حق الناس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: تغییرمسیر به حقوق مردم

2021-06-03T07:41:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
			#تغییر_مسیر [[حقوق مردم]]
	~~{{امامت}}~~
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	~~: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حق الناس در قرآن]] - [[حق الناس در حدیث]] - [[حق الناس در فقه اسلامی]] - [[حق الناس در فقه سیاسی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~
	: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حق الناس (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
	~~<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">~~
	~~==مقدمه==~~
	همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.

	حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.

	~~==منابع==~~
	* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	~~==جستارهای وابسته==~~
	* [[حقوق بشر]]
	* [[حقوق ~~و وظایف متقابل~~ مردم ~~و دولت]]~~

	~~==پانویس==~~

	~~{{پانویس}}~~


	~~[[رده:حق الناس]]~~
	~~[[رده:مدخل~~]]

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2021-06-02T09:55:04Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	==جستارهای وابسته==		==جستارهای وابسته==
			* [[حقوق بشر]]
	* [[حقوق و وظایف متقابل مردم و دولت]]		* [[حقوق و وظایف متقابل مردم و دولت]]

Wasity: /* منابع */

2021-06-02T09:54:34Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	==منابع==		==منابع==
	* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		* [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
			==جستارهای وابسته==
			* [[حقوق و وظایف متقابل مردم و دولت]]

	==پانویس==		==پانویس==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

2021-04-30T20:22:33Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۵۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	==پانویس==		==پانویس==

	{{~~پانویس2~~}}		{{پانویس}}


	[[رده:حق الناس]]		[[رده:حق الناس]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[)

2021-04-30T14:24:55Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] | + - [[)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۴
خط ۴:		خط ۴:
	: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
	: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حق الناس در قرآن]] \| [[حق الناس در حدیث]] \| [[حق الناس در فقه اسلامی]] \| [[حق الناس در فقه سیاسی]]</div>		: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حق الناس در قرآن]] - [[حق الناس در حدیث]] - [[حق الناس در فقه اسلامی]] - [[حق الناس در فقه سیاسی]]</div>
	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
	: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حق الناس (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حق الناس (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{ویرایش غیرنهایی}} +)

2021-04-21T12:25:46Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{ویرایش غیرنهایی}} +)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش غیرنهایی}}~~
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">

Jaafari در ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۴۲

2020-11-11T08:42:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{ویرایش غیرنهایی}}		{{ویرایش غیرنهایی}}
	{{~~علم معصوم~~}}		{{امامت}}
	<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
	: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

Wasity: /* مقدمه */

2020-11-05T06:07:25Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۳۷
خط ۹:		خط ۹:
	<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">		<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
	==مقدمه==		==مقدمه==
	همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی حقوق انسان را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق~~]] [[~~کرامت]] ذاتی، [[حق]] کار و ~~فعالیت، [[حق~~]] [[تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.		همه [[انسان‌ها]]، از آن جهت که انسانند، دارای [[حقوقی]] هستند که حیثیت [[اجتماعی]]، [[تابعیت]]، نژاد، رنگ و جنس در آن نقشی ندارد. این [[حقوق]] را [[حقوق مردم]] یا "حق الناس" می‌گویند. [[اسلام]] تمامی [[حقوق انسان]] را مورد توجه قرار داده و می‌گوید: "همه [[انسان‌ها]] در [[حق حیات]]، [[حق کرامت]] ذاتی، [[حق کار و فعالیت]]، [[حق تعلیم و تربیت]]، [[حق آزادی]] و مانند آنها مساوی‌اند. در مقابل، [[دولت‌ها]] و [[حکومت‌ها]]، موظف‌اند تا این عطای خداوندی را در برابر هرگونه تعدّی و تعرض [[حفظ]] و تضمین نمایند"<ref>{{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}} «از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است» سوره نساء، آیه ۹۷؛ {{متن قرآن\|وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}} «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۷۰؛ {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}} «ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز‌شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳؛ الوافی، ج۱۴، ص۲۰؛ حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام، ص۲۶۵.</ref>. نخستین منادی [[حقوق انسان]]، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} بود که [[احیاگر]] [[خداپرستی]] و [[رهایی]] [[بشر]] از زنجیر [[عبودیت]] غیرتوحیدی است<ref>{{متن قرآن\|هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}} «این پیام رسانی برای مردم است تا بدان هشدار داده شوند و تا بدانند که او خدایی یگانه است و تا خردمندان در یاد گیرند» سوره ابراهیم، آیه ۵۲.</ref>.

	حق الناس در [[فقه~~]] [[~~قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت~~]] [[~~خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.		حق الناس در [[فقه قضایی]]، نقطه مقابل [[حق الله]] بوده و [[حق الله]] [[حاکمیت خداوند]] است بر بازخواست [[بندگان]] و یا [[تسامح]] نسبت به انجام یا ترک فعلی که در مورد آن امر یا [[نهی]] شده است. به عبارت دیگر، هر جرمی که باعث تضرر شخص یا اشخاصی خاص می‌شود (مانند [[سرقت]])، حق الناس و هر جرمی که موجب اخلال و اختلال در [[نظم]] گردد و آسیب بر [[مصالح اجتماعی]] و [[حقوق عمومی]] وارد آید، [[حق الله]] محسوب می‌گردد؛ نظیر محاربه<ref>وسایل الشیعه، ج۱۸، ص۳۴۶-۳۴۳، باب ۲۲، حدیث ۱؛ جواهر الکلام؛ الاشباه النظایر، ص۲۶۲؛ احکام السلطانیه، ماوردی، ص۷۱-۷۰؛ الفروق، ج۱، ص۱۴۰.</ref><ref>[[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۸۲.</ref>.

	==منابع==		==منابع==

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{علم معصوم}}
: