حدیث منزلت در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* دلالت حدیث */

2024-11-11T06:09:16Z

دلالت حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.		[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.

			== راویان حدیث ==
			[[حدیث منزلت]] را صحابه‌ای همچون:
			# [[أمیر المؤمنین]]{{ع}}؛
			# [[عبد الله بن مسعود]]؛
			# [[سعد بن ابی‌وقاص]]؛
			# [[عمر بن خطاب]]
			# [[ابوسعید خدری]]؛
			# [[براء بن عازب رامین]] و کرداری ساری؛
			# [[جابر بن سمره]]؛
			# [[ابوهریره]]؛
			# [[زید بن ارقم]]؛
			# [[انس بن مالک]]؛
			# [[ابوایوب انصاری]]؛
			# [[عقیل بن ابو طالب]].
			# معاویه و برخی دیگر نقل کرده‌اند.

			همچنین راویان [[زن]] این [[حدیث]] عبارت‌اند از:
			# [[حضرت زهرا]]{{س}}؛
			# [[اسماء بنت عمیس]]؛
			# [[أم سلمه]].

			و از راویان این حدیث در قرون مختلف نیز می‌توان به راویان زیر اشاره کرد:
			# [[بخاری]]؛
			# مسلم؛
			# [[احمد بن حنبل]]؛
			# [[ابن ماجه]]؛
			# [[ترمذی]]؛
			# [[نسائی]]؛
			# [[ابن حبان]]؛
			# [[ابوبکر بزّار]]؛
			# [[ابویعلی]]؛
			# [[محمد بن جریر طبری]]؛
			# [[ابو القاسم طبرانی]]؛
			# [[حاکم نیشابوری]]؛
			# [[ابن مردویه]]؛
			# [[ابونعیم اصفهانی]]؛
			# [[ابوبکر خطیب بغدادی]]؛
			# [[ابن عبدالبر اندلسی]]
			# [[بغوی]]؛
			# [[ابن عساکر]]؛
			# [[فخر رازی]]؛
			# [[ابن اثیر]]؛
			# [[نووی]]؛
			# [[ابن سید الناس]]؛
			# [[ابن کثیر دمشقی]]؛
			# [[خطیب بغدادی]]؛
			# [[ابن حجر عسقلانی]]؛
			# [[جلال الدین سیوطی]]؛
			# [[ابن حجر مکی]]؛
			# [[ولی الله دهلوی]].

			=== تواتر حدیث ===
			حدیث منزلت به اعتراف حاکم نیشابوری<ref>کفایة الطالب فی مناقب علی بن أبی طالب، ص۲۸۳.</ref>، جلال الدین سیوطی<ref>قطف الأزهار المتناثرة فی الأحادیث المتواترة، حرف الف.</ref>، صفدی<ref>الوافی بالوفیات، ج۲۱، ص۱۷۸.</ref>، [[ابن عبدالبر]]<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۳، ص۱۰۹۷.</ref>، [[مزّی]]<ref>الوافی بالوفیات، ج۲۰، ص۴۸۳.</ref> و ملّا علی [[متقی هندی]]<ref>مختصر قطف الأزهار، حرف الف.</ref> متواتر است.

			متقی هندی به طرق و اسانید مختلف این حدیث را نقل کرده است<ref>کنز العمال، ج۱۳، ص۱۰۵ - ۱۹۲.</ref>.
			ابن عساکر نیز این [[حدیث شریف]] را از ۲۰ نفر [[صحابی پیامبر]] نقل کرده است<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱، ص۳۰۶ - ۳۹۳.</ref>. ابن عبدالبر و [[مزی]] در اعتبار این حدیث می‌گویند: {{عربی\|و هو من أثبت الآثار وأصحها}}<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۳، ص۱۰۹۷؛ تهذیب الکمال، ج۲۰، ص۴۸۳.</ref>؛ حدیث منزلت از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین احادیثی است که از [[پیامبر]] [[روایت]] شده است<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۴۸-۱۶۱.</ref>.

	== دلالت حدیث ==		== دلالت حدیث ==

Bahmani: /* منابع */

2024-11-11T06:04:23Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010218.jpg\|22px]] [[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']]		# [[پرونده:IM010218.jpg\|22px]] [[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']]
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* دلالت حدیث */

2024-11-11T06:03:07Z

دلالت حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.		[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.

