حضرت خدیجه در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* خدیجه و بعثت رسول اکرم{{صل}} */

2026-04-15T07:53:22Z

خدیجه و بعثت رسول اکرم{{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:

	حضرت [[فاطمه]]{{س}} تا هنگام ولادتش با خدیجه [[سخن]] می‌گفت و مونس و هم‌صحبت مادر بود. هنگامی که ولادت آن حضرت نزدیک شد، [[حضرت خدیجه]] به [[زنان]] [[قریش]] پیغام داد [[زمان]] وضع حمل من نزدیک است. نزد من آیید و مرا در ولادت نوزادم [[یاری]] کنید؛ اما آنان از یاری خدیجه سر باز زدند. خدیجه، سخت [[غمگین]] و آزرده شد. ناگهان چهار[[زن]] همانند زنان [[بنی‌هاشم]] وارد خانه خدیجه شدند. خدیجه از دیدار آنان هراسان شد؛ ولی یکی از آن چهار [[زن]] به او گفت: خدیجه! [[غم]] مخور که پروردگارت ما را به یاری تو فرستاده است. ما خواهران و [[یاوران]] تو هستیم. من ساره‌ام، این [[آسیه دختر مزاحم]]، نفر سوم [[مریم دختر عمران]] و چهارمی کلثوم خواهر موسی است. چهار زن در اطراف خدیجه نشستند و فاطمه{{س}} [[پاک]] و پاکیزه به [[دنیا]] آمد. هنگامی که آن مولود [[مقدس]] بر زمین فرود آمد، نوری از درخشش او تابید که وارد همه خانه‌های [[مکه]] گردید. حوریان بهشتی که در خانه خدیجه حاضر بودند، ولادت فاطمه{{س}} را به همدیگر تبریک می‌گفتند. سپس چهار بانو، نوزاد را به خدمت خدیجه آوردند و گفتند: خدیجه! فرزند خود را بگیر که پاکیزه و [[مطهر]] و مبارک است و [[برکات]] بی‌پایان [[الهی]] در وجود او و نسل اوست. حضرت خدیجه با کمال [[شادمانی]]، نوزاد را در آغوش گرفت<ref>الخرائج والجرایح، ص۳۸۶؛ مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۳۴۰.</ref>.<ref>[[حیدر مظفری ورسی\|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)\|مادران چهارده معصوم]]، ص۵۴.</ref>		حضرت [[فاطمه]]{{س}} تا هنگام ولادتش با خدیجه [[سخن]] می‌گفت و مونس و هم‌صحبت مادر بود. هنگامی که ولادت آن حضرت نزدیک شد، [[حضرت خدیجه]] به [[زنان]] [[قریش]] پیغام داد [[زمان]] وضع حمل من نزدیک است. نزد من آیید و مرا در ولادت نوزادم [[یاری]] کنید؛ اما آنان از یاری خدیجه سر باز زدند. خدیجه، سخت [[غمگین]] و آزرده شد. ناگهان چهار[[زن]] همانند زنان [[بنی‌هاشم]] وارد خانه خدیجه شدند. خدیجه از دیدار آنان هراسان شد؛ ولی یکی از آن چهار [[زن]] به او گفت: خدیجه! [[غم]] مخور که پروردگارت ما را به یاری تو فرستاده است. ما خواهران و [[یاوران]] تو هستیم. من ساره‌ام، این [[آسیه دختر مزاحم]]، نفر سوم [[مریم دختر عمران]] و چهارمی کلثوم خواهر موسی است. چهار زن در اطراف خدیجه نشستند و فاطمه{{س}} [[پاک]] و پاکیزه به [[دنیا]] آمد. هنگامی که آن مولود [[مقدس]] بر زمین فرود آمد، نوری از درخشش او تابید که وارد همه خانه‌های [[مکه]] گردید. حوریان بهشتی که در خانه خدیجه حاضر بودند، ولادت فاطمه{{س}} را به همدیگر تبریک می‌گفتند. سپس چهار بانو، نوزاد را به خدمت خدیجه آوردند و گفتند: خدیجه! فرزند خود را بگیر که پاکیزه و [[مطهر]] و مبارک است و [[برکات]] بی‌پایان [[الهی]] در وجود او و نسل اوست. حضرت خدیجه با کمال [[شادمانی]]، نوزاد را در آغوش گرفت<ref>الخرائج والجرایح، ص۳۸۶؛ مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۳۴۰.</ref>.<ref>[[حیدر مظفری ورسی\|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)\|مادران چهارده معصوم]]، ص۵۴.</ref>

			== فعالیت‌های اجتماعی ـ سیاسی خدیجه{{س}} ==
			خدیجه{{س}} از هوش، [[عقل]] و [[تدبیر]] سرشاری برخوردار بود. در [[عصر جاهلیت]] که [[جهل]] و بی‌سوادی همه‌جا را فرا گرفته بود، دارای کمال [[ادب]]، [[ایمان]] و عقل بود. پیامبر اکرم{{صل}} در کارها با او [[مشورت]] می‌کرد. او مشاوری [[امین]]، معاون و وزیری راستین و کارساز برای آن حضرت بود<ref>تذکرة الخواص، ص۳۰۲؛ بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۰؛ عمده ابن بطریق، ص۲۰۴؛ نهایة الأرب فی فنون الادب، ج۱۸، ص۲۱۸.</ref>.

			در برخی گزارش‌های [[تاریخی]] از آغاز [[وحی]]، ذکر شده است که [[پیامبر]] با تسلی خدیجه{{س}} - پس از آن‌که خدیجه در خصوص [[نبوت]] پیامبر با پسرعموی خود [[ورقة بن نوفل]] مشورت کرد - آرام گرفت<ref>برای نمونه ر.ک: کتاب السیر و المغازی، ص۱۳۲-۱۳۳؛ السیرة النبویه ابن‌هشام، ج۱، ص۲۵۲-۲۵۴؛ انساب الاشراق، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۲.</ref>. سوای تردید در [[شخصیت]] تاریخی ورقه<ref>ر.ک: الصحیح من سیرة النبی الاعظم{{صل}}، ج۲، ص۱۰۸-۱۰۹.</ref>، گزارش‌های مذکور با احادیث معتبر ناسازگار است و ایرادات اساسی نیز به آن وارد شده است. آیا می‌توان پذیرفت که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} اولین گام‌هایش را پس از [[بعثت]] با تردید بردارد و زنی غیرمعصوم حتی [[زن]] باکمالاتی چون خدیجه{{س}} از پیامبر [[آخر زمان]] تردید‌زدایی کند؟ پذیرفتن این سخن در حد [[کفر]] و به معنی [[انکار عصمت]] [[رسول الله]] است. حرکت پیامبر اکرم{{صل}} آگاهانه بوده است. آن حضرت از چندین سال قبل با [[فرشته]] در ارتباط بوده و او را در [[خواب]] می‌دیده و می‌شناخته است. [[رسالت]] یک امر دفعی و غیرمترقبه نبوده است، بلکه به‌تدریج و در طول [[زمان]] این آمادگی در [[رسول خدا]] ایجاد شده است. او [[انتظار]] این تولد را می‌کشید. اولین [[آیات]] [[سوره علق]] چون بر پیامبر اکرم{{صل}} نازل شد، همراه با هیبت و [[احساس]] سنگینی بار عظیم رسالت است. پیامبر در آن [[روز]] فرشته وحی را آشکار دید و سخنان [[خداوند]] را توسط او شنید.

			گفته شده پیامبر اکرم{{صل}} از [[غار]] که بیرون آمد به هر درخت و سنگی که می‌گذشت، به رسالت بر او [[سلام]] می‌دادند<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۳۰۵؛ دلائل النبوه، ج۱، ص۲۵۹.</ref>.

			[[تاریخ]] [[حیات پیامبر اکرم]]{{صل}} به‌خوبی نشان می‌دهد که او مردی [[راستگو]] و [[باایمان]] بوده و به صحت ادعای خویش [[یقین]] داشته است. نه‌فقط [[مقاومت]] عجیب او در تحمل [[ایذاء]] و جفای مخالفان خویش بلکه علوّ [[مقام]] [[اخلاقی]] بعضی [[تربیت]] یافتگان و [[پیروان]] او نیز [[گواه]] [[صدق]] قول اوست. او خود در رسالت خویش [[شک]] نداشته است. به همین جهت سال‌ها در [[مکه]] [[آزار]] و فشار و تحقیر مشرکان قریش را تحمل کرد و از نشر [[دعوت]] خویش باز نایستاد.

			به‌هرحال همین که پیامبر اکرم{{صل}} به [[خانه]] آمد به خدیجه{{س}} فرمود که به رسالت [[مبعوث]] شده و خدیجه{{س}} عرض کرد: من به تو [[ایمان]] آوردم. سپس گفت: مژده بر تو باد که به خداوند [[سوگند]] تو پیوند [[خویشاوندی]] را رعایت می‌کنی و گرفتاری‌های [[مردم]] را به دوش می‌کشی و به بینوایان رسیدگی می‌کنی و در حوادث یار و [[یاور]] مردمی، [[خداوند]] هیچگاه تو را [[خوار]] و زبون نمی‌سازد<ref>نهایة الارب فی فنون الادب، ج۱۸، ص۲۱۸.</ref>.

			خدیجه{{س}} نخستین بانویی است که به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} گروید. او صدیقه اول است<ref>ابن سعد در الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۱، این مطلب را اجماع اهل سیره دانسته است، و نیز ر.ک: ج۸، ص۱۷؛ السیرة النبویه ابن‌هشام، ج۱، ص۲۶۰-۲۶۱؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۵؛ تاریخ طبری، ج۳، ص۸۶۰؛ السیرة الحلبیه، ج۱، ص۱۱۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۳، ص١٩١؛ السیدة خدیجه ام‌المؤمنین و سباقة الخلق الی الاسلام، ص۸۰-۸۲.</ref>. کسب این مقام می‌تواند گویای عظمت حرکت و [[شخصیت]] آن حضرت باشد. صرف [[تقرب]] فیزیکی به [[رسول خدا]] زمینه‌ساز پذیرش اسلام نمی‌باشد، بلکه خمیرمایه‌ای از [[معرفت]]، [[شرف]] و [[باطنی]] سالم باید داشت که به مجرد اولین تماس با [[حقیقت اسلام]] آن را بپذیرد و تا پای [[جان]] در [[دفاع]] از آن بکوشد و همه هستی خود را نثار آن کند.

			خدیجه{{س}} به [[اهداف پیامبر]] اکرم{{صل}} کاملاً ایمان داشت و در راه رسیدن به آن [[هدف]] [[مقدس]] از هیچ‌گونه کوشش و [[فداکاری]] دریغ نداشت. این همسویی، همگامی و [[همراهی]] خدیجه{{س}} با پیامبر اکرم{{صل}} معلول شخصیت و وجاهت ذاتی خود آن حضرت است نه صرف [[زندگی]] با یک نفس قدسی؛ زیرا نمونه‌های نقض آن در [[تاریخ]] بسیار است. در کنار [[پیامبران الهی]] گاهی همسرانی زندگی می‌کردند که باعث [[آزار]] آنان بودند و به [[اندیشه]]، [[عقیده]]، هدف و آرمان‌های آنان [[خیانت]] می‌کردند.

			پیامبر اکرم{{صل}} بعد از خدیجه با [[زنان]] دیگری [[ازدواج]] کرد، اما هیچ‌کدام نتوانستند جای خالی خدیجه{{س}} را در زندگی آن حضرت پر کنند.

			بنا بر گزارش [[ابن‌سعد]]<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷-۱۸.</ref> وی همراه پیامبر اکرم{{صل}} و علی{{ع}} به‌طور مخفیانه در دره‌های [[مکه]] و [[خانه]] خود و یا به‌طور آشکارا در [[مسجدالحرام]] [[نماز]] می‌گزارد. اگر در آن شرایط او حضور نداشت، نیمی از [[جامعه بشریت]] نماینده‌ای نداشتند.

			پیامبر اکرم{{صل}} که به [[انزوا]] و [[تفکر]] علاقه‌ای خاص داشت، قبل از بعثت یک دوره‌ای از [[اعتکاف]] عزلت‌نشینی و تفکر و [[عبادت]] داشته است و گاه‌گاه و در [[ماه رمضان]] به مدت یک ماه در [[کوه]] حرا [[معتکف]] می‌شد<ref>برای نمونه ر.ک: کتاب السیر و المغازی، ص۱۳۲-۱۳۳؛ السیرة النبویه، ابن‌هشام، ج۱، ص۲۵۲-۳۵۴؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۲.</ref>. پس از [[ازدواج با خدیجه]]{{س}} به جهت [[آرامش]] و آسایشی که یافته بود، بیشتر به خلوت و تفکر می‌پرداخت و در سال‌های نزدیک به [[بعثت]] این اعتکاف بیشتر شده بود. نکته مهم برخورد آگاهانه و عالمانه خدیجه{{س}} با این اعتکاف و حتی [[همراهی]] و همسویی او در مدت اعتکاف بود که نشان‌دهنده مقام معنوی بالای اوست. هرگاه [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به‌سوی [[غار]] رهسپار می‌شد، خدیجه{{س}} او را بدرقه می‌کرد. گاه خود برای رساندن آب و غذا به نزد آن حضرت می‌رفت و گاه علی{{ع}} یا [[زید بن حارثه]] را می‌فرستاد تا پیامبر اکرم{{صل}} با کمال آرامش به عبادت [[خداوند]] بپردازد. گاهی نیز به حَرا می‌رفت و بدون آن‌که خلوت همسرش را برهم زند، خود نیز به [[ریاضت]] می‌پرداخت<ref>نهایة الارب فی فنون الادب، ج۱۸، ص۲۱۸.</ref>.

