خلافت بنی‌امیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2025-07-14T05:34:21Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>		این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>

			==ماهیت [[دولت اموی]]==
			وقتی حوادث [[تاریخی]] را پیگیری می‌کنیم، می‌‌بینیم نخستین چیزی که خواستاران [[قدرت]] از آن دم می‌زدند، [[خویشاوندی]] خودشان با [[رسول اکرم]]{{صل}} بود. [[ابوبکر]] نخستین کسی بود که در [[روز]] «[[سقیفه]]» این شِگرد را آغاز کرد. سپس عمر بود که اعلام داشت کسی [[حق]] ندارد با آنان در [[طلب]] [[حجت]] [[منازعه]] کند؛ زیرا هیچ‌کس به لحاظ خویشاوندی از ایشان به [[پیامبر]] نزدیک‌تر نمی‌باشد<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۲، ص۲۳۳.</ref>. یا اینکه ایشان [[دوستان]] و [[خویشاوندان]] پیامبرند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۲۰.</ref> و یا می‌‌گفتند که اینان [[عترت]] [[پیغمبر]] و جدا شده از اویند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۰۰</ref>. و خلاصه با این سخنان [[انصار]] را از صحنه بیرون راندند؛ زیرا ادعای [[خلافت]] آنان را بر همین اساس، بی‌پایه و اساس قلمداد می‌‌کردند.
			پس از آنها - ابوبکر و عمر – [[بنی‌امیه]] که همگی خود را [[خویشاوند]] پیامبر معرفی می‌کردند، نیز چنین ادعایی کردند. حتی ده تَن از [[رهبران]] [[اهل شام]] و [[ثروتمندان]] و بزرگان آن نزد [[سفاح]] [[سوگند]] خوردند که تا پیش از [[قتل]] [[مروان]]، یکی از [[خویشان]] پیامبر، نمی‌دانستند که غیر از بنی‌امیه کسی دیگر هم می‌تواند خلافت را به [[ارث]] ببرد<ref>علی بن الحسین مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص۳۳.</ref>.

			خلاصه خویشاوندی نَسَبی با [[پیغمبر اسلام]] نقش مهمی در [[خلافت اسلامی]] [[بازی]] می‌کرد. [[مردم]] نیز به علت [[جهل]] یا [[عدم آگاهی]] لازم از محتوای [[اسلام]]، می‌‌پذیرفتند که مجردِ خویشاوندی، کافی برای [[حقانیت]] در خلافت است. شاید هم علت این [[اشتباه]]، [[آیات]] و [[احادیث نبوی]] بسیاری بود که مردم را به [[دوستی]] و [[محبت]] و [[پیوستگی]] با [[اهل‌بیت]] توصیه کرده بودند. از این بدفهمی [[توده]]، ریاست‌طلبان بهره‌برداری کردند و این [[اندیشه]] غلط را در [[ذهن]] مردم تثبیت نمودند. این بهره‌برداری و [[سوءاستفاده]] منفی از نسبت دادن خویشاوندی خود به [[پیامبر اکرم]] از سوی این ریاست‌طلبان در حالی صورت می‌گرفت که حاکمانشان نیز، دارای عملکردی [[ناپسند]] و زمامدارانی زشت‌سیرت بودند. [[استبداد]] [[حاکم]] و فقدان [[قانون]]، نبودِ [[نظام قضایی]] صحیح، رواج [[بی‌عدالتی]]، فقدان [[عدالت اجتماعی]]، دوری کردن از [[تعالیم اسلام]]، و [[تحریف]] و [[انکار]] [[دستورات اسلامی]] از ویژگی‌های این دوره به‌شمار می‌‌آید.
			همچنین همان‌گونه که پیش‌تر نیز اشاره شد، ایجاد [[بدعت]] و ساختن و پرداختن [[احادیث]] [[دروغین]] و احادیث ساختگی، ابزاری برای توجیه کارهای خلاف [[حکمرانان]] [[اموی]] بود که به تأسیس [[مذهب]] [[جبرگرایی]] انجامید. [[سیاست]] [[تحمیق]]، تحمیر و تجهیل [[مردم]]، از کارآمدترین ابزارهای [[حفظ قدرت]] آنان در این دوران به [[حساب]] می‌‌آمد. سیاست [[امویان]]، کاستن از [[مقام امام]] علی با شیوه‌های [[ترساندن]] [[شیعیان]] و پنهان کردن و از بین بردن فضیلت‌های حضرت{{ع}} و [[عقاب]] کردن گویندگان آن بود. [[سیاست اقتصادی]] امویان هم، شیعیان [[علویان]] و [[پیروان]] [[اهل‌بیت]] را به تهیدستی کشاند.