			== نقل‌های مختلف حدیث ==
			حدیث «[[منزلت]]» به عبارت‌های مختلف در مجامع [[روایی]] وارد شده است که عبارت‌اند از:
			#{{متن حدیث\|قَالَ لِعَلِيٍّ أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۲۰۸؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲؛ فضائل الصحابة (نسائی)، ص۱۴؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۳.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أو مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۴۳و ۱۶۲.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>صحیح البخاری، ج۵، ص۱۲۹؛ سنن ابن ماجة، ج۱، ص۴۳، ش۱۱۵؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۰۹؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۰.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۳، ص۳۲ و ج۶۵، ص۳۶۵؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۴، ش۳۸۱۳.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَنَّكَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ‌}}.
			همچنین از [[ابن عباس]] آمده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} فرمود:
			#{{متن حدیث\|هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} لَحْمُهُ لَحْمِي وَ دَمُهُ دَمِي، فَهُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى...}}<ref>ر.ک: مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۱؛ المعجم الکبیر، ج۱۲، ص۱۵؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۱۵۶.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَلَا تَرْضَاى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>عمدة القاری، ج۱۸، ص۴۶، ش۴۴۱۶.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الجامع الصغیر، ج۲، ص۱۷۸، ش۵۵۹۷؛ کنز العمال، ج۱۱، ص۶۰۳، ش۳۲۹۱۵؛ تاریخ بغداد، ج۷، ص۴۶۳، ش۴۰۲۳؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۲۲، ص۱۴۹.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَمَا تَرْضَى أَنْ تَنْزَلْ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند ابن الجعد، ص۳۰۱؛ الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۷۵.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|هُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۰۷۵.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَفَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۵۸۹، ح۱۳۵۱.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَ لَمْ تَرْضَ أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۶۱۱، ش۱۴۵۴؛ الکامل (ابن عدی)، ج۵، ص۱۹۹.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|إِنَّهُ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>السنن الکبری (نسائی)، ج۵، ص۱۰۸، ش۸۳۹۹؛ خصائص أمیر المؤمنین{{ع}} (نسائی)، ص۵۰.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۲۷۸.</ref>
			#{{متن حدیث\|یَا عَلِيٌّ أَ لَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند سعد بن أبی وقاص، ص۱۷۷، ش۱۰۲؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۳۹ و ۱۷۳.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۴۸-۱۶۱.</ref>

	== پرسمان حدیث منزلت ==		== پرسمان حدیث منزلت ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-17T08:21:36Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۱
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~احادیث امامت]]~~		[[رده:حدیث منزلت]]
	~~[[رده:احادیث نامدار~~]]

Wasity: /* کثرت نقل حدیث منزلت */

2023-06-14T16:23:19Z

کثرت نقل حدیث منزلت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.		[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.

	[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس]]، [[جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

	[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

Wasity: /* کثرت نقل حدیث منزلت */

2023-06-14T16:22:46Z

کثرت نقل حدیث منزلت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.		[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.

	[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

	[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

Jaafari: جایگزینی متن - 'امیری، سلیمان، '''امامت و دلائل انتصابی بودن آن'''' به 'امیری، سلیمان، '''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''''

2023-06-13T07:49:55Z

جایگزینی متن - 'امیری، سلیمان، '''امامت و دلائل انتصابی بودن آن'''' به 'امیری، سلیمان، '''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010218.jpg\|22px]] [[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن (کتاب)\|'''امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن''']]		# [[پرونده:IM010218.jpg\|22px]] [[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: جایگزینی متن - 'امیری، سلیمان، امامت و دلائل انتصابی بودن آن' به 'امیری، سلیمان، امامت و دلایل انتصابی بودن آن'

2023-06-13T07:31:22Z

جایگزینی متن - 'امیری، سلیمان، امامت و دلائل انتصابی بودن آن' به 'امیری، سلیمان، امامت و دلایل انتصابی بودن آن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۹:		خط ۹:
	[[حدیث منزلت]] از مدارک مهم [[نصب]] [[امامت علی]]{{ع}} است که علمای [[اهل سنت]] آن را به صورت متواتر، نقل کرده‌اند<ref>علمای معروف اهل سنت این حدیث را نقل کرده‌اند، برای نمونه، ر.ک: صحیح بخاری، ج۴، ص۲۰۸، باب مناقب المهاجرین و فضلهم، ج۵، ص۲۴، باب غزوة تبوک؛ صحیح مسلم، ج۴، ص۳۰، رقم ۱۸۷۰؛ سنن ابن ماجه، ابن ماجه، ج۱، ص۴۵، رقم ۱۲۱؛ صحیح ابن حبان، ابن حبان، ج۶، ص۲۶۸، رقم ۶۹۳۵؛ سنن ترمذی، ج۵، ص۶۴۱، رقم ۳۷۳۱؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۵۱۹ و ۵۲۰؛ الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۳؛ المصنف ابن ابی‌شیبه، ج۶، ص۳۹۶، رقم ۳۲۰۶۵؛ مسند احمد، ارقام ۱۰۸۷۹ و ۱۵۵۰ و ۱۵۸۷ و ۱۵۰۸؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۰۹؛ الخصائص، رقم ۴۴ – ۶۴؛ مسند ابی یعلی، ابویعلی موصلی، ج۱، ص۱۸۰؛ المعجم الصغیر، ج۲، ص۲۲؛ المعجم الاوسط، ج۸، ص۴۳۵؛ المعجم الکبیر، ج۲، ص۲۴۷؛ تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۴۳؛ المناقب، ص۲۷، رقم ۴۰ – ۴۷؛ مصابیح السنة، بغوی، ج۴، ص۱۷۰، رقم ۴۷۶۲؛ تاریخ دمشق، ج۲۱، ص۳۱، باب غزاة النبی، ج۳۱، ص۱۵۰؛ المناقب، ارقام ۱۱۵ و ۱۴۸ و ۱۵۷ و ۱۸۷؛ تفسیر الکبیر، ج۶۱، ص۷۶؛ جامع الاصول، مبارک بن اثیر، ارقام ۶۴۸۹ و ۶۴۹۰ و ۶۴۹۱؛ اسد الغابة، ابوالحسن ابن اثیر، ج۳، ص۶۰۳ و ج۴، ص۵۲۵؛ مطالب السؤول، ابن طلحه قرشی، ص۴۷؛ تذکرة الخواص، سبط بن جوزیئ، ص۲۷؛ تهذیب الأسماء و اللغات، نووی، ج۱، ص۳۴۶؛ ذخائر العقبی، ص۶۳؛ زاد المعاد، ابن قیم جوزیه، ج۳، صص ۵۲۹ و ۵۳۰؛ مرآة الجنان، یافعی، ج۱، ص۱۰۹؛ البدایة و النهایة، ج۷، صص ۳۴۰ و ۳۴۱؛ مشکاة المصابیح، خطیب تبریزی، ج۳، ص۱۷۱۹؛ الفصول المهمه، ابن صباغ مالکی، ص۱۲۶؛ تاریخ الخمیس، دیار بکری، ج۲، ص۲۵؛ کنز العمال، ج۱۱، ص۵۹۹؛ السیرة النبویة، ج۲، ص۱۲۶؛ الریاض النضرة، محب الدین طبری، ج۳، ص۱۱۷.</ref>.		[[حدیث منزلت]] از مدارک مهم [[نصب]] [[امامت علی]]{{ع}} است که علمای [[اهل سنت]] آن را به صورت متواتر، نقل کرده‌اند<ref>علمای معروف اهل سنت این حدیث را نقل کرده‌اند، برای نمونه، ر.ک: صحیح بخاری، ج۴، ص۲۰۸، باب مناقب المهاجرین و فضلهم، ج۵، ص۲۴، باب غزوة تبوک؛ صحیح مسلم، ج۴، ص۳۰، رقم ۱۸۷۰؛ سنن ابن ماجه، ابن ماجه، ج۱، ص۴۵، رقم ۱۲۱؛ صحیح ابن حبان، ابن حبان، ج۶، ص۲۶۸، رقم ۶۹۳۵؛ سنن ترمذی، ج۵، ص۶۴۱، رقم ۳۷۳۱؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۵۱۹ و ۵۲۰؛ الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۳؛ المصنف ابن ابی‌شیبه، ج۶، ص۳۹۶، رقم ۳۲۰۶۵؛ مسند احمد، ارقام ۱۰۸۷۹ و ۱۵۵۰ و ۱۵۸۷ و ۱۵۰۸؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۰۹؛ الخصائص، رقم ۴۴ – ۶۴؛ مسند ابی یعلی، ابویعلی موصلی، ج۱، ص۱۸۰؛ المعجم الصغیر، ج۲، ص۲۲؛ المعجم الاوسط، ج۸، ص۴۳۵؛ المعجم الکبیر، ج۲، ص۲۴۷؛ تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۴۳؛ المناقب، ص۲۷، رقم ۴۰ – ۴۷؛ مصابیح السنة، بغوی، ج۴، ص۱۷۰، رقم ۴۷۶۲؛ تاریخ دمشق، ج۲۱، ص۳۱، باب غزاة النبی، ج۳۱، ص۱۵۰؛ المناقب، ارقام ۱۱۵ و ۱۴۸ و ۱۵۷ و ۱۸۷؛ تفسیر الکبیر، ج۶۱، ص۷۶؛ جامع الاصول، مبارک بن اثیر، ارقام ۶۴۸۹ و ۶۴۹۰ و ۶۴۹۱؛ اسد الغابة، ابوالحسن ابن اثیر، ج۳، ص۶۰۳ و ج۴، ص۵۲۵؛ مطالب السؤول، ابن طلحه قرشی، ص۴۷؛ تذکرة الخواص، سبط بن جوزیئ، ص۲۷؛ تهذیب الأسماء و اللغات، نووی، ج۱، ص۳۴۶؛ ذخائر العقبی، ص۶۳؛ زاد المعاد، ابن قیم جوزیه، ج۳، صص ۵۲۹ و ۵۳۰؛ مرآة الجنان، یافعی، ج۱، ص۱۰۹؛ البدایة و النهایة، ج۷، صص ۳۴۰ و ۳۴۱؛ مشکاة المصابیح، خطیب تبریزی، ج۳، ص۱۷۱۹؛ الفصول المهمه، ابن صباغ مالکی، ص۱۲۶؛ تاریخ الخمیس، دیار بکری، ج۲، ص۲۵؛ کنز العمال، ج۱۱، ص۵۹۹؛ السیرة النبویة، ج۲، ص۱۲۶؛ الریاض النضرة، محب الدین طبری، ج۳، ص۱۱۷.</ref>.

