حقوق اجتماعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-09-29T07:52:49Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۲
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	[[رده:حق]]		[[رده:حق]]
	[[رده:حقوق ~~بشر~~]]		[[رده:حقوق]]

Msadeq در ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۴۸

2023-09-17T04:48:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = حقوق بشر\| عنوان مدخل = حقوق اجتماعی\| مداخل مرتبط = ~~[[حقوق اجتماعی در قرآن]]~~		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = حقوق بشر\| عنوان مدخل = حقوق اجتماعی\| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط =}}
	\| پرسش مرتبط =}}
	==اهمیت و جایگاه==		==اهمیت و جایگاه==
	«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>		«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>

Msadeq در ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۴۶

2023-09-17T04:46:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = حقوق بشر\| عنوان مدخل = حقوق اجتماعی\| مداخل مرتبط = [[حقوق اجتماعی در قرآن]]
	\| موضوع مرتبط = حقوق بشر		\| پرسش مرتبط =}}
	\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط =
	}}

	==اهمیت و جایگاه==		==اهمیت و جایگاه==
	«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>		«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'آموزه‌های وحیانی قرآن' به 'آموزه‌های وحیانی قرآن'

2023-08-28T12:09:27Z

جایگزینی متن - 'آموزه‌های وحیانی قرآن' به 'آموزه‌های وحیانی قرآن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۹
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	اصولا [[حقوق انسانی]] چنان از اهمیت و [[ارزش]] برخوردار است تا جایی که [[خدا]] آن را به عنوان [[احکام شرعی]] در [[قوانین]] [[شرایع]] [[اسلامی]] مطرح کرده<ref>بقره، آیات ۱۸۷ و ۲۲۹ و ۲۳۰</ref> و [[قیام]] مداوم، علیه تضییع‌کنندگان [[حقوق انسان‌ها]]، راهی برای [[دفاع]] از آن دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}} «و از اهل کتاب کسی هست که اگر دارایی فراوانی بدو بسپاری به تو باز پس می‌دهد و از ایشان کسی نیز هست که چون دیناری بدو بسپاری به تو باز نخواهد داد مگر آنکه پیوسته بر سرش ایستاده باشی؛ این بدان روی است که آنان می‌گویند: درباره بی‌سوادان راهی (برای بازخواست) بر ما نیست و بر خداوند دروغ می‌بندند با آنکه خود می‌دانند» سوره آل عمران، آیه ۷۵.</ref> و نهادی به عنوان نهادی [[قضایی]] را [[مسئول]] اصلی تأمین و [[حفظ]] [[حقوق انسان]] قرار داده و بر نقش به سزای [[حاکمان]] و قاضیان، در حفظ [[حقوق انسان‌ها]] در [[جامعه]] تاکید کرده <ref>{{متن قرآن\|وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}} «و دارایی‌های همدیگر را میان خود به نادرستی مخورید و آنها را (با رشوه) به سوی داوران سرازیر نکنید تا بخشی از دارایی‌های مردم را آگاهانه به حرام بخورید» سوره بقره، آیه ۱۸۸.</ref> وعوامل و ابزارهایی را برای [[اجرا]] ومراعات آن وضع و الزامی ساخته است.		اصولا [[حقوق انسانی]] چنان از اهمیت و [[ارزش]] برخوردار است تا جایی که [[خدا]] آن را به عنوان [[احکام شرعی]] در [[قوانین]] [[شرایع]] [[اسلامی]] مطرح کرده<ref>بقره، آیات ۱۸۷ و ۲۲۹ و ۲۳۰</ref> و [[قیام]] مداوم، علیه تضییع‌کنندگان [[حقوق انسان‌ها]]، راهی برای [[دفاع]] از آن دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}} «و از اهل کتاب کسی هست که اگر دارایی فراوانی بدو بسپاری به تو باز پس می‌دهد و از ایشان کسی نیز هست که چون دیناری بدو بسپاری به تو باز نخواهد داد مگر آنکه پیوسته بر سرش ایستاده باشی؛ این بدان روی است که آنان می‌گویند: درباره بی‌سوادان راهی (برای بازخواست) بر ما نیست و بر خداوند دروغ می‌بندند با آنکه خود می‌دانند» سوره آل عمران، آیه ۷۵.</ref> و نهادی به عنوان نهادی [[قضایی]] را [[مسئول]] اصلی تأمین و [[حفظ]] [[حقوق انسان]] قرار داده و بر نقش به سزای [[حاکمان]] و قاضیان، در حفظ [[حقوق انسان‌ها]] در [[جامعه]] تاکید کرده <ref>{{متن قرآن\|وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ}} «و دارایی‌های همدیگر را میان خود به نادرستی مخورید و آنها را (با رشوه) به سوی داوران سرازیر نکنید تا بخشی از دارایی‌های مردم را آگاهانه به حرام بخورید» سوره بقره، آیه ۱۸۸.</ref> وعوامل و ابزارهایی را برای [[اجرا]] ومراعات آن وضع و الزامی ساخته است.

	از نظر [[قرآن]] هر چند [[اعتقاد]] به [[حسابرسی]] دقیق [[خداوند]] و [[کیفر الهی]]، پشتوانه رعایت حقوق انسان‌ها است<ref>{{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا * وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است * و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۶ و ۹.</ref> و تحریک [[عواطف]] [[انسانی]] نیز از روشهای مهم برای [[ترغیب]] به [[رعایت حقوق]] انسان‌های دیگر دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۹.</ref> و بر رعایت حقوق انسان‌های دیگر، به عنوان [[وظیفه]] [[نیکوکاران]] صحه گذاشته <ref>{{متن قرآن\|لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ}} «اگر زنانی را که با آنان آمیزش نکرده یا برای آنها کابینی نبریده‌اید، طلاق دهید، بر شما گناهی نیست. ولی ایشان را از دهشی شایسته بهره‌مند سازید- توانگر به اندازه خویش و تنگدست به اندازه خویش- این بر نیکوکاران واجب است» سوره بقره، آیه ۲۳۶.</ref> و بر عنصر [[تقوا]] [[الهی]] به عنوان زمینه رعایت حقوق انسان‌های دیگر توجه و اهتمام ورزیده است<ref>بقره، آیات ۲۳۳ و ۲۴۱ و ۲۸۲</ref>؛ اما با این همه برای تضمین اجرای [[حقوق]] [[مردمان]] به این امور بسنده نکرده و ضمانت اجرایی و [[الزام]] آوری به عنوان محاکم [[قضایی]] را در [[نظام سیاسی]] ولایی سامان داده تا [[حقوق مردم]] را این گونه استیفا کرده و حقی ضایع نشود. بر اساس [[آموزه‌های وحیانی~~]] [[~~قرآن]]، [[انسان‌ها]]، دارای [[حق]] دسترسی به [[قضا]] و [[دادرسی]] عادلانه دارند تا این گونه حقوق خود را استیفا کرده و [[اجازه]] ندهند کسی حقوق ایشان را تضییع کند.<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا * إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا}} «خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید و چون میان مردم داوری می‌کنید با دادگری داوری کنید؛ بی‌گمان خداوند به کاری نیک اندرزتان می‌دهد؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست * ما این کتاب (آسمانی) را بر تو، به حق فرو فرستاده‌ایم تا در میان مردم بدانچه خداوند به تو نمایانده است داوری کنی و طرفدار خائنان مباش» سوره نساء، آیه ۵۸ و ۱۰۵؛ {{متن قرآن\|وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ * إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}} «و آیا خبر آن دادخواهان به تو رسیده است که از دیوار نمازگاه فرا رفتند؟ * آنگاه که بر داوود وارد شدند و او از ایشان ترسید؛ گفتند: نترس! ما دو داد خواهیم که یکی بر دیگری ستم کرده است، میان ما به درستی داوری کن و ستم مکن و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.		از نظر [[قرآن]] هر چند [[اعتقاد]] به [[حسابرسی]] دقیق [[خداوند]] و [[کیفر الهی]]، پشتوانه رعایت حقوق انسان‌ها است<ref>{{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا * وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است * و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۶ و ۹.</ref> و تحریک [[عواطف]] [[انسانی]] نیز از روشهای مهم برای [[ترغیب]] به [[رعایت حقوق]] انسان‌های دیگر دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۹.</ref> و بر رعایت حقوق انسان‌های دیگر، به عنوان [[وظیفه]] [[نیکوکاران]] صحه گذاشته <ref>{{متن قرآن\|لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ}} «اگر زنانی را که با آنان آمیزش نکرده یا برای آنها کابینی نبریده‌اید، طلاق دهید، بر شما گناهی نیست. ولی ایشان را از دهشی شایسته بهره‌مند سازید- توانگر به اندازه خویش و تنگدست به اندازه خویش- این بر نیکوکاران واجب است» سوره بقره، آیه ۲۳۶.</ref> و بر عنصر [[تقوا]] [[الهی]] به عنوان زمینه رعایت حقوق انسان‌های دیگر توجه و اهتمام ورزیده است<ref>بقره، آیات ۲۳۳ و ۲۴۱ و ۲۸۲</ref>؛ اما با این همه برای تضمین اجرای [[حقوق]] [[مردمان]] به این امور بسنده نکرده و ضمانت اجرایی و [[الزام]] آوری به عنوان محاکم [[قضایی]] را در [[نظام سیاسی]] ولایی سامان داده تا [[حقوق مردم]] را این گونه استیفا کرده و حقی ضایع نشود. بر اساس [[آموزه‌های وحیانی قرآن]]، [[انسان‌ها]]، دارای [[حق]] دسترسی به [[قضا]] و [[دادرسی]] عادلانه دارند تا این گونه حقوق خود را استیفا کرده و [[اجازه]] ندهند کسی حقوق ایشان را تضییع کند.<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا * إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا}} «خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید و چون میان مردم داوری می‌کنید با دادگری داوری کنید؛ بی‌گمان خداوند به کاری نیک اندرزتان می‌دهد؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست * ما این کتاب (آسمانی) را بر تو، به حق فرو فرستاده‌ایم تا در میان مردم بدانچه خداوند به تو نمایانده است داوری کنی و طرفدار خائنان مباش» سوره نساء، آیه ۵۸ و ۱۰۵؛ {{متن قرآن\|وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ * إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}} «و آیا خبر آن دادخواهان به تو رسیده است که از دیوار نمازگاه فرا رفتند؟ * آنگاه که بر داوود وارد شدند و او از ایشان ترسید؛ گفتند: نترس! ما دو داد خواهیم که یکی بر دیگری ستم کرده است، میان ما به درستی داوری کن و ستم مکن و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.

	==اقسام و گونه‌ها==		==اقسام و گونه‌ها==

Jaafari: /* اقسام و گونه‌ها */

2023-08-28T09:14:10Z

اقسام و گونه‌ها

نمایش تغییرات

Jaafari در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۳

2023-08-28T09:13:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = حقوق بشر
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:حق]]
			[[رده:حقوق بشر]]

Jaafari: /* اقسام و گونه‌ها */

2023-08-28T09:12:50Z

اقسام و گونه‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	برخی از مهم‌ترین حقوق اجتماعی که در قرآن برای امت و شهروندان نظام سیاسی ولایی بیان شده عبارتند از:		برخی از مهم‌ترین حقوق اجتماعی که در قرآن برای امت و شهروندان نظام سیاسی ولایی بیان شده عبارتند از:

	~~'''[[حق اخوت اسلامی]]''': هر [[مسلمانی]] نسبت به دیگر [[~~		#'''[[حق اخوت اسلامی]]''

	در [[آیات قرآنی]] از انواع حقوق اجتماعی مانند [[حق]] [[همسایگی]]، حق گردشگری، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق]] [[بهداشت]]، حق [[محیط زیست]] سالم، حق [[دادرسی]]، حق [[فقیران]] و [[نیازمندان]]، حق مهمان، حق میزبان، حق [[مهاجران]] و مانند آنها سخن به میان آمده و شرایط و حدود و [[قواعد]] هر یک بیان شده است.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.		در [[آیات قرآنی]] از انواع حقوق اجتماعی مانند [[حق]] [[همسایگی]]، حق گردشگری، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق]] [[بهداشت]]، حق [[محیط زیست]] سالم، حق [[دادرسی]]، حق [[فقیران]] و [[نیازمندان]]، حق مهمان، حق میزبان، حق [[مهاجران]] و مانند آنها سخن به میان آمده و شرایط و حدود و [[قواعد]] هر یک بیان شده است.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.

