https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%DA%A9%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8Cحکم بن مسعود ثقفی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-23T06:53:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C&diff=1345776&oldid=prevAli: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = حکم بن مسعود ثقفی | مداخل مرتبط = حکم بن مسعود ثقفی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی برادر ابو عبید ثقفی بود که بر اساس نسب برادرش، باید او را از بنی عقده بن غَیْرَه از...» ایجاد کرد2025-08-30T11:43:44Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = حکم بن مسعود ثقفی | مداخل مرتبط = <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="حکم بن مسعود ثقفی در تاریخ اسلامی (صفحه وجود ندارد)">حکم بن مسعود ثقفی در تاریخ اسلامی</a> | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی <a href="/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1" class="mw-redirect" title="برادر">برادر</a> <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88_%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF_%D8%AB%D9%82%D9%81%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابو عبید ثقفی">ابو عبید ثقفی</a> بود که بر اساس <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D8%A8&action=edit&redlink=1" class="new" title="نسب (صفحه وجود ندارد)">نسب</a> برادرش، باید او را از <a href="/w/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%B9%D9%82%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%BA%D9%8E%DB%8C%D9%92%D8%B1%D9%8E%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="بنی عقده بن غَیْرَه (صفحه وجود ندارد)">بنی عقده بن غَیْرَه</a> از...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط<br />
| موضوع مرتبط = صحابه<br />
| عنوان مدخل = حکم بن مسعود ثقفی<br />
| مداخل مرتبط = [[حکم بن مسعود ثقفی در تاریخ اسلامی]]<br />
| پرسش مرتبط = <br />
}}<br />
== آشنایی اجمالی ==<br />
وی [[برادر]] [[ابو عبید ثقفی]] بود که بر اساس [[نسب]] برادرش، باید او را از [[بنی عقده بن غَیْرَه]] از ثقیف دانست<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۶۸.</ref>. در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است و از [[زندگی]] او در [[زمان رسول خدا]]{{صل}}گزارشی در دست نیست. [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۳.</ref> وی را در شمار [[تابعین]] آورده است، اما [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۵.</ref> در بخش نخست الاصابة ([[صحابه]]) از او یاد کرده و گوید وی همراه برادرش [[ابو عبید]] در واقعه «جسر ابیعبیده» در سال ۱۳ حضور یافت و همانجا کشته شد<ref>ر.ک: دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۱۳؛ بلاذری، فتوح البلدان، ص۲۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۲۳.</ref>. دلیل صحابی دانستن وی از سوی ابن حجر روشن نیست؛ بهظاهر همین که [[حکم بن مسعود]] در [[زمان]] «عمر» بالغ بوده و در واقعه جسر حضور داشته، مستند صحابی بودن اوست. بنا بر نقلی از طریق «[[وهب بن منبه]]» از «[[حکم]]» آمده است که گفت: [[شاهد]] بودم که عمر پس از آنکه زنی درگذشت، برادر [[مادری]] و برادر پدری و مادری او را در سهم [[ارث]] از ثلث مالش [[شریک]] کرد. و چون از او پرسیدند:پیش از این چنین [[داوری]] نکرده بودی. گفت: آن زمان داوری دیگری بود و این زمان قضاوتی دیگر<ref>عبدالرزاق، المصنف، ج۱۰، ص۲۴۹؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج۷، ص۳۳۴؛ فسوی، المعرفه و التاریخ، ج۲، ص۲۲۳؛ جصاص، احکام القران، ج۲، ص۱۱۶.</ref>. در باب «[[تغییر]] [[فتوا]]» به این خبر استناد شده است<ref>ر.ک: دارمی، سنن، ج۱، ص۱۵۴.</ref>. [[ابن ابیحاتم]]<ref>ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۱۲۷.</ref> این خبر را از «[[مسعود بن حکم]]» دانسته است، اما برخی آن را نپذیرفته و گفتهاند کسی که «وهب بن منبه» از او [[روایت]] کرده، «حکم بن مسعود» است. [[بخاری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۳۳۲.</ref> در عین حال که این خبر را از «حکم بن مسعود» نقل کرده و نظر کسانی را که میگویند این خبر از «[[مسعود بن حکم]]» نقل شده است نادرست میداند، اما در [[روایت]] شنیدن «[[وهب بن منبه]]» از «[[حکم بن مسعود]]» نیز تردید دارد.<br />
<br />
به نظر میرسد سخن [[ابن ابیحاتم]] درست باشد؛ زیرا «وهب بن منبه» در سال ۳۴ متولد شده است<ref>ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۱، ص۱۰۰.</ref> پس نمیتواند از «[[حکم بن مسعود]]» که در سال ۱۳ کشته شده، [[روایت]] شنیده باشد. افزونتر آنکه، تصریح کردهاند «[[وهب بن منبه]]» از «[[مسعود بن حکم]]» روایت دارد<ref>ر.ک: یحیی بن معین، التاریخ، ج۱، ص۱۲۵.</ref>. با این حال، برخی اسناد خبر یادشده را [[صالح]] دانستهاند<ref>ذهبی، میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۷۹؛ ابن حجر، لسان المیزان، ج۲، ص۳۳۹.</ref>. گفتهاند حکم بن مسعود در باب [[فرایض]] از عمر روایت دارد<ref>ذهبی، میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۷۹.</ref> که باید همین خبر باشد.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حکم بن مسعود ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۰۵.</ref><br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
{{مدخل وابسته}}<br />
* [[بنیثقیف]] (قبیله)<br />
* [[ابو عبید ثقفی]] (برادر)<br />
{{پایان مدخل وابسته}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حکم بن مسعود ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:اعلام]]<br />
[[رده:اصحاب پیامبر]]</div>Ali