	[[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی؛ جز اینکه پس از من [[پیامبری]] نیست». مسلم به نقل از [[سعید بن مسیب]]، از عامر بن سعد بن ابی‌وقاص، از پدرش: [[پیامبر خدا]]{{صل}} به علی{{ع}} گفت: «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی؛ جز آنکه [[پیامبری]] پس از من نیست. [سعید می‌گوید:] [[دوست]] داشتم که این را از خود سعد بشنوم. او را دیدم و آنچه را [[عامر]] برایم گفته بود، برایش گفتم. گفت: «من آن را شنیده‌ام». گفتم: «تو خود، آن را شنیده‌ای»؟ او دو انگشتش را بر گوش‌هایش نهاد و گفت: «آری، وگرنه، کَر بشوند»<ref>صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰. {{متن حدیث\|قال رسول الله{{صل}} لعلي أنت مني بمنزلة هارون من موسى إلا أنه لا نبي بعدي قال سعيد فأحببت ان أشافه بها سعدا فلقيت سعدا فحدثته بما حدثني عامر فقال انا سمعته فقلت أنت سمعته فوضع أصبعيه على أذنيه فقال نعم و إلا فاستكتا}}.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۸.</ref>		[[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی؛ جز اینکه پس از من [[پیامبری]] نیست». مسلم به نقل از [[سعید بن مسیب]]، از عامر بن سعد بن ابی‌وقاص، از پدرش: [[پیامبر خدا]]{{صل}} به علی{{ع}} گفت: «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی؛ جز آنکه [[پیامبری]] پس از من نیست. [سعید می‌گوید:] [[دوست]] داشتم که این را از خود سعد بشنوم. او را دیدم و آنچه را [[عامر]] برایم گفته بود، برایش گفتم. گفت: «من آن را شنیده‌ام». گفتم: «تو خود، آن را شنیده‌ای»؟ او دو انگشتش را بر گوش‌هایش نهاد و گفت: «آری، وگرنه، کَر بشوند»<ref>صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰. {{متن حدیث\|قال رسول الله{{صل}} لعلي أنت مني بمنزلة هارون من موسى إلا أنه لا نبي بعدي قال سعيد فأحببت ان أشافه بها سعدا فلقيت سعدا فحدثته بما حدثني عامر فقال انا سمعته فقلت أنت سمعته فوضع أصبعيه على أذنيه فقال نعم و إلا فاستكتا}}.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۸.</ref>

	==کثرت نقل [[حدیث منزلت]]==		==کثرت نقل [[حدیث منزلت]]==
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	گنجی نوشته است: این [[حدیثی]] است که [[امامان]] و [[حافظان]] احادیث، مانند [[ابی‌عبدالله بخاری]] در صحیح خود و [[مسلم بن حجاج]] در صحیح خود، و ابی‌داوود در [[سنن]] خود و [[ابی عیسی ترمذی]] در جامع خود و [[ابی‌عبد الرحمان نسائی]] در [[سنن]] خود و [[ابن ماجه قزوینی]] در سنن خود، بر صحت آن، تا حد [[اجماع]]، اتفاق کرده‌اند. [[حاکم نیشابوری]] می‌گوید: «این [[حدیثی]] است که در به تواتر رسیده است»<ref>کفایة الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب، الإمام الحافظ أبی عبدالله محمد بن یوسف الگنجی الشافعی، ص۲۸۳.</ref>.		گنجی نوشته است: این [[حدیثی]] است که [[امامان]] و [[حافظان]] احادیث، مانند [[ابی‌عبدالله بخاری]] در صحیح خود و [[مسلم بن حجاج]] در صحیح خود، و ابی‌داوود در [[سنن]] خود و [[ابی عیسی ترمذی]] در جامع خود و [[ابی‌عبد الرحمان نسائی]] در [[سنن]] خود و [[ابن ماجه قزوینی]] در سنن خود، بر صحت آن، تا حد [[اجماع]]، اتفاق کرده‌اند. [[حاکم نیشابوری]] می‌گوید: «این [[حدیثی]] است که در به تواتر رسیده است»<ref>کفایة الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب، الإمام الحافظ أبی عبدالله محمد بن یوسف الگنجی الشافعی، ص۲۸۳.</ref>.

	[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.		[[سیوطی]] [[حدیث منزلت]] را در «الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة» آورده است: این کتاب ویژه نقل احادیث متواتر است. او با این کار به تواتر آن تصریح کرده است<ref>الأزهار المتناثرة فی الأخبار المتواترة، عبد الرحمان بن الکمال جلال الدین السیوطی، ص۷۶.</ref>. اینها پاره‌ای از نظریات درباره [[اسناد]] این [[روایت]] است و تردیدی نیست که جست‌وجو در منابع و کتاب‌های حدیثی، هر شکی را در صدور [[قطعی]] آن از میان می‌برد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۶۹.</ref>.

	== دلالت حدیث ==		== دلالت حدیث ==
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	'''[[لزوم اطاعت]] از هارون''': [[وجوب اطاعت]] [[مردم]] از هارون، از منزلت‌های وی به شمار می‌رفت؛ زیرا او [[پیامبر خدا]]{{صل}} بود و [[اطاعت از پیامبر خدا]]{{صل}} بر [[امت]] وی [[واجب]] است. بدون [[شک]] اگر او پس از [[حضرت موسی]]{{ع}} می‌ماند، اطاعتش بر امت موسی{{ع}} واجب بود؛ زیرا کسی‌که به مقام پیامبری برگزیده شود تا زنده است دارای مقام پیامبری است.		'''[[لزوم اطاعت]] از هارون''': [[وجوب اطاعت]] [[مردم]] از هارون، از منزلت‌های وی به شمار می‌رفت؛ زیرا او [[پیامبر خدا]]{{صل}} بود و [[اطاعت از پیامبر خدا]]{{صل}} بر [[امت]] وی [[واجب]] است. بدون [[شک]] اگر او پس از [[حضرت موسی]]{{ع}} می‌ماند، اطاعتش بر امت موسی{{ع}} واجب بود؛ زیرا کسی‌که به مقام پیامبری برگزیده شود تا زنده است دارای مقام پیامبری است.

	[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.		[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.

	== پرسمان حدیث منزلت ==		== پرسمان حدیث منزلت ==
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	'''اشکال''': مقصود از کلمه «بعدی» در جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} پس از [[نبوت]] [[رسول]] خداست؛ نه پس از رحلت آن حضرت؛ زیرا تشبیه علی{{ع}} به هارون باید با اوضاع هارون در واقع و نفس الامر همانند باشد و هارون پس از رحلت موسی{{ع}}، [[مقام نبوت]] نداشت تا جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} آن را مستثنا کند اما او پس از مقام نبوت برای موسی{{ع}} دارای مقام نبوت بود و جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} همین مطلب را مستثنا می‌کند. بنابراین [[استدلال]] یادشده ناتمام است. [[اثبات]] و [[نفی]] در این سخن به [[زمان]] حال ناظر است و غیر از آن به قرینه نیازمند است<ref>المغنی فی ابواب التوحید والعدل، ج۲۰، ص۱۶۳.</ref>.		'''اشکال''': مقصود از کلمه «بعدی» در جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} پس از [[نبوت]] [[رسول]] خداست؛ نه پس از رحلت آن حضرت؛ زیرا تشبیه علی{{ع}} به هارون باید با اوضاع هارون در واقع و نفس الامر همانند باشد و هارون پس از رحلت موسی{{ع}}، [[مقام نبوت]] نداشت تا جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} آن را مستثنا کند اما او پس از مقام نبوت برای موسی{{ع}} دارای مقام نبوت بود و جمله {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} همین مطلب را مستثنا می‌کند. بنابراین [[استدلال]] یادشده ناتمام است. [[اثبات]] و [[نفی]] در این سخن به [[زمان]] حال ناظر است و غیر از آن به قرینه نیازمند است<ref>المغنی فی ابواب التوحید والعدل، ج۲۰، ص۱۶۳.</ref>.

	'''پاسخ''': اگر مقصود از {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} نفی نبوت علی{{ع}} پس از نبوت [[رسول خدا]]{{صل}} باشد، یعنی پس از پیامبر{{صل}} فرد دیگری دارای مقام نبوت نخواهد بود، در این صورت از دید زمانی اطلاق دارد؛ یعنی هم‌زمان حیات پیامبر{{صل}} را دربر می‌گیرد و هم‌زمان پس از رحلت آن حضرت را. بنابراین مقتضای مطابقت استثنا با مستثنی‌منه، این است که جز نبوت، دیگر منزلت‌ها (که [[منزلت]] [[خلافت]] و [[امامت]] از آن جمله است) برای علی{{ع}} در زمان حیات پیامبر{{صل}} و پس از زمان او اثبات شود و اگر دلیل خاصی بر نفی خلافت و امامت او در برخی از این زمان‌ها دلالت کند، باید به آن ملتزم شد؛ وگرنه، خلافت وی در زمان پیامبر{{صل}} و پس از او ثابت خواهد بود<ref>الشافی فی الإمامة، ج۳، ص۲۵؛ تلخیص الشافی، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و ~~دلائل~~ انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۳.</ref>		'''پاسخ''': اگر مقصود از {{متن حدیث\|لَا نَبِيَّ بَعْدِي}} نفی نبوت علی{{ع}} پس از نبوت [[رسول خدا]]{{صل}} باشد، یعنی پس از پیامبر{{صل}} فرد دیگری دارای مقام نبوت نخواهد بود، در این صورت از دید زمانی اطلاق دارد؛ یعنی هم‌زمان حیات پیامبر{{صل}} را دربر می‌گیرد و هم‌زمان پس از رحلت آن حضرت را. بنابراین مقتضای مطابقت استثنا با مستثنی‌منه، این است که جز نبوت، دیگر منزلت‌ها (که [[منزلت]] [[خلافت]] و [[امامت]] از آن جمله است) برای علی{{ع}} در زمان حیات پیامبر{{صل}} و پس از زمان او اثبات شود و اگر دلیل خاصی بر نفی خلافت و امامت او در برخی از این زمان‌ها دلالت کند، باید به آن ملتزم شد؛ وگرنه، خلافت وی در زمان پیامبر{{صل}} و پس از او ثابت خواهد بود<ref>الشافی فی الإمامة، ج۳، ص۲۵؛ تلخیص الشافی، ج۲، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۳.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۱

2023-06-08T05:21:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = حدیث منزلت		\| موضوع مرتبط = حدیث منزلت
	\| عنوان مدخل = حدیث منزلت		\| عنوان مدخل = حدیث منزلت
	\| مداخل مرتبط = [[حدیث منزلت در حدیث]] - [[حدیث منزلت در کلام اسلامی]] - [[حدیث منزلت در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[حدیث منزلت در حدیث]] - [[حدیث منزلت در کلام اسلامی]] - [[حدیث منزلت در تاریخ اسلامی]] - [[حدیث منزلت از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پرسمان حدیث منزلت */

2023-06-07T14:04:04Z

پرسمان حدیث منزلت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	خلافت هارون{{ع}} و وجوب اطاعت از او بر [[امت]] موسی{{ع}} تقدیری و فرضی نیست؛ زیرا هر دو منزلت در [[زمان]] [[حیات]] او برایش ثابت شده است. آنچه تقدیری و فرضی است، موضوع است؛ یعنی بقای او تا پس از [[موسی]]. مانند اینکه [[حکم]] [[عتق]] برده از [[خصال]] کفارات، در [[شریعت اسلام]] تقدیری و فرضی نیست، اما در این [[زمان]] که موضوع آن تحقق ندارد آن حکم نیز منتفی است؛ اما همچنان در شریعت ثابت است و اگر بنا بر فرض، بار دیگر موضوع آن تحقق یابد، آن حکم نیز معتبر و نافذ خواهد بود؛ زیرا چنان که استثنا بدون مقید شدن به زمان یا مکانی خاص، بر [[اثبات]] غیر مستثناء به طور مطلق دلالت می‌کند، استثنای مقید به زمان یا مکانی خاص بر اثبات غیر مستثنا، به طور مقید در مکان یا زمان خاص دلالت می‌کند. [[خلافت]] از منزلت‌های [[هارون]]{{ع}} بود. بنابراین مقام خلافت پیامبر{{صل}} برای علی{{ع}} پس از [[رسول خدا]]{{صل}} ثابت خواهد شد<ref>تلخیص الشافی، أبو جعفر محمد بن الحسن بن علی الشیخ الطوسی، ج۲، صص ۲۲۱ و ۲۲۲.</ref>. ابوهارون [[عبدی]] می‌گوید: از [[جابر بن عبدالله انصاری]] پرسیدم: معنای گفته [[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} که «تو برای من به منزله هارون برای موسی{{ع}} هستی، جز آنکه هیچ [[پیامبری]] پس از من نیست» چیست؟ جابر گفت: «به [[خدا]] [[سوگند]] [با آن گفته]، او را در [[حیات]] و پس از وفاتش [[جانشین]] خود بر امتش کرد و طاعتش را بر آنان [[واجب]] نمود. پس هر کس پس از این گفته به خلافت او [[گواهی]] ندهد، از [[ستمکاران]] است»<ref>تلخیص الشافی، ج۱، ص۷۴.</ref>.		خلافت هارون{{ع}} و وجوب اطاعت از او بر [[امت]] موسی{{ع}} تقدیری و فرضی نیست؛ زیرا هر دو منزلت در [[زمان]] [[حیات]] او برایش ثابت شده است. آنچه تقدیری و فرضی است، موضوع است؛ یعنی بقای او تا پس از [[موسی]]. مانند اینکه [[حکم]] [[عتق]] برده از [[خصال]] کفارات، در [[شریعت اسلام]] تقدیری و فرضی نیست، اما در این [[زمان]] که موضوع آن تحقق ندارد آن حکم نیز منتفی است؛ اما همچنان در شریعت ثابت است و اگر بنا بر فرض، بار دیگر موضوع آن تحقق یابد، آن حکم نیز معتبر و نافذ خواهد بود؛ زیرا چنان که استثنا بدون مقید شدن به زمان یا مکانی خاص، بر [[اثبات]] غیر مستثناء به طور مطلق دلالت می‌کند، استثنای مقید به زمان یا مکانی خاص بر اثبات غیر مستثنا، به طور مقید در مکان یا زمان خاص دلالت می‌کند. [[خلافت]] از منزلت‌های [[هارون]]{{ع}} بود. بنابراین مقام خلافت پیامبر{{صل}} برای علی{{ع}} پس از [[رسول خدا]]{{صل}} ثابت خواهد شد<ref>تلخیص الشافی، أبو جعفر محمد بن الحسن بن علی الشیخ الطوسی، ج۲، صص ۲۲۱ و ۲۲۲.</ref>. ابوهارون [[عبدی]] می‌گوید: از [[جابر بن عبدالله انصاری]] پرسیدم: معنای گفته [[پیامبر]]{{صل}} به علی{{ع}} که «تو برای من به منزله هارون برای موسی{{ع}} هستی، جز آنکه هیچ [[پیامبری]] پس از من نیست» چیست؟ جابر گفت: «به [[خدا]] [[سوگند]] [با آن گفته]، او را در [[حیات]] و پس از وفاتش [[جانشین]] خود بر امتش کرد و طاعتش را بر آنان [[واجب]] نمود. پس هر کس پس از این گفته به خلافت او [[گواهی]] ندهد، از [[ستمکاران]] است»<ref>تلخیص الشافی، ج۱، ص۷۴.</ref>.

	سلم بن وضاح گفته است: نزد [[محمد بن عبد الله]] بودیم که معلی بن سلیمان از او پرسید: مقصود پیامبر{{صل}} از این فرموده تو برای من به منزله هارون برای موسی{{ع}} هستی» چه بوده است؟ گفت: «مقصودش این بوده است که [[اطاعت از علی]]{{ع}} پس از پیامبر{{صل}} همچون اطاعت از پیامبر{{صل}} در زمان حیاتش است»<ref>معرفة الثقات من رجال أهل العلم والحدیث ومن الضعفاء وذکر مذاهبهم وأخبارهم، ج۱، ص۳۰۰. {{عربی\|كوفي ثقة}}.</ref>.		سلم بن وضاح گفته است: نزد [[محمد بن عبد الله]] بودیم که معلی بن سلیمان از او پرسید: مقصود پیامبر{{صل}} از این فرموده تو برای من به منزله هارون برای موسی{{ع}} هستی» چه بوده است؟ گفت: «مقصودش این بوده است که اطاعت از علی{{ع}} پس از پیامبر{{صل}} همچون اطاعت از پیامبر{{صل}} در زمان حیاتش است»<ref>معرفة الثقات من رجال أهل العلم والحدیث ومن الضعفاء وذکر مذاهبهم وأخبارهم، ج۱، ص۳۰۰. {{عربی\|كوفي ثقة}}.</ref>.

