حرم امام حسین در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مزار امام {{ع}} در قرن نهم هجری */

2023-07-31T12:42:11Z

مزار امام {{ع}} در قرن نهم هجری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۲
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== مزار امام {{ع}} در قرن نهم هجری ==		== مزار امام {{ع}} در قرن نهم هجری ==
	ترکمانان قَرا قویونلو و آق قویونلو، به امور عتبات [[مقدّس]] در عراق، توجّه داشتند. [[میر]] اسپهبد میرزا، از امیران قرا قویونلو - که گفته‌اند به خاطر [[پیروزی]] [[ابن فهد حلی]] در مناظره با علمای [[اهل]] [[سنّت]]، [[شیعه]] شده بود - توجّه خاصّی نسبت به [[کربلا]]، مبذول می‌داشت. وقف‌نامه‌ای هم برای درِ ضریح امام حسین {{ع}} از روزگارِ [[دولت]] ترکمانان یافت شده که بر اساس آن، مقدار قابل توجّهی از [[اراضی]] کربلا، به وسیله آنان [[وقف]] حرم امام حسین {{ع}} شده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>		ترکمانان قَرا قویونلو و آق قویونلو، به امور عتبات [[مقدّس]] در عراق، توجّه داشتند. میر اسپهبد میرزا، از امیران قرا قویونلو - که گفته‌اند به خاطر [[پیروزی]] [[ابن فهد حلی]] در مناظره با علمای [[اهل]] [[سنّت]]، [[شیعه]] شده بود - توجّه خاصّی نسبت به [[کربلا]]، مبذول می‌داشت. وقف‌نامه‌ای هم برای درِ ضریح امام حسین {{ع}} از روزگارِ [[دولت]] ترکمانان یافت شده که بر اساس آن، مقدار قابل توجّهی از [[اراضی]] کربلا، به وسیله آنان [[وقف]] حرم امام حسین {{ع}} شده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در قرن دهم هجری ==		== مزار امام {{ع}} در قرن دهم هجری ==

Bahmani: /* مزار امام {{ع}} در قرن پانزدهم هجری */

2023-07-31T12:41:56Z

مزار امام {{ع}} در قرن پانزدهم هجری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۱
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	== مزار امام {{ع}} در قرن پانزدهم هجری ==		== مزار امام {{ع}} در قرن پانزدهم هجری ==
	در زمان سلطه [[حزب]] [[بعث]] بر [[عراق]]، بروز [[مشکلات]] [[سیاسی]] میان [[ایران]] و عراق، سبب شد تا [[ایرانیان]] از مشارکت در بازسازی امور [[عتبات]]، باز بمانند. آخرین هجوم و تخریب و ایجاد تغییرات در [[حرم امام حسین]] {{ع}} و [[اباالفضل ~~العبّاس~~]] {{ع}}، در [[حکومت]] بعثی‌ها، در [[شعبان]] ۱۴۱۲ (مارس ۱۹۹۱ میلادی)، در انتفاضه و [[قیام]] [[مردم]] علیه حکومت بعثی اتّفاق افتاد و چندین [[روز]] متوالی در شهرهای [[شیعه]] در جنوب عراق، به‌ویژه شهرهای [[مقدّس]] [[کربلا]] و [[نجف]]، میان نیروهای بعثی و مردم، درگیری وجود داشت. در کربلا، بسیاری از مردم در خانه‌های میان حرم امام حسین {{ع}} و [[حرم]] عبّاس {{ع}}، پنهان شده بودند. زمانی که بعثی‌ها [[غلبه]] کردند، تمام این محلّه و بازار میان آن (موسوم به بازار بینُ الحَرَمین) را تخریب و فضای میان دو حرم را کاملاً مسطّح نمودند. با [[سقوط]] حکومت صدام در فروردین ۱۳۸۲ (صفر ۱۴۲۴ / آوریل ۲۰۰۳ م)، بار دیگر، روابط میان دو [[کشور ایران]] و عراق، برقرار شده و [[شیعیان]] [[ایرانی]]، فرصتی برای مشارکت فعّال در بازسازی این عتبات مقدّس، به دست آورده‌اند. آنچه تا کنون توسّط «[[دیوان]] [[وقف]] [[شیعی]]» عراق و با کمک [[جوامع]] و [[مراجع]] شیعه و به‌ویژه ایرانیان انجام شده، بیشتر، تعمیرات بوده است. همچنین از سال ۱۳۸۵ شمسی، ساخت [[ضریح]] جدیدی برای مرقد [[امام حسین]] {{ع}} توسّط هنرمندان ایرانی، آغاز شده است<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]]، ص ۸۹۶.</ref>.		در زمان سلطه [[حزب]] [[بعث]] بر [[عراق]]، بروز [[مشکلات]] [[سیاسی]] میان [[ایران]] و عراق، سبب شد تا [[ایرانیان]] از مشارکت در بازسازی امور [[عتبات]]، باز بمانند. آخرین هجوم و تخریب و ایجاد تغییرات در [[حرم امام حسین]] {{ع}} و [[اباالفضل العباس]] {{ع}}، در [[حکومت]] بعثی‌ها، در [[شعبان]] ۱۴۱۲ (مارس ۱۹۹۱ میلادی)، در انتفاضه و [[قیام]] [[مردم]] علیه حکومت بعثی اتّفاق افتاد و چندین [[روز]] متوالی در شهرهای [[شیعه]] در جنوب عراق، به‌ویژه شهرهای [[مقدّس]] [[کربلا]] و [[نجف]]، میان نیروهای بعثی و مردم، درگیری وجود داشت. در کربلا، بسیاری از مردم در خانه‌های میان حرم امام حسین {{ع}} و [[حرم]] عبّاس {{ع}}، پنهان شده بودند. زمانی که بعثی‌ها [[غلبه]] کردند، تمام این محلّه و بازار میان آن (موسوم به بازار بینُ الحَرَمین) را تخریب و فضای میان دو حرم را کاملاً مسطّح نمودند. با [[سقوط]] حکومت صدام در فروردین ۱۳۸۲ (صفر ۱۴۲۴ / آوریل ۲۰۰۳ م)، بار دیگر، روابط میان دو [[کشور ایران]] و عراق، برقرار شده و [[شیعیان]] [[ایرانی]]، فرصتی برای مشارکت فعّال در بازسازی این عتبات مقدّس، به دست آورده‌اند. آنچه تا کنون توسّط «[[دیوان]] [[وقف]] [[شیعی]]» عراق و با کمک [[جوامع]] و [[مراجع]] شیعه و به‌ویژه ایرانیان انجام شده، بیشتر، تعمیرات بوده است. همچنین از سال ۱۳۸۵ شمسی، ساخت [[ضریح]] جدیدی برای مرقد [[امام حسین]] {{ع}} توسّط هنرمندان ایرانی، آغاز شده است<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]]، ص ۸۹۶.</ref>.

	== ارزش بارگاه امام حسین {{ع}} ==		== ارزش بارگاه امام حسین {{ع}} ==

Bahmani در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۱

2023-07-31T12:41:21Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۸

2023-07-31T12:28:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۸
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = حرم امام حسین		\| موضوع مرتبط = حرم امام حسین
	\| عنوان مدخل = حرم امام حسین		\| عنوان مدخل = حرم امام حسین
	\| مداخل مرتبط = ~~[[حرم امام حسین در حدیث]] -~~ [[حرم امام حسین در تاریخ اسلامی~~]] - [[حرم امام حسین در معارف و سیره حسینی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[حرم امام حسین در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~حرم~~ امام حسین]]		[[رده:مکان‌های منسوب به امام حسین]]

Wasity: جایگزینی متن - '-،' به '-'

2022-11-24T06:21:28Z

جایگزینی متن - '-،' به '-'

Wasity: جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

2022-09-08T10:28:58Z

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	== [[مزار]] امام {{ع}} در [[قرن دوازدهم هجری]] ==		== [[مزار]] امام {{ع}} در [[قرن دوازدهم هجری]] ==
	بعد از آنکه دوباره عراق تحت [[سلطه]] [[عثمانی‌ها]] در آمد، گاه گاه اخباری درباره توجّه برخی از امرای [[عثمانی]] در عراق نسبت به حرم امام حسین {{ع}} نقل شده که از آن جمله، خبر مربوط به [[حسن]] پاشا ([[حاکم]] [[بغداد]] از ۱۱۱۶ تا ۱۱۳۶ق) است که طی سال‌های ۱۱۲۷ تا ۱۱۲۹ ق، تعمیراتی صورت داد. [[تجدید]] و بازسازی نهر [[حسینیه]]، از جمله اقدامات حسن پاشا بود. وی همچنین در سال ۱۱۲۹ ق، ایوان بارگاه را تعمیر کرد و کاروان سرای بزرگی هم در [[شهر]] [[کربلا]] ساخت تا مورد استفاده [[زائران]] قرار گیرد. در [[روزگار]] نادرشاه (۱۱۴۸ - ۱۱۶۰ق) هم توجّه ویژه به عتبات [[مقدّس]] عراق، وجود داشت و گفته شده است که [[همسر]] او، گوهرشاه خانم، دختر شاه [[سلطان]] [[حسین]]، مبالغ هنگفتی (بیست هزار نادری) برای تعمیر و [[تزیین]] حرم امام حسین {{ع}} ارسال کرد.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۵.</ref>		بعد از آنکه دوباره عراق تحت [[سلطه]] [[عثمانی‌ها]] در آمد، گاه گاه اخباری درباره توجّه برخی از امرای [[عثمانی]] در عراق نسبت به حرم امام حسین {{ع}} نقل شده که از آن جمله، خبر مربوط به [[حسن]] پاشا ([[حاکم]] [[بغداد]] از ۱۱۱۶ تا ۱۱۳۶ق) است که طی سال‌های ۱۱۲۷ تا ۱۱۲۹ ق، تعمیراتی صورت داد. تجدید و بازسازی نهر [[حسینیه]]، از جمله اقدامات حسن پاشا بود. وی همچنین در سال ۱۱۲۹ ق، ایوان بارگاه را تعمیر کرد و کاروان سرای بزرگی هم در [[شهر]] [[کربلا]] ساخت تا مورد استفاده [[زائران]] قرار گیرد. در [[روزگار]] نادرشاه (۱۱۴۸ - ۱۱۶۰ق) هم توجّه ویژه به عتبات [[مقدّس]] عراق، وجود داشت و گفته شده است که [[همسر]] او، گوهرشاه خانم، دختر شاه [[سلطان]] [[حسین]]، مبالغ هنگفتی (بیست هزار نادری) برای تعمیر و [[تزیین]] حرم امام حسین {{ع}} ارسال کرد.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۵.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن سیزدهم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن سیزدهم هجری]] ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:09:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:33:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = حرم امام حسین		\| موضوع مرتبط = حرم امام حسین
خط ۸۸:		خط ۸۷:

	[[رده:حرم امام حسین]]		[[رده:حرم امام حسین]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:22:27Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۲
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	===محدوده مُخیَّر بودن میان قصر و اتمام [[نماز]]، در [[حرم امام حسین]]{{ع}}===		===محدوده مُخیَّر بودن میان قصر و اتمام [[نماز]]، در [[حرم امام حسین]]{{ع}}===
	بنا بر نظر مشهور [[فقهای امامیه]]، یکی از جاهایی که مسافر می‌تواند نمازهای چهار رکعتی را تمام بخواند، [[حائر]] ([[حرم]])<ref>حائر، در لغت، به معنای زمین فرو نشسته‌ای است که آب باران در آن، جمع می‌شود (ر.ک: جمهرة اللغة، ج۲، ص۴۵۵)؛ اما در اصطلاح، به حرم و بارگاه مطهّر امام حسین{{ع}} و در بعضی موارد، به شهر کربلا، گفته می‌شود.</ref> [[امام حسین]]{{ع}} است؛ اما درباره محدوده حائر، [[اختلاف]] نظر وجود دارد. [[علامه مجلسی]] در این باره می‌گوید: سخنان [[علمای شیعه]] - که [[رحمت خدا]] بر آنان باد - درباره محدوده حائر، مختلف است. یک قول، این است که حائر، محدوده‌ای است که دیوارهای [[صحن]] را در بر گرفته است و بنا بر این، شامل صحن در تمام ابعاد می‌شود و نیز ساختمان‌های متّصل به گنبد [[نورانی]] و [[مسجد]] پشت آن. به قولی دیگر، حائر، تنها گنبد [[شریف]] [و بقعه زیر آن] است. قول دیگر، آن است که حائر، علاوه بر گنبد، شامل ساختمان‌های متّصل به آن نیز می‌شود؛ مانند: مسجد و [[قتلگاه]] و [[خزانه]] و جز آن. قول اوّل، اظهر است؛ هم به دلیل [[شهرت]] داشتن حائر با این اندازه در نزد کربلایی‌ها که از نیاکانشان فرا گرفته‌اند، و هم به دلیل ظاهر سخنان بیشتر [[علما]]<ref>بحار الأنوار، ج۱۰۱، ص۱۱۷.</ref>. گفتنی است که در [[احادیث اهل بیت]]{{عم}}، درباره این که مسافر در کدام محدوده، مخیّر بین قصر و اتمام [[نماز]] است، سه تعبیر وجود دارد: در برخی از [[احادیث]]، آن محدوده، «حرم»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۳، ح۳۳۷۵ و ۳۳۷۶.</ref> و در برخی دیگر، «حائر»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۳، ح۳۳۷۷.</ref> نامیده شده و در برخی از احادیث، چنین آمده است که: مسافر می‌تواند نزد «[[قبر امام حسین]]{{ع}}»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۵، ح۳۳۷۹ - ۳۳۸۰.</ref>، نمازهای شکسته را تمام بخواند. نکته قابل توجّه، این است که احادیثی که آن محدوده را با تعبیر «حائر» یا «نزد [[قبر حسین]]{{ع}}» یاد کرده‌اند، از نظر [[سند]]، معتبر نیستند؛ اما [[سند]] دو مورد از احادیثی که در آنها تعبیر «[[حرم]]» آمده، صحیح و معتبر است. بنا بر این، برای تعیین محدوده تخییر، باید محدوده حرم [[سیّد الشهدا]]{{ع}} را به دست آورد. در برخی از [[احادیث]]، [[حریم]] [[قبر امام حسین]]{{ع}}، یک فرسنگ در یک فرسنگ، و در برخی از احادیث، پنج فرسنگ در چهار فرسنگ، ذکر شده است؛ ولی این احادیث از نظر سند، معتبر نیستند. در [[روایت]] صحیح [[حسین بن ثویر]] از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>{{متن حدیث\|إِذَا أَتَيْتَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَاغْتَسِلْ‏ عَلَى‏ شَاطِئِ‏ الْفُرَاتِ‏ ثُمَّ الْبَسْ ثِيَابَكَ الطَّاهِرَةَ ثُمَّ امْشِ حَافِياً فَإِنَّكَ فِي حَرَمٍ مِنْ حَرَمِ اللَّهِ وَ حَرَمِ رَسُولِهِ...}}؛ «چون به زیارت امام حسین{{ع}} رفتی، در ساحل فرات، غسل کن و لباس پاکیزه خود را بر تن کن. آن گاه، با پای برهنه، پیاده برو؛ چراکه تو [در آن هنگام،] در یکی از حرم‌های خدا و پیامبرش هستی» (الکافی، ج۴، ص۵۷۵، ح۲).</ref>، فاصله میان شطّ [[فرات]] و [[مزار]] [[امام حسین]]{{ع}}، «حرم [[خدا]] و [[پیامبر]]{{صل}}» نامیده شده است. به هر حال، گویا روایت معتبری در دست نیست که محدوده حرم [[امام]]{{ع}} را به روشنی مشخّص کند. بنا بر این، می‌توان گفت که تعیین محدوده آن، به عرف واگذار شده و همان‌طور که بسیاری از [[فقها]] گفته‌اند، قدر مُتیقَّن برای محدوده جواز قصر و اتمام [[نماز]]، داخل بودن در حرم فعلیِ آن امام است. البته اگر محدوده حرم، توسعه داده شود، ظاهراً تا هر جا که حرم نامیده شود، مشمول احادیثِ تخییر خواهد بود.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۰۱.</ref>		بنا بر نظر مشهور [[فقهای امامیه]]، یکی از جاهایی که مسافر می‌تواند نمازهای چهار رکعتی را تمام بخواند، [[حائر]] ([[حرم]])<ref>حائر، در لغت، به معنای زمین فرو نشسته‌ای است که آب باران در آن، جمع می‌شود (ر.