حرم امام رضا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2024-09-01T05:56:28Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۶
خط ۷۵:		خط ۷۵:

	با روند رو به [[رشد]] [[ساخت و ساز]] مرقد [[امام رضا]] {{ع}} و شکل‌گیری بارگاه رضوی، عملا نشانی از گور [[هارون]] بر جای نماند و آن بر زیر دیوارهای [[روضه]] منوره مدفون گردید و هر چه هست فقط نام [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} و بارگاه منور و با شکوه ایشان می‌باشد<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۹.</ref>.		با روند رو به [[رشد]] [[ساخت و ساز]] مرقد [[امام رضا]] {{ع}} و شکل‌گیری بارگاه رضوی، عملا نشانی از گور [[هارون]] بر جای نماند و آن بر زیر دیوارهای [[روضه]] منوره مدفون گردید و هر چه هست فقط نام [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} و بارگاه منور و با شکوه ایشان می‌باشد<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۹.</ref>.

			== سنگ مرقد امام رضا ==
			بعد از گذشت سالیان دراز از [[شهادت امام رضا]] {{ع}} و مدفون شدن ایشان در قبّه هارونی، در دوره سلجوقیان، اولین سنگ مرقد [[امام رضا]] {{ع}} که از جنس مرمر بود ساخته شد. این سنگ [[قبر]] که از آن به «سنگ مقام» نیز تعبیر شده است، به ابعاد [[چهل]] سانت طول و سی سانت عرض و قطر شش سانتیمتر می‌باشد، در سال ۵۱۶ هجری قمری (زمانی که [[شهر]] یزد در [[اختیار]] [[آل]] کاکویه [[شیعی]] بود)، روی قبر مطهر، داخل [[سرداب]] [[نصب]] گردید<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۶۳-۶۴.</ref>. [[بانی]] آن «ابو القاسم احمد بن علی بن احمد علوی حسینی» و نوشته‌های آن به خط [[کوفی]] بود. شکل سنگ به این‌گونه است که محرابی در وسط طراحی شده و در رأس [[محراب]] عبارت {{عربی\|اللَّهِ أَكْبَرُ}} و در پایین عبارت {{عربی\|هذا مقام الرضا {{ع}} اقبل على صلواتك و لا تكن من الغافلين [[شعبان]] سنة ستة [[عشر]] و خمسمائة هجرية}}، نقش شده است. این سنگ قبر دارای سه حاشیه می‌باشد که در حاشیه اول آن نوشته شده: {{عربی\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنَ وَ عَلِيٍّ وَ مُحَمَّدٍ وَ جَعْفَرٍ وَ مُوسى وَ عَلِيٍّ وَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ الْحَسَنِ وَ الْقَائِمِ الْحُجَّةِ}}.

			در حاشیه دوم یا وسط نوشته شده: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}} و در حاشیه باریکی که در کنار متن سنگ قبر می‌باشد نوشته شده: {{عربی\|أمر به عمارة مشهد الرضوي علي بن موسى {{ع}} العبد المذنب الفقير إلى الرحمة [[ابوالقاسم]] أحمد بن علي بن أحمد العلوي الحسينی تقبل [[اللّه]] منه}}.

			این قطعه سنگ، با عنوان اولین سنگ قبر امام رضا {{ع}} درون ویترینی در موزه [[آستان قدس رضوی]] نگهداری می‌شود و به سبب [[ارزش]] و باستانی بودن آن، مورد توجه علاقمندان قرار گرفته و نیز [[زیبایی]] خاصی را به موزه بخشیده است.
			دومین سنگ قبر مربوط به سال ۱۳۱۱ هجری شمسی و در [[زمان]] تولیت مرحوم [[اسدی]] می‌باشد. این سنگ، توسط «حاج [[حسین]] حجّار باشی زنجانی»، از سنگ مرمر [[معدن]] شاندیز و به رنگ سبز لیمویی ساخته شد. از آنجایی که این سنگ [[قبر]] به شکل صندوق سنگی ساخته شده بود، عنوان صندوق را نیز داشت. این سنگ قبر مطهر، تا سال ۱۳۷۹ شمسی درون [[ضریح]] چهارم قرار داشت<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۶۶.</ref>.

			سومین سنگ قبر که از جنس مرمر بسیار نفیس از معدن توران پشت یزد و به رنگ سبز چمنی با ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۱۰ متر و قطر ۱۰۰ سانتیمتر و وزن ۳۶۰۰کیلوگرم می‌باشد، هم‌زمان با تعویض و [[نصب]] ضریح پنجم در سال ۱۳۷۹ شمسی، درون ضریح بر روی مرقد [[امام]] {{ع}} نصب شد. بر سطح سومین سنگ قبر علاوه بر کلمات [[مقدس]] و الهام‌بخش هنری، القاب امام رضا {{ع}}، [[تاریخ]] ولادت و [[شهادت]] آن حضرت و نیز دو [[بیت]] [[شعر]] الحاقی از سروده‌های امام {{ع}} به اشعار [[دعبل]] نقش شده است:
			{{عربی\|وَ قَبْرٌ بِطُوسٍ يَا لَهَا مِنْ مُصِيبَةٍ تَوَقَّدُ فِي الْأَحْشَاءِ بِالْحُرُقَاتِ
			إِلَى الْحَشْرِ حَتَّى يَبْعَثَ اللَّهُ قَائِماً يُفَرِّجُ عَنَّا الْهَمَّ وَ الْكُرُبَاتِ}}<ref>و قبری است در طوس که مصیبت‌های زیادی به صاحب آن می‌رسد و این قدر مصیبت سنگین است که دل‌های شیعیان را تا روز قیامت اندوهگین می‌کند و بر جان‌هایشان آتش می‌زند تا این که خداوند از میان ما اهل البیت {{عم}} قیام‌کننده‌ای را برانگیزد و درد و رنج‌هایی را که به ما رسیده التیام بخشد.</ref>. هم‌چنین، آیاتی از [[قرآن]] نیز زینت‌بخش اطراف سنگ می‌باشد<ref>روضه رضوان، ص۱۱-۱۲.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۴۰۳.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی */

2024-08-28T06:21:40Z

حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	== حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی ==		== حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی ==
	به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های حرم مقدس و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم ربیع الثانی سال ۱۰۸۴ هجری قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم شهر مقدس مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد مرقد مطهر [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه بالاسر، مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>		به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های حرم مقدس و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم ربیع الثانی سال ۱۰۸۴ هجری قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم شهر مقدس مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد مرقد مطهر [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه بالاسر، مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>

			== بقعه هارونی ==
			چون [[هارون الرشید]] این بار خود برای سرکوبی [[مخالفان]] به خراسان آمد، [[بیماری]] او را [[امان]] نداد و او در ماه [[جمادی]] الاخر [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری، در باغ منسوب به [[حمید بن قحطبه]] مرد و [[مأمون]] [[دستور]] داد تا پدرش را در همان باغ قدیمی در سردابی به [[خاک]] بسپارند و بر گورش [[قبه]] و بنای یادبودی را بنا نمایند. آن بنای گنبدی شکل که از [[مصالح]] آن [[زمان]] ساخته شده بود، تا قبل از [[شهادت امام رضا]] {{ع}} به «بقعه هارونی» مشهور و معروف بود<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۵۸؛ تاریخ مشهد الرضا {{ع}}، ص۵۸.</ref>. با [[شهادت امام]] {{ع}} و به [[خاکسپاری]] حضرت در آن بقعه که خود آن بزرگوار بارها به این نکته اشاره کرده بودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۴۵.</ref>، [[روز]] به روز بر تعداد [[زائران]] و [[دوستداران]] زیارت [[قبر]] ایشان افزوده می‌شد و همین امر سبب گردید که دیگر نام قبه هارونی به [[فراموشی]] سپرده شود و نام «[[مشهد الرضا]] {{ع}}» بر زبان‌ها جاری گردد. دیگر کسی نام هارون را به زبان نیاورد و همه از شهادت امام رضا {{ع}} صحبت می‌کردند و [[قاتلان]] ایشان را [[نفرین]] می‌نمودند<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۵۹.</ref>.

			قبه هارونی که به شکل اتاقی گنبدی ساخته شده بود در محلی بیرون از ساختمان [[دار الاماره]] قرار داشت و اولین بار [[دیلمیان]] و [[آل بویه]] - که بعد از [[عباسیان]] [[مذهب شیعه]] داشتند - به تعمیر و [[تزئین]] اساسی این بقعه پرداختند<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۵۸ و ۵۹.</ref>.

			با روند رو به [[رشد]] [[ساخت و ساز]] مرقد [[امام رضا]] {{ع}} و شکل‌گیری بارگاه رضوی، عملا نشانی از گور [[هارون]] بر جای نماند و آن بر زیر دیوارهای [[روضه]] منوره مدفون گردید و هر چه هست فقط نام [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} و بارگاه منور و با شکوه ایشان می‌باشد<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* حرم امام رضا {{ع}} */

2024-08-28T06:21:12Z

حرم امام رضا {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۲:		خط ۲:

	== حرم امام رضا {{ع}} ==		== حرم امام رضا {{ع}} ==
			[[حسن بن فضال]] [[روایت]] می‌کند که [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: «بدرستی که در [[خراسان]] بقعه است که زمانی محل رفت و آمد فرشتگان گردد و مرتب فوجی از [[فرشتگان]] فرود آیند و فوجی به [[آسمان]] پرواز کنند تا روزی که [[صور]] دمیده شود. وقتی از آن [[حضرت]] در مورد آن بقعه پرسیدند، فرمود: آن بقعه، در [[سرزمین]] طوس است به [[خداوند]] [[سوگند]]، آن گلزاری از گلستان‌های [[بهشت]] است. هر کس مرا [[زیارت]] کند در آن مکان، اجرش همانند کسی است که [[رسول خدا]] {{صل}} را زیارت کرده است و خداوند برای او [[ثواب]] هزاران [[حج]] را می‌نویسد و من و پدرانم [[شفیعان]] او در [[روز قیامت]] هستیم»<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۶۳۷.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۸.</ref>

	«حرم مطهر»، مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای آستان مقدس واقع شده است.		«حرم مطهر»، مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای آستان مقدس واقع شده است.
	حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ صحن [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این اماکن مقدس به کار گرفته‌اند.		حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ صحن [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این اماکن مقدس به کار گرفته‌اند.

Bahmani در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۴

2024-05-13T04:44:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امام رضا \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امام رضا \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حرم امام رضا در معارف و سیره رضوی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== حرم امام رضا {{ع}} ==		== حرم امام رضا {{ع}} ==

Bahmani: /* حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی */

2024-05-06T09:12:44Z

حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۶۵:		خط ۶۵:

	== حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی ==		== حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی ==
	به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های [[حرم مقدس]] و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم ربیع الثانی سال ۱۰۸۴ هجری قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم شهر مقدس مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد [[مرقد مطهر]] [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه ~~[[بالاسر]]،~~ مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>		به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های حرم مقدس و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم ربیع الثانی سال ۱۰۸۴ هجری قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم شهر مقدس مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد مرقد مطهر [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه بالاسر، مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی */

2024-05-06T09:12:06Z

حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	از جمله اقدامات مهم و حیاتی طرح و احداث زیر گذر [[حضرت]] می‌باشد که از ترافیک پیرامون مطهر کاست<ref>برگرفته از: تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۷۷ تا ص۲۸۰؛ کارنامه دو سالانه آستان قدس؛ روضه رضوان (دانستنی‌های ای حوزه اماکن متبرکه).</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۷.</ref>		از جمله اقدامات مهم و حیاتی طرح و احداث زیر گذر [[حضرت]] می‌باشد که از ترافیک پیرامون مطهر کاست<ref>برگرفته از: تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۷۷ تا ص۲۸۰؛ کارنامه دو سالانه آستان قدس؛ روضه رضوان (دانستنی‌های ای حوزه اماکن متبرکه).</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۷.</ref>

	== [[حرم امام رضا]] {{ع}} و حوادث طبیعی ==		== حرم امام رضا {{ع}} و حوادث طبیعی ==
	به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های [[حرم مقدس]] و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم [[ربیع الثانی~~]] [[~~سال ۱۰۸۴ هجری]] قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم [[شهر مقدس]] مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد [[مرقد مطهر]] [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه [[بالاسر]]، مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>		به غیر از اینکه حرم امام رضا {{ع}} در معرض حملات ویرانگر [[غارتگران]] قرار می‌گرفت، وقوع حوادث طبیعی نیز، موجبات ویرانی و خسارت به این مکان [[مقدس]] شد. زلزله‌های زیادی در [[مشهد]] رخ داده که حدود ۱۴ واقعه در کتب تاریخ به ثبت رسیده که کمابیش آسیب‌هایی به [[مسجد]] گوهرشاد و به دیوارهای صحن‌های [[حرم مقدس]] و تزئینات آن رسیده است. ولی در پانزدهم ربیع الثانی سال ۱۰۸۴ هجری قمری، به هنگام [[سلطنت]] شاه [[سلیمان]] صفوی، [[زمین]] لرزه ویرانگری در مشهد رخ داد که حدود دو سوم شهر مقدس مشهد ویران گردید. در این [[زلزله]]، گنبد [[مرقد مطهر]] [[حضرت رضا]] {{ع}}، سقف گنبد مسجد گوهرشاد و مدارس پریزاد، مدرسه دو در، مدرسه [[بالاسر]]، مدرسه [[پایین پا]]، آسیب فراوان دیدند و حدود چهار هزار نفر از [[مردم]] مشهد زیر آوار [[جان]] سپردند. بعدها این خرابی‌ها توسط شاه [[عباس]] دوم و شاه سلیمان صفوی مرمت شدند<ref>وقایع السنین، ص۵۳۲؛ تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۱

2024-05-06T09:11:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۲:		خط ۲:

	== حرم امام رضا {{ع}} ==		== حرم امام رضا {{ع}} ==
	«حرم مطهر»، مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای [[آستان مقدس]] واقع شده است.		«حرم مطهر»، مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای آستان مقدس واقع شده است.
	حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ [[صحن]] [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این [[اماکن مقدس]] به کار گرفته‌اند.		حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ صحن [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این اماکن مقدس به کار گرفته‌اند.
	حرم امام رضا {{ع}} از دیرباز مورد توجه عموم [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} قرار داشته و همواره با گذشت [[زمان]] بر تعداد این علاقمندان افزوده می‌گردد.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۰.</ref>		حرم امام رضا {{ع}} از دیرباز مورد توجه عموم [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} قرار داشته و همواره با گذشت [[زمان]] بر تعداد این علاقمندان افزوده می‌گردد<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۰.</ref>.

	== حرم امام رضا {{ع}} در گذر [[تاریخ]] ==		== حرم امام رضا {{ع}} در گذر [[تاریخ]] ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	=== عصر سلجوقیان ===		=== عصر سلجوقیان ===
	در این دوره، اولین سنگ [[مزار]] [[امام رضا]] {{ع}} که متعلق به [[سال ۵۱۶ هجری]] قمری است، توسط «[[ابو القاسم احمد بن علی بن احمد علوی حسینی]]» ساخته و بر روی [[قبر مطهر]] [[نصب]] شد. این قطعه سنگ امروز در میان دیگر آثار [[تاریخی]] در موزه [[آستان قدس رضوی]] موجود است<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۹۵.</ref>.		در این دوره، اولین سنگ [[مزار]] [[امام رضا]] {{ع}} که متعلق به [[سال ۵۱۶ هجری]] قمری است، توسط «[[ابو القاسم احمد بن علی بن احمد علوی حسینی]]» ساخته و بر روی [[قبر مطهر]] [[نصب]] شد. این قطعه سنگ امروز در میان دیگر آثار [[تاریخی]] در موزه [[آستان قدس رضوی]] موجود است<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۹۵.</ref>.

	مهم‌ترین واقعه این دوره، «[[حمله]] غزهای ترکمان» به [[سال ۵۴۸ هجری]] قمری به منطقه توس و [[حرم مطهر رضوی]] بود. آنها [[شهر]] [[مشهد]] را به [[آتش]] کشیدند و بسیاری از [[مردم]] از جمله [[علما]] و بزرگان را کشتند. در این جریان به بنای حرم لطمه وارد شد که چند سال بعد «[[شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی]]» [[حاکم]] [[مرو]] در [[عهد]] سلطان سنجر، به مرمت آن [[همت]] گماشت. از این [[زمان]] بود که کاشی‌های معروف به «کاشی سنجری» در حرم مطهر نصب گردید<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۶۹.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۱.</ref>		مهم‌ترین واقعه این دوره، «[[حمله]] غزهای ترکمان» به [[سال ۵۴۸ هجری]] قمری به منطقه توس و [[حرم مطهر رضوی]] بود. آنها [[شهر]] [[مشهد]] را به [[آتش]] کشیدند و بسیاری از [[مردم]] از جمله [[علما]] و بزرگان را کشتند. در این جریان به بنای حرم لطمه وارد شد که چند سال بعد «[[شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی]]» [[حاکم]] [[مرو]] در [[عهد]] سلطان سنجر، به مرمت آن [[همت]] گماشت. از این [[زمان]] بود که کاشی‌های معروف به «کاشی سنجری» در حرم مطهر نصب گردید<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۶۹.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۱.</ref>

	=== عصر مغولان ===		=== عصر مغولان ===
	[[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] می‌نویسد: «مغولان در [[سال ۶۱۸ هجری]] قمری، ابتدا به طوس حمله آوردند، شهر را [[غارت]] کردند و [[مردم]] را به [[قتل]] رسانیدند. سپس وارد [[مشهد الرضا]] {{ع}} شدند و آنجا را هم خراب کردند»<ref>شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۲۳۵. پیرامون سخن ابن ابی الحدید، در تاریخ آستان قدس رضوی آمده: ابن ابی الحدید، مقیم بغداد بود و اخبار و حوادث خراسان را از دیگران شنیده است. ظاهرا با وجودی که مغولان مردم مشهد را به قتل رسانیدند، به بارگاه رضوی معترض نشدند و آن را حداقل تخریب نکردند و احتمالا تنها به غارت اموال و اثاثیه آن اکتفا کردند. (تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۰۱ و ۱۰۲).</ref>. عطا [[ملک]] جوینی که از محققان [[خراسانی]] است از خرابی [[حرم مطهر]] به دست مغولان ذکری به میان نیاورده است و تنها به [[افراط]] [[کشتار]] مغولان در [[شهر]] اشاره کرده است<ref>تاریخ جهانگشای جوینی، ج۱، ص۱۱۴ و ۱۱۵.</ref>.		[[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] می‌نویسد: «مغولان در [[سال ۶۱۸ هجری]] قمری، ابتدا به طوس حمله آوردند، شهر را [[غارت]] کردند و [[مردم]] را به [[قتل]] رسانیدند. سپس وارد [[مشهد الرضا]] {{ع}} شدند و آنجا را هم خراب کردند»<ref>شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۲۳۵. پیرامون سخن ابن ابی الحدید، در تاریخ آستان قدس رضوی آمده: ابن ابی الحدید، مقیم بغداد بود و اخبار و حوادث خراسان را از دیگران شنیده است. ظاهرا با وجودی که مغولان مردم مشهد را به قتل رسانیدند، به بارگاه رضوی معترض نشدند و آن را حداقل تخریب نکردند و احتمالا تنها به غارت اموال و اثاثیه آن اکتفا کردند. (تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۰۱ و ۱۰۲).</ref>. عطا [[ملک]] جوینی که از محققان [[خراسانی]] است از خرابی [[حرم مطهر]] به دست مغولان ذکری به میان نیاورده است و تنها به [[افراط]] [[کشتار]] مغولان در [[شهر]] اشاره کرده است<ref>تاریخ جهانگشای جوینی، ج۱، ص۱۱۴ و ۱۱۵.</ref>.

	هم‌چنین در منظومه [[فضل بن روزبهان]] خنجی آمده: «در [[حمله]] مغولان به [[طوس]] و [[مشهد]]، آنان حرم مطهر را خراب نکرده‌اند؛ زیرا نوشته‌های [[سال ۶۱۲ هجری]] قمری که قبل از حمله مغولان بوده، هنوز پا برجاست»<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۲.</ref>		هم‌چنین در منظومه [[فضل بن روزبهان]] خنجی آمده: «در [[حمله]] مغولان به [[طوس]] و [[مشهد]]، آنان حرم مطهر را خراب نکرده‌اند؛ زیرا نوشته‌های [[سال ۶۱۲ هجری]] قمری که قبل از حمله مغولان بوده، هنوز پا برجاست»<ref>تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۲.</ref>

Bahmani در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰

2024-05-06T09:10:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[حرم امام رضا در حدیث]] - [[حرم امام رضا در تاریخ اسلامی]] - [[حرم امام رضا در معارف و سیره رضوی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امام رضا \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== [[حرم امام رضا]] {{ع}} ==		== حرم امام رضا {{ع}} ==
	~~«[[حرم مطهر]]»،~~ مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای [[آستان مقدس]] واقع شده است.		«حرم مطهر»، مجموعه‌ای است تقریبا مدور، که مرکز آن مضجع منور [[امام]] [[ابو الحسن علی بن موسی الرضا]] {{ع}} قرار دارد. نشان بارز آن گنبد بزرگ و طلایی آن می‌باشد که بر فراز [[روضه]] منوره، و تقریبا در مرکز بناهای [[آستان مقدس]] واقع شده است.
	حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ [[صحن]] [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این [[اماکن مقدس]] به کار گرفته‌اند.		حرم مطهر [[حضرت]] علی بن موسی الرضا {{ع}}، دارای ۳۰ رواق متبرک و [[زیبا]]، و ۹ [[صحن]] [[مقدس]] می‌باشد که هنرمندان زبردست، اوج [[قدرت]] [[هنری]] خود را در [[خلق]] آثار زیبا و شگفت و شکوهمند، در این [[اماکن مقدس]] به کار گرفته‌اند.
	حرم امام رضا {{ع}} از دیرباز مورد توجه عموم [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} قرار داشته و همواره با گذشت [[زمان]] بر تعداد این علاقمندان افزوده می‌گردد.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۰.</ref>		حرم امام رضا {{ع}} از دیرباز مورد توجه عموم [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} قرار داشته و همواره با گذشت [[زمان]] بر تعداد این علاقمندان افزوده می‌گردد.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص۲۳۰.</ref>
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~حرم~~ امام رضا]]		[[رده:امام رضا]]

Wasity: جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

2022-09-26T17:54:29Z

جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

2022-09-08T10:30:57Z

جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	در ۱۳۵۸ شمسی، رواق پشت سر [[مبارک]] را حدود ۱۸ متر توسعه دادند و کاشی‌کاری کردند و سال بعد در ۲۵ اسفند سال ۵۹، گسترش ۲ ضلع پیش روی مبارک و [[پایین پا]] جمعا به مساحت ۳۶ متر مربع به انجام رسید و پایین پا ۷۰/۱متر [[تعریض]] شد که با حضور [[علما]] بازگشایی شد. پیش روی مبارک دارای سه راه ورودی گشت و بسیار وسیع شد، به طوری‌که زائران آسان‌تر می‌توانند مشرف شوند و یا هنگام توقف در دارالحفاظ [[ضریح]] [[مطهر]] را ببینند. آنچه در این عملیات قابل اهمیت است، کارهای فنی [[نظارت]] شده و کارهای اجرایی ماهرانه‌ای است که وضع موجود گنبد را در مقابل حرکات احتمالی [[زمین]] تأمین کرده است.		در ۱۳۵۸ شمسی، رواق پشت سر [[مبارک]] را حدود ۱۸ متر توسعه دادند و کاشی‌کاری کردند و سال بعد در ۲۵ اسفند سال ۵۹، گسترش ۲ ضلع پیش روی مبارک و [[پایین پا]] جمعا به مساحت ۳۶ متر مربع به انجام رسید و پایین پا ۷۰/۱متر [[تعریض]] شد که با حضور [[علما]] بازگشایی شد. پیش روی مبارک دارای سه راه ورودی گشت و بسیار وسیع شد، به طوری‌که زائران آسان‌تر می‌توانند مشرف شوند و یا هنگام توقف در دارالحفاظ [[ضریح]] [[مطهر]] را ببینند. آنچه در این عملیات قابل اهمیت است، کارهای فنی [[نظارت]] شده و کارهای اجرایی ماهرانه‌ای است که وضع موجود گنبد را در مقابل حرکات احتمالی [[زمین]] تأمین کرده است.