	'''اشکال''': هارون{{ع}} پیامبر بود؛ نه جانشین موسی{{ع}}. پس [[استدلال]] [[شیعه]] به [[حدیث امامت]] علی{{ع}} به این بیان که هارون{{ع}} در زمان [[حضرت موسی]]{{ع}} هنگام رفتنش به [[میقات]] [[جانشین]] او شد و اگر زنده می‌ماند، پس از [[موسی]]{{ع}} نیز جانشین او بود، درست نیست؛ زیرا [[هارون]]{{ع}} به [[نص]] [[قرآن کریم]] در [[نبوت]] [[شریک]] حضرت موسی{{ع}} بود {{متن قرآن\|وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}}<ref>«و او را در کارم شریک ساز» سوره طه، آیه ۳۲.</ref>. بنابراین در غیبت موسی{{ع}} به دلیل اینکه دارای [[مقام نبوت]] بود، بر [[قوم موسی]]{{ع}} [[ولایت]] و [[امامت]] داشت و به اینکه موسی{{ع}} او را جانشین خود کند، نیازی نداشت و جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ مُوسَى لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ}}<ref>«و ما با موسی سی شب وعده نهادیم و با ده شب دیگر آن را کامل کردیم و میقات پروردگارش در چهل شب کمال یافت و موسی به برادر خویش هارون گفت: در میان قوم من جانشین من شو و به سامان دادن (امور) بپرداز و از راه و روش تبهکاران پیروی مکن!» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> نیز با مطالب یاد شده منافات ندارد؛ زیرا جمله {{متن قرآن\|اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي}}<ref>«و در میان قوم من جانشین من شو» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> عین سخن موسی{{ع}} نیست بلکه مفاد آن نقل شده است و می‌توان آن را دستوری ارشادی و نصیحت‌آمیز دانست؛ چنان که جمله {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ}}<ref>«به سامان دادن (امور) بپرداز و از راه و روش تبهکاران پیروی مکن!» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> ارشادی است؛ زیرا اگر موسی{{ع}} نیز او را به اصلاحگری و دوری‌گزیدن از روش [[مفسدان]] [[فرمان]] نمی‌داد، این کار بر هارون{{ع}} لازم بود<ref>المغنی فی ابواب التوحید والعدل، ج۲۰، صص ۱۶۵ و ۱۶۶.</ref>.		'''اشکال''': هارون{{ع}} پیامبر بود؛ نه جانشین موسی{{ع}}. پس [[استدلال]] [[شیعه]] به [[حدیث امامت]] علی{{ع}} به این بیان که هارون{{ع}} در زمان [[حضرت موسی]]{{ع}} هنگام رفتنش به [[میقات]] [[جانشین]] او شد و اگر زنده می‌ماند، پس از [[موسی]]{{ع}} نیز جانشین او بود، درست نیست؛ زیرا [[هارون]]{{ع}} به [[نص]] [[قرآن کریم]] در [[نبوت]] [[شریک]] حضرت موسی{{ع}} بود {{متن قرآن\|وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}}<ref>«و او را در کارم شریک ساز» سوره طه، آیه ۳۲.</ref>. بنابراین در غیبت موسی{{ع}} به دلیل اینکه دارای [[مقام نبوت]] بود، بر [[قوم موسی]]{{ع}} [[ولایت]] و [[امامت]] داشت و به اینکه موسی{{ع}} او را جانشین خود کند، نیازی نداشت و جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ مُوسَى لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ}}<ref>«و ما با موسی سی شب وعده نهادیم و با ده شب دیگر آن را کامل کردیم و میقات پروردگارش در چهل شب کمال یافت و موسی به برادر خویش هارون گفت: در میان قوم من جانشین من شو و به سامان دادن (امور) بپرداز و از راه و روش تبهکاران پیروی مکن!» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> نیز با مطالب یاد شده منافات ندارد؛ زیرا جمله {{متن قرآن\|اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي}}<ref>«و در میان قوم من جانشین من شو» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> عین سخن موسی{{ع}} نیست بلکه مفاد آن نقل شده است و می‌توان آن را دستوری ارشادی و نصیحت‌آمیز دانست؛ چنان که جمله {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ}}<ref>«به سامان دادن (امور) بپرداز و از راه و روش تبهکاران پیروی مکن!» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref> ارشادی است؛ زیرا اگر موسی{{ع}} نیز او را به اصلاحگری و دوری‌گزیدن از روش [[مفسدان]] [[فرمان]] نمی‌داد، این کار بر هارون{{ع}} لازم بود<ref>المغنی فی ابواب التوحید والعدل، ج۲۰، صص ۱۶۵ و ۱۶۶.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.		[[پیامبر گرامی]]{{صل}} در حدیث منزلت، همه منزلت‌های هارون را، جز پیامبری، برای علی{{ع}} اثبات کرده است. پس اطاعت علی{{ع}} بر امت اسلامی واجب است و از این روی که او پیامبر نیست، [[وجوب]] اطاعتش از [[مقام خلافت]] و امامت او سرچشمه می‌گیرد<ref>[[سلیمان امیری\|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)\|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۷۱.</ref>.