			در مرحله [[دعوت علنی]]، هرگاه پیامبر اکرم{{صل}}، [[قریش]] را به [[اسلام]] و راه [[حق]] [[دعوت]] می‌کرد و آنان به وی بی‌توجهی می‌کردند و او را به سخره می‌گرفتند و به او آزار می‌رساندند، خدیجه{{س}} با سخنان مهرآمیزش وی را دلداری می‌داد<ref>ر.ک: السیرة النبویه ابن‌هشام، ج۱، ص۲۵۲-۲۵۴؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۸۲۰.</ref> و به [[پیشرفت]] کار امیدوارش می‌کرد و در راه رسیدن به [[هدف]] [[یاور]] و کمک‌کارش بود. زمانی که [[کفار]] آزارش می‌دادند، چون به [[منزل]] می‌آمد از مهر و [[محبت]] خدیجه{{س}} برخوردار می‌گشت و از آن کانون گرم نیرو می‌گرفت. او پیامبر اکرم{{صل}} را به [[پایداری]] [[تشویق]] می‌کرد. سخنانش را تصدیق می‌نمود و از [[غم]] و اندوهش می‌کاست<ref>نهایة الارب فی فنون الادب، ج۱۸، ص۲۱۸.</ref>. [[ایستادگی]] خدیجه{{س}} در شرایط ناگوار بعد از بعثت و [[عشق]] و علاقه‌اش به [[رسول الله]]{{صل}} و [[درک]] عالمانه‌اش نسبت به ویژگی‌های روحی و والای ایشان سبب می‌شد تا [[پیامبر]] همه زخم‌زبان‌ها، تمسخرها و تحقیرها را به [[جان]] بخرد.

			روزی مشرکان قریش به‌سوی رسول الله{{صل}} سنگ پرتاب می‌کردند. پیامبر به‌طرف [[خانه]] آمد. خدیجه{{س}} در مقابل خانه ایستاد و رسول الله{{صل}} را پشت سر خود قرار داد و خود را سپر جان آن حضرت نمود تا سنگ‌ها به او اصابت کند. در این هنگام با فریاد [[قریشیان]] را مورد خطاب قرار داد که: ای گروه [[قریش]]! آیا [[زن]] آزاده‌ای را در جلوی خانه خود سنگ‌باران می‌کنید؟ قریشیان شرمنده برگشتند<ref>بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۴۱.</ref>.

			شگفت نیست که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} سال‌ها پس از [[مرگ]] خدیجه{{س}}، چون به یاد او می‌افتاد، اندوهناک می‌گشت و گه‌گاه در فراق او می‌گریست. بیهقی می‌نویسد: خدیجه{{س}} یاور راستین [[اسلام]] بود و پیامبر اکرم{{صل}} با وجود او [[احساس آرامش]] می‌کرد. او مایه [[آرامش]] رسول الله{{صل}} بود<ref>دلائل النبوه، ج۲، ص۸۱.</ref>. خدیجه{{س}} بانو و [[مدیر]] خانه پیامبر اکرم{{صل}} بود. آن حضرت او را بسیار [[دوست]] می‌داشت و به او [[احترام]] می‌گذاشت<ref>تذکرة الخواص، ص۳۰۲.</ref>.

			در ایام محاصره اقتصادی [[بنی‌هاشم]] در [[شعب ابی‌طالب]]، آنچه را که از اموالش باقی مانده بود در حمایت از پیامبر اکرم{{صل}} [[هزینه]] کرد<ref>اعلام الوری باعلام الهدی، ج۱، ص۱۲۵.</ref>. از طرف دیگر یک [[برنامه‌ریزی]] حساب شده و هماهنگ درباره [[خویشان]] خدیجه{{س}} که با او ارتباط نسبی یا سببی داشتند، ملاحظه می‌شود که به‌خاطر او و یا به [[تدبیر]] او به شعب‌نشینان کمک‌هایی صورت می‌گرفت. کمک‌های [[ابوالعاص بن ربیع]] و [[حکیم بن حزام]]، خواهرزاده و برادرزاده خدیجه، به محاصره‌شدگان در شعب ابی‌طالب، درحالی‌که هنوز آن دو نفر اسلام نیاورده بودند، تنها به دلیل وجود خدیجه{{س}} در میان آنان بود. گفته شده است که دامادش ابوالعاص بن ربیع و فرزند برادرش حکیم بن حزام گاهی شب‌ها گندم، خرما و حتی البسه بر شتری حمل کرده و تا دهانه شعب می‌بردند و آنجا افسار شتر را دور گردنش می‌پیچیدند و رها می‌کردند. البته گاهی همین مساعدت موجب [[گرفتاری]] آنان نیز می‌شد<ref>ر.ک: کتاب السیر و المغازی، ص۱۶۱؛ السیرة النبویه ابن‌هشام، ج۱، ص۳۷۹؛ اعلام الوری باعلام الهدی، ج۱، ص۱۲۷.</ref>.

			این محاصره در سال سوم به اوج خود رسید به‌طوری که گفته شد علف نیز دیگر در شعب یافت نمی‌شد. خدیجه{{س}} از [[گرسنگی]] [[مشک]] خشکیده ماست را می‌مکید و پیامبر اکرم{{صل}} سنگ بر شکم می‌بست و کودکان که در میان آنان [[فاطمه]]{{س}} خردسال نیز وجود داشت، از گرسنگی [[بی‌تابی]] می‌کردند. [[قریش]] حتی جلوی دادوستد با آنان را نیز گرفته بود. [[بلاذری]] می‌نویسد: «خدیجه{{س}} به [[زمعة بن اسود اسدی]] از طایفه خود [[پیام]] فرستاد که [[ابوجهل]] مانع از خرید ما می‌شود. زمعه نیز به ابوجهل پرخاش کرد و از سران قریش خواست تا مقابل ابوجهل بایستند»<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۲۳۴.</ref>.

			این حوادث و شدت عمل قریش چون ذره‌ای از [[صبر]] و [[بردباری]] [[مسلمانان]] نکاست، سبب شد گروهی تحت‌تأثیر قرار بگیرند و تصمیم به [[لغو]] محاصره را عملی کنند.

			به نظر عده‌ای از [[مفسران]]، [[آیه]] هشت [[سوره ضحی]] به حمایت‌های [[مالی]] خدیجه{{س}} اشاره دارد که می‌فرماید: ای [[پیامبر]] آیا تو را نیازمند نیافت، پس بی‌نیاز و توانگرت ساخت<ref>ر.ک: مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، ذیل آیه.</ref>.

