حلیم در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:17:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۷
خط ۸:		خط ۸:
	یکی از نام‌های نیکوی [[خداوند]]. [[حلیم]]، صفت مشبهه از ماده [[حلم]] است، بنابراین بردوام صفت دلالت دارد. حلم [[بردباری]] خردمندانه در برابر [[خطاکار]] است. [[خلیل بن احمد]] «حلیم» را در [[صفات خدا]] به معنای [[صبور]] دانسته است<ref>العین، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[طوسی]] حلم [[خدا]] را مهلت دادن در [[کیفر]] کسی می‌داند که سزاوار کیفر است<ref>التبیان، ج۲، ص۲۶۷.</ref>. در برابر «حلم، دو واژه «طیش» و «[[سفه]]» به معنای [[سبک‌سری]] و [[اقدام]] نابخردانه به کار می‌رود.		یکی از نام‌های نیکوی [[خداوند]]. [[حلیم]]، صفت مشبهه از ماده [[حلم]] است، بنابراین بردوام صفت دلالت دارد. حلم [[بردباری]] خردمندانه در برابر [[خطاکار]] است. [[خلیل بن احمد]] «حلیم» را در [[صفات خدا]] به معنای [[صبور]] دانسته است<ref>العین، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[طوسی]] حلم [[خدا]] را مهلت دادن در [[کیفر]] کسی می‌داند که سزاوار کیفر است<ref>التبیان، ج۲، ص۲۶۷.</ref>. در برابر «حلم، دو واژه «طیش» و «[[سفه]]» به معنای [[سبک‌سری]] و [[اقدام]] نابخردانه به کار می‌رود.

	در [[ادعیه]]، حلم در برابر [[جهل]] و [[عجله]] دانسته شده، چنان‌که در [[تسبیح خداوند]] آمده است: {{متن حدیث\|سُبْحَانَ مَنْ هُوَ حَلِيمٌ لَا يَعْجَلُ}}<ref>بحارالانوار، ج۹۴، ص۱۵۵.</ref>. از سویی دیگر، ماده «حلم» را در برابر [[تندروی]] [[جوانان]] به کار می‌برند. به عنوان نمونه در توصیف [[حضرت مهدی]]{{ع}} وارد شده است: {{متن حدیث\|وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِي لَا يَصْبُو}}<ref>الاقبال الاعمال، ج۳، ص۳۳۰.</ref>. [[ابوهلال عسکری]] تفاوت حلم و [[صبر]] را از این قرار دانسته که حلم به معنای مهلت دادن به خطاکار و تأخیر در [[عقوبت]] وی است در حالی که صبر هر گونه بردباری را دربرمی‌گیرد. و حلیم را کسی دانسته‌اند که بر کیفر کردن توانا است با این حال کیفر نمی‌کند<ref>الفروق اللغویه، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. [[ابوبکر بیهقی]] بر این [[باور]] است که «حلیم» آن کس است که کیفر [[گناهکار]] را نمی‌خواهد و خواستار نه تنها تأخیر کیفر، بلکه [[سقوط]] آن است<ref>الأسماء و الصفات، ص۲۱۷.</ref>.		در [[ادعیه]]، حلم در برابر [[جهل]] و [[عجله]] دانسته شده، چنان‌که در [[تسبیح خداوند]] آمده است: {{متن حدیث\|سُبْحَانَ مَنْ هُوَ حَلِيمٌ لَا يَعْجَلُ}}<ref>بحارالانوار، ج۹۴، ص۱۵۵.</ref>. از سویی دیگر، ماده «حلم» را در برابر [[تندروی]] [[جوانان]] به کار می‌برند. به عنوان نمونه در توصیف [[حضرت مهدی]] {{ع}} وارد شده است: {{متن حدیث\|وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِي لَا يَصْبُو}}<ref>الاقبال الاعمال، ج۳، ص۳۳۰.</ref>. [[ابوهلال عسکری]] تفاوت حلم و [[صبر]] را از این قرار دانسته که حلم به معنای مهلت دادن به خطاکار و تأخیر در [[عقوبت]] وی است در حالی که صبر هر گونه بردباری را دربرمی‌گیرد. و حلیم را کسی دانسته‌اند که بر کیفر کردن توانا است با این حال کیفر نمی‌کند<ref>الفروق اللغویه، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. [[ابوبکر بیهقی]] بر این [[باور]] است که «حلیم» آن کس است که کیفر [[گناهکار]] را نمی‌خواهد و خواستار نه تنها تأخیر کیفر، بلکه [[سقوط]] آن است<ref>الأسماء و الصفات، ص۲۱۷.</ref>.

	واژه «حلیم» چهارده بار در [[قرآن]] آمده است. یازده بار به عنوان [[نام خداوند]] و یک بار در توصیف [[حضرت ابراهیم]] و یک بار در توصیف فرزند [[ابراهیم]] و یک بار در توصیف [[شعیب]] [[پیامبر]]. «حلیم» به عنوان نام خداوند، شش بار همراه با نام «[[غفور]]» ([[آمرزنده]])، سه بار همراه با نام «[[علیم]]» ([[دانا]])، یک‌بار همراه با نام «[[غنی]]» ([[بی‌نیاز]]) و یک‌بار نیز، همراه با نام «[[شکور]]» ([[سپاس]] پذیر) آمده است. واژه «حلیم» تنها در اختتام [[آیات]] آمده است و هیچ یک از آیاتی که بدین نام خداوند پایان پذیرفته درباره [[کافران]] یا [[منافقان]] نیست، بلکه درباره [[غفلت]]، [[لغزش]] و خطای [[مؤمنان]] است. به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ}}<ref>«خداوند شما را در سوگندهای بیهوده بازخواست نمی‌کند امّا از آنچه با دل آگاهی است، بازخواست می‌کند و خداوند آمرزنده‌ای بردبار است» سوره بقره، آیه ۲۲۵.</ref>.		واژه «حلیم» چهارده بار در [[قرآن]] آمده است. یازده بار به عنوان [[نام خداوند]] و یک بار در توصیف [[حضرت ابراهیم]] و یک بار در توصیف فرزند [[ابراهیم]] و یک بار در توصیف [[شعیب]] [[پیامبر]]. «حلیم» به عنوان نام خداوند، شش بار همراه با نام «[[غفور]]» ([[آمرزنده]])، سه بار همراه با نام «[[علیم]]» ([[دانا]])، یک‌بار همراه با نام «[[غنی]]» ([[بی‌نیاز]]) و یک‌بار نیز، همراه با نام «[[شکور]]» ([[سپاس]] پذیر) آمده است. واژه «حلیم» تنها در اختتام [[آیات]] آمده است و هیچ یک از آیاتی که بدین نام خداوند پایان پذیرفته درباره [[کافران]] یا [[منافقان]] نیست، بلکه درباره [[غفلت]]، [[لغزش]] و خطای [[مؤمنان]] است. به عنوان نمونه: {{متن قرآن\|لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ}}<ref>«خداوند شما را در سوگندهای بیهوده بازخواست نمی‌کند امّا از آنچه با دل آگاهی است، بازخواست می‌کند و خداوند آمرزنده‌ای بردبار است» سوره بقره، آیه ۲۲۵.</ref>.
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	[[فیض کاشانی]] در بیان صفت «حلم» خداوند می‌نویسد: «حلیم» همان کس است که [[نافرمانی]] [[بندگان]] را می‌بیند، ولی [[خشم]] وی را برنمی‌انگیزد و [[کینه]] بر او چیره نمی‌شود و عجله و سبک‌سری او را به [[انتقام]] وا نمی‌دارد؛ هر چند در نهایت [[اقتدار]] است<ref>علم الیقین، ص۱۸۱.</ref>. [[ابن عربی]]، «حلیم» را کسی می‌داند که بر [[کیفر]] دادن توانا است، ولی بنده خطاکار را مهلت می‌دهد، نه آن‌که او را واگذارد. به تعبیر وی، «حلم» [[امهال]] است، نه [[اهمال]]. از این روی نام «حلیم» بر اقتدار دلالت دارد. همچنین وی بر این [[باور]] است که ماده حلم بر [[فساد]] نیز دلالت دارد، آن‌گونه که [[عرب]] گوید: {{عربی\|حَلِمَ الأَديمُ}}: «چرم [[فاسد]] شد». [[مخالفت]] مقتضی [[کیفر]] است، ولی [[حلم]] این اقتضاء را فاسد می‌کند <ref>الفتوحات، ج۶، ص۴۵۹.</ref> و در بیانی دیگر می‌نویسد که هیچ کس در برابر [[آزار]] [[بردبارتر]] از [[خداوند]] نیست از آن رو که بر کیفر توانا است ولی کیفر نمی‌کند و مهلت می‌دهد. و این [[بردباری]] در برابر دیگری نیست، بلکه به [[حکم]] نام‌های خویش برداری می‌کند<ref>الفتوحات، ج۷، ص۵۶.</ref>.		[[فیض کاشانی]] در بیان صفت «حلم» خداوند می‌نویسد: «حلیم» همان کس است که [[نافرمانی]] [[بندگان]] را می‌بیند، ولی [[خشم]] وی را برنمی‌انگیزد و [[کینه]] بر او چیره نمی‌شود و عجله و سبک‌سری او را به [[انتقام]] وا نمی‌دارد؛ هر چند در نهایت [[اقتدار]] است<ref>علم الیقین، ص۱۸۱.</ref>. [[ابن عربی]]، «حلیم» را کسی می‌داند که بر [[کیفر]] دادن توانا است، ولی بنده خطاکار را مهلت می‌دهد، نه آن‌که او را واگذارد. به تعبیر وی، «حلم» [[امهال]] است، نه [[اهمال]]. از این روی نام «حلیم» بر اقتدار دلالت دارد. همچنین وی بر این [[باور]] است که ماده حلم بر [[فساد]] نیز دلالت دارد، آن‌گونه که [[عرب]] گوید: {{عربی\|حَلِمَ الأَديمُ}}: «چرم [[فاسد]] شد». [[مخالفت]] مقتضی [[کیفر]] است، ولی [[حلم]] این اقتضاء را فاسد می‌کند <ref>الفتوحات، ج۶، ص۴۵۹.</ref> و در بیانی دیگر می‌نویسد که هیچ کس در برابر [[آزار]] [[بردبارتر]] از [[خداوند]] نیست از آن رو که بر کیفر توانا است ولی کیفر نمی‌کند و مهلت می‌دهد. و این [[بردباری]] در برابر دیگری نیست، بلکه به [[حکم]] نام‌های خویش برداری می‌کند<ref>الفتوحات، ج۷، ص۵۶.</ref>.

	«[[حلیم]]» به عنوان نام نیکوی خداوند در [[ادعیه]] و [[روایات]] بسیاری آمده به‌ویژه در [[حدیث]] معروف [[اسماء حسنی]]، یکی از نود و نه [[نام خدا]] برشمرده شده است، یکی از [[زیباترین]] سخنان درباره حلم خداوند گفته [[امام زین العابدین]]{{ع}} در دعای [[ابوحمزه ثمالی]] است: {{متن حدیث\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَحْلُمُ عَنِّي حَتَّى كَأَنِّي لَا ذَنْبَ لِي}}، «[[سپاس]] خدای را که در برابر من بردباری می‌کند آن‌چنان که گویی مرا گناهی نیست»<ref>بحارالانوار، ج۹۵، ص۸۳.</ref>.<ref>[[محمد سلطانی\|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)\|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۶۵۴ - ۶۵۵.</ref>		«[[حلیم]]» به عنوان نام نیکوی خداوند در [[ادعیه]] و [[روایات]] بسیاری آمده به‌ویژه در [[حدیث]] معروف [[اسماء حسنی]]، یکی از نود و نه [[نام خدا]] برشمرده شده است، یکی از [[زیباترین]] سخنان درباره حلم خداوند گفته [[امام زین العابدین]] {{ع}} در دعای [[ابوحمزه ثمالی]] است: {{متن حدیث\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَحْلُمُ عَنِّي حَتَّى كَأَنِّي لَا ذَنْبَ لِي}}، «[[سپاس]] خدای را که در برابر من بردباری می‌کند آن‌چنان که گویی مرا گناهی نیست»<ref>بحارالانوار، ج۹۵، ص۸۳.</ref>.<ref>[[محمد سلطانی\|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)\|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۶۵۴ - ۶۵۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:44:33Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = حلیم		\| موضوع مرتبط = حلیم
خط ۲۲:		خط ۲۱:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد سلطانی\|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)\|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[محمد سلطانی\|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)\|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۸:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اسماء و صفات الهی]]		[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = حلیم | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = حلیم در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == یکی از نام‌های نیکوی خداوند. حلیم، صفت مشبهه از ماده حلم است، بنابراین بردوام صفت دلالت دارد. حلم بردباری خردمندانه در برابر...» ایجاد کرد

2022-06-09T07:34:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = حلیم | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = حلیم در قرآن | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == یکی از نام‌های نیکوی خداوند. حلیم، صفت مشبهه از ماده حلم است، بنابراین بردوام صفت دلالت دارد. حلم بردباری خردمندانه در برابر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = حلیم
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط = [[حلیم در قرآن]]
| پرسش مرتبط =
}}
== مقدمه ==
یکی از نام‌های نیکوی [[خداوند]]. [[حلیم]]، صفت مشبهه از ماده [[حلم]] است، بنابراین بردوام صفت دلالت دارد. حلم [[بردباری]] خردمندانه در برابر [[خطاکار]] است. [[خلیل بن احمد]] «حلیم» را در [[صفات خدا]] به معنای [[صبور]] دانسته است<ref>العین، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[طوسی]] حلم [[خدا]] را مهلت دادن در [[کیفر]] کسی می‌داند که سزاوار کیفر است<ref>التبیان، ج۲، ص۲۶۷.</ref>. در برابر «حلم، دو واژه «طیش» و «[[سفه]]» به معنای [[سبک‌سری]] و [[اقدام]] نابخردانه به کار می‌رود.

در [[ادعیه]]، حلم در برابر [[جهل]] و [[عجله]] دانسته شده، چنان‌که در [[تسبیح خداوند]] آمده است: {{متن حدیث|سُبْحَانَ مَنْ هُوَ حَلِيمٌ لَا يَعْجَلُ}}<ref>بحارالانوار، ج۹۴، ص۱۵۵.</ref>. از سویی دیگر، ماده «حلم» را در برابر [[تندروی]] [[جوانان]] به کار می‌برند. به عنوان نمونه در توصیف [[حضرت مهدی]]{{ع}} وارد شده است: {{متن حدیث|وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِي لَا يَصْبُو}}<ref>الاقبال الاعمال، ج۳، ص۳۳۰.</ref>. [[ابوهلال عسکری]] تفاوت حلم و [[صبر]] را از این قرار دانسته که حلم به معنای مهلت دادن به خطاکار و تأخیر در [[عقوبت]] وی است در حالی که صبر هر گونه بردباری را دربرمی‌گیرد. و حلیم را کسی دانسته‌اند که بر کیفر کردن توانا است با این حال کیفر نمی‌کند<ref>الفروق اللغویه، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. [[ابوبکر بیهقی]] بر این [[باور]] است که «حلیم» آن کس است که کیفر [[گناهکار]] را نمی‌خواهد و خواستار نه تنها تأخیر کیفر، بلکه [[سقوط]] آن است<ref>الأسماء و الصفات، ص۲۱۷.</ref>.

واژه «حلیم» چهارده بار در [[قرآن]] آمده است. یازده بار به عنوان [[نام خداوند]] و یک بار در توصیف [[حضرت ابراهیم]] و یک بار در توصیف فرزند [[ابراهیم]] و یک بار در توصیف [[شعیب]] [[پیامبر]]. «حلیم» به عنوان نام خداوند، شش بار همراه با نام «[[غفور]]» ([[آمرزنده]])، سه بار همراه با نام «[[علیم]]» ([[دانا]])، یک‌بار همراه با نام «[[غنی]]» ([[بی‌نیاز]]) و یک‌بار نیز، همراه با نام «[[شکور]]» ([[سپاس]] پذیر) آمده است. واژه «حلیم» تنها در اختتام [[آیات]] آمده است و هیچ یک از آیاتی که بدین نام خداوند پایان پذیرفته درباره [[کافران]] یا [[منافقان]] نیست، بلکه درباره [[غفلت]]، [[لغزش]] و خطای [[مؤمنان]] است. به عنوان نمونه: {{متن قرآن|لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ}}<ref>«خداوند شما را در سوگندهای بیهوده بازخواست نمی‌کند امّا از آنچه با دل آگاهی است، بازخواست می‌کند و خداوند آمرزنده‌ای بردبار است» سوره بقره، آیه ۲۲۵.</ref>.

در [[قرآن کریم]] چهار بار واژه {{متن قرآن|أَحْلَام}} به معنای [[رؤیا]] و دو بار واژه {{متن قرآن|حُلُم}} به معنای رؤیای موجب احتلام و نشانه [[بلوغ]] جنسی آمده است. لازم به [[تذکر]] است که این دو واژه از ریشه «حُلم» است و «[[حلیم]]» از ریشه «حِلم».

صفت «[[حلم]]» را اگر [[ضد]] [[نابخردی]]، [[عجله]] و [[سبک‌سری]] بدانیم از صفات ذاتی به شمار خواهد آمد؛ زیرا [[خداوند]] همواره و به خودی خود از نابخردی به دور است. اگر «حلم» را به معنای تأخیر یا ترک [[عقوبت]] و مهلت دادن به [[خطاکار]] بدانیم از صفات فعلی خداوند به شمار می‌آید؛ زیرا بر نسبتی بین [[خدا]] و [[بنده]] دلالت دارد و ممکن است در مواردی منتفی شود و خداوند «[[سریع العقاب]]» گردد. از سویی دیگر صفت «حلم» را باید ثبوتی دانست؛ زیرا به معنای تأخیر یا ترک عقوبت، [[کف نفس]] (خودداری) وحفظ حالت [[بردباری]] و [[آرامش]] است.
[[فیض کاشانی]] در بیان صفت «حلم» خداوند می‌نویسد: «حلیم» همان کس است که [[نافرمانی]] [[بندگان]] را می‌بیند، ولی [[خشم]] وی را برنمی‌انگیزد و [[کینه]] بر او چیره نمی‌شود و عجله و سبک‌سری او را به [[انتقام]] وا نمی‌دارد؛ هر چند در نهایت [[اقتدار]] است<ref>علم الیقین، ص۱۸۱.</ref>. [[ابن عربی]]، «حلیم» را کسی می‌داند که بر [[کیفر]] دادن توانا است، ولی بنده خطاکار را مهلت می‌دهد، نه آن‌که او را واگذارد. به تعبیر وی، «حلم» [[امهال]] است، نه [[اهمال]]. از این روی نام «حلیم» بر اقتدار دلالت دارد. همچنین وی بر این [[باور]] است که ماده حلم بر [[فساد]] نیز دلالت دارد، آن‌گونه که [[عرب]] گوید: {{عربی|حَلِمَ الأَديمُ}}: «چرم [[فاسد]] شد». [[مخالفت]] مقتضی [[کیفر]] است، ولی [[حلم]] این اقتضاء را فاسد می‌کند <ref>الفتوحات، ج۶، ص۴۵۹.</ref> و در بیانی دیگر می‌نویسد که هیچ کس در برابر [[آزار]] [[بردبارتر]] از [[خداوند]] نیست از آن رو که بر کیفر توانا است ولی کیفر نمی‌کند و مهلت می‌دهد. و این [[بردباری]] در برابر دیگری نیست، بلکه به [[حکم]] نام‌های خویش برداری می‌کند<ref>الفتوحات، ج۷، ص۵۶.</ref>.

«[[حلیم]]» به عنوان نام نیکوی خداوند در [[ادعیه]] و [[روایات]] بسیاری آمده به‌ویژه در [[حدیث]] معروف [[اسماء حسنی]]، یکی از نود و نه [[نام خدا]] برشمرده شده است، یکی از [[زیباترین]] سخنان درباره حلم خداوند گفته [[امام زین العابدین]]{{ع}} در دعای [[ابوحمزه ثمالی]] است: {{متن حدیث|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَحْلُمُ عَنِّي حَتَّى كَأَنِّي لَا ذَنْبَ لِي}}، «[[سپاس]] خدای را که در برابر من بردباری می‌کند آن‌چنان که گویی مرا گناهی نیست»<ref>بحارالانوار، ج۹۵، ص۸۳.</ref>.<ref>[[محمد سلطانی|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۶۵۴ - ۶۵۵.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[محمد سلطانی|سلطانی، محمد]]، [[حلیم - سلطانی (مقاله)|مقاله «حلیم»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مدخل]]
[[رده:اسماء و صفات الهی]]