Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = حکم بن مینا انصاری | مداخل مرتبط = حکم بن مینا انصاری در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == نسبت وی را مدنیابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۵؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳. و شامیمزی...» ایجاد کرد

2025-08-28T20:09:59Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = حکم بن مینا انصاری | مداخل مرتبط = حکم بن مینا انصاری در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == نسبت وی را مدنی<ref>ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۵؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳.</ref> و شامی<ref>مزی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل = حکم بن مینا انصاری
| مداخل مرتبط = [[حکم بن مینا انصاری در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
نسبت وی را [[مدنی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۵؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳.</ref> و شامی<ref>مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳.</ref> نیز آورده‌اند. وی [[آزاد شده]] [[خاندان]] [[ابو عامر راهب]] (پدر [[حنظله غسیل الملائکه]]) بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۲۳۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳.</ref>. در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است؛ برخی او را در شمار [[تابعین]] آورده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۲۳۷؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۵.</ref> اما برخی با اختلاف در نام وی او را از [[صحابه]] دانسته‌اند<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۵.</ref>. بر اساس گزارش [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۲۳۷.</ref> [[فرزندان]] [[حکم]] می‌گفتند [[ابو عامر]] او را به [[ابوسفیان]] بخشید و ابوسفیان هم او را به [[عباس بن عبدالمطلب]] فروخت و عباس او را [[آزاد]] کرد. از او نسلی باقی ماند که [[وابستگی]] و [[ولاء]] خود را به عباس می‌رسانند.

پدرش مینا در غزوة [[تبوک]] (سال پنجم) همراه [[رسول خدا]]{{صل}} بود. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۵.</ref> وی را با عنوان «حکم بن مینا انصاری» معرفی کرده و می‌گوید: وی مولای (وابسته) [[انصار]] بود. ابن حجر سپس به خبر ابن سعد اشاره کرده اما می‌گوید ابوسفیان، مینا را به عباس بخشید؛ در حالی که در متن ابن سعد آمده است که ابوسفیان، [[حکم بن مینا]] را به عباس فروخت. در منابع مربوط به صحابه، چند صحابی با نام‌های «حکم بن مینا»، «حکم بن مینا انصاری»، «[[حکم بن منهال]]»، «[[حکم]]، ابوشبث» و «[[حکم ابوشبیث]]» معرفی شده‌اند که به سبب مشترک بودن اطلاعات مربوط به برخی از آنان، یا یکی پنداشته شده یا به شکل مستقل معرفی شده‌اند، اما اطلاعات مربوط به آنان خلط شده و تشخیص میان آنان دشوار می‌نماید. [[ابو نعیم]]<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۷۱۹.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۴۷.</ref>، در ذیل «حکم ابوشیث بن حکم» بدون اشاره به نام مینا، پدر حکم، خبری از وی نقل کرده‌اند که همین خبر را [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۵.</ref> ذیل «حکم بن مینا انصاری» آورده است. همچنین ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۶.</ref> ذیل «[[حکم بن منهال]] یا مینا» به دو خبر اشاره کرده و احتمال داده که [[راوی]] خبر دوم، «حکم بن مینا انصاری» باشد، در حالی که ذیل «حکم بن مینا انصاری» به این خبر اشاره نکرده است و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۵۵.</ref>، نیز این دو خبر را ذیل «[[حکم بن مینا]]» (بدون نسبت [[انصاری]]) آورده و به [[اختلاف]] نام برخی [[رجال]] سند و تبدیل نام «ابوالحویرث» راوی به «ابوالجواب» و «منهال» به «مینا» و [[شهرت]] «ابوالحویرث» و «حکم بن مینا» اشاره کرده است. نام پسر [[حکم]] را نیز «شبت»<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۴۷.</ref>، «شبیث»<ref>عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۳، ص۱۰۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۶.</ref> و «[[شبیب]]»<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۲۶۸؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۴۵.</ref> آورده‌اند که ناشی از [[تصحیف]] است و به نظر می‌رسد «شبیث» درست‌تر باشد؛ چنان‌که [[ابن ماکولا]]<ref>ابن ماکولا، الاکمال، ج۵، ص۳۲.</ref> بدان اشاره کرده و ابن اثیر<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۵۶.</ref> آن را [[تأیید]] کرده است.

به هر حال، از حکم بن مینا یا منهال نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} به عمر فرمود: [[قریشیان]] را نزد من گرد آور، چون آنان گرد آمدند، عمر به رسول خدا{{صل}} عرض کرد: آنان داخل شوند یا شما نزد آنان می‌روید؟ آن حضرت فرمود: من نزد آنان می‌روم و چون نزد آنان رفت، پرسید: آیا غیر از [[قریش]] کسی هست؟ گفتند: [[فرزندان]] خواهرانمان هستند. فرمود: فرزندان [[خواهر]] از همان [[قوم]] به شمار می‌آیند. سپس فرمود: ای قریشیان! بدانید سزاوارترین [[مردم]] به رسول خدا{{صل}} پرهیزگارانند. پس مراقب باشید که مردم با اعمالشان وارد [[قیامت]] نشوند و شما با [[دنیا]] وارد شوید و آن را حمل کنید که من از شما روی بگردانم؛ سپس [[آیه]]{{متن قرآن|إِنَّ أَوْلَى ٱلنَّاسِ بِإِبْرَٰهِيمَ لَلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ وَهَـٰذَا ٱلنَّبِىُّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«بی‌گمان نزدیک‌ترین مردم به ابراهیم همانانند که از وی پیروی کردند و نیز این پیامبر و مؤمنان؛ و خداوند سرپرست مؤمنان است» سوره عمران، آیه 68.</ref> را قرائت فرمود<ref>ابن ابی عاصم، الآحاد والمثانی،ج۵، ص۲۵۱؛ ابویعلی، المسند، ج۳، ص۱۵۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۵۵-۵۶.</ref>. برخی این خبر یا مشابه آن را از دیگران نیز نقل کرده‌اند<ref>برای نمونه: بخاری، الادب المفرد، ص۲۸؛ ابن ابی عاصم، کتاب السنة، ص۴۷۲.</ref>.

در خبری دیگر به نقل از پسر [[حکم]]، شبیت، آمده است که حکم گفت: من در [[دمشق]] در کنار [[مسجد]] همراه [[بلال]] و [[ابو جندل]] [[وضو]] می‌گرفتم که از مسح بر کفش‌ها سخن گفتیم و بلال در این باره [[حدیثی]] نقل کرد<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۶۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۶؛ و به اختصار، مزی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۱۴۳.</ref>. همچنین [[ابن منده]]<ref>م۳۹۵ و صاحب معرفه الصحابه.</ref> به نقل از شبیت بن حکم از پدرش گوید: مردی از [[قبیله اسلم]] [[بیمار]] شد و [[رسول خدا]]{{صل}} بر او [[تعویذ]] آویخت<ref>ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۶.</ref>.
<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حکم بن مینا انصاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۰۷.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[انصار]] (قبیله)
* [[شُبیث بن حکم]] (فرزند)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حکم بن مینا انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]

حکم بن مینا انصاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها