حصر حاکمیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲

2025-06-18T09:12:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = حاکمیت		\| موضوع مرتبط = حاکمیت
	\| عنوان مدخل = [[حصر حاکمیت]]		\| عنوان مدخل =
	~~\| مداخل مرتبط =~~ [[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط = [[حصر حاکمیت در قرآن]] - [[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۲

2025-06-16T10:32:46Z

Bahmani در ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۱

2025-06-16T10:31:13Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* برهان سوم */

2025-06-16T10:23:56Z

برهان سوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۳
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	هادویت بالذات [[خداوند]]، تقدّم [[ارادۀ الهی]] را بر ارادۀ دیگران به مقتضای [[عقل عملی]] [[اثبات]] می‌کند؛ بدین معنا که [[عقل عملی]]، [[حکم]] می‌کند آنجا که موجودی [[حقّ]] بالذات است و در حقّانیت خود نیاز به دیگری ندارد و لهذا بالذات [[هادی]] إلی الحقّ است، [[تبعیت]] از ارادۀ این موجود، در [[حکم]] [[عقل عملی]] أولی از [[تبعیت]] از ارادۀ موجودی است که [[حقّ]] بالذات نیست و برای یافتن [[حق]]، [[نیازمند]] [[هادی]] و مرشدی است که او را به [[حق]] [[هدایت]] و دلالت کند. بنابراین، ارادۀ موجود [[هادی]] بالذات، اعلی و [[برتر]] از ارادۀ موجودی است که غیر [[مهتدی]] بالذات است.		هادویت بالذات [[خداوند]]، تقدّم [[ارادۀ الهی]] را بر ارادۀ دیگران به مقتضای [[عقل عملی]] [[اثبات]] می‌کند؛ بدین معنا که [[عقل عملی]]، [[حکم]] می‌کند آنجا که موجودی [[حقّ]] بالذات است و در حقّانیت خود نیاز به دیگری ندارد و لهذا بالذات [[هادی]] إلی الحقّ است، [[تبعیت]] از ارادۀ این موجود، در [[حکم]] [[عقل عملی]] أولی از [[تبعیت]] از ارادۀ موجودی است که [[حقّ]] بالذات نیست و برای یافتن [[حق]]، [[نیازمند]] [[هادی]] و مرشدی است که او را به [[حق]] [[هدایت]] و دلالت کند. بنابراین، ارادۀ موجود [[هادی]] بالذات، اعلی و [[برتر]] از ارادۀ موجودی است که غیر [[مهتدی]] بالذات است.

	'''نتیجه اینکه:''' [[برتری]] ذات باری‌تعالی بر همۀ عالم وجود، از جمله عالم [[انسان‌ها]] و انحصار این [[برتری]] در ذات [[مقدّس]] حق تعالی، [[حقیقت]] مسلّمی است که [[برهان]] بر [[اثبات]] آن [[قائم]] است. * بنابراین، براساس مقدّمات مذکور در بالا، [[حقّ حاکمیت]] بالذات منحصراً از آنِ ذات باری‌تعالی است و هیچ موجودی جز [[خدا]]، بالذات از چنین حقّی برخوردار نیست و این [[خدای متعال]] است که به اقتضای [[حقّ حاکمیت]] بالذات خویش می‌تواند افرادی را به عنوان [[جانشین]] خود برای [[حاکمیت]] در [[جامعۀ بشر]] [[تعیین]] کند و به این افراد، [[حقّ حاکمیت]] بالعرض ببخشد.		'''نتیجه اینکه:''' [[برتری]] ذات باری‌تعالی بر همۀ عالم وجود، از جمله عالم [[انسان‌ها]] و انحصار این [[برتری]] در ذات [[مقدّس]] حق تعالی، [[حقیقت]] مسلّمی است که [[برهان]] بر [[اثبات]] آن [[قائم]] است. بنابراین، براساس مقدّمات مذکور در بالا، [[حقّ حاکمیت]] بالذات منحصراً از آنِ ذات باری‌تعالی است و هیچ موجودی جز [[خدا]]، بالذات از چنین حقّی برخوردار نیست و این [[خدای متعال]] است که به اقتضای [[حقّ حاکمیت]] بالذات خویش می‌تواند افرادی را به عنوان [[جانشین]] خود برای [[حاکمیت]] در [[جامعۀ بشر]] [[تعیین]] کند و به این افراد، [[حقّ حاکمیت]] بالعرض ببخشد.

	=== [[برهان]] چهارم ===		=== [[برهان]] چهارم ===

Bahmani: /* پانویس */

2022-12-20T11:11:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۱
خط ۲۴۸:		خط ۲۴۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~حاکمیت~~]]		[[رده:حکومت]]

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۰۳

2022-10-27T06:03:26Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:07:25Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۷
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	* '''مقدمۀ دوم:''' براساس مقدمۀ اول، [[حاکم]] بالذات باید خود نیازی به [[حاکمیت]] حاکمی مافوق خود نداشته باشد وگرنه [[حاکم]] بالذات، [[حاکم]] مافوق خواهد بود. این [[تسلسل]] تا جایی ادامه خواهد داشت که به [[حاکم]] بالذاتی برسیم که [[نیازمند]] حاکمی مافوق خود نباشد.		* '''مقدمۀ دوم:''' براساس مقدمۀ اول، [[حاکم]] بالذات باید خود نیازی به [[حاکمیت]] حاکمی مافوق خود نداشته باشد وگرنه [[حاکم]] بالذات، [[حاکم]] مافوق خواهد بود. این [[تسلسل]] تا جایی ادامه خواهد داشت که به [[حاکم]] بالذاتی برسیم که [[نیازمند]] حاکمی مافوق خود نباشد.
	* '''مقدمۀ سوم:''' تنها موجود [[عالم هستی]] که بی‌نیاز بالذات است و [[نیازمند]] حاکمی مافوق خود نیست، [[وجود مقدّس]] [[خدای متعال]] است.		* '''مقدمۀ سوم:''' تنها موجود [[عالم هستی]] که بی‌نیاز بالذات است و [[نیازمند]] حاکمی مافوق خود نیست، [[وجود مقدّس]] [[خدای متعال]] است.
	* [[خداوند]]، [[غنی]] بالذات است و [[وصف]] بی‌نیازی بالذات، عین ذات باری‌تعالی و [[متحد]] با اوست. بنابراین، تنها موجودی که [[حقّ حاکمیت]] بالذات عقلاً در انحصار اوست ذات [[مقدّس]] باری‌تعالی است.		* [[خداوند]]، [[غنی]] بالذات است و وصف بی‌نیازی بالذات، عین ذات باری‌تعالی و [[متحد]] با اوست. بنابراین، تنها موجودی که [[حقّ حاکمیت]] بالذات عقلاً در انحصار اوست ذات [[مقدّس]] باری‌تعالی است.
	=== [[برهان]] پنجم ===		=== [[برهان]] پنجم ===
	* این [[برهان]] بر سه مقدمه مبتنی است:		* این [[برهان]] بر سه مقدمه مبتنی است:

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:13:01Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:40:10Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:06:40Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۶
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[حاکمیت]]''' است. "'''[[حصر حاکمیت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]</div>
| موضوع مرتبط = حاکمیت

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حصر حاکمیت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[حصر حاکمیت]]

| مداخل مرتبط = [[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط = حصر حاکمیت (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[حصر حاکمیت]] در [[ذات حق تعالی]] از [[حقایق]] روشنی است که ادلّۀ [[عقلی]] و نیز نقلی فراوانی بر آن وجود دارد. [[حاکمیت]] به معنای [[امر و نهی]] و دستور و [[فرمان]] جهت [[برقراری نظم]] است. نظامی که این حاکمیت را در [[جامعۀ بشری]] بر عهده می‌گیرد، [[نظام سیاسی]] است. حصر حاکمیت در [[خدای متعال]]، اساسی‌ترین اصل [[نظام سیاسی اسلام]] و زیر بنای آن است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۴۲-۱۶۹.</ref>.		حصر حاکمیت در [[ذات حق تعالی]] از [[حقایق]] روشنی است که ادلّۀ [[عقلی]] و نیز نقلی فراوانی بر آن وجود دارد. [[حاکمیت]] به معنای [[امر و نهی]] و دستور و [[فرمان]] جهت [[برقراری نظم]] است. نظامی که این حاکمیت را در [[جامعۀ بشری]] بر عهده می‌گیرد، [[نظام سیاسی]] است. حصر حاکمیت در [[خدای متعال]]، اساسی‌ترین اصل [[نظام سیاسی اسلام]] و زیر بنای آن است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۴۲-۱۶۹.</ref>.

	== ادلّۀ [[عقل نظری]] بر حصر حاکمیت در [[ذات خدای متعال]] ==		== ادلّۀ [[عقل نظری]] بر حصر حاکمیت در [[ذات خدای متعال]] ==
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	[[برتری]] ذات [[باری‌تعالی]] بر همۀ عالم وجود، از جمله عالم [[انسان‌ها]] و انحصار این برتری در ذات [[مقدّس]] [[حق تعالی]]، [[حقیقت]] مسلّمی است که [[برهان]] بر [[اثبات]] آن [[قائم]] است. بنابراین، [[حقّ]] [[حاکمیت بالذات]] منحصراً از آنِ ذات [[باری‌تعالی]] است و هیچ موجودی جز [[خدا]]، بالذات از چنین حقّی برخوردار نیست و این [[خدای متعال]] است که به اقتضای حقّ حاکمیت بالذات خویش می‌تواند افرادی را به عنوان [[جانشین]] خود برای [[حاکمیت]] در [[جامعۀ بشر]] تعیین کند و به این افراد، [[حقّ حاکمیت]] بالعرض ببخشد<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۱۶۹-۱۷۸.</ref>.		[[برتری]] ذات [[باری‌تعالی]] بر همۀ عالم وجود، از جمله عالم [[انسان‌ها]] و انحصار این برتری در ذات [[مقدّس]] [[حق تعالی]]، [[حقیقت]] مسلّمی است که [[برهان]] بر [[اثبات]] آن [[قائم]] است. بنابراین، [[حقّ]] [[حاکمیت بالذات]] منحصراً از آنِ ذات [[باری‌تعالی]] است و هیچ موجودی جز [[خدا]]، بالذات از چنین حقّی برخوردار نیست و این [[خدای متعال]] است که به اقتضای حقّ حاکمیت بالذات خویش می‌تواند افرادی را به عنوان [[جانشین]] خود برای [[حاکمیت]] در [[جامعۀ بشر]] تعیین کند و به این افراد، [[حقّ حاکمیت]] بالعرض ببخشد<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۱۶۹-۱۷۸.</ref>.

	== ادلّۀ [[عقل عملی]] بر [[حصر حاکمیت]] در [[ذات اقدس حق تعالی]] ==		== ادلّۀ [[عقل عملی]] بر حصر حاکمیت در [[ذات اقدس حق تعالی]] ==
	=== [[برهان]] اول ===		=== [[برهان]] اول ===
	این [[برهان]] بر دو مقدّمه مبتنی است:		این [[برهان]] بر دو مقدّمه مبتنی است:
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	'''مقدّمۀ دوم:''' با وجود اعلم، اقدر و اعدل، حاکمیت غیر او ترجیح مرجوح است بر راجح که عقلاً [[قبیح]] است.		'''مقدّمۀ دوم:''' با وجود اعلم، اقدر و اعدل، حاکمیت غیر او ترجیح مرجوح است بر راجح که عقلاً [[قبیح]] است.

	'''نتیجه اینکه:''' برای محکومان، به حاکمیت غیر [[خدا]] تن دادن و حاکمیت غیر او را ~~[[پذیرفتن]]،~~ [[رفتاری]] غیر عاقلانه و در معیار عقل عملی، موجب [[استحقاق]] ملامت و مذمّت است؛ و برای [[حاکمان]] غیر [[خداوند]]، تصدّی حاکمیت و به عهده گرفتن [[مسئولیت]] [[حکمرانی]] کاری قبیح و غیر عاقلانه و در معیار عقل عملی، موجب استحقاق مذمّت است. که نتیجۀ آن انحصار [[حقّ حاکمیت]] در ذات اقدس حق تعالی است.		'''نتیجه اینکه:''' برای محکومان، به حاکمیت غیر [[خدا]] تن دادن و حاکمیت غیر او را پذیرفتن، [[رفتاری]] غیر عاقلانه و در معیار عقل عملی، موجب [[استحقاق]] ملامت و مذمّت است؛ و برای [[حاکمان]] غیر [[خداوند]]، تصدّی حاکمیت و به عهده گرفتن [[مسئولیت]] [[حکمرانی]] کاری قبیح و غیر عاقلانه و در معیار عقل عملی، موجب استحقاق مذمّت است. که نتیجۀ آن انحصار [[حقّ حاکمیت]] در ذات اقدس حق تعالی است.

