حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۶

2026-04-25T10:36:15Z

Bahmani: /* پانویس */

2025-11-08T06:37:02Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	[[رده:مادر امام رضا]]		[[رده:مادر امام رضا]]
			[[رده:همسران امام کاظم]]

Bahmani در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۰

2024-05-07T06:10:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۰
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = حضرت نجمه		\| موضوع مرتبط = حضرت نجمه
	\| عنوان مدخل = حضرت نجمه		\| عنوان مدخل = حضرت نجمه
	\| مداخل مرتبط = [[حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی]]		\| مداخل مرتبط = [[حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی]] ـ [[حضرت نجمه در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	با توجه به جایگاه و نقش ممتاز مادر در شکل‌گیری [[شخصیت]] و عملکرد [[انسان]]، بایسته است سیمای تابناک مادران آسمانی نیز در [[زندگی]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} به تصویر کشیده شود. همسری و پیوند [[نکاح]] با [[پیامبران]] و [[امامان]]، گرچه شرایطی لازم دارد؛ لکن رسیدن به مقام مادری – به‌ویژه تولد [[امام]] [[معصوم]]- نیازمند عبور از صافی‌های گوناگون است؛ لذا ملاک اصلی همان کفو، همتایی، [[همدلی]] و [[طهارت]] [[روح]] و [[دل]] است. بنابراین، [[انتخاب]] برخی از [[کنیزان]] توسط [[ائمّه]] {{عم}} به عنوان مادر [[فرزندان]] خود، بیانگر ویژگی‌های والای [[روحی]] و [[قلبی]] آنان است<ref>حمیدة مصفّاه، ص۴۴-۶۸.</ref>.		با توجه به جایگاه و نقش ممتاز مادر در شکل‌گیری [[شخصیت]] و عملکرد [[انسان]]، بایسته است سیمای تابناک مادران آسمانی نیز در [[زندگی]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} به تصویر کشیده شود. همسری و پیوند [[نکاح]] با [[پیامبران]] و [[امامان]]، گرچه شرایطی لازم دارد؛ لکن رسیدن به مقام مادری – به‌ویژه تولد [[امام]] [[معصوم]]- نیازمند عبور از صافی‌های گوناگون است؛ لذا ملاک اصلی همان کفو، همتایی، [[همدلی]] و [[طهارت]] [[روح]] و [[دل]] است. بنابراین، [[انتخاب]] برخی از [[کنیزان]] توسط [[ائمّه]] {{عم}} به عنوان مادر [[فرزندان]] خود، بیانگر ویژگی‌های والای [[روحی]] و [[قلبی]] آنان است<ref>حمیدة مصفّاه، ص۴۴-۶۸.</ref>.

Bahmani: /* مادر امام رضا {{ع}} */

2023-08-18T08:40:28Z

مادر امام رضا {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	در هرحال از [[زمان]] و مکان [[رحلت]] امّ‌البنین اطلاعی در دست نیست، همان‌طور که از محلّ [[تولد]] و مراحل [[حیات]] او [[اخبار]] درخوری باقی نمانده است، الّا اینکه داستانی از [[هشام بن احمر]] ([[احمد]]) نقل است که تا حدّی از پیشینه او پرده برمی‌دارد. او نقل می‌کند که روزی امام کاظم {{ع}} مرا از آوردن کنیزانی به بازار [[مدینه]] خبر داد و از من خواست تا برای خریداری [[کنیز]]، ایشان را [[همراهی]] کنم. هشام می‌گوید با [[امام]] به بازار رفتیم و در آنجا بین آن [[حضرت]] و برده‌فروش گفتگویی درگرفت، بی‌آنکه به دادوستدی کشیده شود، بدان سبب که کنیز مورد نظر امام، به بهانه مریضی در معرض فروش قرار نگرفت، اما فردای آن [[روز]] هشام از طرف امام به بازار می‌رود تا فرد معهود را به هر قیمتی خریداری نماید. در این [[ملاقات]]، برده‌فروش ادعا می‌کند که این کنیز را از دورترین نقطه [[مغرب]] خریده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۷؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۸؛ روضة الواعظین، ص۲۳۵.</ref> و این تعبیر در جغرافیای [[تاریخی]]، بر بخش غربی شمال [[آفریقا]] و نزدیکی‌های مراکش امروزی تا بحرالمحیط (اقیانوس کبیر) اطلاق می‌شده است. درعین‌حال به [[صراحت]] نمی‌توان وی را منسوب به آنجا دانست، چون در [[کلام]] فروشنده آمده که من او را از آنجا خریده‌ام، هر چند از برخی نام‌های وی می‌توان تا حدّی موطن وی یا محل آمدنش را گمانه زد. از نام‌هایی که برای وی ذکر شده، دو نام ناظر به مکان است؛ یکی المرسیه یا المریسیه و دیگر النوبیه که هر دو در ناحیه [[غرب]] [[اسلامی]] قرار داشته‌اند، اگر چه مرسی‌ای در [[اندلس]] نام یافته بود که تأسیس آن به دوران بعدتر است<ref>الأنساب، سمعانی، ج۵، ص۲۵۷.</ref>، بنابراین نمی‌تواند در [[زمان امام رضا]] {{ع}} نامی از آن به میان آورد. اگر مرسیه یا مریسیه منسوب به مرس، مریس یا مریسه باشد، قریه‌ای در دیار [[مصر]] است<ref>الأنساب، سمعانی، ج۵، ص۲۵۷؛ معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۸.</ref>، چنان‌که نوبه بر سرزمین‌های ساحلی نیل در مصر اطلاق می‌شد<ref>البلدان، ابن فقیه، ص۱۳۰؛ معجم البلدان، ج۵، ص۳۰۹.</ref> و اساساً [[مصریان]] منطقه بالادست [[سرزمین]] صعید تا [[شهر]] نوبه را مریس و بادهای جنوبی آن منطقه را مریسیه می‌نامیدند<ref>البلدان، ابن فقیه، ص۱۲۸.</ref>، بنابراین رابطه نزدیکی میان این دو مکان می‌توان پیدا کرد که با برخی از داده‌های [[روایی]] مبنی بر آورده‌شدن این بانو از دیار [[مغرب]] دور، هم‌ساز است، البته اگر قرائت‌های دیگری چون مربیه<ref>تاریخ أهل البیت {{عم}}، ص۱۲۳؛ مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة {{عم}}، ص۲۵.</ref> و مرلسیه<ref>تاج الموالید، ج۹، ص۹۷.</ref> به جای مرسیه و [[نبویه]]<ref>تاج الموالید، ج۹، ص۲۱۵.</ref> به جای نوبیه زاده، خطای استنساخی باشد و الا مسیر بحث دگرگون خواهد شد.		در هرحال از [[زمان]] و مکان [[رحلت]] امّ‌البنین اطلاعی در دست نیست، همان‌طور که از محلّ [[تولد]] و مراحل [[حیات]] او [[اخبار]] درخوری باقی نمانده است، الّا اینکه داستانی از [[هشام بن احمر]] ([[احمد]]) نقل است که تا حدّی از پیشینه او پرده برمی‌دارد. او نقل می‌کند که روزی امام کاظم {{ع}} مرا از آوردن کنیزانی به بازار [[مدینه]] خبر داد و از من خواست تا برای خریداری [[کنیز]]، ایشان را [[همراهی]] کنم. هشام می‌گوید با [[امام]] به بازار رفتیم و در آنجا بین آن [[حضرت]] و برده‌فروش گفتگویی درگرفت، بی‌آنکه به دادوستدی کشیده شود، بدان سبب که کنیز مورد نظر امام، به بهانه مریضی در معرض فروش قرار نگرفت، اما فردای آن [[روز]] هشام از طرف امام به بازار می‌رود تا فرد معهود را به هر قیمتی خریداری نماید. در این [[ملاقات]]، برده‌فروش ادعا می‌کند که این کنیز را از دورترین نقطه [[مغرب]] خریده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۷؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۸؛ روضة الواعظین، ص۲۳۵.</ref> و این تعبیر در جغرافیای [[تاریخی]]، بر بخش غربی شمال [[آفریقا]] و نزدیکی‌های مراکش امروزی تا بحرالمحیط (اقیانوس کبیر) اطلاق می‌شده است. درعین‌حال به [[صراحت]] نمی‌توان وی را منسوب به آنجا دانست، چون در [[کلام]] فروشنده آمده که من او را از آنجا خریده‌ام، هر چند از برخی نام‌های وی می‌توان تا حدّی موطن وی یا محل آمدنش را گمانه زد. از نام‌هایی که برای وی ذکر شده، دو نام ناظر به مکان است؛ یکی المرسیه یا المریسیه و دیگر النوبیه که هر دو در ناحیه [[غرب]] [[اسلامی]] قرار داشته‌اند، اگر چه مرسی‌ای در [[اندلس]] نام یافته بود که تأسیس آن به دوران بعدتر است<ref>الأنساب، سمعانی، ج۵، ص۲۵۷.</ref>، بنابراین نمی‌تواند در [[زمان امام رضا]] {{ع}} نامی از آن به میان آورد. اگر مرسیه یا مریسیه منسوب به مرس، مریس یا مریسه باشد، قریه‌ای در دیار [[مصر]] است<ref>الأنساب، سمعانی، ج۵، ص۲۵۷؛ معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۸.</ref>، چنان‌که نوبه بر سرزمین‌های ساحلی نیل در مصر اطلاق می‌شد<ref>البلدان، ابن فقیه، ص۱۳۰؛ معجم البلدان، ج۵، ص۳۰۹.</ref> و اساساً [[مصریان]] منطقه بالادست [[سرزمین]] صعید تا [[شهر]] نوبه را مریس و بادهای جنوبی آن منطقه را مریسیه می‌نامیدند<ref>البلدان، ابن فقیه، ص۱۲۸.</ref>، بنابراین رابطه نزدیکی میان این دو مکان می‌توان پیدا کرد که با برخی از داده‌های [[روایی]] مبنی بر آورده‌شدن این بانو از دیار [[مغرب]] دور، هم‌ساز است، البته اگر قرائت‌های دیگری چون مربیه<ref>تاریخ أهل البیت {{عم}}، ص۱۲۳؛ مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة {{عم}}، ص۲۵.</ref> و مرلسیه<ref>تاج الموالید، ج۹، ص۹۷.</ref> به جای مرسیه و [[نبویه]]<ref>تاج الموالید، ج۹، ص۲۱۵.</ref> به جای نوبیه زاده، خطای استنساخی باشد و الا مسیر بحث دگرگون خواهد شد.