			== نقل‌های مختلف حدیث ==
			حدیث «[[منزلت]]» به عبارت‌های مختلف در مجامع [[روایی]] وارد شده است که عبارت‌اند از:
			#{{متن حدیث\|قَالَ لِعَلِيٍّ أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۵؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۲۰۸؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲؛ فضائل الصحابة (نسائی)، ص۱۴؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۳.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أو مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۱، ص۱۷۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۴۳و ۱۶۲.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>صحیح البخاری، ج۵، ص۱۲۹؛ سنن ابن ماجة، ج۱، ص۴۳، ش۱۱۵؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۰۹؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۰.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى‌}}<ref>مسند أحمد، ج۳، ص۳۲ و ج۶۵، ص۳۶۵؛ صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰؛ سنن الترمذی، ج۵، ص۳۰۴، ش۳۸۱۳.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَنَّكَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ‌}}.
			همچنین از [[ابن عباس]] آمده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} فرمود:
			#{{متن حدیث\|هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} لَحْمُهُ لَحْمِي وَ دَمُهُ دَمِي، فَهُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى...}}<ref>ر.ک: مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۱۱؛ المعجم الکبیر، ج۱۲، ص۱۵؛ الإکمال فی أسماء الرجال، ص۱۵۶.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَلَا تَرْضَاى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>عمدة القاری، ج۱۸، ص۴۶، ش۴۴۱۶.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|عَلِيٌّ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الجامع الصغیر، ج۲، ص۱۷۸، ش۵۵۹۷؛ کنز العمال، ج۱۱، ص۶۰۳، ش۳۲۹۱۵؛ تاریخ بغداد، ج۷، ص۴۶۳، ش۴۰۲۳؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۲۲، ص۱۴۹.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَمَا تَرْضَى أَنْ تَنْزَلْ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند ابن الجعد، ص۳۰۱؛ الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۷۵.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|هُوَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۴۱۸، ش۱۰۷۵.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَفَلَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۵۸۹، ح۱۳۵۱.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَ لَمْ تَرْضَ أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>کتاب السنة (ابن ابی عاصم)، ص۶۱۱، ش۱۴۵۴؛ الکامل (ابن عدی)، ج۵، ص۱۹۹.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|إِنَّهُ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>السنن الکبری (نسائی)، ج۵، ص۱۰۸، ش۸۳۹۹؛ خصائص أمیر المؤمنین{{ع}} (نسائی)، ص۵۰.</ref>؛
			#{{متن حدیث\|أَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۲۷۸.</ref>
			#{{متن حدیث\|یَا عَلِيٌّ أَ لَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى}}<ref>مسند سعد بن أبی وقاص، ص۱۷۷، ش۱۰۲؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۳۹ و ۱۷۳.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۴۸-۱۶۱.</ref>

	== پرسمان حدیث منزلت ==		== پرسمان حدیث منزلت ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.		[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.

	[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس]]، [[جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

	[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.		[[حسکانی]] نوشته است: «این همان حدیث منزلت است که شیخ ما (استاد ما) [[ابوحازم]] [[حافظ]] [درباره‌اش] می‌گفت: من آن را به پنج هزار سند استخراج کرده‌ام»<ref>شواهد التنزیل، ج۱، صص ۱۹۵ و ۱۹۶. {{عربی\|و هذا [هو] حديث المنزلة الذي كان شيخنا أبو حازم الحافظ يقول: خرجته بخمسة آلاف إسناد}}.</ref>.

	[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[محمد بن عبد البر]] در این‌باره می‌گوید: «گروهی از [[اصحاب]]، گفته [[پیامبر]]{{صل}}، «تو برای من به منزله [[هارون]] برای [[موسی]]{{ع}} هستی» را [[روایت]] کرده‌اند و این [[حدیث]] از استوارترین و درست‌ترین [[احادیث]] است». [[ابن عبد البر]] بعد از [[نقل حدیث]] می‌نویسد: [[حدیث منزلت]]، از ثابت‌ترین و صحیح‌ترین روایاتی است که [[سعد بن ابی‌وقاص]] از پیامبر{{صل}} نقل کرده است. طرق حدیث سعد بسیار است که آنها را ابن ابی‌خیثمه و دیگران نقل کرده‌اند؛ همچنین [[ابن عباس]]، [[ابو سعید خدری]]، [[ام سلمه]]، [[اسماء بنت عمیس جابر بن عبدالله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد این روایت را نقل کرده‌اند<ref>الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، یوسف بن عبد الله إبن عبد البر، ج۳، ص۱۰۹۷. {{عربی\|و هو من أثبت الآثار و أصحها رواه عن النبي{{صل}} سعد بن أبي وقاص و طرق حديث سعد فيه كثيرة جدا قد ذكرها ابن أبي خيثمة و غيره و رواه ابن عباس و أبو سعيد الخدري و أم سلمة و أسماء بنت عميس و جابر بن عبد الله و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.

	[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.		[[مزی]] نیز می‌نویسد: حدیث منزلت را جماعتی از [[صحابه]] نقل کرده‌اند که از صحیح‌ترین و ثابت‌ترین آثار به شمار می‌آید. این روایت را سعد بن ابی‌وقاص، ابن عباس، [[ابو سعید خدری]]، [[امّ‌سلمه]]، اسماء بنت عمیس، [[جابر بن عبد الله]] و بسیاری دیگر که ذکر نامشان سخن را به درازا می‌کشد، از [[نبی مکرم اسلام]] این روایت را نقل کرده‌اند<ref>تهذیب الکمال، ج۲۰، صص ۴۸۳ و ۴۸۴: {{عربی\|و روى قوله{{صل}}: أنت مني بمنزلة هارون من موسى جماعة من الصحابة، و هو من أثبت الآثار و أصحها، رواه عن النبي{{صل}}: سعد بن أبي وقاص، و ابن عباس، و أبو سعيد الخدري، و جابر بن عبد الله، و أم سلمة، و أسماء بنت عميس، و جماعة يطول ذكرهم}}.</ref>.