Wasity: /* منابع */

2026-05-03T10:18:58Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	[[عبدالله کاهلی]] می‌گوید: حماده برای من [[روایت]] کرد که من از [[امام صادق]]{{ع}} سؤال کردم: اگر مردی با زنی [[ازدواج]] کند و با وی شرط کند که آن مرد [[همسر]] دیگری نگیرد و [[زن]] به اینکه این شرط [[مهریه]] ازدواج او باشد، [[رضایت]] دهد و موافقت داشته باشد آیا چنین شرط و مهریه‌ای صحیح خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: {{متن حدیث\|هَذَا شَرْطٌ فَاسِدٌ لَا یَکُونُ النِّکَاحُ إِلَّا عَلَی دِرْهَمٍ أَوْ دِرْهَمَیْنِ}} این شرط [[فاسد]] و بی‌اساسی است و ازدواج بدون مهریه که عبارت از درهم و دینار و چیز با ارزشی باشد صورت نمی‌گیرد<ref>الکافی، ج۵، ص۳۸۱؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۳۶۵.</ref>.		[[عبدالله کاهلی]] می‌گوید: حماده برای من [[روایت]] کرد که من از [[امام صادق]]{{ع}} سؤال کردم: اگر مردی با زنی [[ازدواج]] کند و با وی شرط کند که آن مرد [[همسر]] دیگری نگیرد و [[زن]] به اینکه این شرط [[مهریه]] ازدواج او باشد، [[رضایت]] دهد و موافقت داشته باشد آیا چنین شرط و مهریه‌ای صحیح خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: {{متن حدیث\|هَذَا شَرْطٌ فَاسِدٌ لَا یَکُونُ النِّکَاحُ إِلَّا عَلَی دِرْهَمٍ أَوْ دِرْهَمَیْنِ}} این شرط [[فاسد]] و بی‌اساسی است و ازدواج بدون مهریه که عبارت از درهم و دینار و چیز با ارزشی باشد صورت نمی‌گیرد<ref>الکافی، ج۵، ص۳۸۱؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۳۶۵.</ref>.
	حماده به سال ۱۴۸ [[قمری]] درگذشت<ref>اعلام النساء المؤمنات، ص۳۵۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۲۶؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۷؛ مجمع الرجال، ج۵، ص۱۷۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۳، ص۱۸۸؛ نقد الرجال، ص۴۱۳.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)\|زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین]]، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰.</ref>		حماده به سال ۱۴۸ [[قمری]] درگذشت<ref>اعلام النساء المؤمنات، ص۳۵۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۲۶؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۷؛ مجمع الرجال، ج۵، ص۱۷۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۳، ص۱۸۸؛ نقد الرجال، ص۴۱۳.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)\|زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین]]، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰.</ref>

			==جستارهای وابسته ==
			*[[ابوعبیده حذاء]] (برادر)

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام صادق | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == حماده بنت ابی‌‌رجاء (یا: حماده بنت رجاء، یا: حماده بنت حسن)، خواهر ابوعبیده حذاء، از ثقات محدثان شیعه و ایرانی‌تبار است. شیخ طوس...» ایجاد کرد

2026-05-03T10:12:33Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام صادق | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == حماده بنت ابی‌‌رجاء (یا: حماده بنت رجاء، یا: حماده بنت حسن)، خواهر ابوعبیده حذاء، از ثقات محدثان شیعه و ایرانی‌تبار است. شیخ طوس...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = اصحاب امام صادق
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}
== مقدمه ==
حماده بنت ابی‌‌رجاء (یا: [[حماده بنت رجاء]]، یا: [[حماده بنت حسن]])، [[خواهر]] [[ابوعبیده حذاء]]، از [[ثقات]] [[محدثان شیعه]] و [[ایرانی‌تبار]] است. [[شیخ طوسی]] او را از [[اصحاب]] و [[راویان احادیث امام صادق]]{{ع}} می‌شمارد<ref>رجال طوسی، ص۳۲۷.</ref>.

مرحوم [[نجاشی]] [[برادر]] ایشان را «[[زیاد بن عیسی ابوعبیده حذاء]]» نام می‌برد و شیخ طوسی برادر این خانم را «[[رجاء بن زیاد]]» معرفی می‌کند. بنابراین، هم نام برادر ایشان مورد [[اختلاف]] است و هم نام پدر ایشان. با توجه به این [[اختلافات]]، شاید بتوان گفت که دو شخص به نام «حماده» وجود دارند؛ ولی همان‌طور که بیان شد، از ظاهر عبارت نجاشی چنین استفاده می‌شود که یک شخص باشند.

در [[حل اختلاف]] چنین گفته شده است: اسم ابوعبیده حذاء، «[[زیاد بن ابی‌رجاء]]» است (نه رجاء) و اسم ابی‌رجاء، «منذر» یا «زیاد» است. بنابراین، حماده دخترِ ابی‌رجاء است، نه دخترِ رجاء. پس اسم پدر ایشان نه مطابق [[رجال نجاشی]] است و نه مطابق [[رجال شیخ]]؛ همان‌گونه که نام برادر ایشان نیز نه مطابق نظر نجاشی است و نه شیخ طوسی؛ یعنی [[حماده دختر ابی‌رجاء]] و خواهر زیاد بن ابی‌رجاء است. اما با توجه به اینکه هیچ‌کدام از راوی‌شناسان، اسم پدرِ [[ابوعبیده]] را «[[ابی‌رجاء]]» نگفته‌اند، احتمال دارد که حماده و ابوعبیده، خواهر و برادر [[مادری]] باشند<ref>ر.ک: موسوعة الامام الخوئی؛ عاملی، محسن امین، اعیان الشیعة، ج ۶، ص۲۲۴.</ref>.

== جایگاه رجالی==
در [[کتب رجالی]] او از ثقات [[زنان]] [[راویان حدیث]] [[شیعه]] آمده و [[روایات]] وی در کتب معتبر [[حدیث]] [[امامیه]] از جمله [[کتب اربعه]] نقل شده است. او از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] کرده و [[عبدالله کاهلی]] از وی روایت می‌کند<ref>الکافی، ج۵، ص۳۸۱؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۳۶۵؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۳۵۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۲۶؛ جامع الرواة، ج۲، ص۵۷؛ مجمع الرجال، ج۵، ص۱۷۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۳، ص۱۸۸؛ نقد الرجال، ص۴۱۳.</ref>.
[[کلینی]] (م ۳۲۸ق) از طریق [[محمد بن یحیی]] با چهار واسطه از او در [[کتاب کافی]] روایت می‌کند و [[شیخ طوسی]] به [[سند معتبر]] در التهذیب از او [[روایت]] می‌کند. [[نجاشی]] در [[رجال]] خود هنگام ذکر برادرش [[زیاد بن عیسی]] از او یاد کرده است.

==[[نقل حدیث]]==
[[عبدالله کاهلی]] می‌گوید: حماده برای من [[روایت]] کرد که من از [[امام صادق]]{{ع}} سؤال کردم: اگر مردی با زنی [[ازدواج]] کند و با وی شرط کند که آن مرد [[همسر]] دیگری نگیرد و [[زن]] به اینکه این شرط [[مهریه]] ازدواج او باشد، [[رضایت]] دهد و موافقت داشته باشد آیا چنین شرط و مهریه‌ای صحیح خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: {{متن حدیث|هَذَا شَرْطٌ فَاسِدٌ لَا یَکُونُ النِّکَاحُ إِلَّا عَلَی دِرْهَمٍ أَوْ دِرْهَمَیْنِ}} این شرط [[فاسد]] و بی‌اساسی است و ازدواج بدون مهریه که عبارت از درهم و دینار و چیز با ارزشی باشد صورت نمی‌گیرد<ref>الکافی، ج۵، ص۳۸۱؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۳۶۵.</ref>.
حماده به سال ۱۴۸ [[قمری]] درگذشت<ref>اعلام النساء المؤمنات، ص۳۵۲؛ تراجم اعلام النساء، ج۲، ص۲۶؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۷؛ مجمع الرجال، ج۵، ص۱۷۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۳، ص۱۸۸؛ نقد الرجال، ص۴۱۳.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)|زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین]]، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM011012.jpg|22px]] [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)|'''زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصحاب امام صادق]]

حماده بنت ابی‌‌رجاء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* منابع */