	با این توضیح احتمال ذکر شده در کتاب [[مسند]] الإمام [[الرضا]] {{ع}}، مبنی بر انتساب امّ‌البنین به مرسی الخزر، یکی از لنگرگاه‌های دریای سفید و [[اصلاح]] نوبیه به بونه<ref>مسند الإمام الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۸.</ref>، چندان پایمند دیده نمی‌شود.<ref>[[سید علی رضا واسعی\|واسعی، سید علی رضا]]، [[ام البنین ~~- واسعی~~ (مقاله)\|مقاله «ام البنین»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۵۷۲.</ref>		با این توضیح احتمال ذکر شده در کتاب [[مسند]] الإمام [[الرضا]] {{ع}}، مبنی بر انتساب امّ‌البنین به مرسی الخزر، یکی از لنگرگاه‌های دریای سفید و [[اصلاح]] نوبیه به بونه<ref>مسند الإمام الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۸.</ref>، چندان پایمند دیده نمی‌شود<ref>[[سید علی رضا واسعی\|واسعی، سید علی رضا]]، [[ام البنین (مقاله)\|مقاله «ام البنین»]]،، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص ۵۷۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2023-08-18T08:39:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۹
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	با توجه به جایگاه و نقش ممتاز [[مادر]] در شکل‌گیری [[شخصیت]] و عملکرد [[انسان]]، بایسته است سیمای تابناک [[مادران]] آسمانی نیز در [[زندگی]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} به تصویر کشیده شود. همسری و پیوند [[نکاح]] با [[پیامبران]] و [[امامان]]، گرچه شرایطی لازم دارد؛ لکن رسیدن به [[مقام~~]] [[~~مادری]] – به‌ویژه [[تولد]] [[امام]] [[معصوم]]- نیازمند عبور از صافی‌های گوناگون است؛ لذا ملاک اصلی همان کفو، همتایی، [[همدلی]] و [[طهارت]] [[روح]] و [[دل]] است. بنابراین، [[انتخاب]] برخی از [[کنیزان]] توسط [[ائمّه]] {{عم}} به عنوان مادر [[فرزندان]] خود، بیانگر ویژگی‌های والای [[روحی]] و [[قلبی]] آنان است<ref>حمیدة مصفّاه، ص۴۴-۶۸.</ref>.		با توجه به جایگاه و نقش ممتاز مادر در شکل‌گیری [[شخصیت]] و عملکرد [[انسان]]، بایسته است سیمای تابناک مادران آسمانی نیز در [[زندگی]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} به تصویر کشیده شود. همسری و پیوند [[نکاح]] با [[پیامبران]] و [[امامان]]، گرچه شرایطی لازم دارد؛ لکن رسیدن به مقام مادری – به‌ویژه تولد [[امام]] [[معصوم]]- نیازمند عبور از صافی‌های گوناگون است؛ لذا ملاک اصلی همان کفو، همتایی، [[همدلی]] و [[طهارت]] [[روح]] و [[دل]] است. بنابراین، [[انتخاب]] برخی از [[کنیزان]] توسط [[ائمّه]] {{عم}} به عنوان مادر [[فرزندان]] خود، بیانگر ویژگی‌های والای [[روحی]] و [[قلبی]] آنان است<ref>حمیدة مصفّاه، ص۴۴-۶۸.</ref>.

	برای [[مادر امام رضا]] {{ع}} – به‌ویژه در دوره کنیزی - نام‌ها و القابی همچون، اروی، تکتم، [[خیزران]]، سکن، [[سکینه]]، سمّان، [[سمانه]]، شقراء، صقر، کلیمه و نجمه بیان شده است.		برای [[مادر امام رضا]] {{ع}} – به‌ویژه در دوره کنیزی - نام‌ها و القابی همچون، اروی، تکتم، [[خیزران]]، سکن، [[سکینه]]، سمّان، [[سمانه]]، شقراء، صقر، کلیمه و نجمه بیان شده است.