Wasity در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۳

2023-08-28T08:53:46Z

نمایش تغییرات

Wasity: /* انواع و اقسام حقوق اجتماعی */

2023-08-28T08:52:39Z

انواع و اقسام حقوق اجتماعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	از نظر [[قرآن]] هر چند [[اعتقاد]] به [[حسابرسی]] دقیق [[خداوند]] و [[کیفر الهی]]، پشتوانه رعایت حقوق انسان‌ها است<ref>{{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا * وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است * و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۶ و ۹.</ref> و تحریک [[عواطف]] [[انسانی]] نیز از روشهای مهم برای [[ترغیب]] به [[رعایت حقوق]] انسان‌های دیگر دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۹.</ref> و بر رعایت حقوق انسان‌های دیگر، به عنوان [[وظیفه]] [[نیکوکاران]] صحه گذاشته <ref>{{متن قرآن\|لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ}} «اگر زنانی را که با آنان آمیزش نکرده یا برای آنها کابینی نبریده‌اید، طلاق دهید، بر شما گناهی نیست. ولی ایشان را از دهشی شایسته بهره‌مند سازید- توانگر به اندازه خویش و تنگدست به اندازه خویش- این بر نیکوکاران واجب است» سوره بقره، آیه ۲۳۶.</ref> و بر عنصر [[تقوا]] [[الهی]] به عنوان زمینه رعایت حقوق انسان‌های دیگر توجه و اهتمام ورزیده است<ref>بقره، آیات ۲۳۳ و ۲۴۱ و ۲۸۲</ref>؛ اما با این همه برای تضمین اجرای [[حقوق]] [[مردمان]] به این امور بسنده نکرده و ضمانت اجرایی و [[الزام]] آوری به عنوان محاکم [[قضایی]] را در [[نظام سیاسی]] ولایی سامان داده تا [[حقوق مردم]] را این گونه استیفا کرده و حقی ضایع نشود. بر اساس [[آموزه‌های وحیانی]] [[قرآن]]، [[انسان‌ها]]، دارای [[حق]] دسترسی به [[قضا]] و [[دادرسی]] عادلانه دارند تا این گونه حقوق خود را استیفا کرده و [[اجازه]] ندهند کسی حقوق ایشان را تضییع کند.<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا * إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا}} «خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید و چون میان مردم داوری می‌کنید با دادگری داوری کنید؛ بی‌گمان خداوند به کاری نیک اندرزتان می‌دهد؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست * ما این کتاب (آسمانی) را بر تو، به حق فرو فرستاده‌ایم تا در میان مردم بدانچه خداوند به تو نمایانده است داوری کنی و طرفدار خائنان مباش» سوره نساء، آیه ۵۸ و ۱۰۵؛ {{متن قرآن\|وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ * إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}} «و آیا خبر آن دادخواهان به تو رسیده است که از دیوار نمازگاه فرا رفتند؟ * آنگاه که بر داوود وارد شدند و او از ایشان ترسید؛ گفتند: نترس! ما دو داد خواهیم که یکی بر دیگری ستم کرده است، میان ما به درستی داوری کن و ستم مکن و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.		از نظر [[قرآن]] هر چند [[اعتقاد]] به [[حسابرسی]] دقیق [[خداوند]] و [[کیفر الهی]]، پشتوانه رعایت حقوق انسان‌ها است<ref>{{متن قرآن\|وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا * وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و یتیمان را تا زمانی که توانایی زناشویی یافته باشند بیازمایید، پس اگر در آنان کاردانی یافتید، دارایی‌هایشان را به آنان بازگردانید و آن را به گزافکاری و شتاب، از (بیم) اینکه بالغ گردند (و از شما باز گیرند) نخورید و هر کس از شما که توانگر باشد (در برداشت مزد سرپرستی) خویشتنداری کند و هرکس تنگدست باشد برابر عرف (از آن) بخورد؛ و هنگامی که دارایی‌های ایشان را به آنان باز می‌گردانید بر آنها گواه بگیرید و حسابرسی را خداوند، بسنده است * و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۶ و ۹.</ref> و تحریک [[عواطف]] [[انسانی]] نیز از روشهای مهم برای [[ترغیب]] به [[رعایت حقوق]] انسان‌های دیگر دانسته <ref>{{متن قرآن\|وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا}} «و کسانی که برای فرزندان ناتوانی که پس از خود بر جای می‌نهند بیم دارند (درباره یتیمان دیگران) نیز باید بیم داشته باشند بنابراین از خداوند پروا کنند و استوار سخن گویند» سوره نساء، آیه ۹.</ref> و بر رعایت حقوق انسان‌های دیگر، به عنوان [[وظیفه]] [[نیکوکاران]] صحه گذاشته <ref>{{متن قرآن\|لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ}} «اگر زنانی را که با آنان آمیزش نکرده یا برای آنها کابینی نبریده‌اید، طلاق دهید، بر شما گناهی نیست. ولی ایشان را از دهشی شایسته بهره‌مند سازید- توانگر به اندازه خویش و تنگدست به اندازه خویش- این بر نیکوکاران واجب است» سوره بقره، آیه ۲۳۶.</ref> و بر عنصر [[تقوا]] [[الهی]] به عنوان زمینه رعایت حقوق انسان‌های دیگر توجه و اهتمام ورزیده است<ref>بقره، آیات ۲۳۳ و ۲۴۱ و ۲۸۲</ref>؛ اما با این همه برای تضمین اجرای [[حقوق]] [[مردمان]] به این امور بسنده نکرده و ضمانت اجرایی و [[الزام]] آوری به عنوان محاکم [[قضایی]] را در [[نظام سیاسی]] ولایی سامان داده تا [[حقوق مردم]] را این گونه استیفا کرده و حقی ضایع نشود. بر اساس [[آموزه‌های وحیانی]] [[قرآن]]، [[انسان‌ها]]، دارای [[حق]] دسترسی به [[قضا]] و [[دادرسی]] عادلانه دارند تا این گونه حقوق خود را استیفا کرده و [[اجازه]] ندهند کسی حقوق ایشان را تضییع کند.<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا * إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا}} «خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید و چون میان مردم داوری می‌کنید با دادگری داوری کنید؛ بی‌گمان خداوند به کاری نیک اندرزتان می‌دهد؛ به راستی خداوند شنوایی بیناست * ما این کتاب (آسمانی) را بر تو، به حق فرو فرستاده‌ایم تا در میان مردم بدانچه خداوند به تو نمایانده است داوری کنی و طرفدار خائنان مباش» سوره نساء، آیه ۵۸ و ۱۰۵؛ {{متن قرآن\|وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ * إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}} «و آیا خبر آن دادخواهان به تو رسیده است که از دیوار نمازگاه فرا رفتند؟ * آنگاه که بر داوود وارد شدند و او از ایشان ترسید؛ گفتند: نترس! ما دو داد خواهیم که یکی بر دیگری ستم کرده است، میان ما به درستی داوری کن و ستم مکن و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[حقوق اجتماعی در نظام ولایی (مقاله)\|حقوق اجتماعی در نظام ولایی]].</ref>.

