خبیب بن عدی انصاری در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸

2026-02-08T09:48:52Z

Bahmani در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۳

2026-02-08T09:33:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خبیب بن عدی انصاری		\| موضوع مرتبط = خبیب بن عدی انصاری
	\| عنوان مدخل = [[خبیب بن عدی انصاری]]		\| عنوان مدخل = خبیب بن عدی انصاری
	\| مداخل مرتبط = [[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~خبیب بن عدی انصاری~~]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]

Wasity در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۰۱

2025-11-15T04:01:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	این [[روایات]]، افزون بر اینکه مرسل‌اند، تنها بیانگر تطبیق این آیه بر خبیب‌اند، زیرا [[سیاق آیات]] با این حادثه و [[تاریخ]] [[زندگی]] ابومیسره که تا آن [[زمان]] سابقه [[اسلام]] و [[نفاق]] نداشته است، ناسازگار است و [[شأن]] نزول‌های مشهور و [[سیاق]] این آیه درباره [[منافقان]] است نه ابومیسره <ref>جامع البیان، ج ۲، ص ۱۸۶؛ تفسیرابن‌ابی‌حاتم، ج ۲، ص ۳۷۰؛ التبیان، ج ۲، ص ۱۷۸.</ref> که در آن هنگام از [[کافران]] شمرده می‌شد. پس از [[شهادت]] خبیب، مکّیان اجازه ندادند خبیب [[دفن]] شود و او را بر دار باقی گذاشتند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۴.</ref>		این [[روایات]]، افزون بر اینکه مرسل‌اند، تنها بیانگر تطبیق این آیه بر خبیب‌اند، زیرا [[سیاق آیات]] با این حادثه و [[تاریخ]] [[زندگی]] ابومیسره که تا آن [[زمان]] سابقه [[اسلام]] و [[نفاق]] نداشته است، ناسازگار است و [[شأن]] نزول‌های مشهور و [[سیاق]] این آیه درباره [[منافقان]] است نه ابومیسره <ref>جامع البیان، ج ۲، ص ۱۸۶؛ تفسیرابن‌ابی‌حاتم، ج ۲، ص ۳۷۰؛ التبیان، ج ۲، ص ۱۷۸.</ref> که در آن هنگام از [[کافران]] شمرده می‌شد. پس از [[شهادت]] خبیب، مکّیان اجازه ندادند خبیب [[دفن]] شود و او را بر دار باقی گذاشتند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۴.</ref>

	درباره دفن جنازه خبیب، دو گزارش از [[عمرو بن امیه ضمری]] و یک گزارش از [[زبیر]] هست: در گزارش نخست [[عمرو]] آمده است که در پاسخ به [[توطئه]] [[ابوسفیان]] برای [[ترور]] [[پیامبر]] {{صل}} [[رسول خدا]] {{صل}} عمرو بن امیه ضمری را به همراه [[سلمة بن اسلم~~]] [[~~انصاری]] به [[مکه]] فرستاد تا ابوسفیان را بکشند؛ ولی پس از آنکه مأموریتشان ناکام ماند، در [[راه]] بازگشت، عمرو به پیشنهاد [[سلمه]]، شبانه هنگام [[خواب]] بودن پاسبانان [[جسد]] خبیب را با خود برد؛ ولی پس از تعقیب نگهبانان، آن را در مسیل یأجج دفن کرد.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۳ ـ ۶۳۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۱۶ ـ ۲۱۷؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳.</ref> برپایه [[روایت]] دوم از عمرو، پیامبر {{صل}} او را برای آوردن جسد خبیب به مکه فرستاد و او هم شبانه برای آوردن جسد وی کوشید؛ ولی [[بدن]] او بر [[زمین]] افتاد و ناپدید شد.<ref>دلائل النبوة، ج ۳، ص ۳۳۲؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۴.</ref> براساس روایت [[زبیر بن عوام]]، به [[دستور پیامبر]] {{صل}} او و [[مقداد بن اسود]] که برای برگرداندن جسد خبیب به مکه رفته بودند، با خبردار شدن مکّیان و تعقیب آنها، جسد خبیب را بر زمین انداختند و گریختند و زمین آن را در کام خود گرفت. بر همین اساس، خبیب، {{عربی\|"بليع الارض"}} (بلعیده شده زمین) نامیده و در [[شأن]] زبیر و [[مقداد]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> نازل گشت.<ref>البحر المحیط، ج ۲، ص ۳۳۴؛ روح‌المعانی، ج ۱، ص ۴۹۲.</ref> این [[روایات]] درخور [[اعتماد]] نیستند. درباره [[انگیزه]] اعزام عمرو بن امیه، نام همراه [[عمرو]]، چگونگی [[رفتار]] با [[جسد]] خبیب و نیآمدن آن، گزارش‌ها متفاوت‌اند.<ref> الصحیح من سیرة النبی، ج ۷، ص ۲۱۷.</ref> امور نامتعارف و ناهماهنگی با [[شأن]] نزول‌های مشهور <ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص ۱۸۷؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۵۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۰.</ref> و [[سیاق آیات]] و اینکه [[راوی]] آن در حال [[نقل]] یک [[فضیلت]] برای خویش است، از عوامل [[ضعف روایت]] [[زبیر]] و عمرو هستند.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.		درباره دفن جنازه خبیب، دو گزارش از [[عمرو بن امیه ضمری]] و یک گزارش از [[زبیر]] هست: در گزارش نخست عمرو آمده است که در پاسخ به [[توطئه]] [[ابوسفیان]] برای [[ترور]] [[پیامبر]] {{صل}} [[رسول خدا]] {{صل}} عمرو بن امیه ضمری را به همراه [[سلمة بن اسلم انصاری]] به [[مکه]] فرستاد تا ابوسفیان را بکشند؛ ولی پس از آنکه مأموریتشان ناکام ماند، در [[راه]] بازگشت، عمرو به پیشنهاد [[سلمه]]، شبانه هنگام [[خواب]] بودن پاسبانان [[جسد]] خبیب را با خود برد؛ ولی پس از تعقیب نگهبانان، آن را در مسیل یأجج دفن کرد.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۳ ـ ۶۳۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۱۶ ـ ۲۱۷؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳.</ref> برپایه [[روایت]] دوم از عمرو، پیامبر {{صل}} او را برای آوردن جسد خبیب به مکه فرستاد و او هم شبانه برای آوردن جسد وی کوشید؛ ولی [[بدن]] او بر [[زمین]] افتاد و ناپدید شد.<ref>دلائل النبوة، ج ۳، ص ۳۳۲؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۴.</ref> براساس روایت [[زبیر بن عوام]]، به [[دستور پیامبر]] {{صل}} او و [[مقداد بن اسود]] که برای برگرداندن جسد خبیب به مکه رفته بودند، با خبردار شدن مکّیان و تعقیب آنها، جسد خبیب را بر زمین انداختند و گریختند و زمین آن را در کام خود گرفت. بر همین اساس، خبیب، {{عربی\|"بليع الارض"}} (بلعیده شده زمین) نامیده و در [[شأن]] زبیر و [[مقداد]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> نازل گشت.<ref>البحر المحیط، ج ۲، ص ۳۳۴؛ روح‌المعانی، ج ۱، ص ۴۹۲.</ref> این [[روایات]] درخور [[اعتماد]] نیستند. درباره [[انگیزه]] اعزام عمرو بن امیه، نام همراه [[عمرو]]، چگونگی [[رفتار]] با [[جسد]] خبیب و نیآمدن آن، گزارش‌ها متفاوت‌اند.<ref> الصحیح من سیرة النبی، ج ۷، ص ۲۱۷.</ref> امور نامتعارف و ناهماهنگی با [[شأن]] نزول‌های مشهور <ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص ۱۸۷؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۵۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۰.</ref> و [[سیاق آیات]] و اینکه [[راوی]] آن در حال [[نقل]] یک [[فضیلت]] برای خویش است، از عوامل [[ضعف روایت]] [[زبیر]] و عمرو هستند.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۵۹

2025-11-15T03:59:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	شرکت خبیب در سریه رجیع، [[اسارت]] و اعدام او به دست [[قریش]]، عامل اصلی [[شهرت]] وی در منابع است. در این اعزام، [[پیامبر]] {{صل}} ۷ تن از [[مسلمانان]] را در صفر سال سوم هجرت برای [[آگاهی]] یافتن از وضعیت قریش، به سوی [[مکه]] گسیل داشت که در رجیع ـ آبگاهی در ۷۰ کیلومتری شمال مکه در [[شرق]] عسفان است که امروزه آن را وطیه خوانند <ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۴ ـ ۳۵۵؛ معجم‌البلدان، ج ۳، ص ۲۹؛ المعالم الاثیره، ص ۱۲۵.</ref> ـ بنی‌لحیان ساکن آن منطقه، آنان را [[شناسایی]] و به [[انگیزه]] کسب امتیاز از قریش به آنها [[حمله]] کردند. بنی‌لحیان از مسلمانان خواستند بی‌هیچ [[مبارزه]] [[تسلیم]] شوند و برخلاف دیگران که تا [[شهادت]] [[ستیز]] کردند، خبیب برای [[نجات]] [[جان]] خود و با توجه به سوابقِ آشنایی‌اش با مکیان <ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۵.</ref> به اسارت تن داد <ref>السیرة النبویه،، ج ۳، ص ۱۷۱؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۷۷؛ الاستیعاب، ج ۳، ص ۹۲۹.</ref>و همراه او به نام [[زید بن دَثِنّه]] یکی دیگر از [[پیروان]] پیامبر {{صل}} نیز به اسارت درآمد. به گزارش [[واقدی]]، بنی‌لحیان آن دو را در [[ذی‌قعده]] همان سال و به فاصله ۹ ماه از [[تاریخ]] اعزامشان، به [[مکه]] بردند و به [[قریش]] فروختند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷.</ref> در گزارش واقدی این ابهام هست که معلوم نیست در این ۹ ماه چه حادثه‌ای برای اعزامیان رخ داده است و کِی به [[اسارت]] رسیده و چه مدتی نزد لحیان بوده‌اند.		شرکت خبیب در سریه رجیع، [[اسارت]] و اعدام او به دست [[قریش]]، عامل اصلی [[شهرت]] وی در منابع است. در این اعزام، [[پیامبر]] {{صل}} ۷ تن از [[مسلمانان]] را در صفر سال سوم هجرت برای [[آگاهی]] یافتن از وضعیت قریش، به سوی [[مکه]] گسیل داشت که در رجیع ـ آبگاهی در ۷۰ کیلومتری شمال مکه در [[شرق]] عسفان است که امروزه آن را وطیه خوانند <ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۴ ـ ۳۵۵؛ معجم‌البلدان، ج ۳، ص ۲۹؛ المعالم الاثیره، ص ۱۲۵.</ref> ـ بنی‌لحیان ساکن آن منطقه، آنان را [[شناسایی]] و به [[انگیزه]] کسب امتیاز از قریش به آنها [[حمله]] کردند. بنی‌لحیان از مسلمانان خواستند بی‌هیچ [[مبارزه]] [[تسلیم]] شوند و برخلاف دیگران که تا [[شهادت]] [[ستیز]] کردند، خبیب برای [[نجات]] [[جان]] خود و با توجه به سوابقِ آشنایی‌اش با مکیان <ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۵.</ref> به اسارت تن داد <ref>السیرة النبویه،، ج ۳، ص ۱۷۱؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۷۷؛ الاستیعاب، ج ۳، ص ۹۲۹.</ref>و همراه او به نام [[زید بن دَثِنّه]] یکی دیگر از [[پیروان]] پیامبر {{صل}} نیز به اسارت درآمد. به گزارش [[واقدی]]، بنی‌لحیان آن دو را در [[ذی‌قعده]] همان سال و به فاصله ۹ ماه از [[تاریخ]] اعزامشان، به [[مکه]] بردند و به [[قریش]] فروختند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷.</ref> در گزارش واقدی این ابهام هست که معلوم نیست در این ۹ ماه چه حادثه‌ای برای اعزامیان رخ داده است و کِی به [[اسارت]] رسیده و چه مدتی نزد لحیان بوده‌اند.