			تأثیر حمایت‌های مالی خدیجه{{س}} به حدی بود که [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، بعدها آن را ستود و فرمود: «هیچ ثروتی به‌اندازه [[ثروت]] خدیجه برایم سودمند نبود»<ref>بحارالانوار، ج۱۹، ص۶۳.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۵۵.</ref>

	== [[خدیجه]] و [[بعثت رسول اکرم]]{{صل}} ==		== [[خدیجه]] و [[بعثت رسول اکرم]]{{صل}} ==

Bahmani: /* فضائل حضرت خدیجه */

2026-04-15T07:38:59Z

فضائل حضرت خدیجه

@@ خط ۱۷۴: / خط ۱۷۴: @@
 == [[فضائل]] [[حضرت خدیجه]] ==
 اوصافی برای حضرت خدیجه{{س}} بیان شده است که برخی از آنها عبارت‌اند از:
 # '''[[خدیجه]] اولین زن مسلمان و [[نمازگزار]]''': او نخستین [[زن]] [[مسلمان]] و نمازگزار در تاریخ اسلام بود، [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} فرمودند: «آن هنگام [اولین روزهای [[رسالت]]] جز خانه‎ای که [[رسول خدا]]{{صل}} و خدیجه در آن بود در هیچ خانه‎ای [[مسلمانی]] راه نیافته بود و من سوّمین آنان بودم»<ref>{{متن حدیث|یَوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلَامِ غَیْرَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} وَ خَدِیجَةَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا}}؛ نهج البلاغه، خطبۀ ۱۹۲.</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۱]]، ص۳۲۷ـ ۳۲۹.</ref>

Bahmani: /* منابع */

2026-04-15T07:36:00Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۲۷۰:		خط ۲۷۰:
	# [[پرونده:13790010.jpg\|22px]] [[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|'''سیرت جاودانه ج۱''']]		# [[پرونده:13790010.jpg\|22px]] [[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|'''سیرت جاودانه ج۱''']]
	# [[پرونده:151917.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)\|'''پیشوایان هدایت ج۳''']]		# [[پرونده:151917.jpg\|22px]] [[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)\|'''پیشوایان هدایت ج۳''']]
			# [[پرونده:IM011013.jpg\|22px]] [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|'''زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* فرزندان خدیجه{{س}} */

2026-04-15T07:35:32Z

فرزندان خدیجه{{س}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱۷۱:		خط ۱۷۱:
	## اصلاً در وجود [[فرزندی]] به نام هند برای [[خدیجه]]{{س}}تردید جدی وجود دارد.		## اصلاً در وجود [[فرزندی]] به نام هند برای [[خدیجه]]{{س}}تردید جدی وجود دارد.
	## امام حسن{{ع}} خود [[پیامبر]]{{صل}} را دیده و همراه او در واقعۀ [[مباهله]] و... حضور داشته است. چه دلیلی وجود دارد این مطلب را از هند بن ابی‌هاله بپرسد؟ اصلاً چرا حضرت از پدر بزرگوارشان که بیش از همه به احوال پیامبر{{صل}} [[آگاه]] بود و [[یار]] و [[یاور]] همیشگی آن حضرت و [[وصی]] و [[جانشین]] به [[حق]] ایشان بود، نپرسید؟		## امام حسن{{ع}} خود [[پیامبر]]{{صل}} را دیده و همراه او در واقعۀ [[مباهله]] و... حضور داشته است. چه دلیلی وجود دارد این مطلب را از هند بن ابی‌هاله بپرسد؟ اصلاً چرا حضرت از پدر بزرگوارشان که بیش از همه به احوال پیامبر{{صل}} [[آگاه]] بود و [[یار]] و [[یاور]] همیشگی آن حضرت و [[وصی]] و [[جانشین]] به [[حق]] ایشان بود، نپرسید؟
	## هیچ نصی هر چند جعلی در دست نیست که ثابت کند هند با رسول خدا{{صل}} [[زندگی]] می‎کرده و یا نزدیک او و در [[مجلسی]] از مجالس او شرکت داشته و یا در [[جنگی]] حضور یافته است<ref>العاملی، جعفر مرتضی، الصحیح من سیرة النبی الأعظم، ج۲، ص۱۳۲ـ۱۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ~~ص۱۱۵ـ۱۱۶~~.</ref>		## هیچ نصی هر چند جعلی در دست نیست که ثابت کند هند با رسول خدا{{صل}} [[زندگی]] می‎کرده و یا نزدیک او و در [[مجلسی]] از مجالس او شرکت داشته و یا در [[جنگی]] حضور یافته است<ref>العاملی، جعفر مرتضی، الصحیح من سیرة النبی الأعظم، ج۲، ص۱۳۲ـ۱۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۱۱۵ـ۱۱۶؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۶۲.</ref>

	== [[فضائل]] [[حضرت خدیجه]] ==		== [[فضائل]] [[حضرت خدیجه]] ==

Bahmani: /* کفن خدیجه */

2026-04-15T07:33:51Z

کفن خدیجه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۲۱۲:		خط ۲۱۲:
	# از آن جهت که بچه‌های کوچکش و مخصوصاً [[زهرای مرضیه]] را بی‌مادر می‌دید که شاید این موضوع بیش از دیگر [[دلایل]] باعث [[ناراحتی]] ایشان می‌شد، چنان‌که [[امام صادق]]{{ع}} فرموده‌اند: "هنگامی که [[خدیجه]] [[وفات]] کرد، [[فاطمه]] به پدر پناه می‌برد و اطراف پدر می‌چرخید و می‌گفت: پدر [[جان]]! مادرم کجاست؟ پس [[جبرئیل]] نازل شد و به [[پیامبر]]{{صل}} گفت: " [[خداوند]] می‌فرماید به فاطمه[[سلام]] برسان و بگو مادرت در اطاقی که از گوهر ساخته شده و اطاق‌هایش از طلا و ستونش از یاقوت سرخ است، میان [[آسیه همسر فرعون]] و [[مریم دختر عمران]] قرار دارد". فاطمه{{س}} فرمود: "همانا [[خدا]] [[سلام]] است و از اوست سلام و به سوی اوست سلام"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلسَّلاَمُ وَ مِنْهُ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَيْهِ اَلسَّلاَمُ}}؛ الامالی، شیخ طوسی، ص۱۷۵.</ref>.		# از آن جهت که بچه‌های کوچکش و مخصوصاً [[زهرای مرضیه]] را بی‌مادر می‌دید که شاید این موضوع بیش از دیگر [[دلایل]] باعث [[ناراحتی]] ایشان می‌شد، چنان‌که [[امام صادق]]{{ع}} فرموده‌اند: "هنگامی که [[خدیجه]] [[وفات]] کرد، [[فاطمه]] به پدر پناه می‌برد و اطراف پدر می‌چرخید و می‌گفت: پدر [[جان]]! مادرم کجاست؟ پس [[جبرئیل]] نازل شد و به [[پیامبر]]{{صل}} گفت: " [[خداوند]] می‌فرماید به فاطمه[[سلام]] برسان و بگو مادرت در اطاقی که از گوهر ساخته شده و اطاق‌هایش از طلا و ستونش از یاقوت سرخ است، میان [[آسیه همسر فرعون]] و [[مریم دختر عمران]] قرار دارد". فاطمه{{س}} فرمود: "همانا [[خدا]] [[سلام]] است و از اوست سلام و به سوی اوست سلام"<ref>{{متن حدیث\| إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلسَّلاَمُ وَ مِنْهُ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَيْهِ اَلسَّلاَمُ}}؛ الامالی، شیخ طوسی، ص۱۷۵.</ref>.