	به نقل از کارنامه دو ساله [[آستان قدس رضوی]]، طلای روکش گنبد منور به علت کمی ضخامت و گذشت [[زمان]] و تأثیر حوادث طبیعی، ساییده و بدنما شده بود. پس از [[پیروزی]] [[انقلاب اسلامی]]، خشت‌های قدیمی برچیده شد و خشت‌هایی با ورقه‌های طلایی جدید جایگزین گردید، لایه زیر و نگهدارنده این ورق‌ها مسی است و در حدود شانزده هزارم میلیمتر یعنی به ضخامت چهار برابر پیش از ورق‌های قبلی به طریق الکترولیت روکش طلا شده و بر روی بتونی که روی گنبد ریخته شد بود [[نصب]] گردید. این خشت‌های زرین، حدود هفتصد متر مربع را پوشانده است در وسط کتیبه کمربندی سمت شمال گنبد، لوحه‌ای است که [[تاریخ]] [[تجدید]] طلا کاری گنبد را پس از [[پیروزی انقلاب]] نشان می‌دهد. متن لوحه چنین است: در آغاز پانزدهمین قرن [[بعثت]] [[نبوی]] و در آستانه سالروز پیروزی انقلاب [[عظیم]] [[اسلامی]] [[ایران]] به [[رهبری]] [[قائد]] اعظم [[امام خمینی]]، [[تجدید]] طلا کاری و تعمیرات گنبد [[مطهر]] انجام پذیرفت. صفر المظفر ۱۴۰۰ قمری. هم‌چنین [[روضه]] منوره از سه طرف توسعه یافت و [[ضریح]] پنجم که کار ساخت آن پس از پنج سال مطالعه و تحقیق و ارایه طرح‌های مختلف، از اواخر سال ۷۲ آغاز و [[نصب]] آن هم‌زمان با آخرین غبار روبی که در [[تاریخ]] ۲۱/۱۰/۷۹انجام شد، آغاز گردید و [[چهل]] [[روز]] به طول انجامید. سنگ [[قبر]] صندوقچه‌ای درون [[حرم]] تعویض شد و سنگ جدید نصب شد و سنگ‌های کف روضه منوره تعویض شد. از دیگر اقدامات بعد از [[انقلاب اسلامی]]، ساخت صحن‌های [[جمهوری]]، [[قدس]]، [[غدیر]]، جامع [[رضوی]]، [[کوثر]]، [[هدایت]] و [[صحن]] [[رضوان]] می‌باشد.		به نقل از کارنامه دو ساله [[آستان قدس رضوی]]، طلای روکش گنبد منور به علت کمی ضخامت و گذشت [[زمان]] و تأثیر حوادث طبیعی، ساییده و بدنما شده بود. پس از [[پیروزی]] [[انقلاب اسلامی]]، خشت‌های قدیمی برچیده شد و خشت‌هایی با ورقه‌های طلایی جدید جایگزین گردید، لایه زیر و نگهدارنده این ورق‌ها مسی است و در حدود شانزده هزارم میلیمتر یعنی به ضخامت چهار برابر پیش از ورق‌های قبلی به طریق الکترولیت روکش طلا شده و بر روی بتونی که روی گنبد ریخته شد بود [[نصب]] گردید. این خشت‌های زرین، حدود هفتصد متر مربع را پوشانده است در وسط کتیبه کمربندی سمت شمال گنبد، لوحه‌ای است که [[تاریخ]] تجدید طلا کاری گنبد را پس از [[پیروزی انقلاب]] نشان می‌دهد. متن لوحه چنین است: در آغاز پانزدهمین قرن [[بعثت]] [[نبوی]] و در آستانه سالروز پیروزی انقلاب [[عظیم]] [[اسلامی]] [[ایران]] به [[رهبری]] [[قائد]] اعظم [[امام خمینی]]، تجدید طلا کاری و تعمیرات گنبد [[مطهر]] انجام پذیرفت. صفر المظفر ۱۴۰۰ قمری. هم‌چنین [[روضه]] منوره از سه طرف توسعه یافت و [[ضریح]] پنجم که کار ساخت آن پس از پنج سال مطالعه و تحقیق و ارایه طرح‌های مختلف، از اواخر سال ۷۲ آغاز و [[نصب]] آن هم‌زمان با آخرین غبار روبی که در [[تاریخ]] ۲۱/۱۰/۷۹انجام شد، آغاز گردید و [[چهل]] [[روز]] به طول انجامید. سنگ [[قبر]] صندوقچه‌ای درون [[حرم]] تعویض شد و سنگ جدید نصب شد و سنگ‌های کف روضه منوره تعویض شد. از دیگر اقدامات بعد از [[انقلاب اسلامی]]، ساخت صحن‌های [[جمهوری]]، [[قدس]]، [[غدیر]]، جامع [[رضوی]]، [[کوثر]]، [[هدایت]] و [[صحن]] [[رضوان]] می‌باشد.
	از جمله اقدامات مهم و حیاتی طرح و [[احداث]] زیر گذر [[حضرت]] می‌باشد که از ترافیک پیرامون مطهر کاست<ref>برگرفته از: تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۷۷ تا ص۲۸۰؛ کارنامه دو سالانه آستان قدس؛ روضه رضوان (دانستنی‌های ای حوزه اماکن متبرکه).</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۷.</ref>		از جمله اقدامات مهم و حیاتی طرح و [[احداث]] زیر گذر [[حضرت]] می‌باشد که از ترافیک پیرامون مطهر کاست<ref>برگرفته از: تاریخ آستان قدس رضوی، ج۱، ص۲۷۷ تا ص۲۸۰؛ کارنامه دو سالانه آستان قدس؛ روضه رضوان (دانستنی‌های ای حوزه اماکن متبرکه).</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۲۳۷.</ref>