	[[بهایی]] را که [[قبیله]] [[بنی‌نوفل]] قریش در ازای خبیب پرداخت، [[آزادی]] دو [[اسیر]] بنی‌لحیان در مکه، یا پرداخت ۸۰ مثقال طلا یا ۵۰ یا ۱۰۰ شتر یاد کرده‌اند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷.</ref> برخی [[اقدام]] بنی‌نوفل در زمینه خرید و [[شرکت در مراسم]] اعدام او را شاهدی بر حضور خبیب در [[بدر]] و [[قتل]] [[حارث نوفلی]] به دست او دانسته‌اند؛<ref>فتح‌الباری، ج ۷، ص ۲۹۲ ـ ۲۹۳؛ عمدة القاری، ج ۲۵، ص ۹۹؛ الوافی بالوفیات، ج ۱۳، ص ۱۷۸.</ref> اما بسیاری از مؤرّخان، همچنان‌که شرکت او را در بدر [[انکار]] کرده‌اند، [[قاتل]] حارث نوفلی را نیز [[خبیب بن اساف]] می‌دانند.<ref>انساب الاشراف، ج ۹، ص ۴۰۱؛ المغازی، ج ۱، ص ۸۱.</ref> به گزارش [[بلاذری]] نیز بنی‌نوفل، خبیب را به [[انتقام]] یکی دیگر از کشتگان بدر، یعنی [[طعیمة بن عدی بن نوفل]]، کشتند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۲۵۵ ـ ۲۵۶.</ref> برخی، [[فرزندان]] کشتگان بدر، ~~ابا اهاب بن~~ [[عزیز]]، [[عکرمة بن ابی‌جهل]]، [[اخنس بن شریق]]، [[عبیدة بن حکیم بن اوقص]]، [[امیة بن ابی‌عتبه]]، [[صفوان بن امیه]] و بنوحضرمی را نیز در خرید خبیب [[شریک]] می‌دانند،<ref>سبل الهدی، ج ۶، ص ۴۲.</ref> ازاین‌رو پرداخت قیمت خبیب به دست بنی‌نوفل، [[دلیل]] نیست که او قاتل یکی از نوفلیانِ در بدر بوده است و تنها به جهت انتقام از [[مسلمانان]] تلقی می‌شود.		[[بهایی]] را که [[قبیله]] [[بنی‌نوفل]] قریش در ازای خبیب پرداخت، [[آزادی]] دو [[اسیر]] بنی‌لحیان در مکه، یا پرداخت ۸۰ مثقال طلا یا ۵۰ یا ۱۰۰ شتر یاد کرده‌اند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷.</ref> برخی [[اقدام]] بنی‌نوفل در زمینه خرید و [[شرکت در مراسم]] اعدام او را شاهدی بر حضور خبیب در [[بدر]] و [[قتل]] [[حارث نوفلی]] به دست او دانسته‌اند؛<ref>فتح‌الباری، ج ۷، ص ۲۹۲ ـ ۲۹۳؛ عمدة القاری، ج ۲۵، ص ۹۹؛ الوافی بالوفیات، ج ۱۳، ص ۱۷۸.</ref> اما بسیاری از مؤرّخان، همچنان‌که شرکت او را در بدر [[انکار]] کرده‌اند، [[قاتل]] حارث نوفلی را نیز [[خبیب بن اساف]] می‌دانند.<ref>انساب الاشراف، ج ۹، ص ۴۰۱؛ المغازی، ج ۱، ص ۸۱.</ref> به گزارش [[بلاذری]] نیز بنی‌نوفل، خبیب را به [[انتقام]] یکی دیگر از کشتگان بدر، یعنی [[طعیمة بن عدی بن نوفل]]، کشتند.<ref>انساب الاشراف، ج ۱۱، ص ۲۵۵ ـ ۲۵۶.</ref> برخی، [[فرزندان]] کشتگان بدر، [[ابواهاب بن عزیز]]، [[عکرمة بن ابی‌جهل]]، [[اخنس بن شریق]]، [[عبیدة بن حکیم بن اوقص]]، [[امیة بن ابی‌عتبه]]، [[صفوان بن امیه]] و بنوحضرمی را نیز در خرید خبیب [[شریک]] می‌دانند،<ref>سبل الهدی، ج ۶، ص ۴۲.</ref> ازاین‌رو پرداخت قیمت خبیب به دست بنی‌نوفل، [[دلیل]] نیست که او قاتل یکی از نوفلیانِ در بدر بوده است و تنها به جهت انتقام از [[مسلمانان]] تلقی می‌شود.

	خبیب را تا پایان [[محرّم]] به مدت دو ماه و اندی در [[خانه]] کنیزی از آل‌نوفل به نام [[ماویه]] یا مردی به نام موهب زندانی کردند، تا پس از گذشت [[ماه‌های حرام]] او را بکشند.<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۴۳؛ المنتظم، ج ۳، ص ۲۰۹.</ref> [[ماویه]] پس از آن داستان، از [[اخلاق نیکو]] و عبادت‌های خبیب و کرامت‌هایی [[الهی]] به او یاد کرد؛ از جمله او در فصلی که هیچ انگوری در [[مکه]] یافت نمی‌شد، خوشه‌های درشت انگوری نزد خبیب دیده بود و آن را [[رزق]] الهی برای وی می‌دانست؛<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۱۷۲.</ref> همچنین از عبادت‌ها و [[تلاوت]] شبانگاهی خبیب که مایه تأثر زنانی شده بود که صدایش را می‌شنیدند، خاطره داشت. تنها چیزهایی که خبیب از او خواسته بود، آب نوشیدنی، غذای [[پاک]] و [[آگاهی]] از [[زمان]] اعدامش بود.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷ ـ ۳۵۸.</ref> وقتی ماویه خبر نزدیک شدن زمان اعدام را به وی داد، خبیب بی‌آنکه خود را ببازد، از او خواست تا برای زدودن موهای زائد بدنش تیغی برایش تهیه کند و ماویه تیغ را به دست کودکش داد تا به خبیب بدهد و پس از رفتنش نگران شد خبیب به او صدمه زند؛ ولی وی به ماویه [[اطمینان]] داد که هیچ‌گاه کشتن [[کودک]] را قصد نکرده است و در [[اسلام]] [[مکر]] و [[نیرنگ]] روا نیست. منابع بسیاری این گزارش را با اختلافاتی جزئی آورده‌اند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷ ـ ۳۵۸؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۱۷۲؛ الطبقات، ج ۸، ص ۲۳۳ ـ ۲۳۴.</ref>.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.		خبیب را تا پایان [[محرّم]] به مدت دو ماه و اندی در [[خانه]] کنیزی از آل‌نوفل به نام [[ماویه]] یا مردی به نام موهب زندانی کردند، تا پس از گذشت [[ماه‌های حرام]] او را بکشند.<ref>الطبقات، ج ۲، ص ۴۳؛ المنتظم، ج ۳، ص ۲۰۹.</ref> [[ماویه]] پس از آن داستان، از [[اخلاق نیکو]] و عبادت‌های خبیب و کرامت‌هایی [[الهی]] به او یاد کرد؛ از جمله او در فصلی که هیچ انگوری در [[مکه]] یافت نمی‌شد، خوشه‌های درشت انگوری نزد خبیب دیده بود و آن را [[رزق]] الهی برای وی می‌دانست؛<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۱۷۲.</ref> همچنین از عبادت‌ها و [[تلاوت]] شبانگاهی خبیب که مایه تأثر زنانی شده بود که صدایش را می‌شنیدند، خاطره داشت. تنها چیزهایی که خبیب از او خواسته بود، آب نوشیدنی، غذای [[پاک]] و [[آگاهی]] از [[زمان]] اعدامش بود.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷ ـ ۳۵۸.</ref> وقتی ماویه خبر نزدیک شدن زمان اعدام را به وی داد، خبیب بی‌آنکه خود را ببازد، از او خواست تا برای زدودن موهای زائد بدنش تیغی برایش تهیه کند و ماویه تیغ را به دست کودکش داد تا به خبیب بدهد و پس از رفتنش نگران شد خبیب به او صدمه زند؛ ولی وی به ماویه [[اطمینان]] داد که هیچ‌گاه کشتن [[کودک]] را قصد نکرده است و در [[اسلام]] [[مکر]] و [[نیرنگ]] روا نیست. منابع بسیاری این گزارش را با اختلافاتی جزئی آورده‌اند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۷ ـ ۳۵۸؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص ۱۷۲؛ الطبقات، ج ۸، ص ۲۳۳ ـ ۲۳۴.</ref>.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'تاریخ نگاران' به 'تاریخ‌نگاران'

2023-02-02T10:03:21Z