			تحلیل [[امام حسین]]{{ع}} از اوضاع و شرایط مردم چنین است: {{متن حدیث\|النَّاسُ عَبِيدُ الدُّنْيَا وَ الدِّينُ لَعْقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ يَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَايِشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّيَّانُونَ}}. عصر [[اختناق]]، بامعناترین نام برای دورانی است که [[امام سجاد]]{{ع}} در کنار پدرش در آن می‌‌زیست. یزید برای حفظ قدرت حاضر بود حتی [[فرزند پیامبر]]{{صل}} را بکشد و از هیچ جنایتی فروگذار نکند. [[نومیدی]] از [[پیروزی]] [[حرکت]] مسلحانه، نتیجه [[رعب]] و [[وحشت]] شدیدی بود که امویان ایجاد کرده بودند.
			سیاست امویان در تخریب [[قداست]] و مرکزیت [[مکه]] و [[مدینه]]، در به [[ابتذال]] و [[اباحی‌گری]] کشاندن مردم بود و آن [[شهرها]] به مراکز [[فساد]] و [[فحشا]] مبدل شد. [[ترویج]] [[فرهنگ]] ابتذال در [[جامعه]] مردم را از [[فکر]] [[قیام]] و [[انقلاب]] و سیاست و [[حکومت]] دور می‌‌کرد و داستان منع [[حدیث]] هم، قصیده بلندی از [[فقر]] شدید [[فرهنگی]]، [[علمی]]، [[دینی]] و [[اخلاقی]] مردم بود.
			بنابراین با این اوصاف، می‌‌توان گفت ماهیت [[دولت اموی]] نه [[الهی]] و نه مردمی بود. برخلاف [[دولت]] در [[اندیشه]] [[اسلامی]] - امام سجاد{{ع}} که الهی است و [[مقبولیت]] آن مردمی می‌باشد. در این شکل [[دولت حق]]، دولتی است که بر اساس معیارهای الهی و [[حق]] و با خواست و اقبال [[مردم]] شکل می‌‌گیرد و با مشارکت فعال آنان عمل می‌‌نماید.<ref>[[فاطمه سادات آقا سید محمد قاری\|آقا سید محمد قاری، فاطمه سادات]]، [[سیره امام سجاد در برخورد با سلاطین اموی (مقاله)\|سیره امام سجاد در برخورد با سلاطین اموی]]، ص ۱۳۷.</ref>

			==[[دولت اموی]]، کارآمد یا ناکارآمد==
			مفهوم [[کارآمدی]] [[دولت]] مانند هر مفهوم دیگری در چارچوب مقتضیات خاص جامعه‌ای که این مفهوم در آن بررسی می‌‌گردد، تعریف می‌‌شود. به تعبیر بهتر واجد بُعدی [[هرمنوتیک]] و گفتمانی است که تبیین آن منوط به لحاظ کردن مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌ها، انتظارات و ارزش‌هایی است که برای و درباره [[انسان]] و دولت مطرح می‌شود که البته این مجموعه به اقتضای شرایط زمانی-مکانی متحول و سیال می‌‌باشد. ازاین‌رو، تعریف مفهوم کارآمدی و تعیین شاخصه‌های آن از جامعه‌ای به [[جامعه]] دیگر تفاوت می‌کند؛ لذا در تعریف این مفهوم باید به مؤلفه‌های مختلفی چون اهداف یا غایات دولت، جامعه، کارویژه‌ها و [[وظایف]] آنان، وضعیت ساختارها و [[سازمان‌دهی]] آنها، وضعیت [[نیروی انسانی]] و [[سرمایه]] توجه داشت.
			حال تبیین کارآمدی یا [[ناکارآمدی]] دولت اموی نیز منوط به روشن نمودن ویژگی‌های جامعه آن [[روز]] از نظر تحولات [[سیاسی]]، [[اجتماعی]] و [[فرهنگی]] و... است که پیشتر بدان‌ها - البته تا قبل از دوران [[امامت امام سجاد]]{{ع}} - پرداخته شد.