	=== برهان دوم ===		=== برهان دوم ===
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	===[[برهان]] سوم ===		===[[برهان]] سوم ===
	این [[برهان]] بر سه مقدمه مبتنی است و در مقدّمۀ اول با برهان سوم مشترک است.		این [[برهان]] بر سه مقدمه مبتنی است و در مقدّمۀ اول با برهان سوم مشترک است.
	# '''مقدّمۀ اول:''' همان مقدمۀ برهان قبل است که حقّ حاکمیت، متقوم به [[حق الزام]] است.		# '''مقدّمۀ اول:''' همان مقدمۀ برهان قبل است که حقّ حاکمیت، متقوم به حق الزام است.
	# '''مقدّمۀ دوم:''' الزام به غیر عدل و حق، یا به آنچه معلوم نیست که حق و عدل است یا نه، [[قبیح]] است؛ زیرا الزام به چیزی است که ذاتاً و عقلاً [[استحقاق]] [[التزام]] به آن وجود ندارد.		# '''مقدّمۀ دوم:''' الزام به غیر عدل و حق، یا به آنچه معلوم نیست که حق و عدل است یا نه، [[قبیح]] است؛ زیرا الزام به چیزی است که ذاتاً و عقلاً [[استحقاق]] [[التزام]] به آن وجود ندارد.
	# '''مقدّمۀ سوم:''' الزام صادر از ذاتی که عین عدل و حق نباشد، حق و عدل بودن آن معلوم نیست؛ یعنی احتمال خطای آن و عادلانه نبودن آن می‌رود.		# '''مقدّمۀ سوم:''' الزام صادر از ذاتی که عین عدل و حق نباشد، حق و عدل بودن آن معلوم نیست؛ یعنی احتمال خطای آن و عادلانه نبودن آن می‌رود.

	براساس این مقدمات سه گانه، از آنجا که احتمال عادلانه نبودن [[الزامات]] هر حاکمی به جز [[خدای متعال]] وجود دارد، بنابراین از نظر [[عقل]] نمی‌تواند الزام‌آور باشد؛ به گونه‌ای که عقل [[حکم]] کند که [[تخلف]] از آن، [[گناه]] و [[جرم]] و نارواست<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۷۸-۱۸۷.</ref>.		براساس این مقدمات سه گانه، از آنجا که احتمال عادلانه نبودن الزامات هر حاکمی به جز [[خدای متعال]] وجود دارد، بنابراین از نظر [[عقل]] نمی‌تواند الزام‌آور باشد؛ به گونه‌ای که عقل [[حکم]] کند که تخلف از آن، [[گناه]] و [[جرم]] و نارواست<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۷۸-۱۸۷.</ref>.

	== ادلۀ نقلی [[حصر حاکمیت بالذات]] در [[خدای متعال]] ==		== ادلۀ نقلی [[حصر حاکمیت بالذات]] در [[خدای متعال]] ==
	در متون دینی [[اسلامی]] ـ [[قرآن]] و [[حدیث]] ـ به فراوانی و به طور مکرّر و با واژگان و الفاظ گوناگون بر [[حصر حاکمیت]] در خدای متعال تأکید شده است.		در متون دینی [[اسلامی]] ـ [[قرآن]] و [[حدیث]] ـ به فراوانی و به طور مکرّر و با واژگان و الفاظ گوناگون بر حصر حاکمیت در خدای متعال تأکید شده است.