ک: جمهرة اللغة، ج۲، ص۴۵۵)؛ اما در اصطلاح، به حرم و بارگاه مطهّر امام حسین{{ع}} و در بعضی موارد، به شهر کربلا، گفته می‌شود.</ref> [[امام حسین]]{{ع}} است؛ اما درباره محدوده حائر، [[اختلاف]] نظر وجود دارد. [[علامه مجلسی]] در این باره می‌گوید: سخنان [[علمای شیعه]] - که [[رحمت خدا]] بر آنان باد - درباره محدوده حائر، مختلف است. یک قول، این است که حائر، محدوده‌ای است که دیوارهای [[صحن]] را در بر گرفته است و بنا بر این، شامل صحن در تمام ابعاد می‌شود و نیز ساختمان‌های متّصل به گنبد [[نورانی]] و [[مسجد]] پشت آن. به قولی دیگر، حائر، تنها گنبد [[شریف]] [و بقعه زیر آن] است. قول دیگر، آن است که حائر، علاوه بر گنبد، شامل ساختمان‌های متّصل به آن نیز می‌شود؛ مانند: مسجد و [[قتلگاه]] و [[خزانه]] و جز آن. قول اوّل، اظهر است؛ هم به دلیل [[شهرت]] داشتن حائر با این اندازه در نزد کربلایی‌ها که از نیاکانشان فرا گرفته‌اند، و هم به دلیل ظاهر سخنان بیشتر [[علما]]<ref>بحار الأنوار، ج۱۰۱، ص۱۱۷.</ref>. گفتنی است که در [[احادیث اهل بیت]]{{عم}}، درباره این که مسافر در کدام محدوده، مخیّر بین قصر و اتمام [[نماز]] است، سه تعبیر وجود دارد: در برخی از [[احادیث]]، آن محدوده، «حرم»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۳، ح۳۳۷۵ و ۳۳۷۶.</ref> و در برخی دیگر، «حائر»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۳، ح۳۳۷۷.</ref> نامیده شده و در برخی از احادیث، چنین آمده است که: مسافر می‌تواند نزد «[[قبر امام حسین]]{{ع}}»<ref>ر.ک: دانشنامه امام حسین{{ع}}، ج۱۲، ص۴۰۵، ح۳۳۷۹ - ۳۳۸۰.</ref>، نمازهای شکسته را تمام بخواند. نکته قابل توجّه، این است که احادیثی که آن محدوده را با تعبیر «حائر» یا «نزد [[قبر حسین]]{{ع}}» یاد کرده‌اند، از نظر [[سند]]، معتبر نیستند؛ اما [[سند]] دو مورد از احادیثی که در آنها تعبیر «[[حرم]]» آمده، صحیح و معتبر است. بنا بر این، برای تعیین محدوده تخییر، باید محدوده حرم [[سیّد الشهدا]]{{ع}} را به دست آورد. در برخی از [[احادیث]]، [[حریم]] [[قبر امام حسین]]{{ع}}، یک فرسنگ در یک فرسنگ، و در برخی از احادیث، پنج فرسنگ در چهار فرسنگ، ذکر شده است؛ ولی این احادیث از نظر سند، معتبر نیستند. در [[روایت]] صحیح [[حسین بن ثویر]] از [[امام صادق]]{{ع}}<ref>{{متن حدیث\|إِذَا أَتَيْتَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَاغْتَسِلْ‏ عَلَى‏ شَاطِئِ‏ الْفُرَاتِ‏ ثُمَّ الْبَسْ ثِيَابَكَ الطَّاهِرَةَ ثُمَّ امْشِ حَافِياً فَإِنَّكَ فِي حَرَمٍ مِنْ حَرَمِ اللَّهِ وَ حَرَمِ رَسُولِهِ...}}؛ «چون به زیارت امام حسین{{ع}} رفتی، در ساحل فرات، غسل کن و لباس پاکیزه خود را بر تن کن. آن گاه، با پای برهنه، پیاده برو؛ چراکه تو [در آن هنگام،] در یکی از حرم‌های خدا و پیامبرش هستی» (الکافی، ج۴، ص۵۷۵، ح۲).</ref>، فاصله میان شطّ [[فرات]] و [[مزار]] [[امام حسین]]{{ع}}، «حرم [[خدا]] و [[پیامبر]]{{صل}}» نامیده شده است. به هر حال، گویا روایت معتبری در دست نیست که محدوده حرم [[امام]]{{ع}} را به روشنی مشخّص کند. بنا بر این، می‌توان گفت که تعیین محدوده آن، به عرف واگذار شده و همان‌طور که بسیاری از [[فقها]] گفته‌اند، قدر مُتیقَّن برای محدوده جواز قصر و اتمام [[نماز]]، داخل بودن در حرم فعلیِ آن امام است. البته اگر محدوده حرم، توسعه داده شود، ظاهراً تا هر جا که حرم نامیده شود، مشمول احادیثِ تخییر خواهد بود.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۰۱.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T06:54:07Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل مرتبط ~~با مباحث پیرامون [[~~حرم امام حسین~~]] است. "'''~~حرم امام حسین~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[حرم امام حسین در حدیث]] - [[حرم امام حسین در تاریخ اسلامی]] - [[حرم امام حسین در معارف و سیره حسینی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = حرم امام حسین
			\| عنوان مدخل = حرم امام حسین
			\| مداخل مرتبط = [[حرم امام حسین در حدیث]] - [[حرم امام حسین در تاریخ اسلامی]] - [[حرم امام حسین در معارف و سیره حسینی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==[[مزار]] [[امام]]{{ع}} در [[قرن اول هجری]]==		==[[مزار]] [[امام]]{{ع}} در [[قرن اول هجری]]==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۷:		خط ۷:

	== [[مزار]] [[امام]] {{ع}} در [[قرن اول هجری]] ==		== [[مزار]] [[امام]] {{ع}} در [[قرن اول هجری]] ==
	پس از [[شهادت امام حسین]] {{ع}} و آن گاه که [[دشمنان]]، میدان [[جنگ]] را با بدن‌های برهنه [[شهیدان]]، ترک کردند، [[طایفه بنی اسد]] - که از [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} بودند و [[مسکن]] آنان، غاضریّه بود -، در میدان، حاضر شدند و [[شهدای کربلا]] را [[دفن]] کردند. اهمّیتی که آنان برای [[امام حسین]]، فرزندش [[علی اکبر]] و برادرش عبّاس {{عم}}، قائل بودند سبب شد برای هر یک از آن بزرگواران مزاری ایجاد گردد. مزاری هم برای سایر شهیدان برپا شد که بعدها به [[حرم امام حسین]] {{ع}} ملحق گردید. [[جابر بن عبداللّه بن حزام انصاری]]، [[روز]] [[اربعین]] شهادت امام حسین {{ع}}، وارد [[کربلا]] شد و بر سرِ مزار امام {{ع}} رفت. این، نشان از آن دارد که [[قبر]]، کاملاً مشخّص و معیّن بوده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۱.</ref>		پس از [[شهادت امام حسین]] {{ع}} و آن گاه که [[دشمنان]]، میدان [[جنگ]] را با بدن‌های برهنه [[شهیدان]]، ترک کردند، [[طایفه بنی اسد]] - که از [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} بودند و [[مسکن]] آنان، غاضریّه بود - در میدان، حاضر شدند و [[شهدای کربلا]] را [[دفن]] کردند. اهمّیتی که آنان برای [[امام حسین]]، فرزندش [[علی اکبر]] و برادرش عبّاس {{عم}}، قائل بودند سبب شد برای هر یک از آن بزرگواران مزاری ایجاد گردد. مزاری هم برای سایر شهیدان برپا شد که بعدها به [[حرم امام حسین]] {{ع}} ملحق گردید. [[جابر بن عبداللّه بن حزام انصاری]]، [[روز]] [[اربعین]] شهادت امام حسین {{ع}}، وارد [[کربلا]] شد و بر سرِ مزار امام {{ع}} رفت. این، نشان از آن دارد که [[قبر]]، کاملاً مشخّص و معیّن بوده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۱.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن دوم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن دوم هجری]] ==
	ده‌ها [[روایت]] از [[امام باقر]] {{ع}} و [[امام صادق]] {{ع}} وجود دارد که از [[شیعیان]] می‌خواهند تا به [[زیارت قبر امام حسین]] {{ع}} بروند. گرچه به لحاظ [[سیاسی]]، دشوار است که بپذیریم در دوره اُمَویان، بر [[قبر امام حسین]] {{ع}} بنایی هر چند مختصر، بوده است، اما اشاراتی در برخی از نقل‌ها آمده است که حکایت از آن دارد که پیش از [[سال ۱۴۸ هجری]] - که سال [[رحلت امام صادق]] {{ع}} است -، بر مزار امام حسین {{ع}}، بنایی هر چند مختصر، بوده است. [[جسارت]] به قبر امام حسین {{ع}}، می‌تواند از دوران [[سختگیری]] [[هارون الرشید]] ([[خلافت]] از ۱۷۰ - ۱۹۳ق) نسبت به [[علویان]]، آغاز شده باشد. اشاراتی در این باره در برخی از منابع، آمده است. گفته شده در نزدیکی قبر امام حسین {{ع}}، درخت سِدری بوده است که آن را کَنْدند. تحلیل شیعیان، این بود که [[هدف]] از این کار، «تغییرُ مَصْرَعِ الحسین ([[تغییر]] دادن [[قتلگاه]] [[حسین]] {{ع}})» بوده تا [[مردم]] از محلّ آن، [[آگاه]] نباشند و قبر ایشان را نیابند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۱.</ref>		ده‌ها [[روایت]] از [[امام باقر]] {{ع}} و [[امام صادق]] {{ع}} وجود دارد که از [[شیعیان]] می‌خواهند تا به [[زیارت قبر امام حسین]] {{ع}} بروند. گرچه به لحاظ [[سیاسی]]، دشوار است که بپذیریم در دوره اُمَویان، بر [[قبر امام حسین]] {{ع}} بنایی هر چند مختصر، بوده است، اما اشاراتی در برخی از نقل‌ها آمده است که حکایت از آن دارد که پیش از [[سال ۱۴۸ هجری]] - که سال [[رحلت امام صادق]] {{ع}} است - بر مزار امام حسین {{ع}}، بنایی هر چند مختصر، بوده است. [[جسارت]] به قبر امام حسین {{ع}}، می‌تواند از دوران [[سختگیری]] [[هارون الرشید]] ([[خلافت]] از ۱۷۰ - ۱۹۳ق) نسبت به [[علویان]]، آغاز شده باشد. اشاراتی در این باره در برخی از منابع، آمده است. گفته شده در نزدیکی قبر امام حسین {{ع}}، درخت سِدری بوده است که آن را کَنْدند. تحلیل شیعیان، این بود که [[هدف]] از این کار، «تغییرُ مَصْرَعِ الحسین ([[تغییر]] دادن [[قتلگاه]] [[حسین]] {{ع}})» بوده تا [[مردم]] از محلّ آن، [[آگاه]] نباشند و قبر ایشان را نیابند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۱.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن سوم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن سوم هجری]] ==
	مهم‌ترین جسارت نسبت به مزار امام حسین {{ع}} در [[تاریخ]]، مربوط به [[متوکّل]] عبّاسی است<ref>در الأمالی شیخ طوسی، به نقل از ابراهیم دیزج آمده است: متوکّل، مرا برای تغییر دادن قبر حسین {{ع}} فرستاد و نامه‌ای را که برای جعفر بن محمّد بن عمّار قاضی بود، با من همراه کرد که در آن، نوشته بود: «تو را از روانه کردن ابراهیم دیزج به کربلا برای نبش قبر حسین، آگاه می‌کنم. چون نامه ام را خواندی، به کار، سرکشی کن». دیزج می‌گوید: جعفر بن محمّد بن عمّار، نامه را به من نشان داد و من، فرمان او را به انجام رساندم و نزد او آمدم. به من گفت: چه کردی؟ گفتم: آنچه را فرمان داده بودی، انجام دادم؛ اما چیزی ندیدم و چیزی نیافتم. او به من گفت: آیا خوب گود کردی [و تا ته قبر رفتی]؟ گفتم: چنین کردم و چیزی ندیدم. او هم به خلیفه نوشت: «ابراهیم دیزج، نبش قبر کرده و چیزی نیافته است. به او فرمان داده ام و او قبر را به آب بسته و با گاو، شیار انداخته است». ابو علی عمّار می‌گوید: ابراهیم دیزج برایم گفت و من هم از ماجرا پرسیدم. او به من گفت: من فقط با غلامان ویژه ام رفتم و نبشِ قبر کردم. بوریایی نو یافتم که پیکر حسین بن علی بر آن قرار داشت و بوی مُشک از آن می‌آمد. بوریا و پیکر حسین را بر آن، به همان حال، رها کردم و فرمان دادم تا خاک بر روی آن بریزند و آب را بر آن گشودم و فرمان دادم که با گاو، آنجا را شیار بیندازند و شخم بزنند؛ اما وقتی گاو بر آنجا گام می‌نهاد، چون به جایگاه [قبر] می‌رسید، از آنجا باز می‌گشت. من غلامانم را به خدا و سوگندهای شدید قسم دادم که اگر کسی این ماجرا را ذکر کند، او را خواهم کُشت» (الأمالی، طوسی، ص۳۲۶، ح۶۵۳؛ بحار الأنوار، ج۴۵، ص۳۹۴، ح۲).