [[پیامبر خدا]]، همراه بودن علی{{ع}} با [[حق]] و با قرآن یکجا بیان شده است: {{متن حدیث\| عَلَيَّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ وَ الْحَقِّ وَ الْقُرْآنِ مَعَهُ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْضِ}}.<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب ج ۲ ص۲۳۷</ref> آنچه در [[فرهنگ]] عامیانه و زبان [[مردم]] رایج است ([[حق با علی است]]) با تکیه بر همین پشتوانه‌های [[حدیثی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۱۷.</ref>.

	== دلالت حدیث بر عصمت امام علی ==		== [[دلالت حدیث]] بر [[عصمت امام علی]] ==
	در [[روایات]] متعدد و معتبر [[نقل]] شده که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ [[علی]] با [[حق]] است و [[حق با علی است]] و هر جا که علی باشد حق با اوست”.		در [[روایات]] متعدد و معتبر نقل شده که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ يَدُورُ مَعَهُ حَيْثُمَا دَارَ}}؛ علی با حق است و حق با علی است و هر جا که علی باشد حق با اوست”.

	در برخی از روایات، علی {{ع}} و [[قرآن]] دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.		در برخی از روایات، علی{{ع}} و قرآن دایر مدار یکدیگر معرفی شده‌اند: {{متن حدیث\|عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُ}} و در روایات دیگری هر دو مطلب بیان شده است<ref>ر.ک: الغدیر، ج۳، ص۲۵۱-۲۵۲.</ref>.

	در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم {{صل}} [[ولایت]] ~~امیرالمؤمنین~~ {{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[صحت حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که ~~[[امام~~ علی~~\|علی]]~~ {{ع}}، عِدل [[قرآن]] بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ~~ص ۴۳~~.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} به [[دستور]] [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست ~~نمی‌آید،~~ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد ~~بود، چرا که~~ ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود»<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ~~ص ۶۳~~.</ref>.		در [[خطبه غدیر]]، آن‌گاه که پیامبر اکرم{{صل}} [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[اعلان]] کرد، در حق او [[دعا]] کرد و از [[خداوند]] خواست که حق را دایر مدار او قرار دهد: {{متن حدیث\|وَ أَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ}}. در [[صحت حدیث غدیر]] جای کمترین تردیدی وجود ندارد. این روایات گویای آن است که علی{{ع}}، عِدل قرآن بوده و میان آنان جدایی نیست<ref>به مدخل «علی در قرآن» مراجعه شود</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۲۱؛ [[حسن علی‌پور وحید\|علی‌پور وحید، حسن]]، [[مکتب در فرآیند نواندیشی (کتاب)\|مکتب در فرآیند نواندیشی]]، ص۴۳.</ref> به عبارت دیگر در اینکه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دستور [[خداوند متعال]]، [[حق]] را دایر مدار علی قرار داده است، تردیدی وجود ندارد، و مفاد روشن این مطلب آن است که علی، معیار و [[میزان]] [[شناخت حق]] از [[باطل]] است. این ویژگی جز با [[عصمت]] به دست نمی‌آید؛ زیرا همه آرا، اقوال و [[اعمال]] غیر [[معصوم]]، حق نخواهد بود،؛ چراکه ممکن است از روی عمد یا [[سهو]] دچار [[خطا]] شود»<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)\|براهین و نصوص امامت]]، ص۶۳.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==