حسن سلوک در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:06:26Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل، چنین می‌فرماید: سپس به [[پیامبر]] {{صل}} [[دستور]] می‌دهد که با این گروه [[مدارا]] کن و بدی‌های آنها را با [[عفو و گذشت]] و [[نیکی]] دفع کن، و سخنان نامطلوب آنها را با [[بهترین]] [[منطق]] پاسخ گو: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} در این [[راه]]، [[عجله]] و شتابی نداشته باش و بدان: ما به آنچه آنها می‌گویند و توصیف می‌کنند، آگاه‌تریم: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ}}. می‌دانیم حرکات [[ناشایست]] و گفتار [[خشن]] و انواع [[اذیت]] و [[آزار]] آنها تو را ناراحت می‌کند، اما تو [[وظیفه]] نداری که در برابر آن خشونت‌ها و زشت‌گویی‌ها، [[مقابله به مثل]] کنی؛ تو [[بدی]] را با نیکی پاسخ ده که این خود، یکی از موثرترین روش‌ها برای بیدارکردن غافلان و فریب‌خوردگان است<ref>تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۳۰۶-۳۰۷.</ref>.		نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل، چنین می‌فرماید: سپس به [[پیامبر]] {{صل}} [[دستور]] می‌دهد که با این گروه [[مدارا]] کن و بدی‌های آنها را با [[عفو و گذشت]] و [[نیکی]] دفع کن، و سخنان نامطلوب آنها را با [[بهترین]] [[منطق]] پاسخ گو: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} در این [[راه]]، [[عجله]] و شتابی نداشته باش و بدان: ما به آنچه آنها می‌گویند و توصیف می‌کنند، آگاه‌تریم: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ}}. می‌دانیم حرکات [[ناشایست]] و گفتار [[خشن]] و انواع [[اذیت]] و [[آزار]] آنها تو را ناراحت می‌کند، اما تو [[وظیفه]] نداری که در برابر آن خشونت‌ها و زشت‌گویی‌ها، [[مقابله به مثل]] کنی؛ تو [[بدی]] را با نیکی پاسخ ده که این خود، یکی از موثرترین روش‌ها برای بیدارکردن غافلان و فریب‌خوردگان است<ref>تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۳۰۶-۳۰۷.</ref>.

	هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، زیر عنوان “بدی را با نیکی دفع کن”، می‌فرماید: چه کسی گفتارش بهتر است از آن کس که [[دعوت]] به سوی [[خدا]] می‌کند و [[عمل صالح]] انجام می‌دهد، و می‌گوید: من از [[مسلمانان]] هستم و با تمام وجودم [[اسلام]] را پذیرفته‌ام. گرچه [[آیه]] به صورت استفهام است، ولی پیداست که استفهام، انکاری است؛ یعنی هیچ‌کس سخنش از داعیان به سوی [[الله]] و منادیان [[توحید]] بهتر نیست؛ همان منادیانی که با عمل صالح خویش، [[دعوت]] زبانی خود را تأکید و تثبیت می‌کنند، و با [[اعتقاد]] به اسلام و [[تسلیم]] در برابر [[حق]]، بر عمل صالح خویش صحه می‌گذارند. این آیه با [[صراحت]]، [[بهترین]] گویندگان را کسانی معرفی کرده که دارای این سه وصفند: دعوت به الله، عمل صالح و تسلیم در برابر حق. در [[حقیقت]]، چنین کسانی، علاوه بر سه رکن معروف [[ایمان]]: [[اقرار]] به لسان، [[عمل به ارکان]] و ایمان به جنان ([[قلب]])، بر رکن چهارمی نیز چنگ زده‌اند، و آن، [[تبلیغ]] و نشر [[آیین حق]] و [[اقامه دلیل]] بر مبانی [[دین]] و زدودن آثار [[شک و تردید]] از [[قلوب]] [[بندگان]] خداست. این منادیان با این چهار ~~[[وصف]]،~~ بهترین منادیان جهانند، گرچه گروهی از [[مفسران]] این اوصاف را [[تطبیق]] بر شخص [[پیامبر]] {{صل}}، و یا پیامبر و امامانی که دعوت به سوی حق می‌کردند، و یا خصوص مؤذن‌ها کرده‌اند؛ ولی پیداست، آیه مفهوم وسیع و گسترده‌ای دارد که تمام منادیان توحید را که واجد این صفاتند، فرا می‌گیرد، هر چند [[برترین]] مصداقش شخص پیامبر {{صل}} است (مخصوصاً با توجه به [[زمان]] [[نزول آیه]])، و [[درجه]] بعد، [[ائمه معصومین]] و بعد از آنها، تمام [[علما]] و [[دانشمندان]]، مجاهدین [[راه]] حق، آمرین به معروف و ناهین از منکر و [[مبلغان]] اسلام از هر قشر و گروه، هستند، و این آیه، بشارتی است بزرگ و افتخاری است بی‌نظیر برای همه آنها که می‌توانند به آن دلگرم باشند، و اگر گفته‌اند، در این آیه، [[مدح]] [[بلال حبشی]] [[مؤذن]] مخصوص پیامبر {{صل}} است، نیز به خاطر همین است که او در دورانی تاریک و وحشتناک، نغمه توحید را سرداد و [[جان]] خود را در برابر آن، سپر ساخت، و با [[ایمان راسخ]] و [[استقامت]] کم‌نظیر و [[اعمال صالح]] و تداوم خط صحیح [[اسلام]]، این اوصاف را تکمیل نمود. جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، را دو گونه [[تفسیر]] کرده‌اند: نخست این که: {{متن قرآن\|قَالَ}} در این جا، از ماده “قول” به معنای [[اعتقاد]] است؛ یعنی اعتقاد [[راسخ]] به اسلام دارد. دیگر این که، “قول” در این جا، به همان معنای “سخن گفتن” است؛ یعنی از روی [[افتخار]] و [[مباهات]] به [[آیین پاک]] [[خداوند]]، صدا می‌زند: من از [[مسلمین]] هستم. معنای اول مناسب‌تر است، هر چند جمع هر دو در مفهوم [[آیه]] امکان دارد<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۲۷۸-۲۷۹.</ref>.		هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، زیر عنوان “بدی را با نیکی دفع کن”، می‌فرماید: چه کسی گفتارش بهتر است از آن کس که [[دعوت]] به سوی [[خدا]] می‌کند و [[عمل صالح]] انجام می‌دهد، و می‌گوید: من از [[مسلمانان]] هستم و با تمام وجودم [[اسلام]] را پذیرفته‌ام. گرچه [[آیه]] به صورت استفهام است، ولی پیداست که استفهام، انکاری است؛ یعنی هیچ‌کس سخنش از داعیان به سوی [[الله]] و منادیان [[توحید]] بهتر نیست؛ همان منادیانی که با عمل صالح خویش، [[دعوت]] زبانی خود را تأکید و تثبیت می‌کنند، و با [[اعتقاد]] به اسلام و [[تسلیم]] در برابر [[حق]]، بر عمل صالح خویش صحه می‌گذارند. این آیه با [[صراحت]]، [[بهترین]] گویندگان را کسانی معرفی کرده که دارای این سه وصفند: دعوت به الله، عمل صالح و تسلیم در برابر حق. در [[حقیقت]]، چنین کسانی، علاوه بر سه رکن معروف [[ایمان]]: [[اقرار]] به لسان، [[عمل به ارکان]] و ایمان به جنان ([[قلب]])، بر رکن چهارمی نیز چنگ زده‌اند، و آن، [[تبلیغ]] و نشر [[آیین حق]] و [[اقامه دلیل]] بر مبانی [[دین]] و زدودن آثار [[شک و تردید]] از [[قلوب]] [[بندگان]] خداست. این منادیان با این چهار وصف، بهترین منادیان جهانند، گرچه گروهی از [[مفسران]] این اوصاف را [[تطبیق]] بر شخص [[پیامبر]] {{صل}}، و یا پیامبر و امامانی که دعوت به سوی حق می‌کردند، و یا خصوص مؤذن‌ها کرده‌اند؛ ولی پیداست، آیه مفهوم وسیع و گسترده‌ای دارد که تمام منادیان توحید را که واجد این صفاتند، فرا می‌گیرد، هر چند [[برترین]] مصداقش شخص پیامبر {{صل}} است (مخصوصاً با توجه به [[زمان]] [[نزول آیه]])، و [[درجه]] بعد، [[ائمه معصومین]] و بعد از آنها، تمام [[علما]] و [[دانشمندان]]، مجاهدین [[راه]] حق، آمرین به معروف و ناهین از منکر و [[مبلغان]] اسلام از هر قشر و گروه، هستند، و این آیه، بشارتی است بزرگ و افتخاری است بی‌نظیر برای همه آنها که می‌توانند به آن دلگرم باشند، و اگر گفته‌اند، در این آیه، [[مدح]] [[بلال حبشی]] [[مؤذن]] مخصوص پیامبر {{صل}} است، نیز به خاطر همین است که او در دورانی تاریک و وحشتناک، نغمه توحید را سرداد و [[جان]] خود را در برابر آن، سپر ساخت، و با [[ایمان راسخ]] و [[استقامت]] کم‌نظیر و [[اعمال صالح]] و تداوم خط صحیح [[اسلام]]، این اوصاف را تکمیل نمود. جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، را دو گونه [[تفسیر]] کرده‌اند: نخست این که: {{متن قرآن\|قَالَ}} در این جا، از ماده “قول” به معنای [[اعتقاد]] است؛ یعنی اعتقاد [[راسخ]] به اسلام دارد. دیگر این که، “قول” در این جا، به همان معنای “سخن گفتن” است؛ یعنی از روی [[افتخار]] و [[مباهات]] به [[آیین پاک]] [[خداوند]]، صدا می‌زند: من از [[مسلمین]] هستم. معنای اول مناسب‌تر است، هر چند جمع هر دو در مفهوم [[آیه]] امکان دارد<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۲۷۸-۲۷۹.</ref>.

	هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل می‌فرماید: آیه بعد، بیان گویایی است از [[اجر]] و [[پاداش]] این گروه از [[مؤمنان]] [[شکرگزار]] صالح‌العمل و [[توبه]] کار، که به سه پاداش مهم در آن اشاره شده است؛ نخست می‌فرماید: آنها کسانی هستند که ما [[بهترین]] اعمالشان را قبول می‌کنیم: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}}. چه بشارتی از این بالاتر که [[خداوند بزرگ]] و [[قادر]] و [[منان]] عمل [[بنده]] [[ضعیف]] و ناچیز را پذیرا شود که این خود، گذشته از آثار دیگر، افتخاری است بزرگ، و موهبتی است عالی و [[معنوی]]! با این که خداوند همه [[اعمال نیک]] را می‌پذیرد؛ چرا می‌گوید: بهترین [[اعمال]] آنها را پذیرا می‌شود؟ در پاسخ این سؤال، جمعی از [[مفسران]] گفته‌اند: منظور از بهترین اعمال، [[واجبات]] و [[مستحبات]] است، در برابر مباحات که اعمال خوبی است، اما چیزی نیست که مورد پذیرش واقع شود و اجر و ثوابی به آن تعلق گیرد. پاسخ دیگر این که: خداوند بهترین اعمال آنها را معیار پذیرش قرار می‌دهد، و حتی اعمال [[درجه]] دو و کم اهمیت آنها را به [[حساب اعمال]] [[درجه]] یک، به [[فضل]] و رحمتش می‌گذارد. این درست به آن می‌ماند که خریداری به عنوان فضل و [[کرم]]، اجناس متفاوتی را که از طرف فروشنده‌ای عرضه شده است، به جای جنس اعلا [[محاسبه]] کند، و از فضل و [[لطف خداوند]]، هر چه گفته شود، عجیب نیست.		هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل می‌فرماید: آیه بعد، بیان گویایی است از [[اجر]] و [[پاداش]] این گروه از [[مؤمنان]] [[شکرگزار]] صالح‌العمل و [[توبه]] کار، که به سه پاداش مهم در آن اشاره شده است؛ نخست می‌فرماید: آنها کسانی هستند که ما [[بهترین]] اعمالشان را قبول می‌کنیم: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}}. چه بشارتی از این بالاتر که [[خداوند بزرگ]] و [[قادر]] و [[منان]] عمل [[بنده]] [[ضعیف]] و ناچیز را پذیرا شود که این خود، گذشته از آثار دیگر، افتخاری است بزرگ، و موهبتی است عالی و [[معنوی]]! با این که خداوند همه [[اعمال نیک]] را می‌پذیرد؛ چرا می‌گوید: بهترین [[اعمال]] آنها را پذیرا می‌شود؟ در پاسخ این سؤال، جمعی از [[مفسران]] گفته‌اند: منظور از بهترین اعمال، [[واجبات]] و [[مستحبات]] است، در برابر مباحات که اعمال خوبی است، اما چیزی نیست که مورد پذیرش واقع شود و اجر و ثوابی به آن تعلق گیرد. پاسخ دیگر این که: خداوند بهترین اعمال آنها را معیار پذیرش قرار می‌دهد، و حتی اعمال [[درجه]] دو و کم اهمیت آنها را به [[حساب اعمال]] [[درجه]] یک، به [[فضل]] و رحمتش می‌گذارد. این درست به آن می‌ماند که خریداری به عنوان فضل و [[کرم]]، اجناس متفاوتی را که از طرف فروشنده‌ای عرضه شده است، به جای جنس اعلا [[محاسبه]] کند، و از فضل و [[لطف خداوند]]، هر چه گفته شود، عجیب نیست.
خط ۲۵۲:		خط ۲۵۲:

	==== نکاتی در [[تدبر]] آیه شریفه ====		==== نکاتی در [[تدبر]] آیه شریفه ====
	# به [[دلیل]] قوله: {{متن قرآن\|إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«من به سوی تو بازگشته‌ام و من از فرمانبردارانم» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> که در ذیل آیه قبل، آیه پانزدهم، آمده است، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ}} فی قوله: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ}}، اشاره است به کسانی که از [[مسلمانان]] بوده و به سوی [[پروردگار متعال]] [[توبه]] می‌کنند، و با این ~~[[وصف]]،~~ اعمال واجب و مستحب کسانی مورد قبول [[خدای متعال]] قرار می‌گیرد که [[مسلمان]] و توبه کار باشند.		# به [[دلیل]] قوله: {{متن قرآن\|إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«من به سوی تو بازگشته‌ام و من از فرمانبردارانم» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> که در ذیل آیه قبل، آیه پانزدهم، آمده است، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ}} فی قوله: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ}}، اشاره است به کسانی که از [[مسلمانان]] بوده و به سوی [[پروردگار متعال]] [[توبه]] می‌کنند، و با این وصف، اعمال واجب و مستحب کسانی مورد قبول [[خدای متعال]] قرار می‌گیرد که [[مسلمان]] و توبه کار باشند.
	#{{متن قرآن\|نَتَقَبَّلُ}}از باب تفعل است، و معنای آن، دلالت بر مطاوعه؛ یعنی قبول کردن دارد، و لذا معنای صدر آیه چنین می‌شود. این مسلمانان توبه‌کار، کسانی هستند که ما اعمال واجب و مستحب ایشان را قبول کرده و از گناهانشان در می‌گذریم، و با توجه و دقت در این معناست که [[لطف]] و [[رحمت]] [[پروردگار]] [[قادر]] [[بی‌نیاز]] را نسبت به [[بندگان]] [[ضعیف]]، اما [[مؤمن]] تایب، در می‌یابیم.		#{{متن قرآن\|نَتَقَبَّلُ}}از باب تفعل است، و معنای آن، دلالت بر مطاوعه؛ یعنی قبول کردن دارد، و لذا معنای صدر آیه چنین می‌شود. این مسلمانان توبه‌کار، کسانی هستند که ما اعمال واجب و مستحب ایشان را قبول کرده و از گناهانشان در می‌گذریم، و با توجه و دقت در این معناست که [[لطف]] و [[رحمت]] [[پروردگار]] [[قادر]] [[بی‌نیاز]] را نسبت به [[بندگان]] [[ضعیف]]، اما [[مؤمن]] تایب، در می‌یابیم.
	# مراد از قوله: {{متن قرآن\|أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}} در [[آیه شریفه]]، [[اعمال]] صالحی است که مورد [[رضایت]] [[خدای تعالی]] باشد، و این معنا به دلالت ذیل [[آیه]] قبل، آیه پانزدهم، فی قوله: {{متن قرآن\|وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}<ref>«و کردار شایسته‌ای که تو را خشنود کند به جای آرم و برای من، در دودمانم شایستگی قرار بده» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> می‌باشد، که در آن از خدای تعالی درخواست می‌کند، عمل صالحی را انجام دهد که مورد [[خشنودی]] او باشد، و این درخواست را برای [[فرزندان]] خود هم دارد: {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۸۹.</ref>		# مراد از قوله: {{متن قرآن\|أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}} در [[آیه شریفه]]، [[اعمال]] صالحی است که مورد [[رضایت]] [[خدای تعالی]] باشد، و این معنا به دلالت ذیل [[آیه]] قبل، آیه پانزدهم، فی قوله: {{متن قرآن\|وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}<ref>«و کردار شایسته‌ای که تو را خشنود کند به جای آرم و برای من، در دودمانم شایستگی قرار بده» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> می‌باشد، که در آن از خدای تعالی درخواست می‌کند، عمل صالحی را انجام دهد که مورد [[خشنودی]] او باشد، و این درخواست را برای [[فرزندان]] خود هم دارد: {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۸۹.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:11:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:36:18Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:22:45Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۲
خط ۲۸۴:		خط ۲۸۴:
	#البته، [[ابرار]] هستند که از عذاب [[روز قیامت]] خوف دارند: {{متن قرآن\|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا * عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا * يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا}}<ref>«نیکان از پیاله‌ای می‌نوشند که آمیخته به بوی خوش است * از چشمه‌ای که بندگان خداوند از آن می‌آشامند آن را به خواست خود روان می‌سازند * به پیمان خود وفا می‌کنند و از روزی می‌هراسند که شرّ آن همه‌گیر است» سوره انسان، آیه ۵-۱۲.</ref>.		#البته، [[ابرار]] هستند که از عذاب [[روز قیامت]] خوف دارند: {{متن قرآن\|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا * عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا * يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا}}<ref>«نیکان از پیاله‌ای می‌نوشند که آمیخته به بوی خوش است * از چشمه‌ای که بندگان خداوند از آن می‌آشامند آن را به خواست خود روان می‌سازند * به پیمان خود وفا می‌کنند و از روزی می‌هراسند که شرّ آن همه‌گیر است» سوره انسان، آیه ۵-۱۲.</ref>.
	# بهشت [[مسکن]] و [[پناهگاه]] آن کسی است که از جلال و مرتبه [[پروردگار]] خایف باشد و نفس را از هوس‌های [[نفسانی]] نمی‌کند: {{متن قرآن\|وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى * فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَى}}<ref>«و اما آنکه از ایستادن در پیشگاه پروردگارش پروا کرده و روان خود را از خواهش (ناروا) بازداشته باشد * تنها بهشت جایگاه اوست» سوره نازعات، آیه ۴۰-۴۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۹۰.</ref>		# بهشت [[مسکن]] و [[پناهگاه]] آن کسی است که از جلال و مرتبه [[پروردگار]] خایف باشد و نفس را از هوس‌های [[نفسانی]] نمی‌کند: {{متن قرآن\|وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى * فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَى}}<ref>«و اما آنکه از ایستادن در پیشگاه پروردگارش پروا کرده و روان خود را از خواهش (ناروا) بازداشته باشد * تنها بهشت جایگاه اوست» سوره نازعات، آیه ۴۰-۴۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۹۰.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:07:00Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱: خط ۱:

{{نبوت}}
{{نبوت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[حسن سلوک]]''' است. "'''حسن سلوک'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حسن سلوک در قرآن]] - [[حسن سلوک در حدیث]] - [[حسن سلوک در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = حسن سلوک

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حسن سلوک (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = حسن سلوک

| مداخل مرتبط = [[حسن سلوک در قرآن]] - [[حسن سلوک در حدیث]] - [[حسن سلوک در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = حسن سلوک (پرسش)

}}

==تنظیم آیات احسن به ترتیب مصحفی آن==
==تنظیم آیات احسن به ترتیب مصحفی آن==

Wasity: جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد'

2022-04-08T12:30:48Z

جایگزینی متن - 'ابومحمد' به 'ابومحمد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:
	#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.		#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.
	#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که ابومحمد [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.		#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'احتجاج طبرسی' به 'الاحتجاج طبرسی'

2022-01-02T15:10:13Z

جایگزینی متن - 'احتجاج طبرسی' به 'الاحتجاج طبرسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۰
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:
	#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.		#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.
	#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#در کتاب [[~~احتجاج~~]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.		#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T20:04:19Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۳۴
خط ۲۸۹:		خط ۲۸۹:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:حسن سلوک]]		[[رده:حسن سلوک]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T17:57:43Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۲۷
خط ۲۸۴:		خط ۲۸۴:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100560.jpg\|22px]] [[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ قرآن''']]		# [[پرونده:1100560.jpg\|22px]] [[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ قرآن''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

2021-12-16T16:46:41Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۶
خط ۱:		خط ۱:

	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[حسن سلوک]]''' است. "'''حسن سلوک'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[حسن سلوک]]''' است. "'''حسن سلوک'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل، چنین می‌فرماید: سپس به [[پیامبر]] {{صل}} [[دستور]] می‌دهد که با این گروه [[مدارا]] کن و بدی‌های آنها را با [[عفو و گذشت]] و [[نیکی]] دفع کن، و سخنان نامطلوب آنها را با [[بهترین]] [[منطق]] پاسخ گو: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} در این [[راه]]، [[عجله]] و شتابی نداشته باش و بدان: ما به آنچه آنها می‌گویند و توصیف می‌کنند، آگاه‌تریم: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ}}. می‌دانیم حرکات [[ناشایست]] و گفتار [[خشن]] و انواع [[اذیت]] و [[آزار]] آنها تو را ناراحت می‌کند، اما تو [[وظیفه]] نداری که در برابر آن خشونت‌ها و زشت‌گویی‌ها، [[مقابله به مثل]] کنی؛ تو [[بدی]] را با نیکی پاسخ ده که این خود، یکی از موثرترین روش‌ها برای بیدارکردن غافلان و فریب‌خوردگان است<ref>تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۳۰۶-۳۰۷.</ref>.		نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل، چنین می‌فرماید: سپس به [[پیامبر]] {{صل}} [[دستور]] می‌دهد که با این گروه [[مدارا]] کن و بدی‌های آنها را با [[عفو و گذشت]] و [[نیکی]] دفع کن، و سخنان نامطلوب آنها را با [[بهترین]] [[منطق]] پاسخ گو: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} در این [[راه]]، [[عجله]] و شتابی نداشته باش و بدان: ما به آنچه آنها می‌گویند و توصیف می‌کنند، آگاه‌تریم: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ}}. می‌دانیم حرکات [[ناشایست]] و گفتار [[خشن]] و انواع [[اذیت]] و [[آزار]] آنها تو را ناراحت می‌کند، اما تو [[وظیفه]] نداری که در برابر آن خشونت‌ها و زشت‌گویی‌ها، [[مقابله به مثل]] کنی؛ تو [[بدی]] را با نیکی پاسخ ده که این خود، یکی از موثرترین روش‌ها برای بیدارکردن غافلان و فریب‌خوردگان است<ref>تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۳۰۶-۳۰۷.</ref>.

	هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، زیر عنوان “بدی را با نیکی دفع کن”، می‌فرماید: چه کسی گفتارش بهتر است از آن کس که [[دعوت]] به سوی [[خدا]] می‌کند و [[عمل صالح]] انجام می‌دهد، و می‌گوید: من از [[مسلمانان]] هستم و با تمام وجودم [[اسلام]] را پذیرفته‌ام. گرچه [[آیه]] به صورت استفهام است، ولی پیداست که استفهام، انکاری است؛ یعنی هیچ‌کس سخنش از داعیان به سوی [[الله]] و منادیان [[توحید]] بهتر نیست؛ همان منادیانی که با عمل صالح خویش، [[دعوت]] زبانی خود را تأکید و تثبیت می‌کنند، و با [[اعتقاد]] به اسلام و [[تسلیم]] در برابر [[حق]]، بر عمل صالح خویش صحه می‌گذارند. این آیه با [[صراحت]]، [[بهترین]] گویندگان را کسانی معرفی کرده که دارای این سه وصفند: دعوت به الله، عمل صالح و تسلیم در برابر حق. در [[حقیقت]]، چنین کسانی، علاوه بر سه رکن معروف [[ایمان]]: [[اقرار]] به لسان، [[عمل به ارکان]] و ایمان به جنان ([[قلب]])، بر رکن چهارمی نیز چنگ زده‌اند، و آن، [[تبلیغ]] و نشر [[آیین حق]] و [[اقامه دلیل]] بر مبانی [[دین]] و زدودن آثار [[شک و تردید]] از [[قلوب]] [[بندگان]] خداست. این منادیان با این چهار ~~[[وصف]]،~~ بهترین منادیان جهانند، گرچه گروهی از [[مفسران]] این اوصاف را [[تطبیق]] بر شخص [[پیامبر]] {{صل}}، و یا پیامبر و امامانی که دعوت به سوی حق می‌کردند، و یا خصوص مؤذن‌ها کرده‌اند؛ ولی پیداست، آیه مفهوم وسیع و گسترده‌ای دارد که تمام منادیان توحید را که واجد این صفاتند، فرا می‌گیرد، هر چند [[برترین]] مصداقش شخص پیامبر {{صل}} است (مخصوصاً با توجه به [[زمان]] [[نزول آیه]])، و [[درجه]] بعد، [[ائمه معصومین]] و بعد از آنها، تمام [[علما]] و [[دانشمندان]]، مجاهدین [[راه]] حق، آمرین به معروف و ناهین از منکر و [[مبلغان]] اسلام از هر قشر و گروه، هستند، و این آیه، بشارتی است بزرگ و افتخاری است بی‌نظیر برای همه آنها که می‌توانند به آن دلگرم باشند، و اگر گفته‌اند، در این آیه، [[مدح]] [[بلال حبشی]] [[مؤذن]] مخصوص پیامبر {{صل}} است، نیز به خاطر همین است که او در دورانی تاریک و وحشتناک، نغمه توحید را سرداد و [[جان]] خود را در برابر آن، سپر ساخت، و با [[ایمان راسخ]] و [[استقامت]] کم‌نظیر و [[اعمال صالح]] و تداوم خط صحیح [[اسلام]]، این اوصاف را تکمیل نمود. جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، را دو گونه [[تفسیر]] کرده‌اند: نخست این که: {{متن قرآن\|قَالَ}} در این جا، از ماده “قول” به معنای [[اعتقاد]] است؛ یعنی اعتقاد [[راسخ]] به اسلام دارد. دیگر این که، “قول” در این جا، به همان معنای “سخن گفتن” است؛ یعنی از روی [[افتخار]] و [[مباهات]] به [[آیین پاک]] [[خداوند]]، صدا می‌زند: من از [[مسلمین]] هستم. معنای اول مناسب‌تر است، هر چند جمع هر دو در مفهوم [[آیه]] امکان دارد<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۲۷۸-۲۷۹.</ref>.		هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، زیر عنوان “بدی را با نیکی دفع کن”، می‌فرماید: چه کسی گفتارش بهتر است از آن کس که [[دعوت]] به سوی [[خدا]] می‌کند و [[عمل صالح]] انجام می‌دهد، و می‌گوید: من از [[مسلمانان]] هستم و با تمام وجودم [[اسلام]] را پذیرفته‌ام. گرچه [[آیه]] به صورت استفهام است، ولی پیداست که استفهام، انکاری است؛ یعنی هیچ‌کس سخنش از داعیان به سوی [[الله]] و منادیان [[توحید]] بهتر نیست؛ همان منادیانی که با عمل صالح خویش، [[دعوت]] زبانی خود را تأکید و تثبیت می‌کنند، و با [[اعتقاد]] به اسلام و [[تسلیم]] در برابر [[حق]]، بر عمل صالح خویش صحه می‌گذارند. این آیه با [[صراحت]]، [[بهترین]] گویندگان را کسانی معرفی کرده که دارای این سه وصفند: دعوت به الله، عمل صالح و تسلیم در برابر حق. در [[حقیقت]]، چنین کسانی، علاوه بر سه رکن معروف [[ایمان]]: [[اقرار]] به لسان، [[عمل به ارکان]] و ایمان به جنان ([[قلب]])، بر رکن چهارمی نیز چنگ زده‌اند، و آن، [[تبلیغ]] و نشر [[آیین حق]] و [[اقامه دلیل]] بر مبانی [[دین]] و زدودن آثار [[شک و تردید]] از [[قلوب]] [[بندگان]] خداست. این منادیان با این چهار وصف، بهترین منادیان جهانند، گرچه گروهی از [[مفسران]] این اوصاف را [[تطبیق]] بر شخص [[پیامبر]] {{صل}}، و یا پیامبر و امامانی که دعوت به سوی حق می‌کردند، و یا خصوص مؤذن‌ها کرده‌اند؛ ولی پیداست، آیه مفهوم وسیع و گسترده‌ای دارد که تمام منادیان توحید را که واجد این صفاتند، فرا می‌گیرد، هر چند [[برترین]] مصداقش شخص پیامبر {{صل}} است (مخصوصاً با توجه به [[زمان]] [[نزول آیه]])، و [[درجه]] بعد، [[ائمه معصومین]] و بعد از آنها، تمام [[علما]] و [[دانشمندان]]، مجاهدین [[راه]] حق، آمرین به معروف و ناهین از منکر و [[مبلغان]] اسلام از هر قشر و گروه، هستند، و این آیه، بشارتی است بزرگ و افتخاری است بی‌نظیر برای همه آنها که می‌توانند به آن دلگرم باشند، و اگر گفته‌اند، در این آیه، [[مدح]] [[بلال حبشی]] [[مؤذن]] مخصوص پیامبر {{صل}} است، نیز به خاطر همین است که او در دورانی تاریک و وحشتناک، نغمه توحید را سرداد و [[جان]] خود را در برابر آن، سپر ساخت، و با [[ایمان راسخ]] و [[استقامت]] کم‌نظیر و [[اعمال صالح]] و تداوم خط صحیح [[اسلام]]، این اوصاف را تکمیل نمود. جمله {{متن قرآن\|وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}، را دو گونه [[تفسیر]] کرده‌اند: نخست این که: {{متن قرآن\|قَالَ}} در این جا، از ماده “قول” به معنای [[اعتقاد]] است؛ یعنی اعتقاد [[راسخ]] به اسلام دارد. دیگر این که، “قول” در این جا، به همان معنای “سخن گفتن” است؛ یعنی از روی [[افتخار]] و [[مباهات]] به [[آیین پاک]] [[خداوند]]، صدا می‌زند: من از [[مسلمین]] هستم. معنای اول مناسب‌تر است، هر چند جمع هر دو در مفهوم [[آیه]] امکان دارد<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۲۷۸-۲۷۹.</ref>.

	هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل می‌فرماید: آیه بعد، بیان گویایی است از [[اجر]] و [[پاداش]] این گروه از [[مؤمنان]] [[شکرگزار]] صالح‌العمل و [[توبه]] کار، که به سه پاداش مهم در آن اشاره شده است؛ نخست می‌فرماید: آنها کسانی هستند که ما [[بهترین]] اعمالشان را قبول می‌کنیم: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}}. چه بشارتی از این بالاتر که [[خداوند بزرگ]] و [[قادر]] و [[منان]] عمل [[بنده]] [[ضعیف]] و ناچیز را پذیرا شود که این خود، گذشته از آثار دیگر، افتخاری است بزرگ، و موهبتی است عالی و [[معنوی]]! با این که خداوند همه [[اعمال نیک]] را می‌پذیرد؛ چرا می‌گوید: بهترین [[اعمال]] آنها را پذیرا می‌شود؟ در پاسخ این سؤال، جمعی از [[مفسران]] گفته‌اند: منظور از بهترین اعمال، [[واجبات]] و [[مستحبات]] است، در برابر مباحات که اعمال خوبی است، اما چیزی نیست که مورد پذیرش واقع شود و اجر و ثوابی به آن تعلق گیرد. پاسخ دیگر این که: خداوند بهترین اعمال آنها را معیار پذیرش قرار می‌دهد، و حتی اعمال [[درجه]] دو و کم اهمیت آنها را به [[حساب اعمال]] [[درجه]] یک، به [[فضل]] و رحمتش می‌گذارد. این درست به آن می‌ماند که خریداری به عنوان فضل و [[کرم]]، اجناس متفاوتی را که از طرف فروشنده‌ای عرضه شده است، به جای جنس اعلا [[محاسبه]] کند، و از فضل و [[لطف خداوند]]، هر چه گفته شود، عجیب نیست.		هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ}}، در ادامه [[تفسیر آیه]] قبل می‌فرماید: آیه بعد، بیان گویایی است از [[اجر]] و [[پاداش]] این گروه از [[مؤمنان]] [[شکرگزار]] صالح‌العمل و [[توبه]] کار، که به سه پاداش مهم در آن اشاره شده است؛ نخست می‌فرماید: آنها کسانی هستند که ما [[بهترین]] اعمالشان را قبول می‌کنیم: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}}. چه بشارتی از این بالاتر که [[خداوند بزرگ]] و [[قادر]] و [[منان]] عمل [[بنده]] [[ضعیف]] و ناچیز را پذیرا شود که این خود، گذشته از آثار دیگر، افتخاری است بزرگ، و موهبتی است عالی و [[معنوی]]! با این که خداوند همه [[اعمال نیک]] را می‌پذیرد؛ چرا می‌گوید: بهترین [[اعمال]] آنها را پذیرا می‌شود؟ در پاسخ این سؤال، جمعی از [[مفسران]] گفته‌اند: منظور از بهترین اعمال، [[واجبات]] و [[مستحبات]] است، در برابر مباحات که اعمال خوبی است، اما چیزی نیست که مورد پذیرش واقع شود و اجر و ثوابی به آن تعلق گیرد. پاسخ دیگر این که: خداوند بهترین اعمال آنها را معیار پذیرش قرار می‌دهد، و حتی اعمال [[درجه]] دو و کم اهمیت آنها را به [[حساب اعمال]] [[درجه]] یک، به [[فضل]] و رحمتش می‌گذارد. این درست به آن می‌ماند که خریداری به عنوان فضل و [[کرم]]، اجناس متفاوتی را که از طرف فروشنده‌ای عرضه شده است، به جای جنس اعلا [[محاسبه]] کند، و از فضل و [[لطف خداوند]]، هر چه گفته شود، عجیب نیست.
خط ۲۵۲:		خط ۲۵۲:

	==== نکاتی در [[تدبر]] آیه شریفه ====		==== نکاتی در [[تدبر]] آیه شریفه ====
	# به [[دلیل]] قوله: {{متن قرآن\|إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«من به سوی تو بازگشته‌ام و من از فرمانبردارانم» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> که در ذیل آیه قبل، آیه پانزدهم، آمده است، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ}} فی قوله: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ}}، اشاره است به کسانی که از [[مسلمانان]] بوده و به سوی [[پروردگار متعال]] [[توبه]] می‌کنند، و با این ~~[[وصف]]،~~ اعمال واجب و مستحب کسانی مورد قبول [[خدای متعال]] قرار می‌گیرد که [[مسلمان]] و توبه کار باشند.		# به [[دلیل]] قوله: {{متن قرآن\|إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«من به سوی تو بازگشته‌ام و من از فرمانبردارانم» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> که در ذیل آیه قبل، آیه پانزدهم، آمده است، {{متن قرآن\|أُولَئِكَ}} فی قوله: {{متن قرآن\|أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ}}، اشاره است به کسانی که از [[مسلمانان]] بوده و به سوی [[پروردگار متعال]] [[توبه]] می‌کنند، و با این وصف، اعمال واجب و مستحب کسانی مورد قبول [[خدای متعال]] قرار می‌گیرد که [[مسلمان]] و توبه کار باشند.
	#{{متن قرآن\|نَتَقَبَّلُ}}از باب تفعل است، و معنای آن، دلالت بر مطاوعه؛ یعنی قبول کردن دارد، و لذا معنای صدر آیه چنین می‌شود. این مسلمانان توبه‌کار، کسانی هستند که ما اعمال واجب و مستحب ایشان را قبول کرده و از گناهانشان در می‌گذریم، و با توجه و دقت در این معناست که [[لطف]] و [[رحمت]] [[پروردگار]] [[قادر]] [[بی‌نیاز]] را نسبت به [[بندگان]] [[ضعیف]]، اما [[مؤمن]] تایب، در می‌یابیم.		#{{متن قرآن\|نَتَقَبَّلُ}}از باب تفعل است، و معنای آن، دلالت بر مطاوعه؛ یعنی قبول کردن دارد، و لذا معنای صدر آیه چنین می‌شود. این مسلمانان توبه‌کار، کسانی هستند که ما اعمال واجب و مستحب ایشان را قبول کرده و از گناهانشان در می‌گذریم، و با توجه و دقت در این معناست که [[لطف]] و [[رحمت]] [[پروردگار]] [[قادر]] [[بی‌نیاز]] را نسبت به [[بندگان]] [[ضعیف]]، اما [[مؤمن]] تایب، در می‌یابیم.
	# مراد از قوله: {{متن قرآن\|أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}} در [[آیه شریفه]]، [[اعمال]] صالحی است که مورد [[رضایت]] [[خدای تعالی]] باشد، و این معنا به دلالت ذیل [[آیه]] قبل، آیه پانزدهم، فی قوله: {{متن قرآن\|وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}<ref>«و کردار شایسته‌ای که تو را خشنود کند به جای آرم و برای من، در دودمانم شایستگی قرار بده» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> می‌باشد، که در آن از خدای تعالی درخواست می‌کند، عمل صالحی را انجام دهد که مورد [[خشنودی]] او باشد، و این درخواست را برای [[فرزندان]] خود هم دارد: {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۸۹.</ref>		# مراد از قوله: {{متن قرآن\|أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا}} در [[آیه شریفه]]، [[اعمال]] صالحی است که مورد [[رضایت]] [[خدای تعالی]] باشد، و این معنا به دلالت ذیل [[آیه]] قبل، آیه پانزدهم، فی قوله: {{متن قرآن\|وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}<ref>«و کردار شایسته‌ای که تو را خشنود کند به جای آرم و برای من، در دودمانم شایستگی قرار بده» سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> می‌باشد، که در آن از خدای تعالی درخواست می‌کند، عمل صالحی را انجام دهد که مورد [[خشنودی]] او باشد، و این درخواست را برای [[فرزندان]] خود هم دارد: {{متن قرآن\|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي}}.<ref>[[عبدالنبی امامی\|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)\|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۵۸۹.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:
	#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.		#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.
	#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که ابومحمد [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.		#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۰
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:
	#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.		#در [[کتاب کافی]] [[علی بن ابراهیم]] با اسنادش از ابی‌عمر، و [[زبیری]] از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] نموده‌اند که آن بزرگوار بعد از بیان [[حدیثی]] و ثنا بر [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ {{متن حدیث\|يَعْنِي‏ بِالْقُرْآنِ‏}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۴، ح۲۶۴.</ref>.
	#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن رئاب]]، و او از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}} روایت کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|و الله نحن‏ السبيل‏ الذي‏ أمركم‏ الله‏ باتباعه‏. قوله: {{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} قال: بالقرآن}}؛ یعنی به [[خدای عزوجل]] [[سوگند]] که ما هستیم آن طریقی که [[خدای تعالی]] شما را امر به [[تبعیت]] از آن نموده است. فرموده خدای تعالی:{{متن قرآن\|وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}؛ یعنی به وسیله [[قرآن]]<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۵؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#در کتاب [[~~احتجاج~~]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.		#در کتاب [[الاحتجاج]] [[طبرسی]] آمده است: که [[ابومحمد]] [[عسکری]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|ذكر عند الصادق{{ع}} الجدال في الدين و ان [[رسول الله]]{{صل}} و الأئمة{{عم}} نهوا عنه فقال الصادق{{ع}}: لم‏ ينه‏ مطلقا و لكنه‏ نهى‏ عن الجدال بغير التي هي أحسن أما تسمعون قوله تعالى: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فالجدال بالتي هي أحسن قد قرنه العلماء بالدين، و الجدال بغير التي هي أحسن [[محرم]] حرمه [[الله]] على شيعتنا، و اما الجدال بالتي هي أحسن فهو ما امر الله تعالى به نبيه أن يجادل به من جحد البعث بعد الموت، و إحياؤه له، فقال الله حاكيا عنه: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}<ref>«و برای ما مثالی آورد و آفرینش خود را به فراموشی سپرد؛ گفت: چه کسی استخوان‌هایی را که پوسیده است زنده می‌گرداند؟» سوره یس، آیه ۷۸.</ref> فقال [[الله]] في الرد عليه: “قل- يا [[محمد]]- {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>«بگو: همان کس که آن را نخست آفرید زنده‌اش می‌گرداند و او به (حال) هر آفریده‌ای داناست» سوره یس، آیه ۷۹.</ref>}}: نزد [[امام صادق]]{{ع}} از [[جدال]] در [[دین]] سخن به میان آمد و این که [[پیامبر خدا]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} از آن [[نهی]] فرموده‌اند. پس آن [[حضرت]]{{ع}} فرمود: از آن، مطلقاً نهی نشده؛ لکن آن جدالی که به غیر احسن است، از آن نهی شده است. آیا این قول [[خدای تعالی]] را نشنیده‌ای که فرمود: {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}، پس آن جدالی که احسن است، جدالی است که [[علمای دین]] با آن قرینند، و آن جدالی که جدال غیر احسن است، حرامی است که خدای تعالی بر [[پیروان]] ما آن را [[حرام]] نموده است، و آن جدالی که احسن است، همان است که خدای تعالی آن را به پیامبرش امر فرموده به این که: با کسی که [[بعث]] بعد از [[مرگ]] را و زنده کردن او را نسبت به آن گوینده کذایی [[انکار]] می‌کند، [[مجادله]] نماید. سپس در حالی که از آن فرد حکایت می‌کرد، فرمود: {{متن قرآن\|وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ}}. بعد خدای تعالی در رد بر او فرمود: “قُلْ” (ای محمد!) {{متن قرآن\|يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ}}<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۹۵، ح۲۶۶؛ برهان، ص۵۸۵.</ref>.
