خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۴ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۱۲

2022-12-04T16:12:28Z

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:33:29Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	* این مرتبه از حُسن ظن نیز، در شمار مواهب بزرگ [[الهی]] است؛ چه [[پیشرفت]] و تعالی تنها در سایه این صفت ممکن می‌شود.		* این مرتبه از حُسن ظن نیز، در شمار مواهب بزرگ [[الهی]] است؛ چه [[پیشرفت]] و تعالی تنها در سایه این صفت ممکن می‌شود.
	* توضیح آنکه در میان تمامیِ موجودات، [[آدمی]] را از آن جهت که [[خلیفه]] اللّه و مسجود [[ملائکه]] است، آن [[قدرت]] را بخشیده‌اند که به مراتبی از کمال دست یابد، که نه در [[وهم]] درآید و نه به خاطر کسی گنجد!؛ رسیدن به این مراتب امّا، در گرو آن است که [[آدمی]] خود را [[شایسته]] این مراتب، و نیز [[قادر]] بر رسیدن به آن بداند؛ و این ممکن نمی‌شود جز از آن راه که به خویشتن ظنّ [[نیکو]] برده، هم ذات خود و هم [[قدرت]] خود را مناسب چنین سلوکی دریابد.		* توضیح آنکه در میان تمامیِ موجودات، [[آدمی]] را از آن جهت که [[خلیفه]] اللّه و مسجود [[ملائکه]] است، آن [[قدرت]] را بخشیده‌اند که به مراتبی از کمال دست یابد، که نه در [[وهم]] درآید و نه به خاطر کسی گنجد!؛ رسیدن به این مراتب امّا، در گرو آن است که [[آدمی]] خود را [[شایسته]] این مراتب، و نیز [[قادر]] بر رسیدن به آن بداند؛ و این ممکن نمی‌شود جز از آن راه که به خویشتن ظنّ [[نیکو]] برده، هم ذات خود و هم [[قدرت]] خود را مناسب چنین سلوکی دریابد.
	* در قاموس این افراد، "نمی‌توانم" و "برایم امکان ندارد" جائی نداشته، تنها عباراتی همچون "اگر بخواهم می‌توانم" و "باید به انجام رسد"، بر زبان و ذهن آنان حکم‌فرمائی می‌کند. [[حضرت حق]] در [[وصف]] این افراد می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ}}<ref>«فرشتگان بر آنان که گفتند: پروردگار ما خداوند است سپس پایداری کردند، فرود می‌آیند که نهراسید و اندوهناک نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند مژده باد! ما دوستان شما در این جهان و در جهان واپسینیم» سوره فصلت، آیه ۳۰-۳۱.</ref>؛ و باز می‌فرماید: {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً}}<ref>«آیا ندیده‌اید که خداوند آنچه را در آسمان‌ها و در زمین است برای شما رام کرد و نعمت‌های آشکار و پنهان خود را بر شما تمام کرد؟» سوره لقمان، آیه ۲۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۷.</ref>.		* در قاموس این افراد، "نمی‌توانم" و "برایم امکان ندارد" جائی نداشته، تنها عباراتی همچون "اگر بخواهم می‌توانم" و "باید به انجام رسد"، بر زبان و ذهن آنان حکم‌فرمائی می‌کند. [[حضرت حق]] در وصف این افراد می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ}}<ref>«فرشتگان بر آنان که گفتند: پروردگار ما خداوند است سپس پایداری کردند، فرود می‌آیند که نهراسید و اندوهناک نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند مژده باد! ما دوستان شما در این جهان و در جهان واپسینیم» سوره فصلت، آیه ۳۰-۳۱.</ref>؛ و باز می‌فرماید: {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً}}<ref>«آیا ندیده‌اید که خداوند آنچه را در آسمان‌ها و در زمین است برای شما رام کرد و نعمت‌های آشکار و پنهان خود را بر شما تمام کرد؟» سوره لقمان، آیه ۲۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۷.</ref>.
	=== [[حسن ظن]] به [[مردمان]] ===		=== [[حسن ظن]] به [[مردمان]] ===
	* این نوع از [[حسن ظن]]، در [[شرع]] به شدت مورد تأکید واقع شده و از همین‌رو در دو [[دانش]] [[فقه]] و [[اخلاق]] نیز بر آن تأکیدها رفته است. بسیاری از [[فقیهان]] [[امت]] نیز در باب آن رساله‌ها پرداخته‌اند. این مطلب [[اخلاقی]]، در [[علم]] [[فقه]] به "اصل حست در عمل دیگران" مشهور؛ و بدان معنی است که اگر سخنی یا عملی از [[مسلمانان]] دیگر شنیده و دیده شد، که احتمالی ناصواب در آن راه داشت، بر [[انسان]] [[واجب]] است که با رد آن احتمال، [[بهترین]] وجه ممکن را برای آن سخن و کار در نظر گیرد. در روایتی [[شریف]] اشاره شده است که: "باید برای عمل [[برادر]] و [[خواهر]] [[مسلمان]]، هفتاد توجیه بیان کرد" <ref>{{متن حدیث\| يجب أن يجعل لفعلهما سبعون محملا}}؛ بحار الانوار، ج۷۵، ص۱۹۶.</ref>، تا آن عمل رنگی از ناراستی در خود نیابد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۸.</ref>.		* این نوع از [[حسن ظن]]، در [[شرع]] به شدت مورد تأکید واقع شده و از همین‌رو در دو [[دانش]] [[فقه]] و [[اخلاق]] نیز بر آن تأکیدها رفته است. بسیاری از [[فقیهان]] [[امت]] نیز در باب آن رساله‌ها پرداخته‌اند. این مطلب [[اخلاقی]]، در [[علم]] [[فقه]] به "اصل حست در عمل دیگران" مشهور؛ و بدان معنی است که اگر سخنی یا عملی از [[مسلمانان]] دیگر شنیده و دیده شد، که احتمالی ناصواب در آن راه داشت، بر [[انسان]] [[واجب]] است که با رد آن احتمال، [[بهترین]] وجه ممکن را برای آن سخن و کار در نظر گیرد. در روایتی [[شریف]] اشاره شده است که: "باید برای عمل [[برادر]] و [[خواهر]] [[مسلمان]]، هفتاد توجیه بیان کرد" <ref>{{متن حدیث\| يجب أن يجعل لفعلهما سبعون محملا}}؛ بحار الانوار، ج۷۵، ص۱۹۶.</ref>، تا آن عمل رنگی از ناراستی در خود نیابد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۸.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:30:41Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T06:57:52Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۹:		خط ۹:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	*این [[فضیلت]]، از [[سلامت]] [[نفس]] [[آدمی]] و پالوده‌بودن آن از آلودگی‌ها، نشأت می‌گیرد. چرا که [[قلب]] سالم، از [[اعمال]] دیگر [[مردمان]]، تنها زیبائی آن را می‌بیند؛ بلکه هر [[کردار]] و سخنی را بر عالی‌ترین وجه ممکن آن حمل می‌کند؛ چرا که از کوزه [[پاکیزه]] جز شریتی [[پاکیزه]] نمی‌تراود، و از ظرف گِلین چرک نیز، جز از حاصلی کثیف چیز دیگری پدید نخواهد آمد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۱.</ref>.		*این [[فضیلت]]، از [[سلامت]] [[نفس]] [[آدمی]] و پالوده‌بودن آن از آلودگی‌ها، نشأت می‌گیرد. چرا که [[قلب]] سالم، از [[اعمال]] دیگر [[مردمان]]، تنها زیبائی آن را می‌بیند؛ بلکه هر [[کردار]] و سخنی را بر عالی‌ترین وجه ممکن آن حمل می‌کند؛ چرا که از کوزه [[پاکیزه]] جز شریتی [[پاکیزه]] نمی‌تراود، و از ظرف گِلین چرک نیز، جز از حاصلی کثیف چیز دیگری پدید نخواهد آمد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۱.</ref>.
	*[[حضرت حق]] در این زمینه می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا}}<ref>«و گیاه سرزمین پاک به اذن پروردگارش بیرون می‌آید و از آن (سرزمین) که ناپاک است جز به سختی و کندی (گیاهی) بیرون نمی‌آید» سوره اعراف، آیه ۵۸.</ref>. از این‌رو کسانی که به این حسنه [[اخلاقی]] متّصف شوند، تنها و تنها در این عالم زیبائی و درستی می‌بینند؛ و اصلاً به احتمال دیگری جز از این مجال بروز نمی‌دهند. [[قرآن کریم]] نیز مواردی که [[گمان]] را طرفی دیگر نباشد، آن را به جای [[علم]] به‌کار برده است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ}}<ref>«تا آنجا که پیامبران به آستانه نومیدی ~~رسیدند »~~ سوره یوسف، آیه ۱۱۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا}}<ref>~~« و~~ دریافتند که پناهگاهی از خداوند جز به سوی خود او نیست» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۲.</ref>.		* [[حضرت حق]] در این زمینه می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا}}<ref>«و گیاه سرزمین پاک به اذن پروردگارش بیرون می‌آید و از آن (سرزمین) که ناپاک است جز به سختی و کندی (گیاهی) بیرون نمی‌آید» سوره اعراف، آیه ۵۸.</ref>. از این‌رو کسانی که به این حسنه [[اخلاقی]] متّصف شوند، تنها و تنها در این عالم زیبائی و درستی می‌بینند؛ و اصلاً به احتمال دیگری جز از این مجال بروز نمی‌دهند. [[قرآن کریم]] نیز مواردی که [[گمان]] را طرفی دیگر نباشد، آن را به جای [[علم]] به‌کار برده است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ}}<ref>«تا آنجا که پیامبران به آستانه نومیدی رسیدند» سوره یوسف، آیه ۱۱۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا}}<ref>«و دریافتند که پناهگاهی از خداوند جز به سوی خود او نیست» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۲.</ref>.

	==انواع حُسن ظن و نیکواندیشی==		==انواع حُسن ظن و نیکواندیشی==
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	*این نوع از [[حسن ظن]]، در شمار [[برترین]] انواع آن قرار دارد؛ و خود در شمار [[برترین]] [[صفات]] [[مؤمنان]] است. پیش از این در بحث [[رجاء]] / [[امید]] [[نیکو]] داشتن به [[حضرت]] او، از [[تشویق]] [[قرآن]] و [[سنّت]] برای به‌دست آوردن این صفت، سخن داشتیم و برخی از این [[احادیث]] و [[آیات]] را نیز از نظر گذراندیم. مراجعه به آن مبحث، در اینجا سخت [[نافع]] است؛ هرچند پس از این، به برخی دیگر از این [[آیات]] و [[روایات]] نیز اشاره خواهیم کرد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۲.</ref>.		*این نوع از [[حسن ظن]]، در شمار [[برترین]] انواع آن قرار دارد؛ و خود در شمار [[برترین]] [[صفات]] [[مؤمنان]] است. پیش از این در بحث [[رجاء]] / [[امید]] [[نیکو]] داشتن به [[حضرت]] او، از [[تشویق]] [[قرآن]] و [[سنّت]] برای به‌دست آوردن این صفت، سخن داشتیم و برخی از این [[احادیث]] و [[آیات]] را نیز از نظر گذراندیم. مراجعه به آن مبحث، در اینجا سخت [[نافع]] است؛ هرچند پس از این، به برخی دیگر از این [[آیات]] و [[روایات]] نیز اشاره خواهیم کرد<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۲.</ref>.
	*اکنون اضافه می‌کنیم که توجه به داستان [[حضرت موسی]]{{ع}}، در این زمنیه راهگشا است. [[حضرت حق]]، موسای [[نبی]]{{ع}} را نخست در خانه [[دشمن]] جای می‌دهد؛ آنگاه او را به محضر [[شعیب]]{{ع}} [[هدایت]] می‌فرماید تا از او درس آموزد؛ آنگاه او را به عنوان [[رسول]] به سوی قومش [[مبعوث]] می‌گرداند، و او را از موهبت [[معجزات]] فراوان برخوردار می‌سازد؛ آنگاه او را [[فرمان]] می‌دهد تا به دربار آن کس که ادّعای خدائی می‌کند، بشتابد و با [[ملاطفت]] او را از این سخن بازدارد؛ و سرانجام با شکافتن دریا، اژدها شدن عصای چوبین و دیگر [[معجزات]]، [[هدایت]] [[قوم]] را به‌دست او ممکن می‌سازد!.		*اکنون اضافه می‌کنیم که توجه به داستان [[حضرت موسی]]{{ع}}، در این زمنیه راهگشا است. [[حضرت حق]]، موسای [[نبی]]{{ع}} را نخست در خانه [[دشمن]] جای می‌دهد؛ آنگاه او را به محضر [[شعیب]]{{ع}} [[هدایت]] می‌فرماید تا از او درس آموزد؛ آنگاه او را به عنوان [[رسول]] به سوی قومش [[مبعوث]] می‌گرداند، و او را از موهبت [[معجزات]] فراوان برخوردار می‌سازد؛ آنگاه او را [[فرمان]] می‌دهد تا به دربار آن کس که ادّعای خدائی می‌کند، بشتابد و با [[ملاطفت]] او را از این سخن بازدارد؛ و سرانجام با شکافتن دریا، اژدها شدن عصای چوبین و دیگر [[معجزات]]، [[هدایت]] [[قوم]] را به‌دست او ممکن می‌سازد!.
	*[[برتر]] از این امّا، توجّه به این نکته [[آدمی]] را در [[برترین]] مراتب حُسن ظن به [[حضرت حق]] قرار می‌دهد، که او - جلَّ وعلا!- چنان به [[بندگان]] خود نظر [[لطف]] فرموده است، که کلمه [[تشریعی]] خود: [[قرآن کریم]] و کلمه [[تکوینی]] خود: صاحبان [[عصمت]]{{عم}} را از [[برترین]] اُفق [[عالم هستی]]، به پائین‌ترین مراتب آن ارسال فرموده، و در مراتب گوناگون آنان را تنزّل بخشیده، تا [[آدمیان]] [[توان]] [[درک]] آن اَنوار را دریابند؛ و این همه نبوده جز برای آنکه اینان [[هدایت]] شوند و راه به سرمنزل مقصود برند: {{متن قرآن\|شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ}}<ref>«(روزهای روزه گرفتن در) ماه رمضان است که قرآن را در آن فرو فرستاده‌اند؛ به رهنمودی برای مردم و برهان‌هایی (روشن) از راهنمایی و جدا کردن حقّ از باطل» سوره بقره، آیه ۱۸۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۳.</ref>.		* [[برتر]] از این امّا، توجّه به این نکته [[آدمی]] را در [[برترین]] مراتب حُسن ظن به [[حضرت حق]] قرار می‌دهد، که او - جلَّ وعلا!- چنان به [[بندگان]] خود نظر [[لطف]] فرموده است، که کلمه [[تشریعی]] خود: [[قرآن کریم]] و کلمه [[تکوینی]] خود: صاحبان [[عصمت]]{{عم}} را از [[برترین]] اُفق [[عالم هستی]]، به پائین‌ترین مراتب آن ارسال فرموده، و در مراتب گوناگون آنان را تنزّل بخشیده، تا [[آدمیان]] [[توان]] [[درک]] آن اَنوار را دریابند؛ و این همه نبوده جز برای آنکه اینان [[هدایت]] شوند و راه به سرمنزل مقصود برند: {{متن قرآن\|شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ}}<ref>«(روزهای روزه گرفتن در) ماه رمضان است که قرآن را در آن فرو فرستاده‌اند؛ به رهنمودی برای مردم و برهان‌هایی (روشن) از راهنمایی و جدا کردن حقّ از باطل» سوره بقره، آیه ۱۸۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۳.</ref>.
	*آری! [[حضرت حق]] اینان را برای [[هدایت]] [[مردمان]] ارسال می‌فرماید، با آنکه می‌داند [[مردم]] هم [[قرآن]] را فراموش می‌کنند، و هم [[معصومان]]{{عم}} را به زجر و [[ناسپاسی]] به [[قتل]] می‌رسانند!؛ با این وجود امّا به‌خاطر محبّتی که نسبت به آنان دارد، سر از هدایتشان باز نمی‌کشد: {{متن قرآن\|يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا}}<ref>«پروردگارا! امّت من این قرآن را کنار نهادند» سوره فرقان، آیه ۳۰.</ref>.		*آری! [[حضرت حق]] اینان را برای [[هدایت]] [[مردمان]] ارسال می‌فرماید، با آنکه می‌داند [[مردم]] هم [[قرآن]] را فراموش می‌کنند، و هم [[معصومان]]{{عم}} را به زجر و [[ناسپاسی]] به [[قتل]] می‌رسانند!؛ با این وجود امّا به‌خاطر محبّتی که نسبت به آنان دارد، سر از هدایتشان باز نمی‌کشد: {{متن قرآن\|يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا}}<ref>«پروردگارا! امّت من این قرآن را کنار نهادند» سوره فرقان، آیه ۳۰.</ref>.
	*به این سخن [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این زمینه بنگرید:"هیچ [[پیامبری]] آن‌گونه که من [[آزار]] شدم، مورد [[آزار]] و اذیّت قرار نگرفت" <ref>{{متن حدیث\| مَا أُوذِيَ‌ نَبِيٌّ مِثْلَ‌ مَا أُوذِيتُ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۷۰، ص۳۶۶.</ref>؛ حال با وجود چنین [[رحمت]] بی‌منتهائی، [[آدمی]] را می‌رسد که نسبت به [[حضرت حق]] ظنّ [[نیکو]] نداشته بالاترین مراتب حُسن ظن را در [[حقّ]] او روا نسازد؟!»<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۳.</ref>.		*به این سخن [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این زمینه بنگرید:"هیچ [[پیامبری]] آن‌گونه که من [[آزار]] شدم، مورد [[آزار]] و اذیّت قرار نگرفت" <ref>{{متن حدیث\| مَا أُوذِيَ‌ نَبِيٌّ مِثْلَ‌ مَا أُوذِيتُ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۷۰، ص۳۶۶.</ref>؛ حال با وجود چنین [[رحمت]] بی‌منتهائی، [[آدمی]] را می‌رسد که نسبت به [[حضرت حق]] ظنّ [[نیکو]] نداشته بالاترین مراتب حُسن ظن را در [[حقّ]] او روا نسازد؟!»<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۸۳.</ref>.
خط ۱۵۱:		خط ۱۵۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]		# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]
	#[[پرونده:1100254.jpg\|22px]] [[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|'''اخلاق الاهی ج۱۴''']]		# [[پرونده:1100254.jpg\|22px]] [[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|'''اخلاق الاهی ج۱۴''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۱۵۷:		خط ۱۵۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:خوش‌گمانی]]		[[رده:خوش‌گمانی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

2022-07-21T04:44:53Z

جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	===حسن ظن در شرایط [[فساد]]===		===حسن ظن در شرایط [[فساد]]===
	هرگاه فساد در محیطی به صورت یک [[خوی]] [[غالب]] در آید و آلودگان [[غلبه]] پیدا کنند، حسن ظن نه تنها از [[فضایل اخلاقی]] نیست، بلکه ممکن است [[انسان]] را گرفتار عواقب [[ناگواری]] کند؛ لذا در [[روایات اسلامی]] نسبت به این موضوع هشدار داده شده است.		هرگاه فساد در محیطی به صورت یک [[خوی]] غالب در آید و آلودگان [[غلبه]] پیدا کنند، حسن ظن نه تنها از [[فضایل اخلاقی]] نیست، بلکه ممکن است [[انسان]] را گرفتار عواقب [[ناگواری]] کند؛ لذا در [[روایات اسلامی]] نسبت به این موضوع هشدار داده شده است.
	در [[حدیثی]] از [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} می‌خوانیم: {{متن حدیث\|إِذَا اسْتَوْلَى‏ الصَّلَاحُ‏ عَلَى‏ الزَّمَانِ‏ وَ أَهْلِهِ ثُمَّ أَسَاءَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ لَمْ تَظْهَرْ مِنْهُ حَوْبَةٌ فَقَدْ ظَلَمَ وَ إِذَا اسْتَوْلَى الْفَسَادُ عَلَى الزَّمَانِ وَ أَهْلِهِ فَأَحْسَنَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ فَقَدْ غَرَّرَ}}<ref>«هنگامی که صلاح و درستی بر زمان و اهلش غالب شود، اگر کسی نسبت به دیگری که گناهی از او آشکار نشده است سوء ظن پیدا کند، ستم کرده است، و هرگاه فساد بر زمان و اهلش چیره گردد و در این حال کسی به دیگری حسن ظن پیدا کند، خود را فریب داده است»شریف رضی، نهج البلاغه، با شرح محمد عبده، ج۴، ص۲۷.</ref>.		در [[حدیثی]] از [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} می‌خوانیم: {{متن حدیث\|إِذَا اسْتَوْلَى‏ الصَّلَاحُ‏ عَلَى‏ الزَّمَانِ‏ وَ أَهْلِهِ ثُمَّ أَسَاءَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ لَمْ تَظْهَرْ مِنْهُ حَوْبَةٌ فَقَدْ ظَلَمَ وَ إِذَا اسْتَوْلَى الْفَسَادُ عَلَى الزَّمَانِ وَ أَهْلِهِ فَأَحْسَنَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ فَقَدْ غَرَّرَ}}<ref>«هنگامی که صلاح و درستی بر زمان و اهلش غالب شود، اگر کسی نسبت به دیگری که گناهی از او آشکار نشده است سوء ظن پیدا کند، ستم کرده است، و هرگاه فساد بر زمان و اهلش چیره گردد و در این حال کسی به دیگری حسن ظن پیدا کند، خود را فریب داده است»شریف رضی، نهج البلاغه، با شرح محمد عبده، ج۴، ص۲۷.</ref>.

خط ۷۵:		خط ۷۵:
	[[رسول خدا]]{{صل}} نیز می‌فرماید: {{متن حدیث\|احْتَرِسُوا مِنَ‏ النَّاسِ‏ بِسُوءِ الظَّنِّ}}<ref>«در برابر مردم با سوء ظن از خود پاسداری کنید»حسن بن علی بن شعبه حرانی، تحف العقول عن آل الرسول، ص۵۴.</ref>.		[[رسول خدا]]{{صل}} نیز می‌فرماید: {{متن حدیث\|احْتَرِسُوا مِنَ‏ النَّاسِ‏ بِسُوءِ الظَّنِّ}}<ref>«در برابر مردم با سوء ظن از خود پاسداری کنید»حسن بن علی بن شعبه حرانی، تحف العقول عن آل الرسول، ص۵۴.</ref>.
	این [[حدیث شریف]] نیز به چنین شرایطی ناظر است؛ وگرنه [[سوء ظن]] هرگز به عنوان یک [[فضیلت]] [[ستایش]] و سفارش نشده است.		این [[حدیث شریف]] نیز به چنین شرایطی ناظر است؛ وگرنه [[سوء ظن]] هرگز به عنوان یک [[فضیلت]] [[ستایش]] و سفارش نشده است.
	از آنچه گذشت می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط [[سلامت جامعه]]، که اصل ~~[[غالب]]،~~ [[پاکی]]، [[صداقت]] و [[برائت]] انسان‌هاست، [[وظیفه]] ما [[حسن ظن]] به دیگران است و در شرایط [[بیماری]] [[جامعه]] که [[ناپاکی]]، [[دروغ]] و [[خیانت]] بر [[رفتار]] [[مردم]] چیره می‌شود، باید به همه [[سوء ظن]] داشت و بدون دلیلی روشن از [[اعتماد]] به دیگران [[پرهیز]] کرد.		از آنچه گذشت می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط [[سلامت جامعه]]، که اصل غالب، [[پاکی]]، [[صداقت]] و [[برائت]] انسان‌هاست، [[وظیفه]] ما [[حسن ظن]] به دیگران است و در شرایط [[بیماری]] [[جامعه]] که [[ناپاکی]]، [[دروغ]] و [[خیانت]] بر [[رفتار]] [[مردم]] چیره می‌شود، باید به همه [[سوء ظن]] داشت و بدون دلیلی روشن از [[اعتماد]] به دیگران [[پرهیز]] کرد.
	گفتنی است که [[انسان]] [[حق]] ندارد به بهانه [[غلبه فساد]] بر جامعه به افراد پاکی که خلاف روشنی از آنها دیده نشده، [[گمان]] بد ببرد. در [[جوامع]] [[فاسد]] هم باید حساب خوبان را از [[توده]] مردم که به رنگ و بوی غالب جامعه در آمده‌اند، جدا کرد و با آنها با [[خوش‌گمانی]] مواجه شد.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی]]، ج۱۴، ص ۲۳۰.</ref>.		گفتنی است که [[انسان]] [[حق]] ندارد به بهانه [[غلبه فساد]] بر جامعه به افراد پاکی که خلاف روشنی از آنها دیده نشده، [[گمان]] بد ببرد. در [[جوامع]] [[فاسد]] هم باید حساب خوبان را از [[توده]] مردم که به رنگ و بوی غالب جامعه در آمده‌اند، جدا کرد و با آنها با [[خوش‌گمانی]] مواجه شد.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی]]، ج۱۴، ص ۲۳۰.</ref>.

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:13:57Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۳
خط ۱: خط ۱:

{{ولایت}}
{{ولایت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خوش‌گمانی]]''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]</div>
| موضوع مرتبط = خوش‌گمانی

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خوش‌گمانی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[خوش‌گمانی]]

| مداخل مرتبط = [[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]

| پرسش مرتبط = خوش‌گمانی (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (- {{ولایت}}

2021-12-25T15:17:17Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (- {{ولایت}} <div style= +{{ولایت}} <div style=)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۷
خط ۱: خط ۱:

{{ولایت}}
{{ولایت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خوش‌گمانی]]''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خوش‌گمانی]]''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T18:26:38Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۵۶
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۶:
	هرچند این سخن [[شریف]]، در ظاهر یک [[حکم تکلیفی]] را بیان می‌کند، بر این اصل [[روانی]] [[استوار]] است که هر [[فکر]] و اندیشه‌ای در میدان عمل بروز پیدا نکند در صفحه خاطر محو می‌شود؛ بنابراین یکی از راه‌های درمان [[بدگمانی]] و تحصیل [[حسن ظن]] عمل‌نکردن به مقتضای بدگمانی است. هرگاه به کسی [[گمان]] [[بدی]] بردی رفتارت را با او عوض نکن اگر پیش از آن با او مهر و محبتی داشتی یا احترامش می‌کردی به همان [[شیوه رفتار]] کن و بلکه بهتر است که بر [[احترام]] او بیفزایی و بیشتر به او [[محبت]] کنی و در غیابش به او [[دعا]] کنی تا [[شیطان]] [[خشمگین]] شود و از [[ترس]] صمیمی‌تر شدن رابطه شما از [[وسوسه]] دست بردارد و گمان‌های بد به خاطرت نیفکند.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی]]، ج۱۴، ص ۲۴۹.</ref>.		هرچند این سخن [[شریف]]، در ظاهر یک [[حکم تکلیفی]] را بیان می‌کند، بر این اصل [[روانی]] [[استوار]] است که هر [[فکر]] و اندیشه‌ای در میدان عمل بروز پیدا نکند در صفحه خاطر محو می‌شود؛ بنابراین یکی از راه‌های درمان [[بدگمانی]] و تحصیل [[حسن ظن]] عمل‌نکردن به مقتضای بدگمانی است. هرگاه به کسی [[گمان]] [[بدی]] بردی رفتارت را با او عوض نکن اگر پیش از آن با او مهر و محبتی داشتی یا احترامش می‌کردی به همان [[شیوه رفتار]] کن و بلکه بهتر است که بر [[احترام]] او بیفزایی و بیشتر به او [[محبت]] کنی و در غیابش به او [[دعا]] کنی تا [[شیطان]] [[خشمگین]] شود و از [[ترس]] صمیمی‌تر شدن رابطه شما از [[وسوسه]] دست بردارد و گمان‌های بد به خاطرت نیفکند.<ref>[[مجتبی تهرانی\|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)\|اخلاق الاهی]]، ج۱۴، ص ۲۴۹.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]		# [[پرونده:10115255.jpg\|22px]] [[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)\|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== {{یادآوری پانویس}} {{پانویس}} +== پانویس == {{پانویس}})

2021-11-25T10:39:05Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== {{یادآوری پانویس}} {{پانویس}} +== پانویس == {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۰۹
خط ۱۵۲:		خط ۱۵۲:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	~~{{یادآوری پانویس}}~~
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:خوش‌گمانی]]		[[رده:خوش‌گمانی]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n
+
)

2021-11-11T12:59:35Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-</div>\n<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> +</div>)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۹
خط ۴:		خط ۴:
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]</div>
	<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خوش‌گمانی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خوش‌گمانی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
	~~<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{ولایت}}		{{ولایت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[خوش‌گمانی]]~~''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = خوش‌گمانی
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[خوش‌گمانی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[خوش‌گمانی]]
			\| مداخل مرتبط = [[خوش‌گمانی در قرآن]] - [[خوش‌گمانی در حدیث]] - [[خوش‌گمانی در نهج البلاغه]] - [[خوش‌گمانی در اخلاق اسلامی]] - [[خوش‌گمانی در معارف دعا و زیارات]]
			\| پرسش مرتبط = خوش‌گمانی (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۷
خط ۱:		خط ۱:

	{{ولایت}}		{{ولایت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خوش‌گمانی]]''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[خوش‌گمانی]]''' است. "'''[[خوش‌گمانی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>