</ref>. وی [[تصمیم]] گرفت [[مرقد]] [[امام حسین]] {{ع}} را - که مهم‌ترین نماد [[تشیّع]] بود -، ویران کند. [[متوکّل]]، ضمن انهدام [[مرقد]]، با گذاشتن نگهبانان در راه‌های ورودی به آن جا، [[دستور]] داد که هر زائری را در مسیر یافتند، دستگیر کرده، او را یا بکُشند و یا به شدّت، [[تنبیه]] کنند. از برخی [[روایات]]، چنین به دست می‌آید که [[شیعیان]]، نگران فشارهای [[حکومت]] برای [[زائران]] بوده‌اند؛ اما [[امامان]] {{عم}} بر رفتن به [[زیارت]]، تأکید داشته‌اند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۲.</ref>		مهم‌ترین جسارت نسبت به مزار امام حسین {{ع}} در [[تاریخ]]، مربوط به [[متوکّل]] عبّاسی است<ref>در الأمالی شیخ طوسی، به نقل از ابراهیم دیزج آمده است: متوکّل، مرا برای تغییر دادن قبر حسین {{ع}} فرستاد و نامه‌ای را که برای جعفر بن محمّد بن عمّار قاضی بود، با من همراه کرد که در آن، نوشته بود: «تو را از روانه کردن ابراهیم دیزج به کربلا برای نبش قبر حسین، آگاه می‌کنم. چون نامه ام را خواندی، به کار، سرکشی کن». دیزج می‌گوید: جعفر بن محمّد بن عمّار، نامه را به من نشان داد و من، فرمان او را به انجام رساندم و نزد او آمدم. به من گفت: چه کردی؟ گفتم: آنچه را فرمان داده بودی، انجام دادم؛ اما چیزی ندیدم و چیزی نیافتم. او به من گفت: آیا خوب گود کردی [و تا ته قبر رفتی]؟ گفتم: چنین کردم و چیزی ندیدم. او هم به خلیفه نوشت: «ابراهیم دیزج، نبش قبر کرده و چیزی نیافته است. به او فرمان داده ام و او قبر را به آب بسته و با گاو، شیار انداخته است». ابو علی عمّار می‌گوید: ابراهیم دیزج برایم گفت و من هم از ماجرا پرسیدم. او به من گفت: من فقط با غلامان ویژه ام رفتم و نبشِ قبر کردم. بوریایی نو یافتم که پیکر حسین بن علی بر آن قرار داشت و بوی مُشک از آن می‌آمد. بوریا و پیکر حسین را بر آن، به همان حال، رها کردم و فرمان دادم تا خاک بر روی آن بریزند و آب را بر آن گشودم و فرمان دادم که با گاو، آنجا را شیار بیندازند و شخم بزنند؛ اما وقتی گاو بر آنجا گام می‌نهاد، چون به جایگاه [قبر] می‌رسید، از آنجا باز می‌گشت. من غلامانم را به خدا و سوگندهای شدید قسم دادم که اگر کسی این ماجرا را ذکر کند، او را خواهم کُشت» (الأمالی، طوسی، ص۳۲۶، ح۶۵۳؛ بحار الأنوار، ج۴۵، ص۳۹۴، ح۲).</ref>. وی [[تصمیم]] گرفت [[مرقد]] [[امام حسین]] {{ع}} را - که مهم‌ترین نماد [[تشیّع]] بود - ویران کند. [[متوکّل]]، ضمن انهدام [[مرقد]]، با گذاشتن نگهبانان در راه‌های ورودی به آن جا، [[دستور]] داد که هر زائری را در مسیر یافتند، دستگیر کرده، او را یا بکُشند و یا به شدّت، [[تنبیه]] کنند. از برخی [[روایات]]، چنین به دست می‌آید که [[شیعیان]]، نگران فشارهای [[حکومت]] برای [[زائران]] بوده‌اند؛ اما [[امامان]] {{عم}} بر رفتن به [[زیارت]]، تأکید داشته‌اند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۲.</ref>