جایگزینی متن - 'تاریخ نگاران' به 'تاریخ‌نگاران'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[خُبَیب بن عَدی بن مالک انصاری]]، از تیره بنی جحجبای [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] است.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تاریخ خلیفه، ص ۴۳؛ الاصابه، ج ۲، ص ۲۲۵.</ref> اطلاعات فراوانی از [[زندگی]] خبیب تا [[سال سوم هجرت]] در دست نیست. هرچند بسیاری از [[محدّثان]] از حضور او در [[نبرد]] [[بدر]] [[سخن]] گفته،<ref>المصنف، ج ۵، ص ۳۵۴؛ معرفة الصحابه، ج ۲، ص ۲۲۱؛ تاریخ الاسلام، ج ۲، ص ۲۳۱.</ref>[[~~تاریخ~~]] ~~نگارانِ~~ فراوانی بودن او در بدر را [[انکار]] کرده‌اند.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۸۱؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۲.</ref> شرکت او در [[جنگ اُحُد]] (سال سوم) را نیز به رغم [[سکوت]] منابع نخستین، تنها [[ابن‌جوزی]] مؤرخ سده ششم گزارش کرده است.<ref>المنتظم، ج ۳، ص ۲۰۹.</ref>.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.		[[خُبَیب بن عَدی بن مالک انصاری]]، از تیره بنی جحجبای [[بنی عمرو بن عوف]] از [[اوس]] است.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۳۳۶؛ تاریخ خلیفه، ص ۴۳؛ الاصابه، ج ۲، ص ۲۲۵.</ref> اطلاعات فراوانی از [[زندگی]] خبیب تا [[سال سوم هجرت]] در دست نیست. هرچند بسیاری از [[محدّثان]] از حضور او در [[نبرد]] [[بدر]] [[سخن]] گفته،<ref>المصنف، ج ۵، ص ۳۵۴؛ معرفة الصحابه، ج ۲، ص ۲۲۱؛ تاریخ الاسلام، ج ۲، ص ۲۳۱.</ref>[[تاریخ‌نگاران]]ِ فراوانی بودن او در بدر را [[انکار]] کرده‌اند.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۸۱؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۲.</ref> شرکت او در [[جنگ اُحُد]] (سال سوم) را نیز به رغم [[سکوت]] منابع نخستین، تنها [[ابن‌جوزی]] مؤرخ سده ششم گزارش کرده است.<ref>المنتظم، ج ۳، ص ۲۰۹.</ref>.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.

	== خبیب در سریه [[رجیع]] در [[سال سوم هجری]] ==		== خبیب در سریه [[رجیع]] در [[سال سوم هجری]] ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:23:05Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:52:07Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:26:45Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۶
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	درباره دفن جنازه خبیب، دو گزارش از [[عمرو بن امیه ضمری]] و یک گزارش از [[زبیر]] هست: در گزارش نخست [[عمرو]] آمده است که در پاسخ به [[توطئه]] [[ابوسفیان]] برای [[ترور]] [[پیامبر]]{{صل}} [[رسول خدا]]{{صل}} عمرو بن امیه ضمری را به همراه [[سلمة بن اسلم]] [[انصاری]] به [[مکه]] فرستاد تا ابوسفیان را بکشند؛ ولی پس از آنکه مأموریتشان ناکام ماند، در [[راه]] بازگشت، عمرو به پیشنهاد [[سلمه]]، شبانه هنگام [[خواب]] بودن پاسبانان [[جسد]] خبیب را با خود برد؛ ولی پس از تعقیب نگهبانان، آن را در مسیل یأجج دفن کرد.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۳ ـ ۶۳۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۱۶ ـ ۲۱۷؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳.</ref> برپایه [[روایت]] دوم از عمرو، پیامبر{{صل}} او را برای آوردن جسد خبیب به مکه فرستاد و او هم شبانه برای آوردن جسد وی کوشید؛ ولی [[بدن]] او بر [[زمین]] افتاد و ناپدید شد.<ref>دلائل النبوة، ج ۳، ص ۳۳۲؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۴.</ref> براساس روایت [[زبیر بن عوام]]، به [[دستور پیامبر]]{{صل}} او و [[مقداد بن اسود]] که برای برگرداندن جسد خبیب به مکه رفته بودند، با خبردار شدن مکّیان و تعقیب آنها، جسد خبیب را بر زمین انداختند و گریختند و زمین آن را در کام خود گرفت. بر همین اساس، خبیب، {{عربی\|"بليع الارض"}} (بلعیده شده زمین) نامیده و در [[شأن]] زبیر و [[مقداد]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> نازل گشت.<ref>البحر المحیط، ج ۲، ص ۳۳۴؛ روح‌المعانی، ج ۱، ص ۴۹۲.</ref> این [[روایات]] درخور [[اعتماد]] نیستند. درباره [[انگیزه]] اعزام عمرو بن امیه، نام همراه [[عمرو]]، چگونگی [[رفتار]] با [[جسد]] خبیب و نیآمدن آن، گزارش‌ها متفاوت‌اند.<ref> الصحیح من سیرة النبی، ج ۷، ص ۲۱۷.</ref> امور نامتعارف و ناهماهنگی با [[شأن]] نزول‌های مشهور <ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص ۱۸۷؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۵۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۰.</ref> و [[سیاق آیات]] و اینکه [[راوی]] آن در حال [[نقل]] یک [[فضیلت]] برای خویش است، از عوامل [[ضعف روایت]] [[زبیر]] و عمرو هستند.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.		درباره دفن جنازه خبیب، دو گزارش از [[عمرو بن امیه ضمری]] و یک گزارش از [[زبیر]] هست: در گزارش نخست [[عمرو]] آمده است که در پاسخ به [[توطئه]] [[ابوسفیان]] برای [[ترور]] [[پیامبر]]{{صل}} [[رسول خدا]]{{صل}} عمرو بن امیه ضمری را به همراه [[سلمة بن اسلم]] [[انصاری]] به [[مکه]] فرستاد تا ابوسفیان را بکشند؛ ولی پس از آنکه مأموریتشان ناکام ماند، در [[راه]] بازگشت، عمرو به پیشنهاد [[سلمه]]، شبانه هنگام [[خواب]] بودن پاسبانان [[جسد]] خبیب را با خود برد؛ ولی پس از تعقیب نگهبانان، آن را در مسیل یأجج دفن کرد.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۶۳۳ ـ ۶۳۴؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۲۱۶ ـ ۲۱۷؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳.</ref> برپایه [[روایت]] دوم از عمرو، پیامبر{{صل}} او را برای آوردن جسد خبیب به مکه فرستاد و او هم شبانه برای آوردن جسد وی کوشید؛ ولی [[بدن]] او بر [[زمین]] افتاد و ناپدید شد.<ref>دلائل النبوة، ج ۳، ص ۳۳۲؛ السنن الکبری، ج ۹، ص ۲۱۳؛ عیون الاثر، ج ۲، ص ۱۴.</ref> براساس روایت [[زبیر بن عوام]]، به [[دستور پیامبر]]{{صل}} او و [[مقداد بن اسود]] که برای برگرداندن جسد خبیب به مکه رفته بودند، با خبردار شدن مکّیان و تعقیب آنها، جسد خبیب را بر زمین انداختند و گریختند و زمین آن را در کام خود گرفت. بر همین اساس، خبیب، {{عربی\|"بليع الارض"}} (بلعیده شده زمین) نامیده و در [[شأن]] زبیر و [[مقداد]]، [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> نازل گشت.<ref>البحر المحیط، ج ۲، ص ۳۳۴؛ روح‌المعانی، ج ۱، ص ۴۹۲.</ref> این [[روایات]] درخور [[اعتماد]] نیستند. درباره [[انگیزه]] اعزام عمرو بن امیه، نام همراه [[عمرو]]، چگونگی [[رفتار]] با [[جسد]] خبیب و نیآمدن آن، گزارش‌ها متفاوت‌اند.<ref> الصحیح من سیرة النبی، ج ۷، ص ۲۱۷.</ref> امور نامتعارف و ناهماهنگی با [[شأن]] نزول‌های مشهور <ref>جامع‌البیان، ج ۲، ص ۱۸۷؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۵۳۵؛ تفسیر قرطبی، ج ۳، ص ۲۰.</ref> و [[سیاق آیات]] و اینکه [[راوی]] آن در حال [[نقل]] یک [[فضیلت]] برای خویش است، از عوامل [[ضعف روایت]] [[زبیر]] و عمرو هستند.<ref>[[محمد سعید نجاتی\|نجاتی، محمد سعید]]، [[خُبَیب انصاری (مقاله)\|مقاله «خُبَیب انصاری»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:00:47Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~خبیب بن عدی انصاری~~]]''' است. "'''~~[[خبیب بن عدی انصاری]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]] ~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = خبیب بن عدی انصاری
			\| عنوان مدخل = [[خبیب بن عدی انصاری]]
			\| مداخل مرتبط = [[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-17T15:00:06Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خبیب بن عدی انصاری]]''' است. "'''[[خبیب بن عدی انصاری]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خبیب بن عدی انصاری]]''' است. "'''[[خبیب بن عدی انصاری]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]] </div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خبیب بن عدی انصاری در قرآن]] - [[خبیب بن عدی انصاری در تاریخ اسلامی]] </div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==