Wasity: جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

2022-11-07T11:40:34Z

جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۰
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== [[مادر امام رضا]] {{ع}} ==		== [[مادر امام رضا]] {{ع}} ==
	[[ام البنین]] از [[بانوان]] دارای [[فضیلت]] [[تاریخ]] [[تشیع]] و مادر امام رضا {{ع}} بود که در طبقه‌بندی [[اجتماعی]] از دسته مملوک‌ها به شمار می‌رفت و پس از [[ازدواج]] با [[امام کاظم]] {{ع}} و ولادت [[فرزندی]] برای ایشان، به عنوان امّ‌ولد شناخته شد. از [[حمیده مادر امام کاظم]] {{ع}} نقل شده که درباره‌اش گفت: من بانویی بافضیلت‌تر از او ندیده‌ام<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱؛ کشف الغمة، ج۳، ص۱۰۵.</ref>. او برابر [[سنت]] [[عربی]] که برای [[کنیزان]] اسامی مختلفی برمی‌گزیدند<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>، به نام‌های مختلفی معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰؛ الارشاد، ج۲، ص۲۴۷؛ وصول الأخیار، ص۴۳.</ref>، چنان‌که اروی، نجمه، [[سمان]] ([[سمانه]])، سکن<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶.</ref>، [[خیزران]] مریسیه، شقرا نوبیه<ref>تاریخ موالید الأئمة {{عم}}، ص۳۷؛ کشف الغمة، ج۳، ص۷۷.</ref>، صقر<ref>تحفة الأزهار و زلال الأنهار، ج۳، ص۳۹۹.</ref>، صفرا<ref>دلائل الإمامة، ص۳۵۹؛ الدر النظیم، ص۶۷۷.</ref> و شهده<ref>تاج الموالید، ص۹۷.</ref> از جمله آنها است. تشتت نام‌ها و تأکید برخی از [[راویان]] بر یک نام، البته ناهماهنگ با دیگری، به گونه‌ای است که امکان [[داوری]] نهایی و [[قاطع]] در خصوص نام اصلیش را زیر سؤال می‌برد<ref>الفصول المهمة، ابن صباغ، ج۲، ص۹۶۹؛ ملحقات إحقاق الحق، ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۱۹، ص۵۵۸؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. نامیدن و اشتهار او به امّ‌البنین نیز روشن نیست و در گزارش‌های اندک برجای مانده، توضیحی در این‌باره نیامده و در منابع کهن نیز [[فرزندان]] پسری برای او ذکر نشده است تا چنین کنیه‌ای را توجیه کند، جز آنکه گفته شود این عنوان در میان عربان به مثابه نامی برای [[زنان]] درنظر گرفته می‌شد، شاید از آن‌رو که پسر زایی‌اش را تفأل زنند، چنان‌که برخی از افراد با این نام دیده می‌شوند، بی‌آنکه چند پسر داشته یا اساساً هنوز دارای فرزندی باشد<ref>تاریخ الطبری، ج۴، ص۴۲۰-۴۲۱.</ref>. از چگونگی بیان دسته‌ای از [[اخبار]] برمی‌آید که امّ‌البنین نام مادر امام رضا {{ع}} بوده است نه [[کنیه]] وی، چنان‌که از [[روایت]] [[کلینی]] و دسته‌ای دیگر از [[محدثان]] و گزارشگران چنین برمی‌آید<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ الهدایة الکبری، ص۲۷۹؛ المناقب، ~~ابن شهر آشوب،~~ ج۳، ص۴۷۵.</ref>، ولی عده‌ای دیگر امّ‌البنین را [[کنیه]] وی برمی‌شمرند و نام اصلی‌اش را چیز دیگری ذکر می‌کنند<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. آورده‌اند که او به هنگام همسری با [[امام کاظم]] {{ع}} تکتم نامیده می‌شد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۵-۶۳۶.</ref>، همان‌طور که از توصیه [[مادر امام کاظم]] {{ع}} به آن [[حضرت]]، این مدعا برمی‌آید<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴.</ref>، با فرض آنکه خبر مورد استناد از [[صحت]] [[روایی]] برخوردار باشد، [[صدوق]] از صولی، شعری را به نقل از عموی پدرش آورده که مؤید مدعای پیش‌گفته است: {{عربی\| أَلَا إِنَّ خَيْرَ النَّاسِ نَفْساً وَ وَالِداً * وَ رَهْطاً وَ أَجْدَاداً عَلِيٌّ الْمُعَظَّمُ / أَتَتْنَا بِهِ لِلْعِلْمِ وَ الْحِلْمِ ثَامِناً * إِمَاماً يُؤَدِّي حُجَّةُ اللَّهِ تُكْتَمُ }}<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱.</ref>؛ «[[آگاه]] باشید، [[بهترین]] [[مردم]]، از نظر شخصی، [[پدر]]، [[قوم]] و [[پدران]]، [[علی]] بزرگوار است که تکتم او را جهت [[تعلیم]] [[علم]] و [[حلم]] برای ما آورده است تا به عنوان [[هشتمین امام]] [[حکم خدا]] را به مردم می‌رساند».		[[ام البنین]] از [[بانوان]] دارای [[فضیلت]] [[تاریخ]] [[تشیع]] و مادر امام رضا {{ع}} بود که در طبقه‌بندی [[اجتماعی]] از دسته مملوک‌ها به شمار می‌رفت و پس از [[ازدواج]] با [[امام کاظم]] {{ع}} و ولادت [[فرزندی]] برای ایشان، به عنوان امّ‌ولد شناخته شد. از [[حمیده مادر امام کاظم]] {{ع}} نقل شده که درباره‌اش گفت: من بانویی بافضیلت‌تر از او ندیده‌ام<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱؛ کشف الغمة، ج۳، ص۱۰۵.</ref>. او برابر [[سنت]] [[عربی]] که برای [[کنیزان]] اسامی مختلفی برمی‌گزیدند<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>، به نام‌های مختلفی معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰؛ الارشاد، ج۲، ص۲۴۷؛ وصول الأخیار، ص۴۳.</ref>، چنان‌که اروی، نجمه، [[سمان]] ([[سمانه]])، سکن<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶.</ref>، [[خیزران]] مریسیه، شقرا نوبیه<ref>تاریخ موالید الأئمة {{عم}}، ص۳۷؛ کشف الغمة، ج۳، ص۷۷.</ref>، صقر<ref>تحفة الأزهار و زلال الأنهار، ج۳، ص۳۹۹.</ref>، صفرا<ref>دلائل الإمامة، ص۳۵۹؛ الدر النظیم، ص۶۷۷.</ref> و شهده<ref>تاج الموالید، ص۹۷.</ref> از جمله آنها است. تشتت نام‌ها و تأکید برخی از [[راویان]] بر یک نام، البته ناهماهنگ با دیگری، به گونه‌ای است که امکان [[داوری]] نهایی و [[قاطع]] در خصوص نام اصلیش را زیر سؤال می‌برد<ref>الفصول المهمة، ابن صباغ، ج۲، ص۹۶۹؛ ملحقات إحقاق الحق، ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۱۹، ص۵۵۸؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. نامیدن و اشتهار او به امّ‌البنین نیز روشن نیست و در گزارش‌های اندک برجای مانده، توضیحی در این‌باره نیامده و در منابع کهن نیز [[فرزندان]] پسری برای او ذکر نشده است تا چنین کنیه‌ای را توجیه کند، جز آنکه گفته شود این عنوان در میان عربان به مثابه نامی برای [[زنان]] درنظر گرفته می‌شد، شاید از آن‌رو که پسر زایی‌اش را تفأل زنند، چنان‌که برخی از افراد با این نام دیده می‌شوند، بی‌آنکه چند پسر داشته یا اساساً هنوز دارای فرزندی باشد<ref>تاریخ الطبری، ج۴، ص۴۲۰-۴۲۱.</ref>. از چگونگی بیان دسته‌ای از [[اخبار]] برمی‌آید که امّ‌البنین نام مادر امام رضا {{ع}} بوده است نه [[کنیه]] وی، چنان‌که از [[روایت]] [[کلینی]] و دسته‌ای دیگر از [[محدثان]] و گزارشگران چنین برمی‌آید<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ الهدایة الکبری، ص۲۷۹؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۳، ص۴۷۵.</ref>، ولی عده‌ای دیگر امّ‌البنین را [[کنیه]] وی برمی‌شمرند و نام اصلی‌اش را چیز دیگری ذکر می‌کنند<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. آورده‌اند که او به هنگام همسری با [[امام کاظم]] {{ع}} تکتم نامیده می‌شد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۵-۶۳۶.</ref>، همان‌طور که از توصیه [[مادر امام کاظم]] {{ع}} به آن [[حضرت]]، این مدعا برمی‌آید<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴.</ref>، با فرض آنکه خبر مورد استناد از [[صحت]] [[روایی]] برخوردار باشد، [[صدوق]] از صولی، شعری را به نقل از عموی پدرش آورده که مؤید مدعای پیش‌گفته است: {{عربی\| أَلَا إِنَّ خَيْرَ النَّاسِ نَفْساً وَ وَالِداً * وَ رَهْطاً وَ أَجْدَاداً عَلِيٌّ الْمُعَظَّمُ / أَتَتْنَا بِهِ لِلْعِلْمِ وَ الْحِلْمِ ثَامِناً * إِمَاماً يُؤَدِّي حُجَّةُ اللَّهِ تُكْتَمُ }}<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱.</ref>؛ «[[آگاه]] باشید، [[بهترین]] [[مردم]]، از نظر شخصی، [[پدر]]، [[قوم]] و [[پدران]]، [[علی]] بزرگوار است که تکتم او را جهت [[تعلیم]] [[علم]] و [[حلم]] برای ما آورده است تا به عنوان [[هشتمین امام]] [[حکم خدا]] را به مردم می‌رساند».