	#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.		#ابن‌مردویه، از [[ابی‌لیلی اشعری]] [[اخراج]] نمود که پیامبر خدا{{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|تمسکوا بطاعة ائمتکم و لا تخالفوهم؛ فان طاعتهم طاعة الله و معصیتهم معصیة الله؛ فان الله انما بعثنی ادعو الی سبیله بالحکمة والموعظة الحسنه، فمن خالفنی فی ذلک، فهو من الهالکین، و قد برئت منه ذمة الله و ذمة رسوله، و من ولی من امرکم شیئا فعمل بغیر ذلک، فعلیة لعنة الله و الملائکة و الناس اجمعین}}؛ یعنی به [[اطاعت]] امامانتان چنگ بزنید و با آنان [[مخالفت]] ننمایید؛ البته، [[اطاعت]] از آنان [[اطاعت از خدا]] بوده و [[نافرمانی]] از آنان، [[معصیت]] خداست. پس همانا [[خدا]] مرا [[مبعوث]] فرمود تا با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[حسنه]] به [[دین]] او [[دعوت]] کنم. پس هر کس در این امر، خلاف من عمل کند، او از هلاک شوندگان است و از او بیزارم و [[ذمه]] [[خدای متعال]] و ذمه رسولش از او برداشته شود، و هر که بر چیزی از امر شما [[ولایت]] یابد، بعد به غیر آن عمل نماید، پس [[لعنت خدا]]، [[فرشتگان]] و [[مردم]]، همه آنان، بر او خواهد بود<ref>درالمنثور، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} هم فرموده: در [[کتاب کافی]] با اسنادش از ابن‌محبوب، و او از بعض [[اصحاب]]، [[روایت]] کند که [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، فرمود: {{متن حدیث\|بعث أمير المؤمنين{{ع}} الى [[بشر]] بن عطارد التيمي‏ في‏ كلام‏ بلغه‏ فمر به [[رسول]] أمير المؤمنين{{ع}} في بنى أسد و أخذه، فقام اليه نعيم بن دجاجة الأسدي فأفلته‏ فبعث اليه أمير المؤمنين{{ع}} فأتوه به و امر به أن يضرب فقال نعيم: أما و [[الله]] ان المقام معك لذل و ان فراقك لكفر؟ قال: فلما [[سمع]] ذلك منه قال له: قد عفونا عنك ان الله عز و جل يقول: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}} اما قولك: ان المقام معك لذل فسيئة اكتسبتها، و اما قولك: و ان فراقك لكفر فحسنة اكتسبتها فهذه بهذه فأمر ان يخلى عنه}}؛ یعنی [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرستاده‌ای را به سوی بشر بن عطارد تیمی که سخنی از او به آن [[حضرت]] رسیده بود، فرستاد. پس آن فرستاده امیرالمؤمنین{{ع}}، در [[بنی اسد]] بر او گذر کرد و او را دستگیر نمود. [[نعیم بن دجاجه اسدی]] به پاخاست و آنچه در دستش بود، بیرون آورد. امیرالمؤمنین{{ع}} در تعقیب او فرستاد. پس [[نعیم]] را آوردند، و آن حضرت بر زدن او [[دستور]] فرمود. نعیم گفت: به خدا [[سوگند]] که بودن با تو [[ذلت]] آور، و جدایی از تو [[کفر]] است. پس همین که [[حضرت]] این سخن را شنید، فرمود: تو را مورد [[عفو]] قرار دادیم؛ زیرا [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ}}؛ اما این سخنت که: “بودن با تو ذلت‌آور است”، سخن [[بدی]] است که تو آن را کسب کردی، و این سخنت که: جدایی از تو کفر است”، سخن خوبی است که تو آن را کسب کردی. پس آن بدی به واسطه این خوبی دفع می‌شود. بعد حضرت [[دستور]] داد، از او دست کشند<ref>نورالثقلین، ج۳، ص۵۵۱، ح۱۱۱.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۱۲۱:		خط ۱۲۱:
	#در کتاب [[معانی الاخبار]]، با اسنادش تا [[ابان]]، و او از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] کند که آن بزرگوار درباره قول [[خدای عزوجل]]: {{متن قرآن\|صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً}}، فرمود: {{متن حدیث\|هِيَ‏ الْإِسْلَامُ‏}}؛ یعنی آن، [[دین مبین اسلام]] است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۱۳۲؛ برهان، ص۱۰۰.</ref>.		#در کتاب [[معانی الاخبار]]، با اسنادش تا [[ابان]]، و او از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] کند که آن بزرگوار درباره قول [[خدای عزوجل]]: {{متن قرآن\|صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً}}، فرمود: {{متن حدیث\|هِيَ‏ الْإِسْلَامُ‏}}؛ یعنی آن، [[دین مبین اسلام]] است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۱۳۲؛ برهان، ص۱۰۰.</ref>.
	#در [[روایات]] دیگری، [[محمد بن مسلم]] و [[حمران]]، از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}}، و ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً}}، نقل نموده که آنها فرموده‌اند: {{متن حدیث\|الصِّبْغَةُ هِيَ‏ الْإِسْلَامُ‏}}؛ یعنی [[صبغه]] همان دین مبین اسلام است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۱۳۲؛ برهان، ص۱۰۰.</ref>.		#در [[روایات]] دیگری، [[محمد بن مسلم]] و [[حمران]]، از ابی‌عبدالله، امام صادق{{ع}}، و ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً}}، نقل نموده که آنها فرموده‌اند: {{متن حدیث\|الصِّبْغَةُ هِيَ‏ الْإِسْلَامُ‏}}؛ یعنی [[صبغه]] همان دین مبین اسلام است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۱۳۲؛ برهان، ص۱۰۰.</ref>.
	#[[عبد بن حمید]]، ابن‌جریر و ابن‌منذر از [[قتاده]] [[اخراج]] نموده‌اند که او گفت: {{متن حدیث\|ان الیهود تصبغ ابناءها یهودا، و ان النصاری تصبغ ابناءها نصاری، و ان صبغة الله الاسلام، و لا صبغة أحسن من صبغة الله، الاسلام، و لا اطهر، و هو دین الله الذی بعث به نوحا و من کان بعده من الأنبیاء}}؛ یعنی [[یهود]]، فرزندانشان را به رنگ [[یهودی]]، و [[نصاری]]، فرزندانشان را به رنگ نصاری رنگ‌آمیزی می‌کردند، و البته، رنگ خدایی [[اسلام]] بوده و هیچ رنگی بهتر از رنگ خدایی، اسلام، و پاک‌تر از آن نیست، و آن، [[دین]] خداست که او با آن دین، [[نوح]] و پیامبرانی را که بعد از او بودند، [[مبعوث]] کرد<ref>در المنثور، ج۱، ص۱۴۱.</ref>.		# [[عبد بن حمید]]، ابن‌جریر و ابن‌منذر از [[قتاده]] [[اخراج]] نموده‌اند که او گفت: {{متن حدیث\|ان الیهود تصبغ ابناءها یهودا، و ان النصاری تصبغ ابناءها نصاری، و ان صبغة الله الاسلام، و لا صبغة أحسن من صبغة الله، الاسلام، و لا اطهر، و هو دین الله الذی بعث به نوحا و من کان بعده من الأنبیاء}}؛ یعنی [[یهود]]، فرزندانشان را به رنگ [[یهودی]]، و [[نصاری]]، فرزندانشان را به رنگ نصاری رنگ‌آمیزی می‌کردند، و البته، رنگ خدایی [[اسلام]] بوده و هیچ رنگی بهتر از رنگ خدایی، اسلام، و پاک‌تر از آن نیست، و آن، [[دین]] خداست که او با آن دین، [[نوح]] و پیامبرانی را که بعد از او بودند، [[مبعوث]] کرد<ref>در المنثور، ج۱، ص۱۴۱.</ref>.

	نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا}}، روایاتی را نقل نموده‌اند، از جمله:		نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا}}، روایاتی را نقل نموده‌اند، از جمله:
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}، روایاتی را [[نقل]] فرموده‌اند، از جمله:		نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن\|أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}، روایاتی را [[نقل]] فرموده‌اند، از جمله:
	#در [[کتاب کافی]] با اسنادش تا [[پدر]] [[محمد بن خالد]] به بالا، و او از [[ابی عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، روایت کند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث\|الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَخْطَأَ حُكْمَ اللَّهِ حَكَمَ‏ بِحُكْمِ‏ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی [[حکم]] کردن بر دو نوع است: یکی حکم خدای تعالی، و دیگری حکم [[زمان جاهلیت]]. پس هر که در حکم خدای تعالی [[خطا]] کند، بر [[حکم جاهلیت]]، حکم نموده است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۶۴۰، ح۲۴۰.</ref>.		#در [[کتاب کافی]] با اسنادش تا [[پدر]] [[محمد بن خالد]] به بالا، و او از [[ابی عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، روایت کند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث\|الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَخْطَأَ حُكْمَ اللَّهِ حَكَمَ‏ بِحُكْمِ‏ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی [[حکم]] کردن بر دو نوع است: یکی حکم خدای تعالی، و دیگری حکم [[زمان جاهلیت]]. پس هر که در حکم خدای تعالی [[خطا]] کند، بر [[حکم جاهلیت]]، حکم نموده است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۶۴۰، ح۲۴۰.</ref>.
	#[[ابوعلی اشعری]] با اسنادش تا [[ابابصیر]]، و او از ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، روایت کند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث\|الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}‏ وَ أَشْهَدُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ لَقَدْ حَكَمَ‏ فِي‏ الْفَرَائِضِ‏ بِحُكْمِ‏ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی حکم بر دو نوع است: حکم خدای تعالی و حکم جاهلیت، و [[خدای عزوجل]] فرموده است: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}‏ و من [[گواهی]] می‌دهم که [[زید بن ثابت]] در [[واجبات]] به [[حکم]] [[زمان جاهلیت]] حکم نموده است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۶۴۰، ح۲۴۱؛ برهان، ص۲۹۳.</ref>.		# [[ابوعلی اشعری]] با اسنادش تا [[ابابصیر]]، و او از ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، روایت کند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث\|الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}‏ وَ أَشْهَدُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ لَقَدْ حَكَمَ‏ فِي‏ الْفَرَائِضِ‏ بِحُكْمِ‏ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی حکم بر دو نوع است: حکم خدای تعالی و حکم جاهلیت، و [[خدای عزوجل]] فرموده است: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}‏ و من [[گواهی]] می‌دهم که [[زید بن ثابت]] در [[واجبات]] به [[حکم]] [[زمان جاهلیت]] حکم نموده است<ref>نورالثقلین، ج۱، ص۶۴۰، ح۲۴۱؛ برهان، ص۲۹۳.</ref>.
	# [[محمد بن یعقوب]] با اسنادش تا [[محمد بن خالد]]، و او از پدرش به بالا، از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|الْقُضَاةُ أَرْبَعَةٌ ثَلَاثَةٌ فِي النَّارِ وَ وَاحِدٌ فِي‏ الْجَنَّةِ رَجُلٌ قَضَى بِجَوْرٍ وَ هُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِجَوْرٍ وَ هُوَ لَا يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِالْحَقِّ وَ هُوَ لَا يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِالْحَقِّ وَ هُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ وَ قَالَ{{صل}}: الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَخْطَأَ حُكْمَ اللَّهِ حَكَمَ بِحُكْمِ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی [[قضات]] چهار دسته هستند، سه دسته آنان. [[اهل]] آتش‌اند، و یک دسته، [[اهل بهشت]]: مردی که [[قضاوت]] به [[جور]] کند و خود بر آن [[آگاه]] باشد، او اهل [[آتش]] است، و مردی که قضاوت به جور کند و خود بر آن آگاه نباشد، او نیز اهل آتش است، و مردی که قضاوت به [[حق]] کند، ولی نداند که قضاوت به حق می‌کند، او نیز اهل آتش است، و مردی که قضاوت به حق کند، در حالی که خود عالم و آگاه است به اینکه قضاوت به حق می‌کند، او اهل بهشت است، و آن بزرگوار ([[پیامبر خدا]]{{صل}}) فرمود: حکم بر دو گونه است: [[حکم خدا]] و حکم زمان جاهلیت. پس هر کس در حکم [[خدای تعالی]] [[خطا]] کند، به حکم زمان جاهلیت حکم نموده است، و [[خدای عزوجل]] فرموده: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}، و من [[شهادت]] می‌دهم که زید بن ثابت در واجبات به حکم زمان جاهلیت حکم نموده است<ref>برهان، ص۲۹۲.</ref>.		# [[محمد بن یعقوب]] با اسنادش تا [[محمد بن خالد]]، و او از پدرش به بالا، از [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، [[روایت]] کند که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث\|الْقُضَاةُ أَرْبَعَةٌ ثَلَاثَةٌ فِي النَّارِ وَ وَاحِدٌ فِي‏ الْجَنَّةِ رَجُلٌ قَضَى بِجَوْرٍ وَ هُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِجَوْرٍ وَ هُوَ لَا يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِالْحَقِّ وَ هُوَ لَا يَعْلَمُ فَهُوَ فِي النَّارِ وَ رَجُلٌ قَضَى بِالْحَقِّ وَ هُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ وَ قَالَ{{صل}}: الْحُكْمُ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَخْطَأَ حُكْمَ اللَّهِ حَكَمَ بِحُكْمِ الْجَاهِلِيَّةِ}}؛ یعنی [[قضات]] چهار دسته هستند، سه دسته آنان. [[اهل]] آتش‌اند، و یک دسته، [[اهل بهشت]]: مردی که [[قضاوت]] به [[جور]] کند و خود بر آن [[آگاه]] باشد، او اهل [[آتش]] است، و مردی که قضاوت به جور کند و خود بر آن آگاه نباشد، او نیز اهل آتش است، و مردی که قضاوت به [[حق]] کند، ولی نداند که قضاوت به حق می‌کند، او نیز اهل آتش است، و مردی که قضاوت به حق کند، در حالی که خود عالم و آگاه است به اینکه قضاوت به حق می‌کند، او اهل بهشت است، و آن بزرگوار ([[پیامبر خدا]]{{صل}}) فرمود: حکم بر دو گونه است: [[حکم خدا]] و حکم زمان جاهلیت. پس هر کس در حکم [[خدای تعالی]] [[خطا]] کند، به حکم زمان جاهلیت حکم نموده است، و [[خدای عزوجل]] فرموده: {{متن قرآن\|وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}، و من [[شهادت]] می‌دهم که زید بن ثابت در واجبات به حکم زمان جاهلیت حکم نموده است<ref>برهان، ص۲۹۲.</ref>.
	#عیاشی از [[ابی‌بصیر]]، و او از ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، روایت کند که آن [[حضرت]] فرمود: {{متن حدیث\|إِنَّ الْحُكْمَ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ يَعْنِي‏ فِي‏ الْفَرَائِضِ‏}}: حکم بر دو نوع است: [[حکم]] [[خدای متعال]] و حکم [[زمان جاهلیت]]، و مقصودش در [[واجبات]] است<ref>برهان، ص۲۹۲.</ref>.		#عیاشی از [[ابی‌بصیر]]، و او از ابی‌جعفر، [[امام باقر]]{{ع}}، روایت کند که آن [[حضرت]] فرمود: {{متن حدیث\|إِنَّ الْحُكْمَ حُكْمَانِ حُكْمُ اللَّهِ وَ حُكْمُ الْجَاهِلِيَّةِ يَعْنِي‏ فِي‏ الْفَرَائِضِ‏}}: حکم بر دو نوع است: [[حکم]] [[خدای متعال]] و حکم [[زمان جاهلیت]]، و مقصودش در [[واجبات]] است<ref>برهان، ص۲۹۲.</ref>.
خط ۲۹۴:		خط ۲۹۴:

	[[رده:حسن سلوک]]		[[رده:حسن سلوک]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~حسن سلوک~~]]''' است. "'''~~حسن سلوک~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[حسن سلوک در قرآن]] - [[حسن سلوک در حدیث]] - [[حسن سلوک در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = حسن سلوک
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حسن سلوک (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = حسن سلوک
			\| مداخل مرتبط = [[حسن سلوک در قرآن]] - [[حسن سلوک در حدیث]] - [[حسن سلوک در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = حسن سلوک (پرسش)
			}}

	==تنظیم آیات احسن به ترتیب مصحفی آن==		==تنظیم آیات احسن به ترتیب مصحفی آن==