	==~~انواع~~ و ~~اقسام حقوق اجتماعی~~==		==اقسام و گونه‌ها==
	[[آموزه‌های وحیانی قرآن]] [[حقوقی]] را برای [[امت]] به عنوان [[شهروندان]] [[نظام سیاسی]] ولایی بیان کرده است. این [[حقوق]] شامل [[حق حیات]]، [[حق آزادی انتخاب عقیده و مذهب]]، [[تساوی در حقوق]]، [[حق امنیت]]، [[حق اخوت]]، [[حق ارث]]، [[حق حضانت]]، [[حق ولایت]] و مانند آنها است.		[[آموزه‌های وحیانی قرآن]] [[حقوقی]] را برای [[امت]] به عنوان [[شهروندان]] [[نظام سیاسی]] ولایی بیان کرده است. این [[حقوق]] شامل [[حق حیات]]، [[حق آزادی انتخاب عقیده و مذهب]]، [[تساوی در حقوق]]، [[حق امنیت]]، [[حق اخوت]]، [[حق ارث]]، [[حق حضانت]]، [[حق ولایت]] و مانند آنها است.

Wasity: /* اهمیت و ارزش حقوق اجتماعی */

2023-08-28T08:52:19Z

اهمیت و ارزش حقوق اجتماعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==اهمیت و ~~[[ارزش]] حقوق اجتماعی~~==		==اهمیت و جایگاه==
	«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>		«[[حق]]» در اصل به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است.<ref>التّحقیق، مصطفوی، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق».</ref> این واژه به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار به کار رفته است.<ref>نثر طوبی، شعرانی، ص‌۱۸۱.</ref>