			اما به‌طور کلی [[دولت امویان]] با داشتن شاخصه‌هایی چون: [[استبدادی]] و موروثی شدن [[نظام حکومت اسلامی]] از [[زمان معاویه]]، به‌کارگیری درآمد دولت ([[بیت‌المال]]) در راه [[خوش‌گذرانی]] و [[زندگی اشرافی]] [[حاکمان]]، رواج [[دستگیری]]، [[زندانی]] کردن، [[شکنجه]]، [[کشتار]] و گاه [[قتل عام]] مردم، زیر پا نهادن [[موازین]] [[فقهی]] و رسمی و رایج و عمل برخلاف [[قرآن]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}}، نادیده گرفتن حدود و [[دیات]] (کیفرهای [[الهی]]) و [[مجازات مجرمان]] بر اساس نظر [[حاکم]]، تعطیل شدن [[امر به معروف و نهی از منکر]] به سبب [[خشونت]] [[فرمانروایان]]، در هم [[شکستن حرمت]] [[شعائر]] و مظاهر [[اسلامی]] و [[اهانت]] به [[مقدسات]]، کشتار دسته‌جمعی [[فرزندان]] [[پیغمبر]]{{صل}} و به [[اسارت]] درآوردن [[زنان]] و [[دختران]] ایشان، رواج [[شعارها]] و [[سنت‌های جاهلی]] [[مذموم]] در [[عصر پیامبر]]{{صل}}، ظهور [[فقیهان]] و [[مفسران]] دین‌فروش و توجیه‌گر گفتار حاکمان نالایق، رواج [[تجمل‌گرایی]] و شکل‌گیری کاخ‌های باشکوه، شیوع [[میگساری]] و خرید [[کنیزکان]] آوازخوان و ظهور [[تبعیض نژادی]] [[خشن]] به [[سود]] [[اعراب]]<ref>علی اکبر حسنی، تاریخ تحلیلی و سیاسی اسلام، ج۲، ص۱۴۸-۱۵۰.</ref> [[نفرت]] و [[نارضایتی]] عمومی را در بیشتر [[سرزمین‌های اسلامی]] پدید آوردند و زمینه را برای سرنگونی خویش در [[سال ۱۳۲ هجری]] فراهم آوردند. با دارا بودن چنین حاکمانی و نیز اجرایی نمودن دستورالعمل‌های آنان می‌‌توان به [[ضعف]] و [[ناتوانی]] این [[دولت]] پی برد و از این رهگذر [[ناکارآمدی]] آنها را [[اثبات]] نمود.<ref>[[فاطمه سادات آقا سید محمد قاری\|آقا سید محمد قاری، فاطمه سادات]]، [[سیره امام سجاد در برخورد با سلاطین اموی (مقاله)\|سیره امام سجاد در برخورد با سلاطین اموی]]، ص ۱۳۹.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۹

2023-09-26T07:29:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = بنی‌امیه \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[خلافت بنی‌امیه در حدیث]] - [[خلافت بنی‌امیه در اخلاق اسلامی]] - [[خلافت بنی‌امیه در فقه سیاسی]]~~\| پرسش مرتبط = ~~خلافت بنی‌امیه (پرسش)~~}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	از روزی که [[خلیفه دوم]]، [[معاویه]] بن [[ابو سفیان]] را به [[فرمانروایی]] [[شام]] [[منصوب]] کرد، اولین پایه‌های [[حکومت]] [[بنی‌امیه]] نهاده شد و در سال چهل‌ویک [[هجری]] پس از برقراری [[پیمان]] [[صلح امام حسن]] {{ع}} با معاویه، [[حکومت امویان]] به نحو رسمی، آغاز گردید<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۱.</ref>.		از روزی که [[خلیفه دوم]]، [[معاویه]] بن [[ابو سفیان]] را به [[فرمانروایی]] [[شام]] [[منصوب]] کرد، اولین پایه‌های [[حکومت]] [[بنی‌امیه]] نهاده شد و در سال چهل‌ویک [[هجری]] پس از برقراری [[پیمان]] [[صلح امام حسن]] {{ع}} با معاویه، [[حکومت امویان]] به نحو رسمی، آغاز گردید<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۱.</ref>.
	بنی‌امیه بیش از هشتاد سال بر [[سرزمین‌های اسلامی]] حکومت کردند و در سال یکصدو‌سی‌و‌دو ه‍. ق با کشته شدن [[مروان بن محمد]] معروف به [[مروان حمار]]، [[خلافت]] آنان پایان یافت<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.
	در [[عهد]] بنی‌امیه، [[فتوحات اسلامی]]، همچنان ادامه یافت و [[سپاهیان]] [[مسلمان]] با [[خلق]] حماسه‌های شگفت‌انگیز، سرزمین‌های پهناور دیگری را به [[تصرف]] خود درآورند. [[فتح]] [[اندلس]] و [[نفوذ]] [[مسلمانان]] به شمال [[آفریقا]] از جمله حوادث مهم این دوره از [[تاریخ]] به شمار می‌رود.		بنی‌امیه بیش از هشتاد سال بر [[سرزمین‌های اسلامی]] حکومت کردند و در سال یکصدو‌سی‌و‌دو ه‍. ق با کشته شدن [[مروان بن محمد]] معروف به [[مروان حمار]]، [[خلافت]] آنان پایان یافت<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۲۷۷.</ref>. در [[عهد]] بنی‌امیه، [[فتوحات اسلامی]]، همچنان ادامه یافت و [[سپاهیان]] [[مسلمان]] با [[خلق]] حماسه‌های شگفت‌انگیز، سرزمین‌های پهناور دیگری را به [[تصرف]] خود درآورند. [[فتح]] [[اندلس]] و [[نفوذ]] [[مسلمانان]] به شمال [[آفریقا]] از جمله حوادث مهم این دوره از [[تاریخ]] به شمار می‌رود.

	با ورود بنی‌امیه به عرصه [[سیاست]]، چهره جدیدی از [[نظام خلافت]] به نمایش گذاشته شد؛ زیرا [[حاکمان]] بنی‌امیه، هم از لحاظ شکل به [[قدرت]] رسیدن و هم از لحاظ شیوه عملکرد و [[برخورد با مردم]]، وضعیتی کاملاً متفاوت با خلفای پیشین داشتند. آنان در نخستین گام با تصرف در مفهوم خلافت، آن را به [[سلطنت]] موروثی تبدیل نموده و قدرت و [[حاکمیت]] را به نام خود و فرزندانشان به [[ثبت]] رساندند و سپس در ادامه از هر طریق [[مشروع]] یا غیرمشروعی برای باقی ماندن خلافت در دست [[آل ابوسفیان]] و [[آل مروان]] تلاش کردند؛ بنابراین [[نظام سیاسی]] در [[زمان]] [[بنی‌امیه]]، نه تنها جنبه [[دینی]] نداشت؛ بلکه حتی فاقد هرگونه وجهه مردمی و [[مشروعیت]] رایج [[سیاسی]] بود<ref>تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۰-۲۴۰.</ref>.		با ورود بنی‌امیه به عرصه [[سیاست]]، چهره جدیدی از [[نظام خلافت]] به نمایش گذاشته شد؛ زیرا [[حاکمان]] بنی‌امیه، هم از لحاظ شکل به [[قدرت]] رسیدن و هم از لحاظ شیوه عملکرد و [[برخورد با مردم]]، وضعیتی کاملاً متفاوت با خلفای پیشین داشتند. آنان در نخستین گام با تصرف در مفهوم خلافت، آن را به [[سلطنت]] موروثی تبدیل نموده و قدرت و [[حاکمیت]] را به نام خود و فرزندانشان به [[ثبت]] رساندند و سپس در ادامه از هر طریق [[مشروع]] یا غیرمشروعی برای باقی ماندن خلافت در دست [[آل ابوسفیان]] و [[آل مروان]] تلاش کردند؛ بنابراین [[نظام سیاسی]] در [[زمان]] [[بنی‌امیه]]، نه تنها جنبه [[دینی]] نداشت؛ بلکه حتی فاقد هرگونه وجهه مردمی و [[مشروعیت]] رایج [[سیاسی]] بود<ref>تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۰-۲۴۰.</ref>.

	علاوه بر این، خلفای بنی‌امیه [[خط مشی]] تازه‌ای برای [[اداره جامعه]] در پیش گرفتند که آمیخته از سه ابزار مهم [[قدرت]]، یعنی زر، [[زور]] و [[تزویر]] بود. آنان با استفاده از این سه ابزار، توانستند همه کانون‌های [[مقاومت]] را [[تصرف]] کرده و دامنه [[سلطه]] خود بر [[جامعه اسلامی]] فراگیر سازند؛ از این رو در زمان بنی‌امیه از فضای [[آزاد]] و [[انتقادپذیری]] خلفای پیشین، خبری نبود و [[استبداد]] بر همه جا سایه افکنده بود. در این [[نظام]] استبدادی، ملاک و [[قانون]] ویژه‌ای برای اداره جامعه، جز [[اراده]] [[خلیفه]] و [[تأمین منافع]] مادی وی و اطرافیان وجود نداشت و حتی اساسی‌ترین [[احکام دین]] نیز در صورت [[تعارض]] با این ملاک، کنار گذاشته می‌شد؛ یعنی هرگاه که [[منافع]] [[خلفا]] ایجاب می‌کرد، [[خون]] انسان‌های بی‌گناه به [[زمین]] ریخته می‌شد، [[اموال مسلمانان]] به تاراج می‌رفت و آبروی آنان سلب می‌شد و در این میان، هیچ کس [[حق]] [[اعتراض]] و [[انتقاد]] نداشت.		علاوه بر این، خلفای بنی‌امیه [[خط مشی]] تازه‌ای برای [[اداره جامعه]] در پیش گرفتند که آمیخته از سه ابزار مهم [[قدرت]]، یعنی زر، [[زور]] و [[تزویر]] بود. آنان با استفاده از این سه ابزار، توانستند همه کانون‌های [[مقاومت]] را [[تصرف]] کرده و دامنه [[سلطه]] خود بر [[جامعه اسلامی]] فراگیر سازند؛ از این رو در زمان بنی‌امیه از فضای [[آزاد]] و [[انتقادپذیری]] خلفای پیشین، خبری نبود و [[استبداد]] بر همه جا سایه افکنده بود. در این [[نظام]] استبدادی، ملاک و [[قانون]] ویژه‌ای برای اداره جامعه، جز [[اراده]] [[خلیفه]] و [[تأمین منافع]] مادی وی و اطرافیان وجود نداشت و حتی اساسی‌ترین [[احکام دین]] نیز در صورت [[تعارض]] با این ملاک، کنار گذاشته می‌شد؛ یعنی هرگاه که [[منافع]] [[خلفا]] ایجاب می‌کرد، [[خون]] انسان‌های بی‌گناه به [[زمین]] ریخته می‌شد، [[اموال مسلمانان]] به تاراج می‌رفت و آبروی آنان سلب می‌شد و در این میان، هیچ کس [[حق]] [[اعتراض]] و [[انتقاد]] نداشت.

	در زمان بنی‌امیه، جنایاتی در [[جهان اسلام]] صورت گرفت که [[تاریخ]] از بازگویی آن، [[شرم]] دارد و [[حقوقی]] از [[مسلمانان]] پایمال شد که [[محاسبه]] آن امکان‌پذیر نیست. حادثه [[عظیم]] [[عاشورا]] و [[به شهادت رسیدن]] [[سیدالشهداء]] و دیگر شهدای گلگون [[کفن]] [[کربلا]]، تنها یکی از جنایات [[دودمان بنی‌امیه]] است که تا ابد [[قلوب]] [[شیعیان]] را جریحه‌دار کرده است؛ همچنین “واقعه حرّه” یکی دیگر از جنایات این [[خاندان]] است. در این حادثه “یزید بن معاویه”، [[شهر مدینه]] و [[جان]]، [[مال]] و [[ناموس]] [[مردم]] آن را به مدت سه [[روز]] بر لشکرش [[مباح]] کرد و [[سربازان]] وی در این مدت، یکی از دردناک‌ترین جنایات بشری را در [[شهر پیامبر]] مرتکب شدند<ref>انساب الاشراف، ج۴، ص۳۷.</ref>.		در زمان بنی‌امیه، جنایاتی در [[جهان اسلام]] صورت گرفت که [[تاریخ]] از بازگویی آن، [[شرم]] دارد و [[حقوقی]] از [[مسلمانان]] پایمال شد که [[محاسبه]] آن امکان‌پذیر نیست. حادثه [[عظیم]] [[عاشورا]] و [[به شهادت رسیدن]] [[سیدالشهداء]] و دیگر شهدای گلگون [[کفن]] [[کربلا]]، تنها یکی از جنایات [[دودمان بنی‌امیه]] است که تا ابد [[قلوب]] [[شیعیان]] را جریحه‌دار کرده است؛ همچنین “واقعه حرّه” یکی دیگر از جنایات این [[خاندان]] است. در این حادثه “یزید بن معاویه”، [[شهر مدینه]] و [[جان]]، [[مال]] و [[ناموس]] [[مردم]] آن را به مدت سه [[روز]] بر لشکرش [[مباح]] کرد و [[سربازان]] وی در این مدت، یکی از دردناک‌ترین جنایات بشری را در [[شهر پیامبر]] مرتکب شدند<ref>انساب الاشراف، ج۴، ص۳۷.</ref>.
	شیوه عملکرد [[حاکمان]] بنی‌امیه، متأثر از الگویی بود که [[معاویه]]، اولین خلیفه این خاندان، طراحی کرده بود. معاویه که پس از [[فتح مکه]]، به [[اجبار]] [[مسلمان]] شده بود با [[اهل‌بیت پیامبر]] [[دشمنی]] می‌کرد و حاضر به [[تبعیت از امام علی]] {{ع}} نشد. وی پس از [[سلطه]] بر [[حجاز]] و [[عراق]]، بسیاری از [[شیعیان]] را به [[شهادت]] رساند و [[لعن]] و [[ناسزاگویی]] به [[امیرالمؤمنین]] را رواج داد<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref>.		شیوه عملکرد [[حاکمان]] بنی‌امیه، متأثر از الگویی بود که [[معاویه]]، اولین خلیفه این خاندان، طراحی کرده بود. معاویه که پس از [[فتح مکه]]، به [[اجبار]] [[مسلمان]] شده بود با [[اهل‌بیت پیامبر]] [[دشمنی]] می‌کرد و حاضر به [[تبعیت از امام علی]] {{ع}} نشد. وی پس از [[سلطه]] بر [[حجاز]] و [[عراق]]، بسیاری از [[شیعیان]] را به [[شهادت]] رساند و [[لعن]] و [[ناسزاگویی]] به [[امیرالمؤمنین]] را رواج داد<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref>.

	این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>		این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>

خط ۲۶:		خط ۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:خلافت بنی‌امیه]]		[[رده:خلافت]]
			[[رده:بنی‌امیه]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:28:40Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۸
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[خلافت بنی‌امیه در حدیث]] - [[خلافت بنی‌امیه در اخلاق اسلامی]] - [[خلافت بنی‌امیه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = خلافت بنی‌امیه (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[خلافت بنی‌امیه در حدیث]] - [[خلافت بنی‌امیه در اخلاق اسلامی]] - [[خلافت بنی‌امیه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = خلافت بنی‌امیه (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	از روزی که [[خلیفه دوم]]، [[معاویه]] بن [[ابو سفیان]] را به [[فرمانروایی]] [[شام]] [[منصوب]] کرد، اولین پایه‌های [[حکومت]] [[بنی‌امیه]] نهاده شد و در سال چهل‌ویک [[هجری]] پس از برقراری [[پیمان]] [[صلح امام حسن]]{{ع}} با معاویه، [[حکومت امویان]] به نحو رسمی، آغاز گردید<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۱.</ref>.		از روزی که [[خلیفه دوم]]، [[معاویه]] بن [[ابو سفیان]] را به [[فرمانروایی]] [[شام]] [[منصوب]] کرد، اولین پایه‌های [[حکومت]] [[بنی‌امیه]] نهاده شد و در سال چهل‌ویک [[هجری]] پس از برقراری [[پیمان]] [[صلح امام حسن]] {{ع}} با معاویه، [[حکومت امویان]] به نحو رسمی، آغاز گردید<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۱.</ref>.
	بنی‌امیه بیش از هشتاد سال بر [[سرزمین‌های اسلامی]] حکومت کردند و در سال یکصدو‌سی‌و‌دو ه‍. ق با کشته شدن [[مروان بن محمد]] معروف به [[مروان حمار]]، [[خلافت]] آنان پایان یافت<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.		بنی‌امیه بیش از هشتاد سال بر [[سرزمین‌های اسلامی]] حکومت کردند و در سال یکصدو‌سی‌و‌دو ه‍. ق با کشته شدن [[مروان بن محمد]] معروف به [[مروان حمار]]، [[خلافت]] آنان پایان یافت<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.
	در [[عهد]] بنی‌امیه، [[فتوحات اسلامی]]، همچنان ادامه یافت و [[سپاهیان]] [[مسلمان]] با [[خلق]] حماسه‌های شگفت‌انگیز، سرزمین‌های پهناور دیگری را به [[تصرف]] خود درآورند. [[فتح]] [[اندلس]] و [[نفوذ]] [[مسلمانان]] به شمال [[آفریقا]] از جمله حوادث مهم این دوره از [[تاریخ]] به شمار می‌رود.		در [[عهد]] بنی‌امیه، [[فتوحات اسلامی]]، همچنان ادامه یافت و [[سپاهیان]] [[مسلمان]] با [[خلق]] حماسه‌های شگفت‌انگیز، سرزمین‌های پهناور دیگری را به [[تصرف]] خود درآورند. [[فتح]] [[اندلس]] و [[نفوذ]] [[مسلمانان]] به شمال [[آفریقا]] از جمله حوادث مهم این دوره از [[تاریخ]] به شمار می‌رود.
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	علاوه بر این، خلفای بنی‌امیه [[خط مشی]] تازه‌ای برای [[اداره جامعه]] در پیش گرفتند که آمیخته از سه ابزار مهم [[قدرت]]، یعنی زر، [[زور]] و [[تزویر]] بود. آنان با استفاده از این سه ابزار، توانستند همه کانون‌های [[مقاومت]] را [[تصرف]] کرده و دامنه [[سلطه]] خود بر [[جامعه اسلامی]] فراگیر سازند؛ از این رو در زمان بنی‌امیه از فضای [[آزاد]] و [[انتقادپذیری]] خلفای پیشین، خبری نبود و [[استبداد]] بر همه جا سایه افکنده بود. در این [[نظام]] استبدادی، ملاک و [[قانون]] ویژه‌ای برای اداره جامعه، جز [[اراده]] [[خلیفه]] و [[تأمین منافع]] مادی وی و اطرافیان وجود نداشت و حتی اساسی‌ترین [[احکام دین]] نیز در صورت [[تعارض]] با این ملاک، کنار گذاشته می‌شد؛ یعنی هرگاه که [[منافع]] [[خلفا]] ایجاب می‌کرد، [[خون]] انسان‌های بی‌گناه به [[زمین]] ریخته می‌شد، [[اموال مسلمانان]] به تاراج می‌رفت و آبروی آنان سلب می‌شد و در این میان، هیچ کس [[حق]] [[اعتراض]] و [[انتقاد]] نداشت.		علاوه بر این، خلفای بنی‌امیه [[خط مشی]] تازه‌ای برای [[اداره جامعه]] در پیش گرفتند که آمیخته از سه ابزار مهم [[قدرت]]، یعنی زر، [[زور]] و [[تزویر]] بود. آنان با استفاده از این سه ابزار، توانستند همه کانون‌های [[مقاومت]] را [[تصرف]] کرده و دامنه [[سلطه]] خود بر [[جامعه اسلامی]] فراگیر سازند؛ از این رو در زمان بنی‌امیه از فضای [[آزاد]] و [[انتقادپذیری]] خلفای پیشین، خبری نبود و [[استبداد]] بر همه جا سایه افکنده بود. در این [[نظام]] استبدادی، ملاک و [[قانون]] ویژه‌ای برای اداره جامعه، جز [[اراده]] [[خلیفه]] و [[تأمین منافع]] مادی وی و اطرافیان وجود نداشت و حتی اساسی‌ترین [[احکام دین]] نیز در صورت [[تعارض]] با این ملاک، کنار گذاشته می‌شد؛ یعنی هرگاه که [[منافع]] [[خلفا]] ایجاب می‌کرد، [[خون]] انسان‌های بی‌گناه به [[زمین]] ریخته می‌شد، [[اموال مسلمانان]] به تاراج می‌رفت و آبروی آنان سلب می‌شد و در این میان، هیچ کس [[حق]] [[اعتراض]] و [[انتقاد]] نداشت.
	در زمان بنی‌امیه، جنایاتی در [[جهان اسلام]] صورت گرفت که [[تاریخ]] از بازگویی آن، [[شرم]] دارد و [[حقوقی]] از [[مسلمانان]] پایمال شد که [[محاسبه]] آن امکان‌پذیر نیست. حادثه [[عظیم]] [[عاشورا]] و [[به شهادت رسیدن]] [[سیدالشهداء]] و دیگر شهدای گلگون [[کفن]] [[کربلا]]، تنها یکی از جنایات [[دودمان بنی‌امیه]] است که تا ابد [[قلوب]] [[شیعیان]] را جریحه‌دار کرده است؛ همچنین “واقعه حرّه” یکی دیگر از جنایات این [[خاندان]] است. در این حادثه “یزید بن معاویه”، [[شهر مدینه]] و [[جان]]، [[مال]] و [[ناموس]] [[مردم]] آن را به مدت سه [[روز]] بر لشکرش [[مباح]] کرد و [[سربازان]] وی در این مدت، یکی از دردناک‌ترین جنایات بشری را در [[شهر پیامبر]] مرتکب شدند<ref>انساب الاشراف، ج۴، ص۳۷.</ref>.		در زمان بنی‌امیه، جنایاتی در [[جهان اسلام]] صورت گرفت که [[تاریخ]] از بازگویی آن، [[شرم]] دارد و [[حقوقی]] از [[مسلمانان]] پایمال شد که [[محاسبه]] آن امکان‌پذیر نیست. حادثه [[عظیم]] [[عاشورا]] و [[به شهادت رسیدن]] [[سیدالشهداء]] و دیگر شهدای گلگون [[کفن]] [[کربلا]]، تنها یکی از جنایات [[دودمان بنی‌امیه]] است که تا ابد [[قلوب]] [[شیعیان]] را جریحه‌دار کرده است؛ همچنین “واقعه حرّه” یکی دیگر از جنایات این [[خاندان]] است. در این حادثه “یزید بن معاویه”، [[شهر مدینه]] و [[جان]]، [[مال]] و [[ناموس]] [[مردم]] آن را به مدت سه [[روز]] بر لشکرش [[مباح]] کرد و [[سربازان]] وی در این مدت، یکی از دردناک‌ترین جنایات بشری را در [[شهر پیامبر]] مرتکب شدند<ref>انساب الاشراف، ج۴، ص۳۷.</ref>.
	شیوه عملکرد [[حاکمان]] بنی‌امیه، متأثر از الگویی بود که [[معاویه]]، اولین خلیفه این خاندان، طراحی کرده بود. معاویه که پس از [[فتح مکه]]، به [[اجبار]] [[مسلمان]] شده بود با [[اهل‌بیت پیامبر]] [[دشمنی]] می‌کرد و حاضر به [[تبعیت از امام علی]]{{ع}} نشد. وی پس از [[سلطه]] بر [[حجاز]] و [[عراق]]، بسیاری از [[شیعیان]] را به [[شهادت]] رساند و [[لعن]] و [[ناسزاگویی]] به [[امیرالمؤمنین]] را رواج داد<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref>.		شیوه عملکرد [[حاکمان]] بنی‌امیه، متأثر از الگویی بود که [[معاویه]]، اولین خلیفه این خاندان، طراحی کرده بود. معاویه که پس از [[فتح مکه]]، به [[اجبار]] [[مسلمان]] شده بود با [[اهل‌بیت پیامبر]] [[دشمنی]] می‌کرد و حاضر به [[تبعیت از امام علی]] {{ع}} نشد. وی پس از [[سلطه]] بر [[حجاز]] و [[عراق]]، بسیاری از [[شیعیان]] را به [[شهادت]] رساند و [[لعن]] و [[ناسزاگویی]] به [[امیرالمؤمنین]] را رواج داد<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref>.
	این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>		این [[سنّت]] شرم‌آور پس از [[معاویه]]، توسط دیگر خلفای [[بنی‌امیه]] نیز دنبال شد تا هنگامی که [[عمر بن عبدالعزیز]] آن را [[ممنوع]] ساخت، اما دشمنی با [[اهل بیت پیامبر]] و شیعیان آنها، همچنان در میان بنی‌امیه تداوم یافت<ref>جلال‌الدین السیوطی، تاریخ الخلفاء، ص۲۴۳.</ref>.<ref>[[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۰۲.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:55:45Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[بنی امیه]]		* [[بنی امیه]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	[[رده:خلافت بنی‌امیه]]		[[رده:خلافت بنی‌امیه]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T16:04:39Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[خلافت بنی‌امیه در حدیث]] - [[خلافت بنی‌امیه در اخلاق اسلامی]] - [[خلافت بنی‌امیه در فقه سیاسی]]\| پرسش مرتبط = خلافت بنی‌امیه (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[خلافت بنی‌امیه در حدیث]] - [[خلافت بنی‌امیه در اخلاق اسلامی]] - [[خلافت بنی‌امیه در فقه سیاسی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خلافت بنی‌امیه (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T15:36:40Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۰۶
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{مدخل‌ وابسته}}
	* [[بنی امیه]]		* [[بنی امیه]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T15:22:19Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۵۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	{{مدخل‌های وابسته}}		{{مدخل‌های وابسته}}
	* [[بنی امیه]]		* [[بنی امیه]]
	{{پایان ~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T20:30:05Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:خلافت بنی‌امیه]]		[[رده:خلافت بنی‌امیه]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T18:23:06Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۵۳
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	{{پایان مدخل‌های وابسته}}		{{پایان مدخل‌های وابسته}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

2021-12-16T16:53:29Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۳
خط ۱:		خط ۱:

	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>