	[[حضرت خدیجه]] سه سال قبل از هجرت و در [[ماه رمضان]] [[سال دهم بعثت]] اندکی پس از بیرون آمدن از شعب، در ۶۵ سالگی از [[دنیا]] رفت و او را در [[کوه]] [[حجون]]، بالای [[مکه]] به خاک سپردند<ref>المنتخب من ذیل المذیل، طبری، ص۸۶.</ref> و موقع [[دفن]]، پیامبر{{صل}} خود وارد [[قبر]] شد<ref>الاصابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۰۳.</ref>. به خاطر این [[مصیبت]] که با وفات [[حضرت ابوطالب]]، عموی [[پیامبر گرامی اسلام]] و حامی و پاور وی همراه شد، موجب شد تا [[رسول خدا]] این سال را [[عام الحزن]]، یعنی سال [[ماتم]] و [[اندوه]] بنامند<ref>اعلام الوری باعلام الهدی، طبرسی، ج۱، ص۵۳؛ مناقب آل ابی طالب، ابن شهرآشوب، ج۱، ص۱۵۰؛ امتاع الاسماع، مقریزی، ج۱، ص۴۵.</ref>.<ref> [[حبیب عباسی\|عباسی، حبیب]]، [[خدیجه بنت خویلد - عباسی (مقاله)\|مقاله «خدیجه بنت خویلد»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۴۰-۲۴۱؛ [[سید جمال‌الدین دین‌پرور\|دین‌پرور، سیدجمال‌الدین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه ج۱]]، ص۳۲۷ـ ~~۳۲۹~~.</ref>		[[حضرت خدیجه]] سه سال قبل از هجرت و در [[ماه رمضان]] [[سال دهم بعثت]] اندکی پس از بیرون آمدن از شعب، در ۶۵ سالگی از [[دنیا]] رفت و او را در [[کوه]] [[حجون]]، بالای [[مکه]] به خاک سپردند<ref>المنتخب من ذیل المذیل، طبری، ص۸۶.</ref> و موقع [[دفن]]، پیامبر{{صل}} خود وارد [[قبر]] شد<ref>الاصابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۰۳.</ref>. به خاطر این [[مصیبت]] که با وفات [[حضرت ابوطالب]]، عموی [[پیامبر گرامی اسلام]] و حامی و پاور وی همراه شد، موجب شد تا [[رسول خدا]] این سال را [[عام الحزن]]، یعنی سال [[ماتم]] و [[اندوه]] بنامند<ref>اعلام الوری باعلام الهدی، طبرسی، ج۱، ص۵۳؛ مناقب آل ابی طالب، ابن شهرآشوب، ج۱، ص۱۵۰؛ امتاع الاسماع، مقریزی، ج۱، ص۴۵.</ref>.<ref> [[حبیب عباسی\|عباسی، حبیب]]، [[خدیجه بنت خویلد - عباسی (مقاله)\|مقاله «خدیجه بنت خویلد»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۴۰-۲۴۱؛ [[سید جمال‌الدین دین‌پرور\|دین‌پرور، سیدجمال‌الدین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه ج۱]]، ص۳۲۷ـ ۳۲۹؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۵۹.</ref>

	== خدیجه{{س}} در آغوش خاک ==		== خدیجه{{س}} در آغوش خاک ==

Bahmani: /* ثروت خدیجه ‌ */

2026-04-15T07:30:05Z

ثروت خدیجه ‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== ثروت خدیجه ‌==		== ثروت خدیجه ‌==
	برخی از دشمنان اسلام سخنانی بر زبان می‌آورند که شواهد [[تاریخی]] بر بطلان و نادرستی آن دلالت دارد. آنان می‌گویند: محمّد به خاطر [[ثروت]] خدیجه با او ازدواج کرد<ref>النبوة، ص۶۳.</ref>. [[زندگی پیامبر]]{{صل}} از اول تا آخر بهترین[[شاهد]] بر این گفته است که ثروت از نظر او هیچ ارزشی نداشت. خدیجه تمام ثروت خود را به میل خویش در راه [[اسلام]] و [[پیشرفت]] [[دین]] [[خرج]] کرد نه در راه [[پیامبر]]{{صل}} و خواسته‌های شخصی او. از سوی دیگر خدیجه خود را برای [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} عرضه کرد<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۷؛ سیره ابن هشام، ج۱، ص۲۰۰؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۶۴.</ref> نه این که محمّد{{صل}} خواهان [[ازدواج با خدیجه]] شد تا گفته شود که به خاطر [[ثروت]] [[خدیجه]]، تقاضای [[ازدواج]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۲۱۵؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۵۱.</ref>.		برخی از دشمنان اسلام سخنانی بر زبان می‌آورند که شواهد [[تاریخی]] بر بطلان و نادرستی آن دلالت دارد. آنان می‌گویند: محمّد به خاطر [[ثروت]] خدیجه با او ازدواج کرد<ref>النبوة، ص۶۳.</ref>. [[زندگی پیامبر]]{{صل}} از اول تا آخر بهترین [[شاهد]] بر این گفته است که ثروت از نظر او هیچ ارزشی نداشت. خدیجه تمام ثروت خود را به میل خویش در راه [[اسلام]] و [[پیشرفت]] [[دین]] [[خرج]] کرد نه در راه [[پیامبر]]{{صل}} و خواسته‌های شخصی او. از سوی دیگر خدیجه خود را برای [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} عرضه کرد<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۷؛ سیره ابن هشام، ج۱، ص۲۰۰؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۶۴.</ref> نه این که محمّد{{صل}} خواهان [[ازدواج با خدیجه]] شد تا گفته شود که به خاطر [[ثروت]] [[خدیجه]]، تقاضای [[ازدواج]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۲۱۵؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۵۱.</ref>.

	== [[پیامبر]]{{صل}} و کاروان تجاری خدیجه ==		== [[پیامبر]]{{صل}} و کاروان تجاری خدیجه ==

