ختم نبوت در فلسفه اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۸

2025-08-20T05:18:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ختم نبوت		\| موضوع مرتبط = ختم نبوت
	\| عنوان مدخل = ختم نبوت		\| عنوان مدخل = ختم نبوت
	\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه ~~اسلامی~~]] - [[ختم نبوت در ~~عرفان~~ اسلامی]] - [[ختم نبوت در ~~تاریخ~~ اسلامی]] - [[ختم نبوت در ~~معارف و سیره علوی~~]] - [[ختم نبوت در ~~فلسفه دین~~ و ~~کلام جدید~~]]		\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه دین و کلام جدید]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴

2025-08-18T07:54:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ختم نبوت		\| موضوع مرتبط = ختم نبوت
	\| عنوان مدخل = ختم نبوت		\| عنوان مدخل = ختم نبوت
	\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]] - [[ختم نبوت در فلسفه دین و کلام جدید]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* شیخ اشراق شهاب الدین یحیی سهروردی */

2025-04-17T07:27:02Z

شیخ اشراق شهاب الدین یحیی سهروردی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	=== شیخ اشراق شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===		=== شیخ اشراق شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===
	عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در [[پاسخ]] می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را [[سند]] [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ [[تصوری]] که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.		عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در پاسخ می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را سند [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ تصوری که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.

	=== ملا هادی سبزواری ===		=== ملا هادی سبزواری ===

Bahmani: /* ملا هادی سبزواری */

2025-04-17T07:26:37Z

ملا هادی سبزواری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	=== ملا هادی سبزواری ===		=== ملا هادی سبزواری ===
	[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به [[نبوت تشریعی]] دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[اشرف مخلوقات]] و [[غایت]] آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، [[غایت آفرینش]] تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.		[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به نبوت تشریعی دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} اشرف مخلوقات و غایت آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، غایت آفرینش تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.

	== [[امامت]] راز خاتمیت (در نگاه [[فلاسفه]]) ==		== [[امامت]] راز خاتمیت (در نگاه [[فلاسفه]]) ==

Bahmani: /* امامت راز خاتمیت (در نگاه فلاسفه) */

2025-04-17T07:26:18Z

امامت راز خاتمیت (در نگاه فلاسفه)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	از نگاه سهروردی‌ ولایت‌ از اصول‌ اعتقادی‌ [[مسلم]] است و به‌ نظر او اگرچه‌ نبوت‌ ختم‌ شده، ‌ اما ولایت‌ بدان‌ معنا که‌ در شیعه‌ مطرح‌ شده‌، ادامه‌ راه [[نبوت]] است‌<ref>سیدحسین‌ نصر، «مفسر عالم‌ غربت‌ و شهید طریق‌ معرفت‌»، معارف‌ اسلامی، اوقاف‌، س۸، ش۱۰، ص۱۱.</ref>.		از نگاه سهروردی‌ ولایت‌ از اصول‌ اعتقادی‌ [[مسلم]] است و به‌ نظر او اگرچه‌ نبوت‌ ختم‌ شده، ‌ اما ولایت‌ بدان‌ معنا که‌ در شیعه‌ مطرح‌ شده‌، ادامه‌ راه [[نبوت]] است‌<ref>سیدحسین‌ نصر، «مفسر عالم‌ غربت‌ و شهید طریق‌ معرفت‌»، معارف‌ اسلامی، اوقاف‌، س۸، ش۱۰، ص۱۱.</ref>.