	برای بررسی مسئلۀ حصر حاکمیت در [[خداوند]] از دیدگاه قرآن به بررسی این مطلب در [[آیات کریمۀ قرآن]]، می‌پردازیم.		برای بررسی مسئلۀ حصر حاکمیت در [[خداوند]] از دیدگاه قرآن به بررسی این مطلب در [[آیات کریمۀ قرآن]]، می‌پردازیم.
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	در [[قرآن کریم]]، واژۀ "مُلک" برای دلالت بر حصر حاکمیت در وجود [[خدای متعال]] به فراوانی به کار رفته است. در اینجا اشاره به این نکته بی‌فایده نیست که واژۀ "[[مُلک]]" در [[قرآن کریم]] نظیر سایر الفاظ و واژه‌ها به همان معنایی به کار رفته که در زبان عرب در آن به کار می‌رفته است که همان معنای [[سلطنت]] و [[حاکمیت]] است، بلکه می‌توان ادّعا کرد که صریح‌ترین واژه در دلالت بر معنای حاکمیت و سلطنت و [[قدرت سیاسی]]، همین واژۀ "[[مُلک]]" است.		در [[قرآن کریم]]، واژۀ "مُلک" برای دلالت بر حصر حاکمیت در وجود [[خدای متعال]] به فراوانی به کار رفته است. در اینجا اشاره به این نکته بی‌فایده نیست که واژۀ "[[مُلک]]" در [[قرآن کریم]] نظیر سایر الفاظ و واژه‌ها به همان معنایی به کار رفته که در زبان عرب در آن به کار می‌رفته است که همان معنای [[سلطنت]] و [[حاکمیت]] است، بلکه می‌توان ادّعا کرد که صریح‌ترین واژه در دلالت بر معنای حاکمیت و سلطنت و [[قدرت سیاسی]]، همین واژۀ "[[مُلک]]" است.

	[[راغب اصفهانی]] در بیان معنای واژۀ "مُلک" می‌گوید: "مُلک کنترل کردن شیئی است که [[تصرف]] حاکمانه در آن انجام می‌گیرد"<ref>{{عربی\|فالملك ضبط الشيء المتصرّف فيه بالحكم}}؛ راغب اصفهانی، المفردات، ص۷۷۵.</ref> و نیز می‌گوید: "[[مَلِک]] عبارت است از کسی که به وسیلۀ [[امر و نهی]] تصرف در احوال [[عامه]] می‌کند، و اختصاص دارد به [[سیاست]] کردن بر عاقلان؛ لهذا گفته می‌شود مَلِک [[مردم]] و گفته نمی‌شود مَلِک چیزها"<ref>{{عربی\|المَلِك هو المتصرف بالامر و النهي في الجمهور و ذلك يختصّ بسياسة الناطقين و لهذا يقال: مَلِك النّاس، و لايقال: مَلِك الأشياء}}؛ راغب اصفهانی، المفردات، ص۷۷۵.</ref>.		[[راغب اصفهانی]] در بیان معنای واژۀ "مُلک" می‌گوید: "مُلک کنترل کردن شیئی است که تصرف حاکمانه در آن انجام می‌گیرد"<ref>{{عربی\|فالملك ضبط الشيء المتصرّف فيه بالحكم}}؛ راغب اصفهانی، المفردات، ص۷۷۵.</ref> و نیز می‌گوید: "[[مَلِک]] عبارت است از کسی که به وسیلۀ [[امر و نهی]] تصرف در احوال [[عامه]] می‌کند، و اختصاص دارد به [[سیاست]] کردن بر عاقلان؛ لهذا گفته می‌شود مَلِک [[مردم]] و گفته نمی‌شود مَلِک چیزها"<ref>{{عربی\|المَلِك هو المتصرف بالامر و النهي في الجمهور و ذلك يختصّ بسياسة الناطقين و لهذا يقال: مَلِك النّاس، و لايقال: مَلِك الأشياء}}؛ راغب اصفهانی، المفردات، ص۷۷۵.</ref>.

	بنابراین، واژۀ "[[مُلک]]" در زبان عرب، به معنای [[سلطنت]] و [[حاکمیت سیاسی]] بر [[مردم]] است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۸.</ref>.		بنابراین، واژۀ "[[مُلک]]" در زبان عرب، به معنای [[سلطنت]] و [[حاکمیت سیاسی]] بر [[مردم]] است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۹۲-۲۰۸.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''[[حاکمیت]]''' است. "'''~~[[حصر حاکمیت]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = حاکمیت
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حصر حاکمیت (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[حصر حاکمیت]]
			\| مداخل مرتبط = [[حصر حاکمیت در حدیث]] - [[حصر حاکمیت در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط = حصر حاکمیت (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==