خانواده - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۸

2024-12-02T10:18:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[خانواده در قرآن]] - [[خانواده در نهج البلاغه]] - [[خانواده در معارف دعا و زیارات]] - [[خانواده در فقه سیاسی]] - [[خانواده در فقه اسلامی]] - [[خانواده در معارف و سیره معصوم]] - [[خانواده در معارف و سیره نبوی]] - [[خانواده در معارف و سیره علوی]] - [[خانواده در معارف و سیره سجادی]] - [[خانواده در معارف و سیره امام جواد]] - [[خانواده در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[خانواده در قرآن]] - [[خانواده در نهج البلاغه]] - [[خانواده در معارف دعا و زیارات]] - [[خانواده در فقه سیاسی]] - [[خانواده در فقه اسلامی]] - [[خانواده در معارف و سیره معصوم]] - [[خانواده در معارف و سیره نبوی]] - [[خانواده در معارف و سیره علوی]] - [[خانواده در معارف و سیره سجادی]] - [[خانواده در معارف و سیره امام باقر]] - [[خانواده در معارف و سیره امام جواد]] - [[خانواده در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۵

2024-10-08T06:45:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

			'''خانواده''' به معنای [[دودمان]]، تبار، [[اهل]] خانه، [[خاندان]] و [[اهل بیت]]، نقطه آغازین حیات [[اجتماعی]] [[انسان]] و نخستین نهاد و کوچک‌ترین واحد تشکیل‌دهنده [[جامعه]] است. خانواده از نگاه [[اسلامی]] نهادی است که بر مبنای پیوند [[شرعی]] مرد و [[زن]] شکل می‌گیرد، ساماندهی آن بر پایه [[محبت]] است و باید با در نظر گرفتن [[حقوق]] والدین و [[خویشاوندان]]، در جهت بقا، [[تربیت]] نسل [[بشر]] و تأمین نیازهای معنوی و مادی، ایجاد شود. هر یک از اعضای خانواده در قبال دیگر اعضا وظایفی دارند که با نادیده‌گرفتن آن، جایگاه خانواده به مخاطره می‌افتد. خانواده کارکردهای بسیاری برای افراد و [[جامعه]] داشته که برخی از آنها عبارت است از: تنظیم روابط جنسی؛ [[عاطفه]] و [[همراهی]]؛ فرزندآوری و بقای نسل [[آدمی]] و غیره.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* منابع */

2024-10-08T06:37:41Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید جمال‌الدین دین‌پرور\|دین‌پرور، سیدجمال‌الدین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
	# [[پرونده:IM009850.jpg\|22px]] [[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۵''']]		# [[پرونده:IM009850.jpg\|22px]] [[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۵''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[اخلاق - گرامی (مقاله)\| مقاله «اخلاق»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[علی گرامی\|گرامی، علی]]، [[اخلاق - گرامی (مقاله)\| مقاله «اخلاق»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:000062.jpg\|22px]] [[مهدی ملک‌محمدی\|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[خانواده - ملک‌محمدی (مقاله)\|'''خانواده''']]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱]]		# [[پرونده:000062.jpg\|22px]] [[مهدی ملک‌محمدی\|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[خانواده - ملک‌محمدی (مقاله)\|'''خانواده''']]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱]]
			# [[پرونده:IM009876.jpg\|22px]] [[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|'''سیره خانوادگی ائمه معصوم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* تکریم خانواده در سیره معصومان{{عم}} */

2024-10-08T06:36:09Z

تکریم خانواده در سیره معصومان{{عم}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۶
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>		# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>

	== [[تکریم]] [[خانواده]] در [[سیره معصومان]]{{عم}} ==		== [[تکریم]] خانواده در [[سیره معصومان]]{{عم}} ==
	{{اصلی\|خانواده در معارف و سیره معصوم}}		{{اصلی\|خانواده در معارف و سیره معصوم}}
	# '''[[تکریم والدین]]''': یکی از دستورهای ارزشمند [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} به [[مسلمانان]]، تکریم والدین است. این مطلب در چهار [[سوره]] قرآن، به صورت مستقل؛ بدون فاصله بعد از مسئله مهم [[توحید]] آمده است<ref>سوره بقره، آیه ۸۳؛ سوره نساء، آیه ۳۶؛ سوره انعام، آیه ۱۵۱؛ سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>. این موضوع در سیره اهل بیت{{عم}} نیز آمده است. [[منصور بن حازم]] می‌گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم: کدام عمل [[برتر]] از همه [[اعمال]] است؟ حضرت فرمود: «[[نماز خواندن]] در وقت خودش، [[نیکی]] کردن به پدر و مادر و [[جهاد در راه خدا]]»<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>. در روایتی دیگر، فردی درباره [[حقوق]] [[والدین]] از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید. حضرت فرمود: پدر را به نامش نخواند و جلوتر از او راه نرود و پیش از او ننشیند و زمینه ناسزاگوایی دیگران به او را فراهم نکند<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>.		# '''[[تکریم والدین]]''': یکی از دستورهای ارزشمند [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} به [[مسلمانان]]، تکریم والدین است. این مطلب در چهار [[سوره]] قرآن، به صورت مستقل؛ بدون فاصله بعد از مسئله مهم [[توحید]] آمده است<ref>سوره بقره، آیه ۸۳؛ سوره نساء، آیه ۳۶؛ سوره انعام، آیه ۱۵۱؛ سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>. این موضوع در سیره اهل بیت{{عم}} نیز آمده است. [[منصور بن حازم]] می‌گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم: کدام عمل [[برتر]] از همه [[اعمال]] است؟ حضرت فرمود: «[[نماز خواندن]] در وقت خودش، [[نیکی]] کردن به پدر و مادر و [[جهاد در راه خدا]]»<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>. در روایتی دیگر، فردی درباره [[حقوق]] والدین از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید. حضرت فرمود: پدر را به نامش نخواند و جلوتر از او راه نرود و پیش از او ننشیند و زمینه ناسزاگوایی دیگران به او را فراهم نکند<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>.
	# '''تکریم فرزند''': از امام سجاد{{ع}} نقل شده است: حق فرزند آن است که بدانی او از آن توست و همه [[اعمال]]، از [[خیر و شر]] و [[خوشبختی]] و [[بدبختی]] و [[کردار]] پسندیده و رفتار نکوهیده که در این [[جهان]] از وی بروز کند، بر تو خوانند و [[رحمت]] و نفرینش را بر تو منسوب دارند؛ و باید بدانی که [[نیک]] [[تربیت]] کردن او و دلالت و راهنمایی‌اش به سوی [[پروردگار]] عزوجل و واداشتنش بر [[اطاعت خدا]]، بر تو [[واجب]] است و [[مسئول]] وی تو خواهی بود. اگر در [[تربیت]] او [[احسان]] کنی، به [[اجر]] و [[ثواب]] رسی؛ وگرنه [[عذاب]] خواهی شد. خویشتن را در کلیه امور او [[مکلف]] بدان و تا حد امکان، کار او را به دیگران و امگذار که این امر را حاصلی نیست؛ به هر [[حال]] مسئول و مؤاخذ تو خواهی بود<ref>امین عاملی، سیره معصومان، ج۵، ص۲۶۷.</ref>.		# '''تکریم فرزند''': از امام سجاد{{ع}} نقل شده است: حق فرزند آن است که بدانی او از آن توست و همه [[اعمال]]، از [[خیر و شر]] و [[خوشبختی]] و [[بدبختی]] و [[کردار]] پسندیده و رفتار نکوهیده که در این [[جهان]] از وی بروز کند، بر تو خوانند و [[رحمت]] و نفرینش را بر تو منسوب دارند؛ و باید بدانی که [[نیک]] [[تربیت]] کردن او و دلالت و راهنمایی‌اش به سوی [[پروردگار]] عزوجل و واداشتنش بر [[اطاعت خدا]]، بر تو [[واجب]] است و [[مسئول]] وی تو خواهی بود. اگر در [[تربیت]] او [[احسان]] کنی، به [[اجر]] و [[ثواب]] رسی؛ وگرنه [[عذاب]] خواهی شد. خویشتن را در کلیه امور او [[مکلف]] بدان و تا حد امکان، کار او را به دیگران و امگذار که این امر را حاصلی نیست؛ به هر حال مسئول و مؤاخذ تو خواهی بود<ref>امین عاملی، سیره معصومان، ج۵، ص۲۶۷.</ref>.
	# '''[[تکریم همسر]]''': [[اهل بیت]]{{عم}} با [[همسر]] و [[خانواده]] خود نیز [[رفتار]] کریمانه داشتند؛ رفتارهایی که هم بیانگر [[کرامت انسانی]] [[زنان]] ـ به طور عموم ـ است و هم گویای [[کرامت]] همسر، [[خانه]] و خانواده. [[کلام]] [[نورانی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بیانگر اهمیت [[همسرداری]] از منظر اهل بیت{{عم}} است؛ چنان که فرمود: «بهترین شما خوش‌رفتارترین شما با زنانش است و من بهترین شما با زنانم هستم»<ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۳؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۰، ص۱۷۱.</ref>. از دیگر اموری که در شیرین ساختن [[زندگی]]، بسیار مؤثر و بیانگر حفظ کرامت انسانی [[زنان]] است، [[مشورت]] کردن با آنهاست. بدیهی است که در زندگی [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]]، اتفاقات بسیاری می‌افتد که [[انسان]] به [[تنهایی]] قادر نیست از عهده آن برآید. پس شایسته است در چنین مواردی زنان و مردان به کمک یکدیگر بشتابند<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۷۵.</ref>.		# '''[[تکریم همسر]]''': [[اهل بیت]]{{عم}} با [[همسر]] و خانواده خود نیز [[رفتار]] کریمانه داشتند؛ رفتارهایی که هم بیانگر [[کرامت انسانی]] [[زنان]] ـ به طور عموم ـ است و هم گویای [[کرامت]] همسر، [[خانه]] و خانواده. [[کلام]] [[نورانی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بیانگر اهمیت [[همسرداری]] از منظر اهل بیت{{عم}} است؛ چنان که فرمود: «بهترین شما خوش‌رفتارترین شما با زنانش است و من بهترین شما با زنانم هستم»<ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۳؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۰، ص۱۷۱.</ref>. از دیگر اموری که در شیرین ساختن [[زندگی]]، بسیار مؤثر و بیانگر حفظ کرامت انسانی [[زنان]] است، [[مشورت]] کردن با آنهاست. بدیهی است که در زندگی [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]]، اتفاقات بسیاری می‌افتد که [[انسان]] به تنهایی قادر نیست از عهده آن برآید. پس شایسته است در چنین مواردی زنان و مردان به کمک یکدیگر بشتابند<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۷۵.</ref>.

	== [[وظایف]] خانواده ==		== [[وظایف]] خانواده ==

Bahmani: /* تکریم خانواده در سیره معصومان{{عم}} */

2024-10-08T06:34:20Z

تکریم خانواده در سیره معصومان{{عم}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>		# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>

	==[[تکریم]] [[خانواده]] در [[سیره معصومان]]{{عم}}==		== [[تکریم]] [[خانواده]] در [[سیره معصومان]]{{عم}} ==
			{{اصلی\|خانواده در معارف و سیره معصوم}}
	# '''[[تکریم والدین]]''': یکی از دستورهای ارزشمند [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} به [[مسلمانان]]، تکریم والدین است. این مطلب در چهار [[سوره]] قرآن، به صورت مستقل؛ بدون فاصله بعد از مسئله مهم [[توحید]] آمده است<ref>سوره بقره، آیه ۸۳؛ سوره نساء، آیه ۳۶؛ سوره انعام، آیه ۱۵۱؛ سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>. این موضوع در سیره اهل بیت{{عم}} نیز آمده است. [[منصور بن حازم]] می‌گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم: کدام عمل [[برتر]] از همه [[اعمال]] است؟ حضرت فرمود: «[[نماز خواندن]] در وقت خودش، [[نیکی]] کردن به پدر و مادر و [[جهاد در راه خدا]]»<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>. در روایتی دیگر، فردی درباره [[حقوق]] [[والدین]] از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید. حضرت فرمود: پدر را به نامش نخواند و جلوتر از او راه نرود و پیش از او ننشیند و زمینه ناسزاگوایی دیگران به او را فراهم نکند<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>.		# '''[[تکریم والدین]]''': یکی از دستورهای ارزشمند [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} به [[مسلمانان]]، تکریم والدین است. این مطلب در چهار [[سوره]] قرآن، به صورت مستقل؛ بدون فاصله بعد از مسئله مهم [[توحید]] آمده است<ref>سوره بقره، آیه ۸۳؛ سوره نساء، آیه ۳۶؛ سوره انعام، آیه ۱۵۱؛ سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>. این موضوع در سیره اهل بیت{{عم}} نیز آمده است. [[منصور بن حازم]] می‌گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم: کدام عمل [[برتر]] از همه [[اعمال]] است؟ حضرت فرمود: «[[نماز خواندن]] در وقت خودش، [[نیکی]] کردن به پدر و مادر و [[جهاد در راه خدا]]»<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>. در روایتی دیگر، فردی درباره [[حقوق]] [[والدین]] از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید. حضرت فرمود: پدر را به نامش نخواند و جلوتر از او راه نرود و پیش از او ننشیند و زمینه ناسزاگوایی دیگران به او را فراهم نکند<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>.
	# '''تکریم فرزند''': از امام سجاد{{ع}} نقل شده است: حق فرزند آن است که بدانی او از آن توست و همه [[اعمال]]، از [[خیر و شر]] و [[خوشبختی]] و [[بدبختی]] و [[کردار]] پسندیده و رفتار نکوهیده که در این [[جهان]] از وی بروز کند، بر تو خوانند و [[رحمت]] و نفرینش را بر تو منسوب دارند؛ و باید بدانی که [[نیک]] [[تربیت]] کردن او و دلالت و راهنمایی‌اش به سوی [[پروردگار]] عزوجل و واداشتنش بر [[اطاعت خدا]]، بر تو [[واجب]] است و [[مسئول]] وی تو خواهی بود. اگر در [[تربیت]] او [[احسان]] کنی، به [[اجر]] و [[ثواب]] رسی؛ وگرنه [[عذاب]] خواهی شد. خویشتن را در کلیه امور او [[مکلف]] بدان و تا حد امکان، کار او را به دیگران و امگذار که این امر را حاصلی نیست؛ به هر [[حال]] مسئول و مؤاخذ تو خواهی بود<ref>امین عاملی، سیره معصومان، ج۵، ص۲۶۷.</ref>.		# '''تکریم فرزند''': از امام سجاد{{ع}} نقل شده است: حق فرزند آن است که بدانی او از آن توست و همه [[اعمال]]، از [[خیر و شر]] و [[خوشبختی]] و [[بدبختی]] و [[کردار]] پسندیده و رفتار نکوهیده که در این [[جهان]] از وی بروز کند، بر تو خوانند و [[رحمت]] و نفرینش را بر تو منسوب دارند؛ و باید بدانی که [[نیک]] [[تربیت]] کردن او و دلالت و راهنمایی‌اش به سوی [[پروردگار]] عزوجل و واداشتنش بر [[اطاعت خدا]]، بر تو [[واجب]] است و [[مسئول]] وی تو خواهی بود. اگر در [[تربیت]] او [[احسان]] کنی، به [[اجر]] و [[ثواب]] رسی؛ وگرنه [[عذاب]] خواهی شد. خویشتن را در کلیه امور او [[مکلف]] بدان و تا حد امکان، کار او را به دیگران و امگذار که این امر را حاصلی نیست؛ به هر [[حال]] مسئول و مؤاخذ تو خواهی بود<ref>امین عاملی، سیره معصومان، ج۵، ص۲۶۷.</ref>.

Bahmani: /* جایگاه خانواده در قرآن کریم */

2024-10-08T06:33:55Z

جایگاه خانواده در قرآن کریم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	# '''دژی در مقابل فسق و فجور''': [[تشکیل خانواده]] و ازدواج، موجب می‌شود آدمی از بسیاری [[لغزش‌ها]] و معصیت‌هایی که موجب [[گمراهی]] و [[ناامیدی]] او می‌شود، مصون بماند: {{متن قرآن\|فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ}}<ref>«و هر یک از شما که یارایی مالی نداشته باشد تا زنان آزاد مؤمن را به همسری گیرد، در میان کنیزان، از دختران جوان مؤمن، همسر گزیند و خداوند به ایمانتان داناتر است؛ همه چون یکدیگرید پس با اجازه کسان آنها با آنان ازدواج کنید و کابین‌هایشان را در حالی که پاکدامنند و نه پلیدکار و گزیننده دوست‌های پنهان، به گونه شایسته به (کسان) آنها بپردازید. آنگاه چون شوی کنند، اگر به کاری زشت دست یازیدند بر آنان نیمی از کیفر زنان آزاد خواهد بود. این (ازدواج با کنیزکان) برای کسی است که از (آلایش) گناه بهراسد و شکیبایی ورزیدن، برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۵.</ref>.		# '''دژی در مقابل فسق و فجور''': [[تشکیل خانواده]] و ازدواج، موجب می‌شود آدمی از بسیاری [[لغزش‌ها]] و معصیت‌هایی که موجب [[گمراهی]] و [[ناامیدی]] او می‌شود، مصون بماند: {{متن قرآن\|فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ}}<ref>«و هر یک از شما که یارایی مالی نداشته باشد تا زنان آزاد مؤمن را به همسری گیرد، در میان کنیزان، از دختران جوان مؤمن، همسر گزیند و خداوند به ایمانتان داناتر است؛ همه چون یکدیگرید پس با اجازه کسان آنها با آنان ازدواج کنید و کابین‌هایشان را در حالی که پاکدامنند و نه پلیدکار و گزیننده دوست‌های پنهان، به گونه شایسته به (کسان) آنها بپردازید. آنگاه چون شوی کنند، اگر به کاری زشت دست یازیدند بر آنان نیمی از کیفر زنان آزاد خواهد بود. این (ازدواج با کنیزکان) برای کسی است که از (آلایش) گناه بهراسد و شکیبایی ورزیدن، برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۵.</ref>.
	# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>		# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>

			==[[تکریم]] [[خانواده]] در [[سیره معصومان]]{{عم}}==
			# '''[[تکریم والدین]]''': یکی از دستورهای ارزشمند [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} به [[مسلمانان]]، تکریم والدین است. این مطلب در چهار [[سوره]] قرآن، به صورت مستقل؛ بدون فاصله بعد از مسئله مهم [[توحید]] آمده است<ref>سوره بقره، آیه ۸۳؛ سوره نساء، آیه ۳۶؛ سوره انعام، آیه ۱۵۱؛ سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>. این موضوع در سیره اهل بیت{{عم}} نیز آمده است. [[منصور بن حازم]] می‌گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} پرسیدم: کدام عمل [[برتر]] از همه [[اعمال]] است؟ حضرت فرمود: «[[نماز خواندن]] در وقت خودش، [[نیکی]] کردن به پدر و مادر و [[جهاد در راه خدا]]»<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>. در روایتی دیگر، فردی درباره [[حقوق]] [[والدین]] از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید. حضرت فرمود: پدر را به نامش نخواند و جلوتر از او راه نرود و پیش از او ننشیند و زمینه ناسزاگوایی دیگران به او را فراهم نکند<ref>کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۵۸.</ref>.
			# '''تکریم فرزند''': از امام سجاد{{ع}} نقل شده است: حق فرزند آن است که بدانی او از آن توست و همه [[اعمال]]، از [[خیر و شر]] و [[خوشبختی]] و [[بدبختی]] و [[کردار]] پسندیده و رفتار نکوهیده که در این [[جهان]] از وی بروز کند، بر تو خوانند و [[رحمت]] و نفرینش را بر تو منسوب دارند؛ و باید بدانی که [[نیک]] [[تربیت]] کردن او و دلالت و راهنمایی‌اش به سوی [[پروردگار]] عزوجل و واداشتنش بر [[اطاعت خدا]]، بر تو [[واجب]] است و [[مسئول]] وی تو خواهی بود. اگر در [[تربیت]] او [[احسان]] کنی، به [[اجر]] و [[ثواب]] رسی؛ وگرنه [[عذاب]] خواهی شد. خویشتن را در کلیه امور او [[مکلف]] بدان و تا حد امکان، کار او را به دیگران و امگذار که این امر را حاصلی نیست؛ به هر [[حال]] مسئول و مؤاخذ تو خواهی بود<ref>امین عاملی، سیره معصومان، ج۵، ص۲۶۷.</ref>.
			# '''[[تکریم همسر]]''': [[اهل بیت]]{{عم}} با [[همسر]] و [[خانواده]] خود نیز [[رفتار]] کریمانه داشتند؛ رفتارهایی که هم بیانگر [[کرامت انسانی]] [[زنان]] ـ به طور عموم ـ است و هم گویای [[کرامت]] همسر، [[خانه]] و خانواده. [[کلام]] [[نورانی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بیانگر اهمیت [[همسرداری]] از منظر اهل بیت{{عم}} است؛ چنان که فرمود: «بهترین شما خوش‌رفتارترین شما با زنانش است و من بهترین شما با زنانم هستم»<ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۳؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۰، ص۱۷۱.</ref>. از دیگر اموری که در شیرین ساختن [[زندگی]]، بسیار مؤثر و بیانگر حفظ کرامت انسانی [[زنان]] است، [[مشورت]] کردن با آنهاست. بدیهی است که در زندگی [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]]، اتفاقات بسیاری می‌افتد که [[انسان]] به [[تنهایی]] قادر نیست از عهده آن برآید. پس شایسته است در چنین مواردی زنان و مردان به کمک یکدیگر بشتابند<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۷۵.</ref>.

	== [[وظایف]] خانواده ==		== [[وظایف]] خانواده ==

Bahmani: /* خانواده در اسلام */

2024-10-08T06:27:03Z

خانواده در اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	خانواده از نگاه [[اسلامی]] نهادی است که بر مبنای پیوند [[شرعی]] مرد و [[زن]] شکل می‌گیرد، ساماندهی آن بر پایه [[محبت]] است و باید با در نظر گرفتن [[حقوق]] والدین و [[خویشاوندان]]، در جهت بقا، [[تربیت]] نسل [[بشر]] و تأمین نیازهای معنوی و مادی، ایجاد شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۷/۲۵۹.</ref>. [[ازدواج]] که آیاتی از [[قرآن کریم]]، آن را امری [[تکوینی]] می‌داند<ref>سوره شوری، آیه ۱۱؛ سوره فاطر، آیه ۱۱؛ سوره روم، آیه ۲۱.</ref>، پیمانی است محکم<ref>سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>، بلکه محکم‌ترین قراردادی است که از [[دوستی]] شدید و [[محبت]] متقابل بین [[زن]] و شوهر ناشی می‌شود<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> و برای این [[قرارداد]]، شرایط ویژه‌ای نیز ذکر شده است<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۲۹/ ۵–۸.</ref>. تأکید [[قرآن]] بر [[تشکیل خانواده]] از طریق [[ازدواج]]، با [[هدف]] ادامه نسل<ref>شوری، ۱۱.</ref> و تأمین نیازهای [[عاطفی]] و غریزی<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> است. قرآن زن و شوهر را پوشاننده نواقص و [[عیوب]] و مَحرم [[اسرار]] هم می‌داند<ref>سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و [[مردم]] را به [[تشکیل خانواده]] بر اساس [[ایمان]] [[دعوت]] می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۱.</ref>. [[روایات اسلامی]] نیز [[تولید]] و [[تربیت]] نسل [[مؤمن]] را از ارزشمندترین کارها معرفی می‌کنند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴.</ref>؛ همچنان‌که شوهرداری را هم‌ردیف [[جهاد]] [[مجاهدان]]<ref>کلینی، الکافی، ۵/۹.</ref> و تلاش مرد برای تأمین هزینه زندگی را همسان جهاد و [[قتال]] با دشمنان دین<ref>کلینی، الکافی، ۵/۸۸.</ref> بر می‌شمرند در [[روایات]]، کانون خانواده محبوب‌ترین کانون نزد [[خداوند]] است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۰/۲۲۲.</ref> و [[ازدواج]]، [[سنت]] [[رسول‌الله]]{{صل}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۵.</ref> و مایه احراز نصف [[دین]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۳/۲۰۲.</ref> معرفی شده‌ است؛ بنابراین روایات، خانواده سهم بسزایی در تربیت فرزندان در پیش، هنگام و پس از تولد دارد<ref>کلینی، الکافی، ۶/۱۷–۵۱؛ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۳/۴۸۱؛ طبرسی، مکارم الاخلاق، ۲۲۲.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۹۴-۱۰۲.</ref>		خانواده از نگاه [[اسلامی]] نهادی است که بر مبنای پیوند [[شرعی]] مرد و [[زن]] شکل می‌گیرد، ساماندهی آن بر پایه [[محبت]] است و باید با در نظر گرفتن [[حقوق]] والدین و [[خویشاوندان]]، در جهت بقا، [[تربیت]] نسل [[بشر]] و تأمین نیازهای معنوی و مادی، ایجاد شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۷/۲۵۹.</ref>. [[ازدواج]] که آیاتی از [[قرآن کریم]]، آن را امری [[تکوینی]] می‌داند<ref>سوره شوری، آیه ۱۱؛ سوره فاطر، آیه ۱۱؛ سوره روم، آیه ۲۱.</ref>، پیمانی است محکم<ref>سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>، بلکه محکم‌ترین قراردادی است که از [[دوستی]] شدید و [[محبت]] متقابل بین [[زن]] و شوهر ناشی می‌شود<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> و برای این [[قرارداد]]، شرایط ویژه‌ای نیز ذکر شده است<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۲۹/ ۵–۸.</ref>. تأکید [[قرآن]] بر [[تشکیل خانواده]] از طریق [[ازدواج]]، با [[هدف]] ادامه نسل<ref>شوری، ۱۱.</ref> و تأمین نیازهای [[عاطفی]] و غریزی<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> است. قرآن زن و شوهر را پوشاننده نواقص و [[عیوب]] و مَحرم [[اسرار]] هم می‌داند<ref>سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و [[مردم]] را به [[تشکیل خانواده]] بر اساس [[ایمان]] [[دعوت]] می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۱.</ref>. [[روایات اسلامی]] نیز [[تولید]] و [[تربیت]] نسل [[مؤمن]] را از ارزشمندترین کارها معرفی می‌کنند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴.</ref>؛ همچنان‌که شوهرداری را هم‌ردیف [[جهاد]] [[مجاهدان]]<ref>کلینی، الکافی، ۵/۹.</ref> و تلاش مرد برای تأمین هزینه زندگی را همسان جهاد و [[قتال]] با دشمنان دین<ref>کلینی، الکافی، ۵/۸۸.</ref> بر می‌شمرند در [[روایات]]، کانون خانواده محبوب‌ترین کانون نزد [[خداوند]] است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۰/۲۲۲.</ref> و [[ازدواج]]، [[سنت]] [[رسول‌الله]]{{صل}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۵.</ref> و مایه احراز نصف [[دین]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۳/۲۰۲.</ref> معرفی شده‌ است؛ بنابراین روایات، خانواده سهم بسزایی در تربیت فرزندان در پیش، هنگام و پس از تولد دارد<ref>کلینی، الکافی، ۶/۱۷–۵۱؛ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۳/۴۸۱؛ طبرسی، مکارم الاخلاق، ۲۲۲.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۹۴-۱۰۲.</ref>

			== جایگاه خانواده در [[قرآن کریم]] ==
			{{اصلی\|خانواده در قرآن}}
			# '''آیه‌ای از [[آیات الهی]]''': خانواده ([[زن]] و شوهر) در قرآن کریم، آیه‌ای از [[آیات]] [[خداوند]] و مایه [[آرامش روحی]] معرفی شده است؛ چنان که خداوند فرموده است: {{متن قرآن\|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>.
			# '''پیوند محکم''': بر اساس دیدگاه [[اسلامی]]، [[آفرینش]] زن و مرد از یک خمیرمایه است و بین آنها هم‌بستگی و پیوندی وجود دارد که در [[سایه]] ازدواج، این هم‌بستگی به صورت پیمانی محکم در می‌آید؛ چنان که در [[سوره نساء]] به این امر اشاره شده است: {{متن قرآن\|وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا}}<ref>«و چگونه آن را باز می‌ستانید در حالی که با یکدیگر آمیزش کرده‌اید و آنان از شما پیمانی استوار، ستانده‌اند» سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>.
			# '''برخورداری از فضل خداوند و [[نجات]] از [[فقر]]''': برخی افراد از [[ترس]] فقر، تن به ازدواج نمی‌دهند و [[گمان]] می‌کنند که فقر و [[ناداری]]، موجب ناکامی آنها در زندگی مشترک می‌شود؛ در حالی که خداوند در قرآن کریم متذکر شده است که ازدواج کنید و اگر [[فقیر]] باشید، خداوند شما را از فضل خود بی‌نیاز می‌سازد: {{متن قرآن\|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref>.
			# '''[[لباس]] یکدیگر''': در [[سوره بقره]]، از [[زن]] و مرد به عنوان لباس یکدیگر یاد شده است: {{متن قرآن\|أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ...}}<ref>«آمیزش با زنانتان در شب روزه‌داری برای شما حلال شده است. آنها جامه شما و شما جامه آنهایید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref>.
			# '''عامل تکثیر نسل''': همانا آدمی برای بقا و ادامه نسل، خویش، به [[ازدواج]] [[توسل]] می‌جوید: {{متن قرآن\|فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref>«پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین است، برای شما از خودتان همسرانی آفرید و (نیز) از چارپایان جفت‌هایی (پدید آورد)، شما را با آن (آفریدن جفت) افزون می‌گرداند، چیزی مانند او نیست و او شنوای بیناست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref>.
			# '''دژی در مقابل فسق و فجور''': [[تشکیل خانواده]] و ازدواج، موجب می‌شود آدمی از بسیاری [[لغزش‌ها]] و معصیت‌هایی که موجب [[گمراهی]] و [[ناامیدی]] او می‌شود، مصون بماند: {{متن قرآن\|فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ}}<ref>«و هر یک از شما که یارایی مالی نداشته باشد تا زنان آزاد مؤمن را به همسری گیرد، در میان کنیزان، از دختران جوان مؤمن، همسر گزیند و خداوند به ایمانتان داناتر است؛ همه چون یکدیگرید پس با اجازه کسان آنها با آنان ازدواج کنید و کابین‌هایشان را در حالی که پاکدامنند و نه پلیدکار و گزیننده دوست‌های پنهان، به گونه شایسته به (کسان) آنها بپردازید. آنگاه چون شوی کنند، اگر به کاری زشت دست یازیدند بر آنان نیمی از کیفر زنان آزاد خواهد بود. این (ازدواج با کنیزکان) برای کسی است که از (آلایش) گناه بهراسد و شکیبایی ورزیدن، برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۵.</ref>.
			# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>

	== [[وظایف]] خانواده ==		== [[وظایف]] خانواده ==

Bahmani: /* اهداف و کارکردهای تشکیل خانواده */

2024-10-08T06:22:22Z

اهداف و کارکردهای تشکیل خانواده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	# '''[[جامعه‌پذیری]]:''' خانواده عامل اصلی [[اجتماعی]] شدن [[فرزندان]] در دوران کودکی است<ref>جامعه‌شناسی، ص۸۴.</ref> که از سویی، کمّ و کیف فرزندانش بر تمامی ساخت [[جامعه]] اثر خواهد داشت و از سوی دیگر، [[باورها]]، [[ارزش‌ها]] و سنت‌های فردی و اجتماعی از راه آن به نسل نو می‌رسد، از این رو ارزش‌های جاودان [[انسانی]] و [[دینی]] در درون این نهاد پا می‌گیرند<ref>جنگ علیه خانواده، ص۳۱۱؛ حوزه و دانشگاه، ش ۳۵، ص۱۱ ـ ۱۲؛ «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم».</ref> و تربیت فرزندان سالم به سلامت جامعه خواهد انجامید<ref>مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۳۴؛ جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۱ - ۱۲؛ نک: الاسرة والمجتمع، ص۲۱ - ۲۲.</ref>.		# '''[[جامعه‌پذیری]]:''' خانواده عامل اصلی [[اجتماعی]] شدن [[فرزندان]] در دوران کودکی است<ref>جامعه‌شناسی، ص۸۴.</ref> که از سویی، کمّ و کیف فرزندانش بر تمامی ساخت [[جامعه]] اثر خواهد داشت و از سوی دیگر، [[باورها]]، [[ارزش‌ها]] و سنت‌های فردی و اجتماعی از راه آن به نسل نو می‌رسد، از این رو ارزش‌های جاودان [[انسانی]] و [[دینی]] در درون این نهاد پا می‌گیرند<ref>جنگ علیه خانواده، ص۳۱۱؛ حوزه و دانشگاه، ش ۳۵، ص۱۱ ـ ۱۲؛ «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم».</ref> و تربیت فرزندان سالم به سلامت جامعه خواهد انجامید<ref>مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۳۴؛ جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۱ - ۱۲؛ نک: الاسرة والمجتمع، ص۲۱ - ۲۲.</ref>.
	# '''کنترل اجتماعی:''' از دیگر کارکردهای خانواده، کاهش [[انحرافات]] جنسی و غیر جنسی [[همسران]] و [[فرزندان]] آنهاست. [[قرآن]] برای نیل به این [[هدف]] بر پاره‌ای نکات اساسی تأکید می‌ورزد: بخشی از دستورهای قرآن درباره کنترل مستقیم خانواده بر [[رفتار]] اعضاست و بخشی دیگر، در جهت کارکردهای دیگری همچون تنظیم روابط جنسی و [[تربیت]].		# '''کنترل اجتماعی:''' از دیگر کارکردهای خانواده، کاهش [[انحرافات]] جنسی و غیر جنسی [[همسران]] و [[فرزندان]] آنهاست. [[قرآن]] برای نیل به این [[هدف]] بر پاره‌ای نکات اساسی تأکید می‌ورزد: بخشی از دستورهای قرآن درباره کنترل مستقیم خانواده بر [[رفتار]] اعضاست و بخشی دیگر، در جهت کارکردهای دیگری همچون تنظیم روابط جنسی و [[تربیت]].
	## [[نظارت]] بر رفتار فرزندان: کنترل صحیح رفتار در خانواده، افزون بر جنبه عام آن که شامل همه ساکنان [[خانه]] می‌شود<ref>سوره تحریم، آیه ۶.</ref>، به شکل خاص در امور جنسی کودکان بدان توجه شده است: والدین باید کودکان را از دیدن [[رفتار]] جنسی باز دارند تا از انحرافات جنسی در [[امان]] بمانند.		## '''[[نظارت]] بر رفتار فرزندان:''' کنترل صحیح رفتار در خانواده، افزون بر جنبه عام آن که شامل همه ساکنان [[خانه]] می‌شود<ref>سوره تحریم، آیه ۶.</ref>، به شکل خاص در امور جنسی کودکان بدان توجه شده است: والدین باید کودکان را از دیدن [[رفتار]] جنسی باز دارند تا از انحرافات جنسی در [[امان]] بمانند.
	## کمک به [[فرزندان]] برای [[تشکیل خانواده]]: تشکیل خانواده، گامی مهم در جهت فعلیت بخشیدن به قابلیت‌های آن در کاهش انحرافات اجتماعی است. در این جهت، قرآن با لحاظ نیازهای روحی و جسمی [[دختران]] و پسران مجرد به اولیای آنان دستور می‌دهد زمینه [[ازدواج]] آنها را با کمک مالی و تهیه دیگر وسایل مورد نیاز<ref>روح البیان، ج ۶، ص۱۴۶؛ تفسیر مراغی، ج ۱۸، ص۱۰۳؛ المنیر، ج ۱۸، ص۲۳۰.</ref> و به شکل کلی، هرگونه اقدام برای انجام دادن آن<ref>نمونه، ج ۱۴، ص۴۵۷.</ref> فراهم آورند.		## '''کمک به [[فرزندان]] برای [[تشکیل خانواده]]:''' تشکیل خانواده، گامی مهم در جهت فعلیت بخشیدن به قابلیت‌های آن در کاهش انحرافات اجتماعی است. در این جهت، قرآن با لحاظ نیازهای روحی و جسمی [[دختران]] و پسران مجرد به اولیای آنان دستور می‌دهد زمینه [[ازدواج]] آنها را با کمک مالی و تهیه دیگر وسایل مورد نیاز<ref>روح البیان، ج ۶، ص۱۴۶؛ تفسیر مراغی، ج ۱۸، ص۱۰۳؛ المنیر، ج ۱۸، ص۲۳۰.</ref> و به شکل کلی، هرگونه اقدام برای انجام دادن آن<ref>نمونه، ج ۱۴، ص۴۵۷.</ref> فراهم آورند.
	## اهمیت به ارضای نیازهای جنسی و [[عاطفی]] [[همسر]]: در شماری از [[آیات قرآن]] به اهمیت ارضای نیازهای جنسی همسر اشاره شده؛ مثلاً در موردی از [[زنان]] به «کشتزاری برای مردان» تعبیر کرده است که بهره جنسی از آنان را در هر [[زمان]] و مکانی جایز می‌سازد<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۳.</ref>.<ref>المیزان، ج ۲، ص۲۱۲ - ۲۱۳.</ref>		## '''اهمیت به ارضای نیازهای جنسی و [[عاطفی]] [[همسر]]:''' در شماری از [[آیات قرآن]] به اهمیت ارضای نیازهای جنسی همسر اشاره شده؛ مثلاً در موردی از [[زنان]] به «کشتزاری برای مردان» تعبیر کرده است که بهره جنسی از آنان را در هر [[زمان]] و مکانی جایز می‌سازد<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۳.</ref>.<ref>المیزان، ج ۲، ص۲۱۲ - ۲۱۳.</ref>
	## ضرورت تربیت [[دینی]] و [[اخلاقی]] [[فرزندان]]: فرزندان در فرایند [[آموزش]] دینی و اخلاقی، عامل نیرومند کنترل و [[خویشتنداری]] در برابر آسیب‌های اجتماعی را در خود نهادینه می‌سازند<ref> اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۰۳.</ref>.		## '''ضرورت تربیت [[دینی]] و [[اخلاقی]] [[فرزندان]]:''' فرزندان در فرایند [[آموزش]] دینی و اخلاقی، عامل نیرومند کنترل و [[خویشتنداری]] در برابر آسیب‌های اجتماعی را در خود نهادینه می‌سازند<ref> اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۱۰۳.</ref>.
	# '''حمایت و [[مراقبت]]:''' [[انسان]] بر خلاف بسیاری از حیوانات، در آغاز [[زندگی]] و نیز زمانی پس از آن، نیازمند مراقبت دیگران است. افزون بر این، در بستر زندگی با [[مشکلات]] و بیماری‌های گوناگون روبه‌رو و در سالمندی نیز از انجام دادن کارهای خویش [[ناتوان]] است و به حمایت نیاز دارد. [[قرآن]] در رابطه‌ای [[استوار]] بر پاداش‌های دو سویه، اولاً در مواردی بر مراقبت و حمایت پدر و مادر از [[فرزندان]] تأکید می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> و ثانیا از [[فرزندان]] می‌خواهد به والدین خویش [[نیکی]] کنند<ref>سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref> که شامل [[مراقبت]] از ایشان در دوره [[پیری]] نیز می‌شود. نتیجه چنین ساختاری، افزایش انگیزه‌های فردی برای پرورش [[فرزندان]]<ref>نک: اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۸۲ - ۸۳.</ref> و استحکام روابط خانوادگی است<ref>اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۲۰۷.</ref>.		# '''حمایت و [[مراقبت]]:''' [[انسان]] بر خلاف بسیاری از حیوانات، در آغاز [[زندگی]] و نیز زمانی پس از آن، نیازمند مراقبت دیگران است. افزون بر این، در بستر زندگی با [[مشکلات]] و بیماری‌های گوناگون روبه‌رو و در سالمندی نیز از انجام دادن کارهای خویش [[ناتوان]] است و به حمایت نیاز دارد. [[قرآن]] در رابطه‌ای [[استوار]] بر پاداش‌های دو سویه، اولاً در مواردی بر مراقبت و حمایت پدر و مادر از [[فرزندان]] تأکید می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> و ثانیا از [[فرزندان]] می‌خواهد به والدین خویش [[نیکی]] کنند<ref>سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref> که شامل [[مراقبت]] از ایشان در دوره [[پیری]] نیز می‌شود. نتیجه چنین ساختاری، افزایش انگیزه‌های فردی برای پرورش [[فرزندان]]<ref>نک: اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۸۲ - ۸۳.</ref> و استحکام روابط خانوادگی است<ref>اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، ص۲۰۷.</ref>.
	# '''کارکرد [[اقتصادی]]:''' خانواده بر اساس فرهنگ جامعه، الگویی ویژه از تقسیم کار را برای [[تأمین معیشت]] اعضای خانواده فراهم می‌کند. گرچه در سال‌های نخست، [[فرزندان]] چندان در این زمینه نقش ندارند، در سالیان پسین معمولاً آنان نیز به [[یاری]] دیگر اعضای خانواده می‌آیند. قرآن [[وظیفه]] تأمین معاش را به عهده مرد نهاده و او را واداشته است تا نفقه خانواده را در حد متعارف بپردازد<ref>سوره نساء، آیه ۳۴.</ref>.<ref>خانواده در قرآن، ص۱۰۸.</ref>؛ همچنین با آنکه مرد را به پرداخت مهریه [[زن]] واداشته<ref>سوره نساء، آیه ۴.</ref> [[استقلال]] [[مالی]] زن را هم به رسمیت شناخته است<ref>سوره نساء، آیه ۳۲.</ref> گرچه با [[اشتغال]] او در بیرون از [[منزل]] آشکارا [[مخالفت]] نکرده، خواسته است [[عفت]] را رعایت کند<ref>حوزه و دانشگاه، ش ۳۵، ص۲۸، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم».</ref> و از خودآرایی و آمیختن با نامحرمان بپرهیزد<ref>سوره احزاب، آیه ۳۲.</ref>؛ افزون بر این، انتقال [[اموال]] و کالاهای مادی از نسلی به نسل دیگر از طریق [[نظام]] [[ارث]] و در دایره [[خویشاوندی]]<ref>سوره نساء، آیه ۱۱.</ref>، [[وصیت]] بخشی از [[دارایی‌ها]] برای والدین<ref> سوره بقره، آیه ۱۸۰.</ref> و دیگر کمک‌های [[مالی]] به آنان ـ که عنوان عام [[نیکی به والدین]]<ref>سوره نساء، آیه ۳۶.</ref> آنها را شامل می‌شود ـ و [[یاری]] رسانی به [[خویشاوندان]] در کنار دستگیری از دیگر [[نیازمندان]]<ref>سوره بقره، آیه ۸۳.</ref> همگی از کارکردهای [[اقتصادی]] خانواده به شمار می‌روند که در [[قرآن]] یاد شده‌اند<ref>[[مهدی ملک‌محمدی\|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[خانواده (مقاله)\|مقاله «خانواده»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱]]، ص۵۷۸ ـ ۵۹۶.</ref>.		# '''کارکرد [[اقتصادی]]:''' خانواده بر اساس فرهنگ جامعه، الگویی ویژه از تقسیم کار را برای [[تأمین معیشت]] اعضای خانواده فراهم می‌کند. گرچه در سال‌های نخست، [[فرزندان]] چندان در این زمینه نقش ندارند، در سالیان پسین معمولاً آنان نیز به [[یاری]] دیگر اعضای خانواده می‌آیند. قرآن [[وظیفه]] تأمین معاش را به عهده مرد نهاده و او را واداشته است تا نفقه خانواده را در حد متعارف بپردازد<ref>سوره نساء، آیه ۳۴.</ref>.<ref>خانواده در قرآن، ص۱۰۸.</ref>؛ همچنین با آنکه مرد را به پرداخت مهریه [[زن]] واداشته<ref>سوره نساء، آیه ۴.</ref> [[استقلال]] [[مالی]] زن را هم به رسمیت شناخته است<ref>سوره نساء، آیه ۳۲.</ref> گرچه با [[اشتغال]] او در بیرون از [[منزل]] آشکارا [[مخالفت]] نکرده، خواسته است [[عفت]] را رعایت کند<ref>حوزه و دانشگاه، ش ۳۵، ص۲۸، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم».</ref> و از خودآرایی و آمیختن با نامحرمان بپرهیزد<ref>سوره احزاب، آیه ۳۲.</ref>؛ افزون بر این، انتقال [[اموال]] و کالاهای مادی از نسلی به نسل دیگر از طریق [[نظام]] [[ارث]] و در دایره [[خویشاوندی]]<ref>سوره نساء، آیه ۱۱.</ref>، [[وصیت]] بخشی از [[دارایی‌ها]] برای والدین<ref> سوره بقره، آیه ۱۸۰.</ref> و دیگر کمک‌های [[مالی]] به آنان ـ که عنوان عام [[نیکی به والدین]]<ref>سوره نساء، آیه ۳۶.</ref> آنها را شامل می‌شود ـ و [[یاری]] رسانی به [[خویشاوندان]] در کنار دستگیری از دیگر [[نیازمندان]]<ref>سوره بقره، آیه ۸۳.</ref> همگی از کارکردهای [[اقتصادی]] خانواده به شمار می‌روند که در [[قرآن]] یاد شده‌اند<ref>[[مهدی ملک‌محمدی\|ملک‌محمدی، مهدی]]، [[خانواده (مقاله)\|مقاله «خانواده»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱]]، ص۵۷۸ ـ ۵۹۶.</ref>.

Bahmani در ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۰

2024-10-08T06:20:41Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۶

2024-10-08T06:16:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[مهر]]\|روز=[[16]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط =

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	خانواده از نگاه [[اسلامی]] نهادی است که بر مبنای پیوند [[شرعی]] مرد و [[زن]] شکل می‌گیرد، ساماندهی آن بر پایه [[محبت]] است و باید با در نظر گرفتن [[حقوق]] والدین و [[خویشاوندان]]، در جهت بقا، [[تربیت]] نسل [[بشر]] و تأمین نیازهای معنوی و مادی، ایجاد شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۷/۲۵۹.</ref>. [[ازدواج]] که آیاتی از [[قرآن کریم]]، آن را امری [[تکوینی]] می‌داند<ref>سوره شوری، آیه ۱۱؛ سوره فاطر، آیه ۱۱؛ سوره روم، آیه ۲۱.</ref>، پیمانی است محکم<ref>سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>، بلکه محکم‌ترین قراردادی است که از [[دوستی]] شدید و [[محبت]] متقابل بین [[زن]] و شوهر ناشی می‌شود<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> و برای این [[قرارداد]]، شرایط ویژه‌ای نیز ذکر شده است<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۲۹/ ۵–۸.</ref>. تأکید [[قرآن]] بر [[تشکیل خانواده]] از طریق [[ازدواج]]، با [[هدف]] ادامه نسل<ref>شوری، ۱۱.</ref> و تأمین نیازهای [[عاطفی]] و غریزی<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> است. قرآن زن و شوهر را پوشاننده نواقص و [[عیوب]] و مَحرم [[اسرار]] هم می‌داند<ref>سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و [[مردم]] را به [[تشکیل خانواده]] بر اساس [[ایمان]] [[دعوت]] می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۱.</ref>. [[روایات اسلامی]] نیز [[تولید]] و [[تربیت]] نسل [[مؤمن]] را از ارزشمندترین کارها معرفی می‌کنند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴.</ref>؛ همچنان‌که شوهرداری را هم‌ردیف [[جهاد]] [[مجاهدان]]<ref>کلینی، الکافی، ۵/۹.</ref> و تلاش مرد برای تأمین هزینه زندگی را همسان جهاد و [[قتال]] با دشمنان دین<ref>کلینی، الکافی، ۵/۸۸.</ref> بر می‌شمرند در [[روایات]]، کانون خانواده محبوب‌ترین کانون نزد [[خداوند]] است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۰/۲۲۲.</ref> و [[ازدواج]]، [[سنت]] [[رسول‌الله]]{{صل}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۵.</ref> و مایه احراز نصف [[دین]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۳/۲۰۲.</ref> معرفی شده‌ است؛ بنابراین روایات، خانواده سهم بسزایی در تربیت فرزندان در پیش، هنگام و پس از تولد دارد<ref>کلینی، الکافی، ۶/۱۷–۵۱؛ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۳/۴۸۱؛ طبرسی، مکارم الاخلاق، ۲۲۲.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۹۴-۱۰۲.</ref>		خانواده از نگاه [[اسلامی]] نهادی است که بر مبنای پیوند [[شرعی]] مرد و [[زن]] شکل می‌گیرد، ساماندهی آن بر پایه [[محبت]] است و باید با در نظر گرفتن [[حقوق]] والدین و [[خویشاوندان]]، در جهت بقا، [[تربیت]] نسل [[بشر]] و تأمین نیازهای معنوی و مادی، ایجاد شود<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۷/۲۵۹.</ref>. [[ازدواج]] که آیاتی از [[قرآن کریم]]، آن را امری [[تکوینی]] می‌داند<ref>سوره شوری، آیه ۱۱؛ سوره فاطر، آیه ۱۱؛ سوره روم، آیه ۲۱.</ref>، پیمانی است محکم<ref>سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>، بلکه محکم‌ترین قراردادی است که از [[دوستی]] شدید و [[محبت]] متقابل بین [[زن]] و شوهر ناشی می‌شود<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> و برای این [[قرارداد]]، شرایط ویژه‌ای نیز ذکر شده است<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۲۹/ ۵–۸.</ref>. تأکید [[قرآن]] بر [[تشکیل خانواده]] از طریق [[ازدواج]]، با [[هدف]] ادامه نسل<ref>شوری، ۱۱.</ref> و تأمین نیازهای [[عاطفی]] و غریزی<ref>سوره روم، آیه ۲۱.</ref> است. قرآن زن و شوهر را پوشاننده نواقص و [[عیوب]] و مَحرم [[اسرار]] هم می‌داند<ref>سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و [[مردم]] را به [[تشکیل خانواده]] بر اساس [[ایمان]] [[دعوت]] می‌کند<ref>سوره بقره، آیه ۲۲۱.</ref>. [[روایات اسلامی]] نیز [[تولید]] و [[تربیت]] نسل [[مؤمن]] را از ارزشمندترین کارها معرفی می‌کنند<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴.</ref>؛ همچنان‌که شوهرداری را هم‌ردیف [[جهاد]] [[مجاهدان]]<ref>کلینی، الکافی، ۵/۹.</ref> و تلاش مرد برای تأمین هزینه زندگی را همسان جهاد و [[قتال]] با دشمنان دین<ref>کلینی، الکافی، ۵/۸۸.</ref> بر می‌شمرند در [[روایات]]، کانون خانواده محبوب‌ترین کانون نزد [[خداوند]] است<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۴؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۰/۲۲۲.</ref> و [[ازدواج]]، [[سنت]] [[رسول‌الله]]{{صل}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، ۲۰/۱۵.</ref> و مایه احراز نصف [[دین]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۰۳/۲۰۲.</ref> معرفی شده‌ است؛ بنابراین روایات، خانواده سهم بسزایی در تربیت فرزندان در پیش، هنگام و پس از تولد دارد<ref>کلینی، الکافی، ۶/۱۷–۵۱؛ صدوق، من لایحضره الفقیه، ۳/۴۸۱؛ طبرسی، مکارم الاخلاق، ۲۲۲.</ref>.<ref>[[احمد فکور افشاگر\|فکور افشاگر، احمد]]، [[خانواده - فکور افشاگر (مقاله)\| مقاله «خانواده»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۹۴-۱۰۲.</ref>

			== جایگاه خانواده در [[قرآن کریم]] ==
			{{اصلی\|خانواده در قرآن}}
			# '''آیه‌ای از [[آیات الهی]]''': خانواده ([[زن]] و شوهر) در قرآن کریم، آیه‌ای از [[آیات]] [[خداوند]] و مایه [[آرامش روحی]] معرفی شده است؛ چنان که خداوند فرموده است: {{متن قرآن\|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>.
			# '''پیوند محکم''': بر اساس دیدگاه [[اسلامی]]، [[آفرینش]] زن و مرد از یک خمیرمایه است و بین آنها هم‌بستگی و پیوندی وجود دارد که در [[سایه]] ازدواج، این هم‌بستگی به صورت پیمانی محکم در می‌آید؛ چنان که در [[سوره نساء]] به این امر اشاره شده است: {{متن قرآن\|وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا}}<ref>«و چگونه آن را باز می‌ستانید در حالی که با یکدیگر آمیزش کرده‌اید و آنان از شما پیمانی استوار، ستانده‌اند» سوره نساء، آیه ۲۱.</ref>.
			# '''برخورداری از فضل خداوند و [[نجات]] از [[فقر]]''': برخی افراد از [[ترس]] فقر، تن به ازدواج نمی‌دهند و [[گمان]] می‌کنند که فقر و [[ناداری]]، موجب ناکامی آنها در زندگی مشترک می‌شود؛ در حالی که خداوند در قرآن کریم متذکر شده است که ازدواج کنید و اگر [[فقیر]] باشید، خداوند شما را از فضل خود بی‌نیاز می‌سازد: {{متن قرآن\|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref>.
			# '''[[لباس]] یکدیگر''': در [[سوره بقره]]، از [[زن]] و مرد به عنوان لباس یکدیگر یاد شده است: {{متن قرآن\|أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ...}}<ref>«آمیزش با زنانتان در شب روزه‌داری برای شما حلال شده است. آنها جامه شما و شما جامه آنهایید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref>.
			# '''عامل تکثیر نسل''': همانا آدمی برای بقا و ادامه نسل، خویش، به [[ازدواج]] [[توسل]] می‌جوید: {{متن قرآن\|فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}}<ref>«پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین است، برای شما از خودتان همسرانی آفرید و (نیز) از چارپایان جفت‌هایی (پدید آورد)، شما را با آن (آفریدن جفت) افزون می‌گرداند، چیزی مانند او نیست و او شنوای بیناست» سوره شوری، آیه ۱۱.</ref>.
			# '''دژی در مقابل فسق و فجور''': [[تشکیل خانواده]] و ازدواج، موجب می‌شود آدمی از بسیاری [[لغزش‌ها]] و معصیت‌هایی که موجب [[گمراهی]] و [[ناامیدی]] او می‌شود، مصون بماند: {{متن قرآن\|فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ}}<ref>«و هر یک از شما که یارایی مالی نداشته باشد تا زنان آزاد مؤمن را به همسری گیرد، در میان کنیزان، از دختران جوان مؤمن، همسر گزیند و خداوند به ایمانتان داناتر است؛ همه چون یکدیگرید پس با اجازه کسان آنها با آنان ازدواج کنید و کابین‌هایشان را در حالی که پاکدامنند و نه پلیدکار و گزیننده دوست‌های پنهان، به گونه شایسته به (کسان) آنها بپردازید. آنگاه چون شوی کنند، اگر به کاری زشت دست یازیدند بر آنان نیمی از کیفر زنان آزاد خواهد بود. این (ازدواج با کنیزکان) برای کسی است که از (آلایش) گناه بهراسد و شکیبایی ورزیدن، برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۵.</ref>.
			# '''[[سنت]] [[پیامبران الهی]]''': [[خداوند متعال]]، [[ازدواج]] را از سنت پیامبران الهی دانسته و فرموده است: {{متن قرآن\|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی فرستادیم و به آنان همسران و فرزندانی دادیم و هیچ پیامبری را نسزد که معجزه‌ای بیاورد مگر با اذن خداوند؛ هر سرآمدی، زمانی نگاشته دارد» سوره رعد، آیه ۳۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری\|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)\|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۲۴.</ref>

	== [[وظایف]] خانواده ==		== [[وظایف]] خانواده ==