	[[صدرالمتألهین]] هم براین [[باور]] است که نبوت با آمدن پیامبر اکرم {{صل}} ختم می‌‌شود ولی امتداد نبوت در [[امامان معصوم]] {{ع}} و [[مجتهدان]] [[علوم دینی]] واجد شرایط خواهد بود و [[حکم]] نبوت پیامبر {{صل}} از این طریق، ادامه دارد. ایشان تفاوت بنیادینی بین نبوت و امامت قائل نیستند. وی بر این [[عقیده]] است که اصل [[ولایت]] که موجب تمایز ولی از غیر ولی است، [[علم]] [[شهودی]] برهانی به [[خداوند]]، صفات، [[آیات]]، [[ملائکه]]، کتب و [[رسل]] او و [[روز]] [[آخرت]] است و این علم هرگز قابل نابودی و [[فراموشی]] نخواهد بود. وی همچنین [[معتقد]] است اگرچه ظهور [[کرامات]] و [[کارهای خارق‌العاده]] به دست ولی جایز است، اما ظهور این امور از شرایط ولایت محسوب نمی‌شود تا با وجود آن در هر کسی، آن شخص ولی باشد و با عدمش، ولایت شخص [[انکار]] گردد؛ چرا که به عقیده‌ او، گاهی اوقات [[کارهای خارق‌العاده]] از غیر [[اولیاء]] [[معصوم]] نیز صادر می‌‌شود<ref>مفاتیح‌الغیب، ج ۱، ص ۱۲۱.</ref>.		[[صدرالمتألهین]] هم براین [[باور]] است که نبوت با آمدن پیامبر اکرم {{صل}} ختم می‌‌شود ولی امتداد نبوت در [[امامان معصوم]] {{ع}} و [[مجتهدان]] [[علوم دینی]] واجد شرایط خواهد بود و [[حکم]] نبوت پیامبر {{صل}} از این طریق، ادامه دارد. ایشان تفاوت بنیادینی بین نبوت و امامت قائل نیستند. وی بر این [[عقیده]] است که اصل [[ولایت]] که موجب تمایز ولی از غیر ولی است، [[علم]] [[شهودی]] برهانی به [[خداوند]]، صفات، [[آیات]]، [[ملائکه]]، کتب و [[رسل]] او و [[روز]] [[آخرت]] است و این علم هرگز قابل نابودی و فراموشی نخواهد بود. وی همچنین [[معتقد]] است اگرچه ظهور [[کرامات]] و [[کارهای خارق‌العاده]] به دست ولی جایز است، اما ظهور این امور از شرایط ولایت محسوب نمی‌شود تا با وجود آن در هر کسی، آن شخص ولی باشد و با عدمش، ولایت شخص [[انکار]] گردد؛ چرا که به عقیده‌ او، گاهی اوقات [[کارهای خارق‌العاده]] از غیر [[اولیاء]] [[معصوم]] نیز صادر می‌‌شود<ref>مفاتیح‌الغیب، ج ۱، ص ۱۲۱.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==

Bahmani: /* صدرالمتألهین صدرالدین محمد شیرازی */

2025-04-17T07:25:58Z

صدرالمتألهین صدرالدین محمد شیرازی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== خاتمیت از منظر فیلسوفان مسلمان ==		== خاتمیت از منظر فیلسوفان مسلمان ==
	=== صدرالمتألهین صدرالدین [[محمد]] شیرازی ===		=== صدرالمتألهین صدرالدین [[محمد]] شیرازی ===
	از میان فلاسفه اسلامی، ملاصدرای شیرازی، ختم نبوت را به انقطاع وحی و نزول فرشته معنا کرده و [[معتقد]] شده است ختم نبوت به معنای پایان یافتن [[حجت]] آسمانی نیست، بلکه امتداد نبوت در امامان معصوم {{ع}} و مجتهدان علوم دینی واجد شرایط خواهد بود و حکم نبوت محمدی از این طریق، ادامه دارد، ایشان در دو کتاب الشواهد الربوبیه و [[مفاتیح الغیب]] خود اینطور بحث را مطرح کرده است: "باید دید مراد از [[وحی]] چه چیزی است؛ اگر مراد فقط [[تعلیم]] [[مردم]] توسط [[خداوند]] باشد، باید گفت این وحی و این چنین رسالتی هیچ وقت از [[زمین]] منقطع نمی‌شود؛ ولی اگر منظور از وحی، نزول [[فرشته وحی]] بر [[نبی]] مکرم {{صل}} باشد به طوری که قابل [[رؤیت]] باشد و صدایش شنیده شود، باید گفت با آمدن [[حضرت محمد]] {{صل}} این چنین وحیی پایان پذیرفته است و دیگر [[فرشته وحی]] بر شخص دیگری نازل نخواهد شد". به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]]، [[اولیا]] دو دسته هستند؛ برخی از آنها [[نبوت]] را به طور مستقیم از جانب خود [[خدای متعال]] اخذ می‌‌کنند، اما برخی از [[اولیاء الهی]] [[مقام نبوت]] را از شخص [[نبی]] به [[ارث]] می‌‌گیرند. به نظر وی، یکی از مصادیق این نوع [[ولایت]]، [[ولایت اهل بیت]] [[نبی اکرم]] {{صل}} یعنی [[ائمه اطهار]] {{ع}} است که از جانب [[پیامبراکرم]] {{صل}} مقام نبوت را به نحو [[غیبی]] و [[باطنی]] واجد هستند<ref>صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ج ۱، ص ۹.</ref>.<ref>مفاتیح الغیب، جلد ۱، ص ۱۱.</ref> بنابراین، بر طبق نظر صدرالمتألهین در باب [[ختم نبوت]] اولاً تفاوت بنیادینی بین نبوت و [[امامت]] وجود ندارد و ثانیاً دایره نبوت بسته نمی‌باشد و امامت در امتداد نبوت است.		از میان فلاسفه اسلامی، ملاصدرای شیرازی، ختم نبوت را به انقطاع وحی و نزول فرشته معنا کرده و [[معتقد]] شده است ختم نبوت به معنای پایان یافتن [[حجت]] آسمانی نیست، بلکه امتداد نبوت در امامان معصوم {{ع}} و مجتهدان علوم دینی واجد شرایط خواهد بود و حکم نبوت محمدی از این طریق، ادامه دارد، ایشان در دو کتاب الشواهد الربوبیه و [[مفاتیح الغیب]] خود اینطور بحث را مطرح کرده است: "باید دید مراد از [[وحی]] چه چیزی است؛ اگر مراد فقط [[تعلیم]] [[مردم]] توسط [[خداوند]] باشد، باید گفت این وحی و این چنین رسالتی هیچ وقت از [[زمین]] منقطع نمی‌شود؛ ولی اگر منظور از وحی، نزول فرشته وحی بر [[نبی]] مکرم {{صل}} باشد به طوری که قابل [[رؤیت]] باشد و صدایش شنیده شود، باید گفت با آمدن [[حضرت محمد]] {{صل}} این چنین وحیی پایان پذیرفته است و دیگر فرشته وحی بر شخص دیگری نازل نخواهد شد". به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]]، [[اولیا]] دو دسته هستند؛ برخی از آنها [[نبوت]] را به طور مستقیم از جانب خود [[خدای متعال]] اخذ می‌‌کنند، اما برخی از [[اولیاء الهی]] [[مقام نبوت]] را از شخص [[نبی]] به [[ارث]] می‌‌گیرند. به نظر وی، یکی از مصادیق این نوع [[ولایت]]، [[ولایت اهل بیت]] [[نبی اکرم]] {{صل}} یعنی [[ائمه اطهار]] {{ع}} است که از جانب [[پیامبراکرم]] {{صل}} مقام نبوت را به نحو [[غیبی]] و [[باطنی]] واجد هستند<ref>صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ج ۱، ص ۹.</ref>.<ref>مفاتیح الغیب، جلد ۱، ص ۱۱.</ref> بنابراین، بر طبق نظر صدرالمتألهین در باب [[ختم نبوت]] اولاً تفاوت بنیادینی بین نبوت و [[امامت]] وجود ندارد و ثانیاً دایره نبوت بسته نمی‌باشد و امامت در امتداد نبوت است.

	=== شیخ اشراق شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===		=== شیخ اشراق شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===

Jaafari در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۵

2024-02-10T05:45:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ختم نبوت		\| موضوع مرتبط = ختم نبوت
	\| عنوان مدخل = ختم نبوت		\| عنوان مدخل = ختم نبوت
	\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[ختم نبوت در لغت]] - [[ختم نبوت در قرآن]] - [[ختم نبوت در حدیث]] - [[ختم نبوت در کلام اسلامی]] - [[ختم نبوت در فلسفه اسلامی]] - [[ختم نبوت در عرفان اسلامی]] - [[ختم نبوت در تاریخ اسلامی]] - [[ختم نبوت در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* ملا هادی سبزواری */

2023-12-30T08:39:07Z

ملا هادی سبزواری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در [[پاسخ]] می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را [[سند]] [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ [[تصوری]] که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.		عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در [[پاسخ]] می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را [[سند]] [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ [[تصوری]] که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.

	=== [[ملا هادی سبزواری]] ===		=== ملا هادی سبزواری ===
	[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به [[نبوت تشریعی]] دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[اشرف مخلوقات]] و [[غایت]] آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، [[غایت آفرینش]] تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.		[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به [[نبوت تشریعی]] دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[اشرف مخلوقات]] و [[غایت]] آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، [[غایت آفرینش]] تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.

Bahmani: /* شیخ اشراق شهاب الدین یحیی سهروردی */

2023-12-30T08:38:59Z

شیخ اشراق شهاب الدین یحیی سهروردی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۸
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	از میان فلاسفه اسلامی، ملاصدرای شیرازی، ختم نبوت را به انقطاع وحی و نزول فرشته معنا کرده و [[معتقد]] شده است ختم نبوت به معنای پایان یافتن [[حجت]] آسمانی نیست، بلکه امتداد نبوت در امامان معصوم {{ع}} و مجتهدان علوم دینی واجد شرایط خواهد بود و حکم نبوت محمدی از این طریق، ادامه دارد، ایشان در دو کتاب الشواهد الربوبیه و [[مفاتیح الغیب]] خود اینطور بحث را مطرح کرده است: "باید دید مراد از [[وحی]] چه چیزی است؛ اگر مراد فقط [[تعلیم]] [[مردم]] توسط [[خداوند]] باشد، باید گفت این وحی و این چنین رسالتی هیچ وقت از [[زمین]] منقطع نمی‌شود؛ ولی اگر منظور از وحی، نزول [[فرشته وحی]] بر [[نبی]] مکرم {{صل}} باشد به طوری که قابل [[رؤیت]] باشد و صدایش شنیده شود، باید گفت با آمدن [[حضرت محمد]] {{صل}} این چنین وحیی پایان پذیرفته است و دیگر [[فرشته وحی]] بر شخص دیگری نازل نخواهد شد". به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]]، [[اولیا]] دو دسته هستند؛ برخی از آنها [[نبوت]] را به طور مستقیم از جانب خود [[خدای متعال]] اخذ می‌‌کنند، اما برخی از [[اولیاء الهی]] [[مقام نبوت]] را از شخص [[نبی]] به [[ارث]] می‌‌گیرند. به نظر وی، یکی از مصادیق این نوع [[ولایت]]، [[ولایت اهل بیت]] [[نبی اکرم]] {{صل}} یعنی [[ائمه اطهار]] {{ع}} است که از جانب [[پیامبراکرم]] {{صل}} مقام نبوت را به نحو [[غیبی]] و [[باطنی]] واجد هستند<ref>صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ج ۱، ص ۹.</ref>.<ref>مفاتیح الغیب، جلد ۱، ص ۱۱.</ref> بنابراین، بر طبق نظر صدرالمتألهین در باب [[ختم نبوت]] اولاً تفاوت بنیادینی بین نبوت و [[امامت]] وجود ندارد و ثانیاً دایره نبوت بسته نمی‌باشد و امامت در امتداد نبوت است.		از میان فلاسفه اسلامی، ملاصدرای شیرازی، ختم نبوت را به انقطاع وحی و نزول فرشته معنا کرده و [[معتقد]] شده است ختم نبوت به معنای پایان یافتن [[حجت]] آسمانی نیست، بلکه امتداد نبوت در امامان معصوم {{ع}} و مجتهدان علوم دینی واجد شرایط خواهد بود و حکم نبوت محمدی از این طریق، ادامه دارد، ایشان در دو کتاب الشواهد الربوبیه و [[مفاتیح الغیب]] خود اینطور بحث را مطرح کرده است: "باید دید مراد از [[وحی]] چه چیزی است؛ اگر مراد فقط [[تعلیم]] [[مردم]] توسط [[خداوند]] باشد، باید گفت این وحی و این چنین رسالتی هیچ وقت از [[زمین]] منقطع نمی‌شود؛ ولی اگر منظور از وحی، نزول [[فرشته وحی]] بر [[نبی]] مکرم {{صل}} باشد به طوری که قابل [[رؤیت]] باشد و صدایش شنیده شود، باید گفت با آمدن [[حضرت محمد]] {{صل}} این چنین وحیی پایان پذیرفته است و دیگر [[فرشته وحی]] بر شخص دیگری نازل نخواهد شد". به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]]، [[اولیا]] دو دسته هستند؛ برخی از آنها [[نبوت]] را به طور مستقیم از جانب خود [[خدای متعال]] اخذ می‌‌کنند، اما برخی از [[اولیاء الهی]] [[مقام نبوت]] را از شخص [[نبی]] به [[ارث]] می‌‌گیرند. به نظر وی، یکی از مصادیق این نوع [[ولایت]]، [[ولایت اهل بیت]] [[نبی اکرم]] {{صل}} یعنی [[ائمه اطهار]] {{ع}} است که از جانب [[پیامبراکرم]] {{صل}} مقام نبوت را به نحو [[غیبی]] و [[باطنی]] واجد هستند<ref>صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ج ۱، ص ۹.</ref>.<ref>مفاتیح الغیب، جلد ۱، ص ۱۱.</ref> بنابراین، بر طبق نظر صدرالمتألهین در باب [[ختم نبوت]] اولاً تفاوت بنیادینی بین نبوت و [[امامت]] وجود ندارد و ثانیاً دایره نبوت بسته نمی‌باشد و امامت در امتداد نبوت است.

	=== [[شیخ اشراق]] شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===		=== شیخ اشراق شهاب الدین [[یحیی]] سهروردی ===
	عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در [[پاسخ]] می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را [[سند]] [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ [[تصوری]] که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.		عده ای نظریه‌ شیخ اشراق در باب [[خاتمیت]] را سبب کشته شدنش می‌‌دانند و [[نقل]] می‌‌کنند در مناظره‌ای بین او و علمای درباری زمانه‌اش درباره [[خلقت]] و [[اراده الهی]] با آرای سهروردی در [[ستیز]] برآمدند و از او پرسیدند: «آیا [[خداوند]] به‌ برانگیختن‌ [[پیامبر]] دیگری پس از حضرت محمد {{صل}} تواناست؟ سهروردی در [[پاسخ]] می‌گوید: [[قدرت خداوند]] مطلق‌ است و آنچه مطلق است [[حد]] نمی‌پذیرد. علمای دربار هم پاسخ او را [[مخالفت]] با خاتمیت [[رسول خدا]] {{صل}} دانسته و این جواب وی را [[سند]] [[کفر]] و الحادش دانستند که این مسأله باعث شد تا او را به‌ زندان‌ بیاندازند و او در همان‌ جا از [[دنیا]] رفت، اما باید گفت [[مفسران]] امروزی آثار سهروردی معتقدند شیخ اشراق؛ [[تصوری]] که از ختم نبوت دارد، همانی است که در نظر [[شیعه]] است، ایشان قائل است گرچه نبوت ختم شده است، اما ولایت بدان معنا که در شیعه مطرح شده، در ادامه [[رسالت]] نبی مکرم {{صل}} است<ref>نگاهی به سرچشمه‌های‌ حکمت اشراق و مفهوم بنیادین آن، دکتر صمد موحد، تهران، انتشارات طهوری، چاپ دوم، ۱۳۸۴، ص۶.</ref>.

Bahmani: /* امامت راز خاتمیت (در نگاه فلاسفه) */

2023-08-23T12:46:54Z

امامت راز خاتمیت (در نگاه فلاسفه)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به [[نبوت تشریعی]] دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[اشرف مخلوقات]] و [[غایت]] آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، [[غایت آفرینش]] تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.		[[حکیم]] سبزواری در شرح کتاب‌ الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة ملاصدرای شیرازی، [[انقطاع نبوت]] را ناظر به [[نبوت تشریعی]] دانسته است و نظر خود را اینطور بیان می‌کند که [[خاتمیت پیامبر]] {{صل}} به دو صورت است: یکی اینکه با آمدن [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} همه‌ [[کمالات]] متصوَّر برای یک [[پیامبر]] متحقق شده است و لذا مجالی برای [[ظهور]] [[پیامبری]] جدید باقی نمی‌ماند، صورت دیگری که ایشان برای [[خاتمیت]] بیان می‌کنند این است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[اشرف مخلوقات]] و [[غایت]] آفرینشِ [[عالم]] است که با آمدن ایشان، [[غایت آفرینش]] تحقق یافته و خاتمه پیدا کرده است<ref>صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد بن ابراهیم، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، با حواشی * ملاهادی سبزواری، ص۱۰۲، پانویس ۳، ص۵۴۷ـ۵۴۸.</ref>.

	== [[امامت]] [[راز]] خاتمیت (در نگاه [[فلاسفه]]) ==		== [[امامت]] راز خاتمیت (در نگاه [[فلاسفه]]) ==
	از نگاه سهروردی‌ ولایت‌ از اصول‌ اعتقادی‌ [[مسلم]] است و به‌ نظر او اگرچه‌ نبوت‌ ختم‌ شده، ‌ اما ولایت‌ بدان‌ معنا که‌ در شیعه‌ مطرح‌ شده‌، ادامه‌ [[راه]] [[نبوت]] است‌<ref>سیدحسین‌ نصر، «مفسر عالم‌ غربت‌ و شهید طریق‌ معرفت‌»، معارف‌ اسلامی، اوقاف‌، س۸، ش۱۰، ص۱۱.</ref>.		از نگاه سهروردی‌ ولایت‌ از اصول‌ اعتقادی‌ [[مسلم]] است و به‌ نظر او اگرچه‌ نبوت‌ ختم‌ شده، ‌ اما ولایت‌ بدان‌ معنا که‌ در شیعه‌ مطرح‌ شده‌، ادامه‌ راه [[نبوت]] است‌<ref>سیدحسین‌ نصر، «مفسر عالم‌ غربت‌ و شهید طریق‌ معرفت‌»، معارف‌ اسلامی، اوقاف‌، س۸، ش۱۰، ص۱۱.</ref>.

	[[صدرالمتألهین]] هم براین [[باور]] است که نبوت با آمدن پیامبر اکرم {{صل}} ختم می‌‌شود ولی امتداد نبوت در [[امامان معصوم]] {{ع}} و [[مجتهدان]] [[علوم دینی]] واجد شرایط خواهد بود و [[حکم]] نبوت پیامبر {{صل}} از این طریق، ادامه دارد. ایشان تفاوت بنیادینی بین نبوت و امامت قائل نیستند. وی بر این [[عقیده]] است که اصل [[ولایت]] که موجب تمایز ولی از غیر ولی است، [[علم]] [[شهودی]] برهانی به [[خداوند]]، صفات، [[آیات]]، [[ملائکه]]، کتب و [[رسل]] او و [[روز]] [[آخرت]] است و این علم هرگز قابل نابودی و [[فراموشی]] نخواهد بود. وی همچنین [[معتقد]] است اگرچه ظهور [[کرامات]] و [[کارهای خارق‌العاده]] به دست ولی جایز است، اما ظهور این امور از شرایط ولایت محسوب نمی‌شود تا با وجود آن در هر کسی، آن شخص ولی باشد و با عدمش، ولایت شخص [[انکار]] گردد؛ چرا که به عقیده‌ او، گاهی اوقات [[کارهای خارق‌العاده]] از غیر [[اولیاء]] [[معصوم]] نیز صادر می‌‌شود<ref>مفاتیح‌الغیب، ج ۱، ص ۱۲۱.</ref>.		[[صدرالمتألهین]] هم براین [[باور]] است که نبوت با آمدن پیامبر اکرم {{صل}} ختم می‌‌شود ولی امتداد نبوت در [[امامان معصوم]] {{ع}} و [[مجتهدان]] [[علوم دینی]] واجد شرایط خواهد بود و [[حکم]] نبوت پیامبر {{صل}} از این طریق، ادامه دارد. ایشان تفاوت بنیادینی بین نبوت و امامت قائل نیستند. وی بر این [[عقیده]] است که اصل [[ولایت]] که موجب تمایز ولی از غیر ولی است، [[علم]] [[شهودی]] برهانی به [[خداوند]]، صفات، [[آیات]]، [[ملائکه]]، کتب و [[رسل]] او و [[روز]] [[آخرت]] است و این علم هرگز قابل نابودی و [[فراموشی]] نخواهد بود. وی همچنین [[معتقد]] است اگرچه ظهور [[کرامات]] و [[کارهای خارق‌العاده]] به دست ولی جایز است، اما ظهور این امور از شرایط ولایت محسوب نمی‌شود تا با وجود آن در هر کسی، آن شخص ولی باشد و با عدمش، ولایت شخص [[انکار]] گردد؛ چرا که به عقیده‌ او، گاهی اوقات [[کارهای خارق‌العاده]] از غیر [[اولیاء]] [[معصوم]] نیز صادر می‌‌شود<ref>مفاتیح‌الغیب، ج ۱، ص ۱۲۱.</ref>.