	درباره چگونگی [[ارتباط]] این بانو با [[خاندان]] [[امامت]] گزارش‌هایی نقل است که همچون بسیاری دیگر از [[روایت‌ها]] عاری از افزودنی‌های اثبات‌نشده نیست. برابر [[نقلی]] [[حمیده]] مصفاه مادر امام کاظم {{ع}} او را خریداری کرد و چون در او کمال و [[ادب]] بالایی دید، به فرزندش کاظم {{ع}} [[هدیه]] کرد. برابر همین [[روایت]]، در این [[زمان]] حمیده خوابی را به یاد آورد که [[پیامبر]] {{صل}} وی را به چنین زنی رهنمون شده و بدو فرموده بود که او بهترین فرد روی [[زمین]] را به [[دنیا]] خواهد آورد<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۶.</ref>. از این وصلت، [[امام رضا]] {{ع}} متولد شد و پس از آن او را [[طاهره]] نام نهادند<ref>المناقب، ~~ابن شهر آشوب،~~ ج۳، ص۴۷۶؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰.</ref>. این گزارش با آنچه در ادامه خواهد آمد اندکی متفاوت است.		درباره چگونگی [[ارتباط]] این بانو با [[خاندان]] [[امامت]] گزارش‌هایی نقل است که همچون بسیاری دیگر از [[روایت‌ها]] عاری از افزودنی‌های اثبات‌نشده نیست. برابر [[نقلی]] [[حمیده]] مصفاه مادر امام کاظم {{ع}} او را خریداری کرد و چون در او کمال و [[ادب]] بالایی دید، به فرزندش کاظم {{ع}} [[هدیه]] کرد. برابر همین [[روایت]]، در این [[زمان]] حمیده خوابی را به یاد آورد که [[پیامبر]] {{صل}} وی را به چنین زنی رهنمون شده و بدو فرموده بود که او بهترین فرد روی [[زمین]] را به [[دنیا]] خواهد آورد<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۶.</ref>. از این وصلت، [[امام رضا]] {{ع}} متولد شد و پس از آن او را [[طاهره]] نام نهادند<ref>المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۳، ص۴۷۶؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰.</ref>. این گزارش با آنچه در ادامه خواهد آمد اندکی متفاوت است.

	امّ‌البنین از [[زنان]] نیک‌سیرت و [[شایسته]] و برجسته در [[عقل و دین]] معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰.</ref> و در [[دلدادگی]] و عبودیتش داستانی آورده‌اند که البته مایه [[تأمل]] جدی است. آورده‌اند او برای اینکه بتواند بیشتر به [[عبادت]] و شب زنده‌داری‌اش برسد، تقاضای دایه‌ای کرد تا رسیدگی به [[کودک]] و شیردهی‌اش را به عهده گیرد، چون کودک [[امام کاظم]] {{ع}} شیر زیادی می‌خورد و این امر او را از [[بندگی]] باز می‌داشت<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۸۰.</ref>. [[بدیهی]] است چنین سخنی نمی‌تواند از اساس قابل [[دفاعی]] برخوردار باشد، از آن‌رو که نه عبادت در انجام [[کارها]] و [[اعمال]] خاص است، نه [[مادری]] از شیر‌دادن کودکش می‌رنجد و نه این کودک همانند دیگر [[فرزندان]] نوباوه بود.		امّ‌البنین از [[زنان]] نیک‌سیرت و [[شایسته]] و برجسته در [[عقل و دین]] معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰.</ref> و در [[دلدادگی]] و عبودیتش داستانی آورده‌اند که البته مایه [[تأمل]] جدی است. آورده‌اند او برای اینکه بتواند بیشتر به [[عبادت]] و شب زنده‌داری‌اش برسد، تقاضای دایه‌ای کرد تا رسیدگی به [[کودک]] و شیردهی‌اش را به عهده گیرد، چون کودک [[امام کاظم]] {{ع}} شیر زیادی می‌خورد و این امر او را از [[بندگی]] باز می‌داشت<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۸۰.</ref>. [[بدیهی]] است چنین سخنی نمی‌تواند از اساس قابل [[دفاعی]] برخوردار باشد، از آن‌رو که نه عبادت در انجام [[کارها]] و [[اعمال]] خاص است، نه [[مادری]] از شیر‌دادن کودکش می‌رنجد و نه این کودک همانند دیگر [[فرزندان]] نوباوه بود.

Bahmani در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۶

2022-09-24T06:56:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~امام رضا~~		\| موضوع مرتبط = حضرت نجمه
	\| عنوان مدخل = حضرت نجمه		\| عنوان مدخل = حضرت نجمه
	\| مداخل مرتبط = [[حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی]]		\| مداخل مرتبط = [[حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'الإرشاد' به 'الارشاد'