	== [[مزار]] [[امام]] {{ع}} در [[قرن چهارم هجری]] ==		== [[مزار]] [[امام]] {{ع}} در [[قرن چهارم هجری]] ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن پنجم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن پنجم هجری]] ==
	در آغاز قرن پنجم هجری، برخی از [[بادیه نشینان]] - که [[زندگی]] [[سختی]] داشتند -، به [[کربلا]] [[یورش]] آوردند. این امر، سبب شد تا در سال ۴۰۰ ق، با حمایت [[حسن بن فضل بن سهلان رامهرمزی]]، [[وزیر]] [[بهاء الدوله بویه]]، دیواری دور [[شهر]] کربلا کشیده شود. در چهاردهم [[ربیع]] اوّل سال ۴۰۷ق، به دلیل بی‌احتیاطی، حرم [[مطهّر]] [[امام حسین]] {{ع}} [[آتش]] گرفت که [[علی]] القاعده، باید به سرعت، بازسازی شده باشد. در این [[زمان]]، [[خاندان]] بویه، گرچه [[ضعیف]] شده بودند، اما هنوز در بغداد، [[حکمرانی]] می‌کردند. جلال الدوله ابو [[طاهر]]، فرزند بهاء الدوله، در سال ۴۳۱ ق، با [[تواضع]] تمام، به زیارت عتبات مقدّس عراق رفت. وی از یک فرسنگ پیش از رسیدن به [[حرم امام حسین]] {{ع}}، پیاده شد و پا برهنه به زیارت رفت. [[سال]] ۴۷۹ ق، [[سلطان]] ابو الفتح [[ملک]] شاه سلجوقی، [[مرقد مطهّر]] امام {{ع}} را زیارت کرد و دستور تعمیر دیوارهای آن را صادر نمود.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>		در آغاز قرن پنجم هجری، برخی از [[بادیه نشینان]] - که [[زندگی]] [[سختی]] داشتند - به [[کربلا]] [[یورش]] آوردند. این امر، سبب شد تا در سال ۴۰۰ ق، با حمایت [[حسن بن فضل بن سهلان رامهرمزی]]، [[وزیر]] [[بهاء الدوله بویه]]، دیواری دور [[شهر]] کربلا کشیده شود. در چهاردهم [[ربیع]] اوّل سال ۴۰۷ق، به دلیل بی‌احتیاطی، حرم [[مطهّر]] [[امام حسین]] {{ع}} [[آتش]] گرفت که [[علی]] القاعده، باید به سرعت، بازسازی شده باشد. در این [[زمان]]، [[خاندان]] بویه، گرچه [[ضعیف]] شده بودند، اما هنوز در بغداد، [[حکمرانی]] می‌کردند. جلال الدوله ابو [[طاهر]]، فرزند بهاء الدوله، در سال ۴۳۱ ق، با [[تواضع]] تمام، به زیارت عتبات مقدّس عراق رفت. وی از یک فرسنگ پیش از رسیدن به [[حرم امام حسین]] {{ع}}، پیاده شد و پا برهنه به زیارت رفت. [[سال]] ۴۷۹ ق، [[سلطان]] ابو الفتح [[ملک]] شاه سلجوقی، [[مرقد مطهّر]] امام {{ع}} را زیارت کرد و دستور تعمیر دیوارهای آن را صادر نمود.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن ششم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن ششم هجری]] ==
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن نهم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن نهم هجری]] ==
	ترکمانان قَرا قویونلو و آق قویونلو، به امور عتبات [[مقدّس]] در عراق، توجّه داشتند. [[میر]] اسپهبد میرزا، از امیران قرا قویونلو - که گفته‌اند به خاطر [[پیروزی]] [[ابن فهد حلی]] در [[مناظره]] با علمای [[اهل]] [[سنّت]]، [[شیعه]] شده بود -، توجّه خاصّی نسبت به [[کربلا]]، مبذول می‌داشت. وقف‌نامه‌ای هم برای درِ [[ضریح امام حسین]] {{ع}} از روزگارِ [[دولت]] ترکمانان یافت شده که بر اساس آن، مقدار قابل توجّهی از [[اراضی]] کربلا، به وسیله آنان [[وقف]] حرم امام حسین {{ع}} شده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>		ترکمانان قَرا قویونلو و آق قویونلو، به امور عتبات [[مقدّس]] در عراق، توجّه داشتند. [[میر]] اسپهبد میرزا، از امیران قرا قویونلو - که گفته‌اند به خاطر [[پیروزی]] [[ابن فهد حلی]] در [[مناظره]] با علمای [[اهل]] [[سنّت]]، [[شیعه]] شده بود - توجّه خاصّی نسبت به [[کربلا]]، مبذول می‌داشت. وقف‌نامه‌ای هم برای درِ [[ضریح امام حسین]] {{ع}} از روزگارِ [[دولت]] ترکمانان یافت شده که بر اساس آن، مقدار قابل توجّهی از [[اراضی]] کربلا، به وسیله آنان [[وقف]] حرم امام حسین {{ع}} شده است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۸۹۳.</ref>

	== مزار امام {{ع}} در [[قرن دهم هجری]] ==		== مزار امام {{ع}} در [[قرن دهم هجری]] ==