حقوق مردم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* حقوق امت بر امام */

2025-12-09T17:55:44Z

حقوق امت بر امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۵
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	==[[حقوق عمومی]]==		==[[حقوق عمومی]]==
	==[[حقوق امت بر امام]]==		==[[حقوق امت بر امام]]==
			==[[حقوق مردم بر حکومت]]==

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* حقوق عمومی */

2025-12-09T17:55:11Z

حقوق عمومی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۵
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	==[[حقوق خصوصی]]==		==[[حقوق خصوصی]]==
	==[[حقوق عمومی]]==		==[[حقوق عمومی]]==
			==[[حقوق امت بر امام]]==

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2025-10-19T07:41:23Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.		همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را حقوق مردم یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.

	حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.		حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>

	==[[حقوق بشر]]==		==[[حقوق بشر]]==

Jaafari در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۷

2025-09-29T07:07:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حق \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حقوق مردم در فقه سیاسی]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حق \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حقوق مردم در فقه سیاسی]] - [[حقوق مردم در معارف و سیره علوی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-09-29T07:53:57Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	[[رده:حق]]		[[رده:حق]]
			[[رده:حقوق]]

Jaafari: /* حقوق مردم */

2023-02-16T07:15:47Z

حقوق مردم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۷:		خط ۷:

	==[[حقوق بشر]]==		==[[حقوق بشر]]==
	~~==[[حقوق مردم]]==~~
	==[[حقوق بین‌الملل]]==		==[[حقوق بین‌الملل]]==
	==[[حقوق خصوصی]]==		==[[حقوق خصوصی]]==

Jaafari: /* منابع */

2023-02-16T07:03:34Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۵:		خط ۵:

	حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.		حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.

			==[[حقوق بشر]]==
			==[[حقوق مردم]]==
			==[[حقوق بین‌الملل]]==
			==[[حقوق خصوصی]]==
			==[[حقوق عمومی]]==

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari در ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۵

2023-02-16T04:35:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حق \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حق \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حقوق مردم در فقه سیاسی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۰۱

2022-10-29T08:01:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[حقوق مردم در قرآن]] - [[حقوق مردم در حدیث]] - [[حقوق مردم در فقه اسلامی]] - [[حقوق مردم در فقه سیاسی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حق \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۸:		خط ۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۰:		خط ۲۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~حقوق مردم~~]]		[[رده:حق]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:16:38Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حقوق مردم در قرآن]] - [[حقوق مردم در حدیث]] - [[حقوق مردم در فقه اسلامی]] - [[حقوق مردم در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[حقوق مردم در قرآن]] - [[حقوق مردم در حدیث]] - [[حقوق مردم در فقه اسلامی]] - [[حقوق مردم در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.		همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.

	حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.		حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.