2022-09-18T08:02:21Z

جایگزینی متن - 'الإرشاد' به 'الارشاد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== [[مادر امام رضا]] {{ع}} ==		== [[مادر امام رضا]] {{ع}} ==
	[[ام البنین]] از [[بانوان]] دارای [[فضیلت]] [[تاریخ]] [[تشیع]] و مادر امام رضا {{ع}} بود که در طبقه‌بندی [[اجتماعی]] از دسته مملوک‌ها به شمار می‌رفت و پس از [[ازدواج]] با [[امام کاظم]] {{ع}} و ولادت [[فرزندی]] برای ایشان، به عنوان امّ‌ولد شناخته شد. از [[حمیده مادر امام کاظم]] {{ع}} نقل شده که درباره‌اش گفت: من بانویی بافضیلت‌تر از او ندیده‌ام<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱؛ کشف الغمة، ج۳، ص۱۰۵.</ref>. او برابر [[سنت]] [[عربی]] که برای [[کنیزان]] اسامی مختلفی برمی‌گزیدند<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>، به نام‌های مختلفی معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰؛ ~~الإرشاد،~~ ج۲، ص۲۴۷؛ وصول الأخیار، ص۴۳.</ref>، چنان‌که اروی، نجمه، [[سمان]] ([[سمانه]])، سکن<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶.</ref>، [[خیزران]] مریسیه، شقرا نوبیه<ref>تاریخ موالید الأئمة {{عم}}، ص۳۷؛ کشف الغمة، ج۳، ص۷۷.</ref>، صقر<ref>تحفة الأزهار و زلال الأنهار، ج۳، ص۳۹۹.</ref>، صفرا<ref>دلائل الإمامة، ص۳۵۹؛ الدر النظیم، ص۶۷۷.</ref> و شهده<ref>تاج الموالید، ص۹۷.</ref> از جمله آنها است. تشتت نام‌ها و تأکید برخی از [[راویان]] بر یک نام، البته ناهماهنگ با دیگری، به گونه‌ای است که امکان [[داوری]] نهایی و [[قاطع]] در خصوص نام اصلیش را زیر سؤال می‌برد<ref>الفصول المهمة، ابن صباغ، ج۲، ص۹۶۹؛ ملحقات إحقاق الحق، ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۱۹، ص۵۵۸؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. نامیدن و اشتهار او به امّ‌البنین نیز روشن نیست و در گزارش‌های اندک برجای مانده، توضیحی در این‌باره نیامده و در منابع کهن نیز [[فرزندان]] پسری برای او ذکر نشده است تا چنین کنیه‌ای را توجیه کند، جز آنکه گفته شود این عنوان در میان عربان به مثابه نامی برای [[زنان]] درنظر گرفته می‌شد، شاید از آن‌رو که پسر زایی‌اش را تفأل زنند، چنان‌که برخی از افراد با این نام دیده می‌شوند، بی‌آنکه چند پسر داشته یا اساساً هنوز دارای فرزندی باشد<ref>تاریخ الطبری، ج۴، ص۴۲۰-۴۲۱.</ref>. از چگونگی بیان دسته‌ای از [[اخبار]] برمی‌آید که امّ‌البنین نام مادر امام رضا {{ع}} بوده است نه [[کنیه]] وی، چنان‌که از [[روایت]] [[کلینی]] و دسته‌ای دیگر از [[محدثان]] و گزارشگران چنین برمی‌آید<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ الهدایة الکبری، ص۲۷۹؛ المناقب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۴۷۵.</ref>، ولی عده‌ای دیگر امّ‌البنین را [[کنیه]] وی برمی‌شمرند و نام اصلی‌اش را چیز دیگری ذکر می‌کنند<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. آورده‌اند که او به هنگام همسری با [[امام کاظم]] {{ع}} تکتم نامیده می‌شد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۵-۶۳۶.</ref>، همان‌طور که از توصیه [[مادر امام کاظم]] {{ع}} به آن [[حضرت]]، این مدعا برمی‌آید<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴.</ref>، با فرض آنکه خبر مورد استناد از [[صحت]] [[روایی]] برخوردار باشد، [[صدوق]] از صولی، شعری را به نقل از عموی پدرش آورده که مؤید مدعای پیش‌گفته است: {{عربی\| أَلَا إِنَّ خَيْرَ النَّاسِ نَفْساً وَ وَالِداً * وَ رَهْطاً وَ أَجْدَاداً عَلِيٌّ الْمُعَظَّمُ / أَتَتْنَا بِهِ لِلْعِلْمِ وَ الْحِلْمِ ثَامِناً * إِمَاماً يُؤَدِّي حُجَّةُ اللَّهِ تُكْتَمُ }}<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱.</ref>؛ «[[آگاه]] باشید، [[بهترین]] [[مردم]]، از نظر شخصی، [[پدر]]، [[قوم]] و [[پدران]]، [[علی]] بزرگوار است که تکتم او را جهت [[تعلیم]] [[علم]] و [[حلم]] برای ما آورده است تا به عنوان [[هشتمین امام]] [[حکم خدا]] را به مردم می‌رساند».		[[ام البنین]] از [[بانوان]] دارای [[فضیلت]] [[تاریخ]] [[تشیع]] و مادر امام رضا {{ع}} بود که در طبقه‌بندی [[اجتماعی]] از دسته مملوک‌ها به شمار می‌رفت و پس از [[ازدواج]] با [[امام کاظم]] {{ع}} و ولادت [[فرزندی]] برای ایشان، به عنوان امّ‌ولد شناخته شد. از [[حمیده مادر امام کاظم]] {{ع}} نقل شده که درباره‌اش گفت: من بانویی بافضیلت‌تر از او ندیده‌ام<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱؛ کشف الغمة، ج۳، ص۱۰۵.</ref>. او برابر [[سنت]] [[عربی]] که برای [[کنیزان]] اسامی مختلفی برمی‌گزیدند<ref>أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>، به نام‌های مختلفی معرفی شده<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰؛ الارشاد، ج۲، ص۲۴۷؛ وصول الأخیار، ص۴۳.</ref>، چنان‌که اروی، نجمه، [[سمان]] ([[سمانه]])، سکن<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶.</ref>، [[خیزران]] مریسیه، شقرا نوبیه<ref>تاریخ موالید الأئمة {{عم}}، ص۳۷؛ کشف الغمة، ج۳، ص۷۷.</ref>، صقر<ref>تحفة الأزهار و زلال الأنهار، ج۳، ص۳۹۹.</ref>، صفرا<ref>دلائل الإمامة، ص۳۵۹؛ الدر النظیم، ص۶۷۷.</ref> و شهده<ref>تاج الموالید، ص۹۷.</ref> از جمله آنها است. تشتت نام‌ها و تأکید برخی از [[راویان]] بر یک نام، البته ناهماهنگ با دیگری، به گونه‌ای است که امکان [[داوری]] نهایی و [[قاطع]] در خصوص نام اصلیش را زیر سؤال می‌برد<ref>الفصول المهمة، ابن صباغ، ج۲، ص۹۶۹؛ ملحقات إحقاق الحق، ج۱۲، ص۳۴۸؛ ج۱۹، ص۵۵۸؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. نامیدن و اشتهار او به امّ‌البنین نیز روشن نیست و در گزارش‌های اندک برجای مانده، توضیحی در این‌باره نیامده و در منابع کهن نیز [[فرزندان]] پسری برای او ذکر نشده است تا چنین کنیه‌ای را توجیه کند، جز آنکه گفته شود این عنوان در میان عربان به مثابه نامی برای [[زنان]] درنظر گرفته می‌شد، شاید از آن‌رو که پسر زایی‌اش را تفأل زنند، چنان‌که برخی از افراد با این نام دیده می‌شوند، بی‌آنکه چند پسر داشته یا اساساً هنوز دارای فرزندی باشد<ref>تاریخ الطبری، ج۴، ص۴۲۰-۴۲۱.</ref>. از چگونگی بیان دسته‌ای از [[اخبار]] برمی‌آید که امّ‌البنین نام مادر امام رضا {{ع}} بوده است نه [[کنیه]] وی، چنان‌که از [[روایت]] [[کلینی]] و دسته‌ای دیگر از [[محدثان]] و گزارشگران چنین برمی‌آید<ref>الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ الهدایة الکبری، ص۲۷۹؛ المناقب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۴۷۵.</ref>، ولی عده‌ای دیگر امّ‌البنین را [[کنیه]] وی برمی‌شمرند و نام اصلی‌اش را چیز دیگری ذکر می‌کنند<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۶؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۴۴.</ref>. آورده‌اند که او به هنگام همسری با [[امام کاظم]] {{ع}} تکتم نامیده می‌شد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۵-۶۳۶.</ref>، همان‌طور که از توصیه [[مادر امام کاظم]] {{ع}} به آن [[حضرت]]، این مدعا برمی‌آید<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۴.</ref>، با فرض آنکه خبر مورد استناد از [[صحت]] [[روایی]] برخوردار باشد، [[صدوق]] از صولی، شعری را به نقل از عموی پدرش آورده که مؤید مدعای پیش‌گفته است: {{عربی\| أَلَا إِنَّ خَيْرَ النَّاسِ نَفْساً وَ وَالِداً * وَ رَهْطاً وَ أَجْدَاداً عَلِيٌّ الْمُعَظَّمُ / أَتَتْنَا بِهِ لِلْعِلْمِ وَ الْحِلْمِ ثَامِناً * إِمَاماً يُؤَدِّي حُجَّةُ اللَّهِ تُكْتَمُ }}<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۵؛ إعلام الوری، ج۲، ص۴۱.</ref>؛ «[[آگاه]] باشید، [[بهترین]] [[مردم]]، از نظر شخصی، [[پدر]]، [[قوم]] و [[پدران]]، [[علی]] بزرگوار است که تکتم او را جهت [[تعلیم]] [[علم]] و [[حلم]] برای ما آورده است تا به عنوان [[هشتمین امام]] [[حکم خدا]] را به مردم می‌رساند».

