خرافه در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2026-04-08T06:26:16Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۶
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	«[[خرافه]]»، واژه‌ای [[عربی]] و به معنای «میوه چیده شده» است. همچنین «خرافه»، نام مردی از [[قبیله]] عُذره بود که از احوال و [[اسرار]] [[جنیان]] خبر داشت و هر آنچه از آنها می‌دید، بیان می‌کرد، ولی کسی سخن او را [[باور]] نداشت و [[مردم]]، وی را [[تکذیب]] می‌کردند و می‌گفتند: {{عربی\|هَذَا حَدِيثٌ خُرافَهٌ وَ هِيَ حَدِيثٌ مُسْتَمْلَحٌ كَذِبٌ}}؛ «این سخن ساخته خرافه است. این سخنی ملیح و شنیدنی، ولی [[دروغ]] است»<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۲۵~~.</ref>.~~		«[[خرافه]]»، واژه‌ای عربی و به معنای «میوه چیده شده» است. همچنین «خرافه»، نام مردی از [[قبیله]] عُذره بود که از احوال و [[اسرار]] [[جنیان]] خبر داشت و هر آنچه از آنها می‌دید، بیان می‌کرد، ولی کسی سخن او را [[باور]] نداشت و [[مردم]]، وی را [[تکذیب]] می‌کردند و می‌گفتند: {{عربی\|هَذَا حَدِيثٌ خُرافَهٌ وَ هِيَ حَدِيثٌ مُسْتَمْلَحٌ كَذِبٌ}}؛ «این سخن ساخته خرافه است. این سخنی ملیح و شنیدنی، ولی [[دروغ]] است»<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۲۵.</ref>.
	[[ابن اثیر]] پس از بیان این داستان، [[حدیثی]] را از [[پیامبر]] نقل می‌کند که در آن فرمود: «سرگذشت خرافه، [[واقعیت]] دارد». برخی کتاب‌های لغت، خرافه را سخن [[باطل]]، [[بیهوده]]، پریشان و افسانه معنا کرده‌اند<ref>علی اکبر دهخدا، لغت‌نامه، ماده «خرافه».</ref>.

	خرافه معادل superstition به معنای حکایت، قصه، [[عقیده]] [[فاسد]] و [[رأی]] باطل است<ref>یحیی نوری، جاهلیت و اسلام، ص۴۸۰.</ref>. به طور کلی، در این زمینه، بیان تعریفی که برای همگان و [[دین‌ها]] و فرهنگ‌های گوناگون پذیرفتنی باشد، کاری دشوار است. خرافه را این‌گونه تعریف کرده‌اند: خرافه یعنی رویدادهایی را که [[انتظار]] نداشته‌ایم رخ دهند، به پدیده‌هایی نسبت دهیم که هیچ رابطه منطقی میان آنها یافت نمی‌شود، مثل اینکه [[گمان]] کنیم گذشتن از زیر نردبان، سبب بروز فلان حادثه رانندگی چند [[روز]] پس از آن می‌شود... در صورتی که این رویدادها هیچ اثری بر هیچ چیز دیگر ندارد<ref>میشل مالرب، انسان و ادیان، ترجمه: مهران توکلی، ص۲۹۱.</ref>.		[[ابن اثیر]] پس از بیان این داستان، [[حدیثی]] را از [[پیامبر]] نقل می‌کند که در آن فرمود: «سرگذشت خرافه، واقعیت دارد». برخی کتاب‌های لغت، خرافه را سخن [[باطل]]، [[بیهوده]]، پریشان و افسانه معنا کرده‌اند<ref>علی اکبر دهخدا، لغت‌نامه، ماده «خرافه».</ref>.

			خرافه معادل superstition به معنای حکایت، قصه، [[عقیده]] [[فاسد]] و رأی باطل است<ref>یحیی نوری، جاهلیت و اسلام، ص۴۸۰.</ref>. به طور کلی، در این زمینه، بیان تعریفی که برای همگان و [[دین‌ها]] و فرهنگ‌های گوناگون پذیرفتنی باشد، کاری دشوار است. خرافه را این‌گونه تعریف کرده‌اند: خرافه یعنی رویدادهایی را که [[انتظار]] نداشته‌ایم رخ دهند، به پدیده‌هایی نسبت دهیم که هیچ رابطه منطقی میان آنها یافت نمی‌شود، مثل اینکه [[گمان]] کنیم گذشتن از زیر نردبان، سبب بروز فلان حادثه رانندگی چند [[روز]] پس از آن می‌شود... در صورتی که این رویدادها هیچ اثری بر هیچ چیز دیگر ندارد<ref>میشل مالرب، انسان و ادیان، ترجمه: مهران توکلی، ص۲۹۱.</ref>.

	[[علامه طباطبایی]]، باورهای بی‌اساس را خرافه می‌داند و می‌نویسد: «[[اعتقاد]] به آنچه [[علم]] به [[حقیقت]] آن نداریم و نمی‌دانیم خیر است یا [[شر]]، جزو [[خرافات]] است»<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۲۲.</ref>.		[[علامه طباطبایی]]، باورهای بی‌اساس را خرافه می‌داند و می‌نویسد: «[[اعتقاد]] به آنچه [[علم]] به [[حقیقت]] آن نداریم و نمی‌دانیم خیر است یا [[شر]]، جزو [[خرافات]] است»<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۲۲.</ref>.

	به نظر می‌رسد [[بهترین]] تعریف خرافه این است: خرافه، [[ترس]] بیهوده از عوامل و مرتبط دانستن پدیده‌های نامربوط به یکدیگر است که رابطه بین آنها نه از نظر علم و [[عقل]] ثابت و نه از سوی [[دین]] [[تأیید]] شده است<ref>نک: مقاله «قرآن و خرافه‌باوری»، پژوهش‌های قرآنی، ش۳۷- ۳۸، ص۲۵۰.</ref>.		به نظر می‌رسد [[بهترین]] تعریف خرافه این است: خرافه، [[ترس]] بیهوده از عوامل و مرتبط دانستن پدیده‌های نامربوط به یکدیگر است که رابطه بین آنها نه از نظر علم و [[عقل]] ثابت و نه از سوی [[دین]] [[تأیید]] شده است<ref>نک: مقاله «قرآن و خرافه‌باوری»، پژوهش‌های قرآنی، ش۳۷- ۳۸، ص۲۵۰.</ref>. خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]]، ص ۱۱.</ref>.
	خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]] ص ۱۱.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Jaafari در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۰

2026-02-03T09:00:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خرافه		\| موضوع مرتبط = خرافه
	\| عنوان مدخل = [[خرافه]]		\| عنوان مدخل = خرافه
	\| مداخل مرتبط = [[خرافه در لغت]] - [[خرافه در قرآن]] - [[خرافه در ~~حدیث]] - [[خرافه در کلام~~ اسلامی]] - [[خرافه در ~~جامعه‌شناسی~~ اسلامی]] - [[~~نفی~~ خرافه در معارف و سیره ~~نبوی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[خرافه در لغت]] - [[خرافه در قرآن]] - [[خرافه در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[خرافه در تاریخ اسلامی]] - [[خرافه در معارف و سیره معصوم]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:23:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۳
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	«[[خرافه]]»، واژه‌ای [[عربی]] و به معنای «میوه چیده شده» است. همچنین «خرافه»، نام مردی از [[قبیله]] عُذره بود که از احوال و [[اسرار]] [[جنیان]] خبر داشت و هر آنچه از آنها می‌دید، بیان می‌کرد، ولی کسی سخن او را [[باور]] نداشت و [[مردم]]، وی را [[تکذیب]] می‌کردند و می‌گفتند: {{عربی\|هَذَا حَدِيثٌ خُرافَهٌ وَ هِيَ حَدِيثٌ مُسْتَمْلَحٌ كَذِبٌ}}؛ «این سخن ساخته خرافه است. این سخنی ملیح و شنیدنی، ولی [[دروغ]] است»<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۲۵.</ref>.		«[[خرافه]]»، واژه‌ای [[عربی]] و به معنای «میوه چیده شده» است. همچنین «خرافه»، نام مردی از [[قبیله]] عُذره بود که از احوال و [[اسرار]] [[جنیان]] خبر داشت و هر آنچه از آنها می‌دید، بیان می‌کرد، ولی کسی سخن او را [[باور]] نداشت و [[مردم]]، وی را [[تکذیب]] می‌کردند و می‌گفتند: {{عربی\|هَذَا حَدِيثٌ خُرافَهٌ وَ هِيَ حَدِيثٌ مُسْتَمْلَحٌ كَذِبٌ}}؛ «این سخن ساخته خرافه است. این سخنی ملیح و شنیدنی، ولی [[دروغ]] است»<ref>ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۲۵.</ref>.
	[[ابن اثیر]] پس از بیان این داستان، [[حدیثی]] را از [[پیامبر]] نقل می‌کند که در آن فرمود: «سرگذشت خرافه، [[واقعیت]] دارد». برخی کتاب‌های لغت، خرافه را سخن [[باطل]]، [[بیهوده]]، پریشان و افسانه معنا کرده‌اند<ref>علی اکبر دهخدا، لغت‌نامه، ماده «خرافه».</ref>.		[[ابن اثیر]] پس از بیان این داستان، [[حدیثی]] را از [[پیامبر]] نقل می‌کند که در آن فرمود: «سرگذشت خرافه، [[واقعیت]] دارد». برخی کتاب‌های لغت، خرافه را سخن [[باطل]]، [[بیهوده]]، پریشان و افسانه معنا کرده‌اند<ref>علی اکبر دهخدا، لغت‌نامه، ماده «خرافه».</ref>.
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]] ص ۱۱.</ref>.		خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]] ص ۱۱.</ref>.

	== پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	* [[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:52:55Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خرافه		\| موضوع مرتبط = خرافه
خط ۱۹:		خط ۱۸:

	== پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم==
	*[[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

خط ۳۱:		خط ۳۰:

	[[رده:خرافه]]		[[رده:خرافه]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:27:00Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۷
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	به نظر می‌رسد [[بهترین]] تعریف خرافه این است: خرافه، [[ترس]] بیهوده از عوامل و مرتبط دانستن پدیده‌های نامربوط به یکدیگر است که رابطه بین آنها نه از نظر علم و [[عقل]] ثابت و نه از سوی [[دین]] [[تأیید]] شده است<ref>نک: مقاله «قرآن و خرافه‌باوری»، پژوهش‌های قرآنی، ش۳۷- ۳۸، ص۲۵۰.</ref>.		به نظر می‌رسد [[بهترین]] تعریف خرافه این است: خرافه، [[ترس]] بیهوده از عوامل و مرتبط دانستن پدیده‌های نامربوط به یکدیگر است که رابطه بین آنها نه از نظر علم و [[عقل]] ثابت و نه از سوی [[دین]] [[تأیید]] شده است<ref>نک: مقاله «قرآن و خرافه‌باوری»، پژوهش‌های قرآنی، ش۳۷- ۳۸، ص۲۵۰.</ref>.
	خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]] ص ۱۱.</ref>.		خرافه شامل [[اسطوره]] یا حکایت افسانه‌ای هم می‌شود.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی]] ص ۱۱.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:00:57Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[خرافه]]~~''' است. "'''[[خرافه]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[خرافه در لغت]] - [[خرافه در قرآن]] - [[خرافه در حدیث]] - [[خرافه در کلام اسلامی]] - [[خرافه در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[نفی خرافه در معارف و سیره نبوی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = خرافه
			\| عنوان مدخل = [[خرافه]]
			\| مداخل مرتبط = [[خرافه در لغت]] - [[خرافه در قرآن]] - [[خرافه در حدیث]] - [[خرافه در کلام اسلامی]] - [[خرافه در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[نفی خرافه در معارف و سیره نبوی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T15:20:55Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	== پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم==
	*[[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		*[[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان ~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T20:27:00Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۵۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:خرافه]]		[[رده:خرافه]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T18:17:39Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۴۷
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	{{پایان مدخل‌های وابسته}}		{{پایان مدخل‌های وابسته}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:13681440.jpg\|22px]] [[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|'''پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی''']]		# [[پرونده:13681440.jpg\|22px]] [[فتحیه فتاحی‌زاده\|فتاحی‌زاده، فتحیه]]، [[پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی (کتاب)\|'''پیامبر اعظم و خرافه‌زدایی''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] ==منابع== +]] {{پایان مدخل‌های وابسته}} ==منابع==)

2021-11-25T17:16:44Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-]] ==منابع== +]] {{پایان مدخل‌های وابسته}} ==منابع==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۶
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	== پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم==
	*[[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		*[[خرافه در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
			{{پایان مدخل‌های وابسته}}

	==منابع==		==منابع==