Bahmani: /* ثروت خدیجه ‌ */

2026-04-15T07:29:56Z

ثروت خدیجه ‌

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== ثروت خدیجه ‌==		== ثروت خدیجه ‌==
	برخی از دشمنان اسلام سخنانی بر زبان می‌آورند که شواهد [[تاریخی]] بر بطلان و نادرستی آن دلالت دارد. آنان می‌گویند: محمّد به خاطر [[ثروت]] خدیجه با او ازدواج کرد<ref>النبوة، ص۶۳.</ref>. [[زندگی پیامبر]]{{صل}} از اول تا آخر بهترین[[شاهد]] بر این گفته است که ثروت از نظر او هیچ ارزشی نداشت. خدیجه تمام ثروت خود را به میل خویش در راه [[اسلام]] و [[پیشرفت]] [[دین]] [[خرج]] کرد نه در راه [[پیامبر]]{{صل}} و خواسته‌های شخصی او. از سوی دیگر خدیجه خود را برای [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} عرضه کرد<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۷؛ سیره ابن هشام، ج۱، ص۲۰۰؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۶۴.</ref> نه این که محمّد{{صل}} خواهان [[ازدواج با خدیجه]] شد تا گفته شود که به خاطر [[ثروت]] [[خدیجه]]، تقاضای [[ازدواج]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ~~ص۲۱۵~~.</ref>.		برخی از دشمنان اسلام سخنانی بر زبان می‌آورند که شواهد [[تاریخی]] بر بطلان و نادرستی آن دلالت دارد. آنان می‌گویند: محمّد به خاطر [[ثروت]] خدیجه با او ازدواج کرد<ref>النبوة، ص۶۳.</ref>. [[زندگی پیامبر]]{{صل}} از اول تا آخر بهترین[[شاهد]] بر این گفته است که ثروت از نظر او هیچ ارزشی نداشت. خدیجه تمام ثروت خود را به میل خویش در راه [[اسلام]] و [[پیشرفت]] [[دین]] [[خرج]] کرد نه در راه [[پیامبر]]{{صل}} و خواسته‌های شخصی او. از سوی دیگر خدیجه خود را برای [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} عرضه کرد<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۷؛ سیره ابن هشام، ج۱، ص۲۰۰؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۲۶۴.</ref> نه این که محمّد{{صل}} خواهان [[ازدواج با خدیجه]] شد تا گفته شود که به خاطر [[ثروت]] [[خدیجه]]، تقاضای [[ازدواج]] کرد<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۲۱۵؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۵۱.</ref>.

	== [[پیامبر]]{{صل}} و کاروان تجاری خدیجه ==		== [[پیامبر]]{{صل}} و کاروان تجاری خدیجه ==

Bahmani: /* ازدواج با پیامبر{{صل}} */

2026-04-15T07:29:30Z

ازدواج با پیامبر{{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	طبق برخی نقل‎‎‌های [[ضعیف]] خدیجه{{س}} قبل از [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}}، ابتدا به همسری "ابی‌هاله هند بن نباش" درآمد و برای او هند و هاله را به [[دنیا]] آورد و پس از [[مرگ]] ابی‌هاله با عتیق بن عابد [[ازدواج]] کرد، اما پس از مدتی از او [[طلاق]] گرفت<ref>بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۰۶-۴۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[حضرت خدیجه (مقاله)\|حضرت خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۳۰۴.</ref>		طبق برخی نقل‎‎‌های [[ضعیف]] خدیجه{{س}} قبل از [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}}، ابتدا به همسری "ابی‌هاله هند بن نباش" درآمد و برای او هند و هاله را به [[دنیا]] آورد و پس از [[مرگ]] ابی‌هاله با عتیق بن عابد [[ازدواج]] کرد، اما پس از مدتی از او [[طلاق]] گرفت<ref>بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۰۶-۴۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۷۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[حضرت خدیجه (مقاله)\|حضرت خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۳۰۴.</ref>

	در پاسخ به این ادعا باید گفت: اولاً: برخی از دانشمندان مثل احمد [[بلاذری]]، [[ابوالقاسم کوفی]]، [[سید مرتضی]] و [[ابوجعفر شیخ طوسی]] گفته‌اند: پیامبر{{صل}} با [[خدیجه]]{{س}} [[ازدواج]] کرد در حالی که ایشان دختری باکره بود. ثانیاً: چگونه ممکن است [[خدیجه]]{{س}} به [[ازدواج]] با یک [[اعرابی]] بی‎نام و نشان از [[تمیم]] و مخزوم تن داده باشد و آنان را بر اشراف قریش [[برتری]] دهد؟<ref>کوفی، ابی القاسم علی بن احمد، الاستغاثه، ص۱۱۵.</ref> در حالی که به تمام اشراف و بزرگان قریش که به خواستگاری‎اش رفته بودند [[جواب]] رد داده بود<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ~~ص۱۱۲ـ۱۱۳~~.</ref>.		در پاسخ به این ادعا باید گفت: اولاً: برخی از دانشمندان مثل احمد [[بلاذری]]، [[ابوالقاسم کوفی]]، [[سید مرتضی]] و [[ابوجعفر شیخ طوسی]] گفته‌اند: پیامبر{{صل}} با [[خدیجه]]{{س}} [[ازدواج]] کرد در حالی که ایشان دختری باکره بود. ثانیاً: چگونه ممکن است [[خدیجه]]{{س}} به [[ازدواج]] با یک [[اعرابی]] بی‎نام و نشان از [[تمیم]] و مخزوم تن داده باشد و آنان را بر اشراف قریش [[برتری]] دهد؟<ref>کوفی، ابی القاسم علی بن احمد، الاستغاثه، ص۱۱۵.</ref> در حالی که به تمام اشراف و بزرگان قریش که به خواستگاری‎اش رفته بودند [[جواب]] رد داده بود<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۱۱۲ـ۱۱۳؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۴۷.</ref>.

	== سن خدیجه هنگام [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} ==		== سن خدیجه هنگام [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} ==