	درباره چگونگی [[ارتباط]] این بانو با [[خاندان]] [[امامت]] گزارش‌هایی نقل است که همچون بسیاری دیگر از [[روایت‌ها]] عاری از افزودنی‌های اثبات‌نشده نیست. برابر [[نقلی]] [[حمیده]] مصفاه مادر امام کاظم {{ع}} او را خریداری کرد و چون در او کمال و [[ادب]] بالایی دید، به فرزندش کاظم {{ع}} [[هدیه]] کرد. برابر همین [[روایت]]، در این [[زمان]] حمیده خوابی را به یاد آورد که [[پیامبر]] {{صل}} وی را به چنین زنی رهنمون شده و بدو فرموده بود که او بهترین فرد روی [[زمین]] را به [[دنیا]] خواهد آورد<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۶.</ref>. از این وصلت، [[امام رضا]] {{ع}} متولد شد و پس از آن او را [[طاهره]] نام نهادند<ref>المناقب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۴۷۶؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰.</ref>. این گزارش با آنچه در ادامه خواهد آمد اندکی متفاوت است.		درباره چگونگی [[ارتباط]] این بانو با [[خاندان]] [[امامت]] گزارش‌هایی نقل است که همچون بسیاری دیگر از [[روایت‌ها]] عاری از افزودنی‌های اثبات‌نشده نیست. برابر [[نقلی]] [[حمیده]] مصفاه مادر امام کاظم {{ع}} او را خریداری کرد و چون در او کمال و [[ادب]] بالایی دید، به فرزندش کاظم {{ع}} [[هدیه]] کرد. برابر همین [[روایت]]، در این [[زمان]] حمیده خوابی را به یاد آورد که [[پیامبر]] {{صل}} وی را به چنین زنی رهنمون شده و بدو فرموده بود که او بهترین فرد روی [[زمین]] را به [[دنیا]] خواهد آورد<ref>إعلام الوری، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۶۳۶.</ref>. از این وصلت، [[امام رضا]] {{ع}} متولد شد و پس از آن او را [[طاهره]] نام نهادند<ref>المناقب، ابن شهر آشوب، ج۳، ص۴۷۶؛ الأنوار البهیة، ص۲۱۰.</ref>. این گزارش با آنچه در ادامه خواهد آمد اندکی متفاوت است.

Hosein: جایگزینی متن - '\{\{اصلی\sرده\|(.*)\}\}' به ''

2022-09-01T09:24:31Z

جایگزینی متن - '\{\{اصلی\sرده\|(.*)\}\}' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	~~{{اصلی رده\|حضرت نجمه در معارف و سیره نبوی}}~~

	[[رده:مادر امام رضا]]		[[رده:مادر امام رضا]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:14:50Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات