خباب بن الارت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2026-02-08T07:48:56Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۸
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	خَبّاب از اهالی کَسْکر <ref>(در جنوب عراق کنونی که جزو قلمرو پارسیان در روزگار ساسانی بود) ر.ک: بلدان الخلافه، ص۵۹، ۶۳.</ref> در پی حمله عرب‌های طایفه ربیعَه از [[قبیله تمیم]] به [[اسارت]] آنان درآمد و سپس در [[مکه]] به [[بردگی]] فروخته شد. ام انمار، حلیف و هم‌پیمان [[بنی زهره]] از [[قریش]] او را خرید و پس از [[آزاد]] شدنش از [[موالی]] این طایفه به شمار آمد. برخی هم او را از [[قبیله خزاعه]] یا [[تمیم]] دانسته‌اند<ref>اسدالغابه، ج ۲، ص۱۴۷؛ الکامل، ج ۲، ص۶۷ ـ ۶۸.</ref>، زیرا ام‌انمار، خریدار او نسبش به قبیله خزاعه می‌رسید<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲؛ الاستیعاب، ج ۲، ص۴۳۸.</ref> و طایفه ربیعه نیز که او را به بردگی فروخته بودند، از بخشی از قبیله تمیم بود. برخی شجره نسب او را در میان [[بنی تمیم]] به صورت "[[خباب بن ارت]] بن جندلة بن سعد بن [[خزیمة]] بن کعب" آورده و او را [[عرب]] دانسته‌اند<ref>الطبقات، ج ۳، ص۱۲۱ ـ ۱۲۲؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref>. این سخن نادرست است، چون [[خباب]] عرب نبود و نمی‌توانست برخی حروف عربی را به خوبی و راحتی ادا کند، از این رو او را ارَتّ (کند زبان یا نرم زبان) نامیدند؛<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۹۹ ـ ۲۰۰؛ امتاع الاسماع، ج ۹، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸.</ref> نیز پدر خباب [[اهل]] کَسْکَر و از حومه (سواد) آن دانسته شده است،<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰؛ الکامل، ج ۲، ص۶۷؛ سبل الهدی، ج ۲، ص۳۶۲.</ref> پس نمی‌توان با [[اطمینان]] ارت را نام پدر وی دانست<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>.		خَبّاب از اهالی کَسْکر<ref>(در جنوب عراق کنونی که جزو قلمرو پارسیان در روزگار ساسانی بود) ر.ک: بلدان الخلافه، ص۵۹، ۶۳.</ref> در پی حمله عرب‌های طایفه ربیعَه از [[قبیله تمیم]] به [[اسارت]] آنان درآمد و سپس در [[مکه]] به [[بردگی]] فروخته شد. ام انمار، حلیف و هم‌پیمان [[بنی زهره]] از [[قریش]] او را خرید و پس از [[آزاد]] شدنش از [[موالی]] این طایفه به شمار آمد. برخی هم او را از [[قبیله خزاعه]] یا [[تمیم]] دانسته‌اند<ref>اسدالغابه، ج ۲، ص۱۴۷؛ الکامل، ج ۲، ص۶۷ ـ ۶۸.</ref>، زیرا ام‌انمار، خریدار او نسبش به قبیله خزاعه می‌رسید<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲؛ الاستیعاب، ج ۲، ص۴۳۸.</ref> و طایفه ربیعه نیز که او را به بردگی فروخته بودند، از بخشی از قبیله تمیم بود. برخی شجره نسب او را در میان [[بنی تمیم]] به صورت "[[خباب بن ارت]] بن جندلة بن سعد بن [[خزیمة]] بن کعب" آورده و او را [[عرب]] دانسته‌اند<ref>الطبقات، ج ۳، ص۱۲۱ ـ ۱۲۲؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref>. این سخن نادرست است، چون [[خباب]] عرب نبود و نمی‌توانست برخی حروف عربی را به خوبی و راحتی ادا کند، از این رو او را ارَتّ (کند زبان یا نرم زبان) نامیدند؛<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۹۹ ـ ۲۰۰؛ امتاع الاسماع، ج ۹، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸.</ref> نیز پدر خباب [[اهل]] کَسْکَر و از حومه (سواد) آن دانسته شده است،<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰؛ الکامل، ج ۲، ص۶۷؛ سبل الهدی، ج ۲، ص۳۶۲.</ref> پس نمی‌توان با [[اطمینان]] ارت را نام پدر وی دانست<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>.

	== اسلام آوردن خباب ==		== اسلام آوردن خباب ==

Bahmani: /* منابع */

2026-02-08T07:44:16Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:000063.jpg\|22px]] [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲''']]		# [[پرونده:000063.jpg\|22px]] [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲''']]
			# [[پرونده:IM009684.jpg\|22px]] [[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|'''مظلومیت پیامبر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* اسلام آوردن خباب */

2026-02-08T07:42:58Z

اسلام آوردن خباب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	در آغاز، [[خباب]] [[اسلام]] خود را پنهان می‌کرد و برای [[خواندن نماز]]، با دیگر [[مسلمانان]] از [[مکه]] بیرون رفته و مخفیانه [[نماز]] می‌خواند که یک بارِ آن به درگیری با [[مشرکان]] انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۳۲.</ref> بر پایه گزارشی، پیش از دیگران، اسلام خود را برای [[کافران]] [[قریش]] ابراز کرد<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۷۹؛ ۲۰۰.</ref> و بر اثر [[ایستادگی]] در برابر درخواست [[قریش]] برای رها کردن [[آیین]] محمد{{صل}} فشارهای فراوانی را تحمل کرد: مولای او آهن داغ سرش می‌گذاشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> و مشرکان وی را بر سنگ‌های حرارت دیده می‌کشاندند.<ref> اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref> دو تن از [[بنی‌زهره]] به نام‌های اسود بن عبدِیَغوث و [[عتبة بن ابی وقاص]]، [[برادر]] سعد را نیز از شکنجه‌گران او دانسته‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> آثار شکنجه‌های هولناک تا اواخر [[زندگی]] خباب بر بدنش مانده بود، به گونه‌ای که برخی در [[مقام]] [[تشبیه]]، پوست او را مانند مبتلایان به پیسی دانسته‌اند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۳.</ref> به گفته خودش بر خلاف [[بلال حبشی]] و دیگر مسلمانان هیچ کسی مانع [[شکنجه]] او نمی‌شد، از این رو خباب را از [[مستضعفان]] مکه دانسته‌اند که در برابر فشار مشرکان چاره‌ای نداشتند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲ ـ ۱۲۳.</ref> او با وجود همه این فشارها از انگشت شمار مسلمانانی بود که در برابر شکنجه‌های توانفرسای مشرکان نپذیرفت که اظهار [[کفر]] کند.<ref> انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ المصنف، ج ۸، ص۴۴۸.</ref> خباب با ادامه شکنجه مشرکان بنی‌زهره، از نداشتن حامی به [[رسول خدا]]{{صل}} [[شکوه]] کرد که حضرت با بازگویی شکنجه‌های [[پیروان ادیان]] پیشین در [[راه خدا]]، او را به [[صبر]] فراخواند و به او و دیگر مسلمانان زیر شکنجه [[بشارت]] داد ثمرات مجاهدتشان را به زودی خواهند دید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۲۸؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷ ـ ۱۴۸.</ref> بر پایه گزارش دیگری، [[خباب]] چون داستان شکنجه‌اش به دست مولایش را به [[پیامبر]]{{صل}} عرض کرد، ایشان از [[خدا]] خواستند از او حمایت کند و گفته شده است در پی این [[دعا]] مولای [[خباب]] [[بیمار]] گشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۲ ـ ۲۰۳.</ref>.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>		در آغاز، [[خباب]] [[اسلام]] خود را پنهان می‌کرد و برای [[خواندن نماز]]، با دیگر [[مسلمانان]] از [[مکه]] بیرون رفته و مخفیانه [[نماز]] می‌خواند که یک بارِ آن به درگیری با [[مشرکان]] انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۳۲.</ref> بر پایه گزارشی، پیش از دیگران، اسلام خود را برای [[کافران]] [[قریش]] ابراز کرد<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۷۹؛ ۲۰۰.</ref> و بر اثر [[ایستادگی]] در برابر درخواست [[قریش]] برای رها کردن [[آیین]] محمد{{صل}} فشارهای فراوانی را تحمل کرد: مولای او آهن داغ سرش می‌گذاشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> و مشرکان وی را بر سنگ‌های حرارت دیده می‌کشاندند.<ref> اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref> دو تن از [[بنی‌زهره]] به نام‌های اسود بن عبدِیَغوث و [[عتبة بن ابی وقاص]]، [[برادر]] سعد را نیز از شکنجه‌گران او دانسته‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> آثار شکنجه‌های هولناک تا اواخر [[زندگی]] خباب بر بدنش مانده بود، به گونه‌ای که برخی در [[مقام]] [[تشبیه]]، پوست او را مانند مبتلایان به پیسی دانسته‌اند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۳.</ref> به گفته خودش بر خلاف [[بلال حبشی]] و دیگر مسلمانان هیچ کسی مانع [[شکنجه]] او نمی‌شد، از این رو خباب را از [[مستضعفان]] مکه دانسته‌اند که در برابر فشار مشرکان چاره‌ای نداشتند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲ ـ ۱۲۳.</ref> او با وجود همه این فشارها از انگشت شمار مسلمانانی بود که در برابر شکنجه‌های توانفرسای مشرکان نپذیرفت که اظهار [[کفر]] کند.<ref> انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ المصنف، ج ۸، ص۴۴۸.</ref> خباب با ادامه شکنجه مشرکان بنی‌زهره، از نداشتن حامی به [[رسول خدا]]{{صل}} [[شکوه]] کرد که حضرت با بازگویی شکنجه‌های [[پیروان ادیان]] پیشین در [[راه خدا]]، او را به [[صبر]] فراخواند و به او و دیگر مسلمانان زیر شکنجه [[بشارت]] داد ثمرات مجاهدتشان را به زودی خواهند دید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۲۸؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷ ـ ۱۴۸.</ref> بر پایه گزارش دیگری، [[خباب]] چون داستان شکنجه‌اش به دست مولایش را به [[پیامبر]]{{صل}} عرض کرد، ایشان از [[خدا]] خواستند از او حمایت کند و گفته شده است در پی این [[دعا]] مولای [[خباب]] [[بیمار]] گشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۲ ـ ۲۰۳.</ref>.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>

	[[مشرکان مکه]] خباب را می‌گرفتند و مانند بسیاری دیگر [[زره]] آهنین بر تنش کرده در [[آفتاب]] داغ و روی ریگ‌های [[مکه]] می‌نشاندند تا بلکه از فشار حرارت هوا و آهن و ریگ‌ها به ستوه بیاید و از [[دین اسلام]] دست بردارد و چون دیدند این عمل در خباب اثری ندارد هیزمی افروخته و چون هیزم‌ها سوخت و به صورت [[آتش]] سرخ در آمد، [[بدن]] خباب را برهنه کرده و از پشت روی آن آتش‌ها خواباندند.		مشرکان مکه خباب را می‌گرفتند و مانند بسیاری دیگر زره آهنین بر تنش کرده در [[آفتاب]] داغ و روی ریگ‌های [[مکه]] می‌نشاندند تا بلکه از فشار حرارت هوا و آهن و ریگ‌ها به ستوه بیاید و از [[دین اسلام]] دست بردارد و چون دیدند این عمل در خباب اثری ندارد هیزمی افروخته و چون هیزم‌ها سوخت و به صورت [[آتش]] سرخ در آمد، بدن خباب را برهنه کرده و از پشت روی آن آتش‌ها خواباندند.

	خباب گوید: در این موقع مردی از [[قریش]] نیز پیش آمد و پای خود را روی سینه من گذاشت و آن قدر نگه داشت تا گوشت و پوست بدن من آتش را خاموش کرد و تا پایان عمر جای سوختگی آن آتش‌ها در پشت خباب به صورت برص و پیسی نمودار بود و چون عمر به [[خلافت]] رسید، روزی خباب را دیدار کرد و از شکنجه‌هایی که در صدر اسلام از دست [[مشرکان قریش]] دیده بود سوال کرد، خباب گفت: به پشت من نگاه کن و چون عمر پشت او را دید گفت: تاکنون چنین چیزی ندیده بودم.		خباب گوید: در این موقع مردی از [[قریش]] نیز پیش آمد و پای خود را روی سینه من گذاشت و آن قدر نگه داشت تا گوشت و پوست بدن من آتش را خاموش کرد و تا پایان عمر جای سوختگی آن آتش‌ها در پشت خباب به صورت برص و پیسی نمودار بود و چون عمر به [[خلافت]] رسید، روزی خباب را دیدار کرد و از شکنجه‌هایی که در صدر اسلام از دست مشرکان قریش دیده بود سوال کرد، خباب گفت: به پشت من نگاه کن و چون عمر پشت او را دید گفت: تاکنون چنین چیزی ندیده بودم.

	در [[اسلام]] افرادی بودند که از کثرت شکنجه‌ای که در راه دین تحمل نمودند به معذبین فی [[الله]] معروف شدند و [[خباب بن ارت]] از همه آنها بیشتر تحمل [[رنج]] نمود. حرفه‌اش آهنگری و شمشیرسازی بود و [[غلام]] زر خرید زنی به نام ام انمار بود، [[قبل از ~~بعثت]]،~~ [[پیامبر]] {{صل}} گاهی جلو دکان او می‌نشست و با او انس و الفتی داشت. پس از آنکه به [[پیامبری]] [[مبعوث]] گردید به او ایمان آورد. موقعی که ام انمار از اسلام خباب باخبر شد، [[آهن گداخته]] را از کوره بیرون می‌آورد و سر خباب را با آن داغ می‌کرد. [[خباب]] از او خدمت [[پیامبر]] {{صل}} [[شکایت]] کرد، حضرت درباره‌اش می‌فرمود: {{متن حدیث\|اللهم انصر خبابا}} خدایا خباب را [[یاری]] کن.		در [[اسلام]] افرادی بودند که از کثرت شکنجه‌ای که در راه دین تحمل نمودند به معذبین فی [[الله]] معروف شدند و [[خباب بن ارت]] از همه آنها بیشتر تحمل [[رنج]] نمود. حرفه‌اش آهنگری و شمشیرسازی بود و [[غلام]] زر خرید زنی به نام ام انمار بود، قبل از بعثت، [[پیامبر]] {{صل}} گاهی جلو دکان او می‌نشست و با او انس و الفتی داشت. پس از آنکه به [[پیامبری]] [[مبعوث]] گردید به او ایمان آورد. موقعی که ام انمار از اسلام خباب باخبر شد، آهن گداخته را از کوره بیرون می‌آورد و سر خباب را با آن داغ می‌کرد. [[خباب]] از او خدمت [[پیامبر]] {{صل}} [[شکایت]] کرد، حضرت درباره‌اش می‌فرمود: {{متن حدیث\|اللهم انصر خبابا}} خدایا خباب را [[یاری]] کن.

	در اثر [[دعای پیامبر]] {{صل}} ام انمار به سردرد شدیدی [[مبتلا]] شد، از شدت درد مانند آواز سگان ناله می‌کرد. به او گفتند: برای تسکین درد، سر را باید داغ بگذاری! خباب داغی را در کوره آهنگری می‌گذاشت وقتی که خوب گداخته می‌شد بر سر او می‌نهاد و [[انتقام]] خود را گرفت و با این وسیله از شکنجه‌های او راحت شد؛ اما [[کفار]] [[مکه]] دست از سر او نکشیدند، زره آهنین بر بدن او و عده دیگری از جمله [[عمار]] و [[بلال]] می‌پوشاندند و در [[آفتاب]] گرم [[حجاز]] وامی‌داشتند تا در اثر تابش آفتاب حلقه‌های تفتیده زره بر بدن ایشان می‌نشست و با همه این شکنجه‌ها حتی برای یک‌بار هم منظور کفار را عملی نکردند؛ یعنی کلمه‌ای که آنها را خوش آید نگفتند.		در اثر دعای پیامبر {{صل}} ام انمار به سردرد شدیدی [[مبتلا]] شد، از شدت درد مانند آواز سگان ناله می‌کرد. به او گفتند: برای تسکین درد، سر را باید داغ بگذاری! خباب داغی را در کوره آهنگری می‌گذاشت وقتی که خوب گداخته می‌شد بر سر او می‌نهاد و [[انتقام]] خود را گرفت و با این وسیله از شکنجه‌های او راحت شد؛ اما [[کفار]] [[مکه]] دست از سر او نکشیدند، زره آهنین بر بدن او و عده دیگری از جمله عمار و [[بلال]] می‌پوشاندند و در [[آفتاب]] گرم [[حجاز]] وامی‌داشتند تا در اثر تابش آفتاب حلقه‌های تفتیده زره بر بدن ایشان می‌نشست و با همه این شکنجه‌ها حتی برای یک‌بار هم منظور کفار را عملی نکردند؛ یعنی کلمه‌ای که آنها را خوش آید نگفتند.

	از همه مشکل‌تر اینکه اگر شکایتی به [[پیامبر]] {{صل}} می‌نمودند به سخت‌تر از آنها [[وعده]] می‌داد. چنانکه [[خباب]] گوید: هنگامی که پیامبر {{صل}} در سایه [[خانه کعبه]] [[لباس]] خود را زیر سر نهاده و استراحت فرموده بود، نزد او رفتم و این پس از آن بود که از [[مشرکان]] [[شکنجه]] [[سختی]] دیده بودم، گفتم: یا [[رسول الله]] [[خدا]] را بخوان تا برای ما گشایشی پیش آورد در حالی که صورتش سرخ شده بود، برخاست و نشست و فرمود: اگر سختی‌هایی که ملت‌های گذشته تحمل کردند، مشاهده کنید چه خواهید کرد که با شانه‌های آهنین گوشت و پوست و رگ‌هایشان را از استخوان جدا می‌کردند و از [[دین]] برنمی‌گشتند یا آنکه اره بر سرشان نهاده و آنان را دو نیم می‌کردند و [[تغییر]] روش نمی‌دادند؛ اما بدان که خدا این دین را [[پیشرفت]] می‌دهد تا جایی که سواری از صنعاء تا حضر موت می‌رود و جز خدا از کسی نمی‌هراسد<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۹۸؛ بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]]، ص ۶۳.</ref>		از همه مشکل‌تر اینکه اگر شکایتی به [[پیامبر]] {{صل}} می‌نمودند به سخت‌تر از آنها [[وعده]] می‌داد. چنانکه [[خباب]] گوید: هنگامی که پیامبر {{صل}} در سایه [[خانه کعبه]] [[لباس]] خود را زیر سر نهاده و استراحت فرموده بود، نزد او رفتم و این پس از آن بود که از [[مشرکان]] [[شکنجه]] [[سختی]] دیده بودم، گفتم: یا [[رسول الله]] [[خدا]] را بخوان تا برای ما گشایشی پیش آورد در حالی که صورتش سرخ شده بود، برخاست و نشست و فرمود: اگر سختی‌هایی که ملت‌های گذشته تحمل کردند، مشاهده کنید چه خواهید کرد که با شانه‌های آهنین گوشت و پوست و رگ‌هایشان را از استخوان جدا می‌کردند و از [[دین]] برنمی‌گشتند یا آنکه اره بر سرشان نهاده و آنان را دو نیم می‌کردند و [[تغییر]] روش نمی‌دادند؛ اما بدان که خدا این دین را [[پیشرفت]] می‌دهد تا جایی که سواری از صنعاء تا حضر موت می‌رود و جز خدا از کسی نمی‌هراسد<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۹۸؛ بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]]، ص ۶۳.</ref>

Bahmani: /* اسلام آوردن خباب */

2026-02-08T07:41:47Z

اسلام آوردن خباب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	در آغاز، [[خباب]] [[اسلام]] خود را پنهان می‌کرد و برای [[خواندن نماز]]، با دیگر [[مسلمانان]] از [[مکه]] بیرون رفته و مخفیانه [[نماز]] می‌خواند که یک بارِ آن به درگیری با [[مشرکان]] انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۳۲.</ref> بر پایه گزارشی، پیش از دیگران، اسلام خود را برای [[کافران]] [[قریش]] ابراز کرد<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۷۹؛ ۲۰۰.</ref> و بر اثر [[ایستادگی]] در برابر درخواست [[قریش]] برای رها کردن [[آیین]] محمد{{صل}} فشارهای فراوانی را تحمل کرد: مولای او آهن داغ سرش می‌گذاشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> و مشرکان وی را بر سنگ‌های حرارت دیده می‌کشاندند.<ref> اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref> دو تن از [[بنی‌زهره]] به نام‌های اسود بن عبدِیَغوث و [[عتبة بن ابی وقاص]]، [[برادر]] سعد را نیز از شکنجه‌گران او دانسته‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> آثار شکنجه‌های هولناک تا اواخر [[زندگی]] خباب بر بدنش مانده بود، به گونه‌ای که برخی در [[مقام]] [[تشبیه]]، پوست او را مانند مبتلایان به پیسی دانسته‌اند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۳.</ref> به گفته خودش بر خلاف [[بلال حبشی]] و دیگر مسلمانان هیچ کسی مانع [[شکنجه]] او نمی‌شد، از این رو خباب را از [[مستضعفان]] مکه دانسته‌اند که در برابر فشار مشرکان چاره‌ای نداشتند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲ ـ ۱۲۳.</ref> او با وجود همه این فشارها از انگشت شمار مسلمانانی بود که در برابر شکنجه‌های توانفرسای مشرکان نپذیرفت که اظهار [[کفر]] کند.<ref> انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ المصنف، ج ۸، ص۴۴۸.</ref> خباب با ادامه شکنجه مشرکان بنی‌زهره، از نداشتن حامی به [[رسول خدا]]{{صل}} [[شکوه]] کرد که حضرت با بازگویی شکنجه‌های [[پیروان ادیان]] پیشین در [[راه خدا]]، او را به [[صبر]] فراخواند و به او و دیگر مسلمانان زیر شکنجه [[بشارت]] داد ثمرات مجاهدتشان را به زودی خواهند دید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۲۸؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷ ـ ۱۴۸.</ref> بر پایه گزارش دیگری، [[خباب]] چون داستان شکنجه‌اش به دست مولایش را به [[پیامبر]]{{صل}} عرض کرد، ایشان از [[خدا]] خواستند از او حمایت کند و گفته شده است در پی این [[دعا]] مولای [[خباب]] [[بیمار]] گشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۲ ـ ۲۰۳.</ref>.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>		در آغاز، [[خباب]] [[اسلام]] خود را پنهان می‌کرد و برای [[خواندن نماز]]، با دیگر [[مسلمانان]] از [[مکه]] بیرون رفته و مخفیانه [[نماز]] می‌خواند که یک بارِ آن به درگیری با [[مشرکان]] انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۳۲.</ref> بر پایه گزارشی، پیش از دیگران، اسلام خود را برای [[کافران]] [[قریش]] ابراز کرد<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۱۷۹؛ ۲۰۰.</ref> و بر اثر [[ایستادگی]] در برابر درخواست [[قریش]] برای رها کردن [[آیین]] محمد{{صل}} فشارهای فراوانی را تحمل کرد: مولای او آهن داغ سرش می‌گذاشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> و مشرکان وی را بر سنگ‌های حرارت دیده می‌کشاندند.<ref> اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷.</ref> دو تن از [[بنی‌زهره]] به نام‌های اسود بن عبدِیَغوث و [[عتبة بن ابی وقاص]]، [[برادر]] سعد را نیز از شکنجه‌گران او دانسته‌اند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۳.</ref> آثار شکنجه‌های هولناک تا اواخر [[زندگی]] خباب بر بدنش مانده بود، به گونه‌ای که برخی در [[مقام]] [[تشبیه]]، پوست او را مانند مبتلایان به پیسی دانسته‌اند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۳.</ref> به گفته خودش بر خلاف [[بلال حبشی]] و دیگر مسلمانان هیچ کسی مانع [[شکنجه]] او نمی‌شد، از این رو خباب را از [[مستضعفان]] مکه دانسته‌اند که در برابر فشار مشرکان چاره‌ای نداشتند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص۱۲۲ ـ ۱۲۳.</ref> او با وجود همه این فشارها از انگشت شمار مسلمانانی بود که در برابر شکنجه‌های توانفرسای مشرکان نپذیرفت که اظهار [[کفر]] کند.<ref> انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ المصنف، ج ۸، ص۴۴۸.</ref> خباب با ادامه شکنجه مشرکان بنی‌زهره، از نداشتن حامی به [[رسول خدا]]{{صل}} [[شکوه]] کرد که حضرت با بازگویی شکنجه‌های [[پیروان ادیان]] پیشین در [[راه خدا]]، او را به [[صبر]] فراخواند و به او و دیگر مسلمانان زیر شکنجه [[بشارت]] داد ثمرات مجاهدتشان را به زودی خواهند دید.<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۰ ـ ۲۰۱؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۲۸؛ اسد الغابه، ج ۲، ص۱۴۷ ـ ۱۴۸.</ref> بر پایه گزارش دیگری، [[خباب]] چون داستان شکنجه‌اش به دست مولایش را به [[پیامبر]]{{صل}} عرض کرد، ایشان از [[خدا]] خواستند از او حمایت کند و گفته شده است در پی این [[دعا]] مولای [[خباب]] [[بیمار]] گشت<ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص۲۰۲ ـ ۲۰۳.</ref>.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>

			[[مشرکان مکه]] خباب را می‌گرفتند و مانند بسیاری دیگر [[زره]] آهنین بر تنش کرده در [[آفتاب]] داغ و روی ریگ‌های [[مکه]] می‌نشاندند تا بلکه از فشار حرارت هوا و آهن و ریگ‌ها به ستوه بیاید و از [[دین اسلام]] دست بردارد و چون دیدند این عمل در خباب اثری ندارد هیزمی افروخته و چون هیزم‌ها سوخت و به صورت [[آتش]] سرخ در آمد، [[بدن]] خباب را برهنه کرده و از پشت روی آن آتش‌ها خواباندند.

			خباب گوید: در این موقع مردی از [[قریش]] نیز پیش آمد و پای خود را روی سینه من گذاشت و آن قدر نگه داشت تا گوشت و پوست بدن من آتش را خاموش کرد و تا پایان عمر جای سوختگی آن آتش‌ها در پشت خباب به صورت برص و پیسی نمودار بود و چون عمر به [[خلافت]] رسید، روزی خباب را دیدار کرد و از شکنجه‌هایی که در صدر اسلام از دست [[مشرکان قریش]] دیده بود سوال کرد، خباب گفت: به پشت من نگاه کن و چون عمر پشت او را دید گفت: تاکنون چنین چیزی ندیده بودم.

			در [[اسلام]] افرادی بودند که از کثرت شکنجه‌ای که در راه دین تحمل نمودند به معذبین فی [[الله]] معروف شدند و [[خباب بن ارت]] از همه آنها بیشتر تحمل [[رنج]] نمود. حرفه‌اش آهنگری و شمشیرسازی بود و [[غلام]] زر خرید زنی به نام ام انمار بود، [[قبل از بعثت]]، [[پیامبر]] {{صل}} گاهی جلو دکان او می‌نشست و با او انس و الفتی داشت. پس از آنکه به [[پیامبری]] [[مبعوث]] گردید به او ایمان آورد. موقعی که ام انمار از اسلام خباب باخبر شد، [[آهن گداخته]] را از کوره بیرون می‌آورد و سر خباب را با آن داغ می‌کرد. [[خباب]] از او خدمت [[پیامبر]] {{صل}} [[شکایت]] کرد، حضرت درباره‌اش می‌فرمود: {{متن حدیث\|اللهم انصر خبابا}} خدایا خباب را [[یاری]] کن.

			در اثر [[دعای پیامبر]] {{صل}} ام انمار به سردرد شدیدی [[مبتلا]] شد، از شدت درد مانند آواز سگان ناله می‌کرد. به او گفتند: برای تسکین درد، سر را باید داغ بگذاری! خباب داغی را در کوره آهنگری می‌گذاشت وقتی که خوب گداخته می‌شد بر سر او می‌نهاد و [[انتقام]] خود را گرفت و با این وسیله از شکنجه‌های او راحت شد؛ اما [[کفار]] [[مکه]] دست از سر او نکشیدند، زره آهنین بر بدن او و عده دیگری از جمله [[عمار]] و [[بلال]] می‌پوشاندند و در [[آفتاب]] گرم [[حجاز]] وامی‌داشتند تا در اثر تابش آفتاب حلقه‌های تفتیده زره بر بدن ایشان می‌نشست و با همه این شکنجه‌ها حتی برای یک‌بار هم منظور کفار را عملی نکردند؛ یعنی کلمه‌ای که آنها را خوش آید نگفتند.

			از همه مشکل‌تر اینکه اگر شکایتی به [[پیامبر]] {{صل}} می‌نمودند به سخت‌تر از آنها [[وعده]] می‌داد. چنانکه [[خباب]] گوید: هنگامی که پیامبر {{صل}} در سایه [[خانه کعبه]] [[لباس]] خود را زیر سر نهاده و استراحت فرموده بود، نزد او رفتم و این پس از آن بود که از [[مشرکان]] [[شکنجه]] [[سختی]] دیده بودم، گفتم: یا [[رسول الله]] [[خدا]] را بخوان تا برای ما گشایشی پیش آورد در حالی که صورتش سرخ شده بود، برخاست و نشست و فرمود: اگر سختی‌هایی که ملت‌های گذشته تحمل کردند، مشاهده کنید چه خواهید کرد که با شانه‌های آهنین گوشت و پوست و رگ‌هایشان را از استخوان جدا می‌کردند و از [[دین]] برنمی‌گشتند یا آنکه اره بر سرشان نهاده و آنان را دو نیم می‌کردند و [[تغییر]] روش نمی‌دادند؛ اما بدان که خدا این دین را [[پیشرفت]] می‌دهد تا جایی که سواری از صنعاء تا حضر موت می‌رود و جز خدا از کسی نمی‌هراسد<ref>اسد الغابه، ج۲، ص۹۸؛ بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۰۰.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت پیامبر (کتاب)\|مظلومیت پیامبر]]، ص ۶۳.</ref>

	== [[خباب]] در [[شأن نزول]] ==		== [[خباب]] در [[شأن نزول]] ==

Bahmani در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۴

2026-02-08T07:34:08Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۹

2026-02-08T07:19:17Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۳۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۱

2024-03-31T14:41:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خباب بن الارت		\| موضوع مرتبط = خباب بن الارت
	\| عنوان مدخل = [[خباب بن الارت]]		\| عنوان مدخل = خباب بن الارت
	\| مداخل مرتبط = [[خباب بن الارت در قرآن]] - [[خباب بن الارت در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[خباب بن الارت در قرآن]] - [[خباب بن الارت در تاریخ اسلامی]] - [[خباب بن الارت در نهج البلاغه]] - [[خباب بن الارت در حدیث]] - [[خباب بن الارت در تراجم و رجال]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~خباب بن الارت~~]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]
			[[رده:اصحاب امام علی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'جست و جوی' به 'جستجوی'

2022-10-08T05:20:27Z

جایگزینی متن - 'جست و جوی' به 'جستجوی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	خباب پس از هجرت، همراه [[مقداد بن اسود]] که او نیز از [[بنی‌زهره]] بود، در [[قبا]] در [[منزل]] [[کلثوم بن هدم اوسی]] [[زندگی]] کرد؛<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> اما با [[وفات]] کلثوم اندکی پیش از [[جنگ بدر]] در [[سال دوم هجری]]، آن دو به [[خانه]] [[سعد بن عباده خزرجی]] رفتند و تا [[سال ۵ هجری]] که روستای بنی‌قُریظه [[فتح]] شد<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> و جای سکونت مستقلی به آنان اختصاص یافت در آنجا ماندند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> گزارش‌هایی از حضور خباب در صفه، می‌نمایانند که وی پس از ترک خانه کلثوم، مدتی هم در صفه [[مسجد پیامبر]] {{صل}} اقامت داشت<ref>تفسیر سمرقندی، ج ۲، ص ۳۰۸؛ تفسیر سمعانی، ج ۲، ص ۱۰۷.</ref> و به احتمال پس از [[ازدواج]] نزد [[سعد بن عباده]] رفته است. بر پایه گزارشی، چون خباب به سریه‌ای اعزام شد، [[رسول خدا]] {{صل}} از [[خانواده]] وی خبر می‌گرفت و به منزل آنان رفته و بزشان را می‌دوشید که در پی آن شیر بز بسیار و با [[برکت]] می‌شد؛ ولی هرگاه خود آن را می‌دوشیدند، دیگر آن برکت را نداشت.<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۲۲۶.</ref> شاید این گزارش درباره هنگام استقرار خباب در روستای [[بنی قریظه]] باشد.		خباب پس از هجرت، همراه [[مقداد بن اسود]] که او نیز از [[بنی‌زهره]] بود، در [[قبا]] در [[منزل]] [[کلثوم بن هدم اوسی]] [[زندگی]] کرد؛<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> اما با [[وفات]] کلثوم اندکی پیش از [[جنگ بدر]] در [[سال دوم هجری]]، آن دو به [[خانه]] [[سعد بن عباده خزرجی]] رفتند و تا [[سال ۵ هجری]] که روستای بنی‌قُریظه [[فتح]] شد<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> و جای سکونت مستقلی به آنان اختصاص یافت در آنجا ماندند.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> گزارش‌هایی از حضور خباب در صفه، می‌نمایانند که وی پس از ترک خانه کلثوم، مدتی هم در صفه [[مسجد پیامبر]] {{صل}} اقامت داشت<ref>تفسیر سمرقندی، ج ۲، ص ۳۰۸؛ تفسیر سمعانی، ج ۲، ص ۱۰۷.</ref> و به احتمال پس از [[ازدواج]] نزد [[سعد بن عباده]] رفته است. بر پایه گزارشی، چون خباب به سریه‌ای اعزام شد، [[رسول خدا]] {{صل}} از [[خانواده]] وی خبر می‌گرفت و به منزل آنان رفته و بزشان را می‌دوشید که در پی آن شیر بز بسیار و با [[برکت]] می‌شد؛ ولی هرگاه خود آن را می‌دوشیدند، دیگر آن برکت را نداشت.<ref>الطبقات، ج ۸، ص ۲۲۶.</ref> شاید این گزارش درباره هنگام استقرار خباب در روستای [[بنی قریظه]] باشد.

	خباب در همه [[غزوات]] رسول خدا {{صل}} شرکت داشت<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۲۰۱.</ref> و [[حضرت]] او را در جنگ بدر به نگهداری [[غنایم]] گمارد.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۱۰۰؛ المنمق، ص ۲۴۴؛ امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۲.</ref> در رخداد [[پیمان برادری]] میان [[مهاجران]] و [[انصار]] در [[سال دوم هجری]]، [[رسول خدا]] {{صل}} میان او و [[جبر بن عتیک]] از [[اوس]]، [[عقد برادری]] بست.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> بر اساس گزارشی، [[خباب]] و گروهی از همراهان را که در شمار [[پیروان]] [[فقیر]] [[پیامبر]] {{صل}} بودند، [[هیئت]] [[قبیله]] [[تمیم]] ریشخند می‌کردند که در اواخر دوره [[حضرت]] به [[مدینه]] آمده بودند تا با رسول خدا {{صل}} [[بیعت]] کنند. در این زمینه [[آیه]] نازل شد و آنان را از [[تمسخر]] دیگران [[نهی]] و به [[توبه]] امر کرد: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! هیچ گروهی گروه دیگر را به ریشخند نگیرد، بسا آنان از اینان بهتر باشند؛ و نه زنانی زنانی دیگر را، بسا آنان از اینان بهتر باشند و از یکدیگر عیبجویی مکنید و (همدیگر را) با لقب‌های ناپسند مخوانید! پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است و آنان که (از این کارها) بازنگردند ستمکارند» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.<ref> تفسیر ضحاک، ج ۲، ص ۷۷۶ ـ ۷۷۷.</ref> [[مفسران]] همواره به [[ناتوانی]] [[مالی]] مسلمانانی چون خباب اهتمام داشته‌اند که گاه سبب شده است [[آیات]] مکیِ نازل شده درباره [[فقر]] خباب را نیز در دوره مدینه بدانند. به [[روایت]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا}}<ref>«و اگر در ~~جست و جوی~~ بخشایشی که از پروردگارت امید داری (روزی چند) از آنان روی می‌گردانی با آنان سخن به نرمی گو» سوره اسراء، آیه ۲۸.</ref> زمانی نازل شد که دسته‌ای از [[فقیران]] ساکن [[مسجد]] ([[اصحاب صفه]]) از جمله خباب از پیامبر {{صل}} [[یاری]] خواستند؛ ولی ایشان مالی در [[اختیار]] نداشتند و از [[شرم]] خاموش بوده و از آنها روی برگرداندند.<ref>تفسیر مقاتل، ج ۲، ص ۵۲۹.</ref> این آیه از حضرت می‌خواهد از این گروه روی برنگرداند و با آنان با [[ملایمت]] [[سخن]] بگوید. البته این [[سوره]] مکی است و نمی‌تواند درباره فقرای مسجد نازل شده باشد.		خباب در همه [[غزوات]] رسول خدا {{صل}} شرکت داشت<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۲۰۱.</ref> و [[حضرت]] او را در جنگ بدر به نگهداری [[غنایم]] گمارد.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۱۰۰؛ المنمق، ص ۲۴۴؛ امتاع الاسماع، ج ۱، ص ۱۱۲.</ref> در رخداد [[پیمان برادری]] میان [[مهاجران]] و [[انصار]] در [[سال دوم هجری]]، [[رسول خدا]] {{صل}} میان او و [[جبر بن عتیک]] از [[اوس]]، [[عقد برادری]] بست.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۱۲۳.</ref> بر اساس گزارشی، [[خباب]] و گروهی از همراهان را که در شمار [[پیروان]] [[فقیر]] [[پیامبر]] {{صل}} بودند، [[هیئت]] [[قبیله]] [[تمیم]] ریشخند می‌کردند که در اواخر دوره [[حضرت]] به [[مدینه]] آمده بودند تا با رسول خدا {{صل}} [[بیعت]] کنند. در این زمینه [[آیه]] نازل شد و آنان را از [[تمسخر]] دیگران [[نهی]] و به [[توبه]] امر کرد: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! هیچ گروهی گروه دیگر را به ریشخند نگیرد، بسا آنان از اینان بهتر باشند؛ و نه زنانی زنانی دیگر را، بسا آنان از اینان بهتر باشند و از یکدیگر عیبجویی مکنید و (همدیگر را) با لقب‌های ناپسند مخوانید! پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است و آنان که (از این کارها) بازنگردند ستمکارند» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.<ref> تفسیر ضحاک، ج ۲، ص ۷۷۶ ـ ۷۷۷.</ref> [[مفسران]] همواره به [[ناتوانی]] [[مالی]] مسلمانانی چون خباب اهتمام داشته‌اند که گاه سبب شده است [[آیات]] مکیِ نازل شده درباره [[فقر]] خباب را نیز در دوره مدینه بدانند. به [[روایت]] [[مقاتل]]، آیه {{متن قرآن\|وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا}}<ref>«و اگر در جستجوی بخشایشی که از پروردگارت امید داری (روزی چند) از آنان روی می‌گردانی با آنان سخن به نرمی گو» سوره اسراء، آیه ۲۸.</ref> زمانی نازل شد که دسته‌ای از [[فقیران]] ساکن [[مسجد]] ([[اصحاب صفه]]) از جمله خباب از پیامبر {{صل}} [[یاری]] خواستند؛ ولی ایشان مالی در [[اختیار]] نداشتند و از [[شرم]] خاموش بوده و از آنها روی برگرداندند.<ref>تفسیر مقاتل، ج ۲، ص ۵۲۹.</ref> این آیه از حضرت می‌خواهد از این گروه روی برنگرداند و با آنان با [[ملایمت]] [[سخن]] بگوید. البته این [[سوره]] مکی است و نمی‌تواند درباره فقرای مسجد نازل شده باشد.

	بر پایه روایتی از خباب، آیه {{متن قرآن\|وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ}}<ref>«و اگر خداوند روزی را برای (همه) بندگانش فراخ می‌داشت در زمین سرکشی می‌ورزیدند اما هر چه را بخواهد به اندازه‌ای فرو می‌فرستد که او به بندگانش آگاهی بیناست» سوره شوری، آیه ۲۷.</ref> که [[گشایش]] و فراخی در روزی را مایه [[فساد]] و [[سرکشی]] می‌شمرد، درباره کسانی مانند وی فرود آمده است که [[اموال]] [[بنی قریظه]] و [[بنی نضیر]] را [[آرزو]] می‌کردند<ref> تفسیر بغوی، ج ۴، ص ۱۴۷.</ref>؛ لکن مکی بودن این [[آیه]] نیز مانع از پذیرش چنین [[شأن]] نزولی است.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>		بر پایه روایتی از خباب، آیه {{متن قرآن\|وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ}}<ref>«و اگر خداوند روزی را برای (همه) بندگانش فراخ می‌داشت در زمین سرکشی می‌ورزیدند اما هر چه را بخواهد به اندازه‌ای فرو می‌فرستد که او به بندگانش آگاهی بیناست» سوره شوری، آیه ۲۷.</ref> که [[گشایش]] و فراخی در روزی را مایه [[فساد]] و [[سرکشی]] می‌شمرد، درباره کسانی مانند وی فرود آمده است که [[اموال]] [[بنی قریظه]] و [[بنی نضیر]] را [[آرزو]] می‌کردند<ref> تفسیر بغوی، ج ۴، ص ۱۴۷.</ref>؛ لکن مکی بودن این [[آیه]] نیز مانع از پذیرش چنین [[شأن]] نزولی است.<ref>[[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد، منصور]]، [[خباب بن ارت زهری (مقاله)\|مقاله «خباب بن ارت زهری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:22:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:51:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خباب بن الارت		\| موضوع مرتبط = خباب بن الارت