Bahmani: /* ازدواج‌های قبلی خدیجه؟ */

2026-04-15T07:28:53Z

ازدواج‌های قبلی خدیجه؟

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	# [[ابوالقاسم کوفی]] می‌گوید: خاص و عام، و [[اهل]] آثار و ناقلان [[اخبار]] [[اجماع]] دارند که احدی از اشراف، [[سادات]] و نجیب‌زادگان [[قریش]] نماند مگر که از [[خدیجه]] [[خواستگاری]] کرد و خواهان همسری او شد، امّا خدیجه به همه آنها پاسخ منفی داد. هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} با او ازدواج کرد، [[زنان]] قریش بر او [[خشم]] گرفتند و رهایش کردند. آنان به خدیجه گفتند: اشراف و امرای قریش از تو خواستگاری کردند، با احدی از آنان ازدواج نکردی امّا با محمّد، [[یتیم]] [[ابوطالب]]، [[فقیر]] بی‌مال، [[ازدواج]] نمودی؟! حال چگونه از نظر [[خردمندان]] فهمیده، [[پسندیده]] است که خدیجه با یک نفر [[عرب]] بیابان گرد از [[قبیله تمیم]] ازدواج کند، امّا آن چنان که توصیف کردیم از ازدواج با اشراف و [[سادات قریش]] امتناع ورزید؟ آیا صاحب‌نظران نمی‌دانند که چنین کاری از روشن‌ترین محالات و رسواترین [[مقالات]] است؟!<ref>الاستغاثه، ج۱، ص۷۰.</ref>. اگر کسی بخواهد پاسخ [[کوفی]] را با این بیان بدهد که چگونه ممکن است یک [[زن]] [[شریف]] و [[زیبا]] در این مدّت نسبتا دراز بدون ازدواج باقی مانده باشد؟! باید بداند که پاسخ مناسبی نیست؛ زیرا نمی‌تواند توجیه‌گر ردّ [[بزرگان قریش]] و قبول یک نفر عرب [[بیابان‌گرد]] [[تمیمی]] از سوی خدیجه باشد. اگر بپرسید که چگونه پدر یا [[سرپرست]] خدیجه [[اجازه]] داد که تا این سن بدون [[همسر]] بماند؟ پاسخ ما این است که پدرش در [[جنگ فجار]] کشته شد و سرپرستش هم به اندازه پدرش [[قدرت]] نداشت که او را به ازدواج با هر که خودش می‌خواست، وادار سازد. از سوی دیگر باقی ماندن یک زن شریف و صاحب [[جمال]] برای مدتی بدون ازدواج برای پیدا کردن [[مرد]] [[فاضل]] و کاملی که در آن دوره کار مشکلی بود؛ نمی‌تواند موجب [[شگفتی]] باشد.		# [[ابوالقاسم کوفی]] می‌گوید: خاص و عام، و [[اهل]] آثار و ناقلان [[اخبار]] [[اجماع]] دارند که احدی از اشراف، [[سادات]] و نجیب‌زادگان [[قریش]] نماند مگر که از [[خدیجه]] [[خواستگاری]] کرد و خواهان همسری او شد، امّا خدیجه به همه آنها پاسخ منفی داد. هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} با او ازدواج کرد، [[زنان]] قریش بر او [[خشم]] گرفتند و رهایش کردند. آنان به خدیجه گفتند: اشراف و امرای قریش از تو خواستگاری کردند، با احدی از آنان ازدواج نکردی امّا با محمّد، [[یتیم]] [[ابوطالب]]، [[فقیر]] بی‌مال، [[ازدواج]] نمودی؟! حال چگونه از نظر [[خردمندان]] فهمیده، [[پسندیده]] است که خدیجه با یک نفر [[عرب]] بیابان گرد از [[قبیله تمیم]] ازدواج کند، امّا آن چنان که توصیف کردیم از ازدواج با اشراف و [[سادات قریش]] امتناع ورزید؟ آیا صاحب‌نظران نمی‌دانند که چنین کاری از روشن‌ترین محالات و رسواترین [[مقالات]] است؟!<ref>الاستغاثه، ج۱، ص۷۰.</ref>. اگر کسی بخواهد پاسخ [[کوفی]] را با این بیان بدهد که چگونه ممکن است یک [[زن]] [[شریف]] و [[زیبا]] در این مدّت نسبتا دراز بدون ازدواج باقی مانده باشد؟! باید بداند که پاسخ مناسبی نیست؛ زیرا نمی‌تواند توجیه‌گر ردّ [[بزرگان قریش]] و قبول یک نفر عرب [[بیابان‌گرد]] [[تمیمی]] از سوی خدیجه باشد. اگر بپرسید که چگونه پدر یا [[سرپرست]] خدیجه [[اجازه]] داد که تا این سن بدون [[همسر]] بماند؟ پاسخ ما این است که پدرش در [[جنگ فجار]] کشته شد و سرپرستش هم به اندازه پدرش [[قدرت]] نداشت که او را به ازدواج با هر که خودش می‌خواست، وادار سازد. از سوی دیگر باقی ماندن یک زن شریف و صاحب [[جمال]] برای مدتی بدون ازدواج برای پیدا کردن [[مرد]] [[فاضل]] و کاملی که در آن دوره کار مشکلی بود؛ نمی‌تواند موجب [[شگفتی]] باشد.
	# چگونه [[بزرگان قریش]] که از [[خدیجه]] [[خواستگاری]] کردند و او به آنها پاسخ منفی داد، او را به خاطر [[ازدواج]] با یک [[عرب]] [[بیابان‌گرد]] بی‌اصل و [[نسب]] [[سرزنش]] نکردند؟!		# چگونه [[بزرگان قریش]] که از [[خدیجه]] [[خواستگاری]] کردند و او به آنها پاسخ منفی داد، او را به خاطر [[ازدواج]] با یک [[عرب]] [[بیابان‌گرد]] بی‌اصل و [[نسب]] [[سرزنش]] نکردند؟!
	# گفته‌اند: نخستین [[شهید]] [[اسلام]]، [[فرزند خدیجه]] بود به نام حارث بن ابی هاله و آن‌گاه که [[رسول خدا]]{{صل}} [[دعوت]] خود را علنی کرد، به [[شهادت]] رسید<ref>الاوائل، ج۱، ص۳۱۱- ۳۱۲؛ [[الاصابه]]، ج۱، ص۲۹۳.</ref>. نمی‌توان این ادعا را پذیرفت؛ زیرا به [[سند صحیح]] از قتاده [[روایت]] کرده‌اند که نخستین شهید اسلام، [[سمیه]] مادر [[عمّار]] بود<ref>الاصابه، ج۴، ص۳۳۵؛ الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۹۳.</ref>. از [[مجاهد]] همچنین روایت کرده‌اند<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۳۳۱.</ref>. از [[ابن عبّاس]] روایت شده که «[[پدر و مادر]] عمّار کشته شدند. آن دو نخستین مسلمانانی بودند که در این راه کشته می‌شدند»<ref>وقعة صفّین، ص۳۲۵.</ref>. مگر این که ادعا شود، سمیه نخستین شهید[[زن]] بود و حارث نخستین شهید مرد. امّا این احتمال بعید است و بر خلاف ظاهر سخنان خودشان، خصوصا که واژه شهید همانند قتیل و [[جریح]] بر [[مذکر]] و مؤنث به یک اندازه به کار می‌رود.		# گفته‌اند: نخستین [[شهید]] [[اسلام]]، [[فرزند خدیجه]] بود به نام حارث بن ابی هاله و آن‌گاه که [[رسول خدا]]{{صل}} [[دعوت]] خود را علنی کرد، به [[شهادت]] رسید<ref>الاوائل، ج۱، ص۳۱۱- ۳۱۲؛ [[الاصابه]]، ج۱، ص۲۹۳.</ref>. نمی‌توان این ادعا را پذیرفت؛ زیرا به [[سند صحیح]] از قتاده [[روایت]] کرده‌اند که نخستین شهید اسلام، [[سمیه]] مادر [[عمّار]] بود<ref>الاصابه، ج۴، ص۳۳۵؛ الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۹۳.</ref>. از [[مجاهد]] همچنین روایت کرده‌اند<ref>الاستیعاب، ج۴، ص۳۳۱.</ref>. از [[ابن عبّاس]] روایت شده که «[[پدر و مادر]] عمّار کشته شدند. آن دو نخستین مسلمانانی بودند که در این راه کشته می‌شدند»<ref>وقعة صفّین، ص۳۲۵.</ref>. مگر این که ادعا شود، سمیه نخستین شهید [[زن]] بود و حارث نخستین شهید مرد. امّا این احتمال بعید است و بر خلاف ظاهر سخنان خودشان، خصوصا که واژه شهید همانند قتیل و [[جریح]] بر [[مذکر]] و مؤنث به یک اندازه به کار می‌رود.
	# روایت شده که [[خدیجه]] را خواهری به نام هاله بود<ref>بنگرید: نسب قریش.</ref>. هاله با مردی [[مخزومی]] [[ازدواج]] کرد و فرزند دختری برایش به [[دنیا]] آورد که او را هاله نامیدند. سپس هاله با یک [[مرد]] [[تمیمی]] به نام [[ابوهند]] ازدواج کرد و برایش پسری به نام هند به دنیا آورد. این مرد تمیمی یک [[زن]] دیگر هم داشت که دو دختر به نام‌های [[زینب]] و رقیه برایش به دنیا آورد و خود مرد. مرد تمیمی هم مرد. پسرش هند نزد [[قوم]] و خویش پدرش رفت و دخترها: زینب و رقیه، نزد [[هاله خواهر خدیجه]] ماندند. خدیجه خواهرش هاله و دو دختر را که از مرد تمیمی و زن دیگرش بودند، نزد خود آورد. هنگامی که خدیجه با رسول خدا{{صل}} [[ازدواج]] کرد، هاله از دنیا رفت. بدین ترتیب دو دختر تمیمی نزد خدیجه و رسول خدا{{صل}} ماندند. [[مردم عرب]] [[گمان]] می‌بردند که دختری که فرد بزرگ می‌کند، دختر او به شمار می‌رود. از این‌رو آن دو دختر را که فرزند ابوهند تمیمی و [[همسر]] دیگرش بودند، به [[رسول خدا]]{{صل}} نسبت دادند و [[دختران]] او نامیدند. در مورد هند هم وضع همین گونه بود<ref>بنگرید: الاستغاثه، ج۱، ص۶۸- ۶۹.</ref>.<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ~~ص۲۱۶~~.</ref>		# روایت شده که [[خدیجه]] را خواهری به نام هاله بود<ref>بنگرید: نسب قریش.</ref>. هاله با مردی [[مخزومی]] [[ازدواج]] کرد و فرزند دختری برایش به [[دنیا]] آورد که او را هاله نامیدند. سپس هاله با یک [[مرد]] [[تمیمی]] به نام [[ابوهند]] ازدواج کرد و برایش پسری به نام هند به دنیا آورد. این مرد تمیمی یک [[زن]] دیگر هم داشت که دو دختر به نام‌های [[زینب]] و رقیه برایش به دنیا آورد و خود مرد. مرد تمیمی هم مرد. پسرش هند نزد [[قوم]] و خویش پدرش رفت و دخترها: زینب و رقیه، نزد [[هاله خواهر خدیجه]] ماندند. خدیجه خواهرش هاله و دو دختر را که از مرد تمیمی و زن دیگرش بودند، نزد خود آورد. هنگامی که خدیجه با رسول خدا{{صل}} [[ازدواج]] کرد، هاله از دنیا رفت. بدین ترتیب دو دختر تمیمی نزد خدیجه و رسول خدا{{صل}} ماندند. [[مردم عرب]] [[گمان]] می‌بردند که دختری که فرد بزرگ می‌کند، دختر او به شمار می‌رود. از این‌رو آن دو دختر را که فرزند ابوهند تمیمی و [[همسر]] دیگرش بودند، به [[رسول خدا]]{{صل}} نسبت دادند و [[دختران]] او نامیدند. در مورد هند هم وضع همین گونه بود<ref>بنگرید: الاستغاثه، ج۱، ص۶۸- ۶۹.</ref>.<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی\|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)\|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۲۱۶؛ [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۴۵.</ref>

	== [[کناره‌گیری]] [[زنان]] [[مکه]] از [[خدیجه]] ==		== [[کناره‌گیری]] [[زنان]] [[مکه]] از [[خدیجه]] ==

Bahmani: /* شخصیت خدیجه قبل از ازدواج با پیامبر{{صل}} */

2026-04-15T07:26:59Z

شخصیت خدیجه قبل از ازدواج با پیامبر{{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	خویلد شش [[برادر]] به نام‌های حبیب، حارث، حویرث، مطلب عمرو و نوفل داشت که در میان آنان نوفل به جهت فرزندش ورقه از شهرت بیشتری برخوردار است. [[ورقة بن نوفل]] در مقطعی از زندگانی پیامبر اکرم{{صل}} و خدیجه{{س}} نقش خاصی را ایفا کرده است. ورقه از شخصیت‌های برجسته و به‌عنوان دانشمند [[مسیحی]] مکه شناخته می‌شد و اطلاعات وسیعی درباره [[کتاب‌های آسمانی]] داشت. گویند او به خدیجه{{س}} مژده [[رسالت]] رسول الله{{صل}} را داد<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۶.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۴۳؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۱۰۸؛ [[حبیب عباسی\|عباسی، حبیب]]، [[خدیجه بنت خویلد - عباسی (مقاله)\|مقاله «خدیجه بنت خویلد»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۳۱-۲۳۲.</ref>		خویلد شش [[برادر]] به نام‌های حبیب، حارث، حویرث، مطلب عمرو و نوفل داشت که در میان آنان نوفل به جهت فرزندش ورقه از شهرت بیشتری برخوردار است. [[ورقة بن نوفل]] در مقطعی از زندگانی پیامبر اکرم{{صل}} و خدیجه{{س}} نقش خاصی را ایفا کرده است. ورقه از شخصیت‌های برجسته و به‌عنوان دانشمند [[مسیحی]] مکه شناخته می‌شد و اطلاعات وسیعی درباره [[کتاب‌های آسمانی]] داشت. گویند او به خدیجه{{س}} مژده [[رسالت]] رسول الله{{صل}} را داد<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۶.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۴۳؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[ازدواج پیامبر با خدیجه (مقاله)\|ازدواج پیامبر با خدیجه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۱۰۸؛ [[حبیب عباسی\|عباسی، حبیب]]، [[خدیجه بنت خویلد - عباسی (مقاله)\|مقاله «خدیجه بنت خویلد»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۲]]، ص۲۳۱-۲۳۲.</ref>

			== القاب و کنیه‌های خدیجه{{س}} ==
			خدیجه{{س}} دارای القابی است: طاهره، کبری، مبارکه، غراء، سیدة نسوان، که [[لقب]] کبری از شهرت بیشتری برخوردار است و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بعد از [[ازدواج]] او را با این [[لقب]] خواند.

			در [[عصر جاهلیت]]، [[اعراب]] با دادن لقب طاهره به آن حضرت به صراحت به این [[فضیلت]] در او [[اعتراف]] کرده‌اند. او به عظمت و [[شرافت]] آراسته بود<ref>السیرة الحلبیه، ج۱، ص۱۶۳.</ref>. در [[دعای ندبه]] نیز از او با لقب غرّا (شامخ و ارجمند) یاد شده است<ref>ر.ک: تنقیح المقال، ج۳، ص۷۷؛ بحارالانوار، ج۲۱، ص۳۵۲.</ref>. کنیه او به واسطه پسرش هند، ام هند می‌باشد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱، ۱۵.</ref>.

			از دوران کودکی و نوجوانی او تا هنگام ازدواج با پیامبر اکرم{{صل}} و حتی بعد از آن، اطلاعات اندکی در دست است و بخشی از [[اخبار]] [[تاریخی]] درباره احوال ایشان نیز دستخوش دخل و تصرف قصه‌پردازان شده و با [[اسرائیلیات]] درهم‌آمیخته است<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۴۴.</ref>.

	== [[شخصیت]] خدیجه قبل از [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} ==		== [[شخصیت]] خدیجه قبل از [[ازدواج با پیامبر]]{{صل}} ==