Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دادخواهی | عنوان مدخل = دادخواهی | مداخل مرتبط = دادخواهی در قرآن - دادخواهی در معارف و سیره علوی - دادخواهی در نهج البلاغه - دادخواهی در حقوق اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==حق دادخواهی== حق تظلم‌خواهی، رفع قُصه، مر...» ایجاد کرد

2023-02-15T09:09:57Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دادخواهی | عنوان مدخل = دادخواهی | مداخل مرتبط = دادخواهی در قرآن - دادخواهی در معارف و سیره علوی - دادخواهی در نهج البلاغه - دادخواهی در حقوق اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==حق دادخواهی== حق تظلم‌خواهی، رفع قُصه، مر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = دادخواهی
| عنوان مدخل = دادخواهی
| مداخل مرتبط = [[دادخواهی در قرآن]] - [[دادخواهی در معارف و سیره علوی]] - [[دادخواهی در نهج البلاغه]] - [[دادخواهی در حقوق اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==حق دادخواهی==
[[حق]] تظلم‌خواهی، رفع قُصه، مرافعه، استعداء و عرضحال را گویند<ref>مبسوط در ترمینولوژی، ج۳، ص۱۸۵۳.</ref>.
[[شعار]] {{متن قرآن|لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«نه ستم می‌ورزید و نه بر شما ستم می‌رود» سوره بقره، آیه ۲۷۹.</ref> و افشای [[ستم]] و [[ستمکار]] {{متن قرآن|لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ}}<ref>«خداوند بانگ برداشتن به بدگویی را دوست نمی‌دارد مگر (از) کسی که بر او ستم رفته است» سوره نساء، آیه ۱۴۸.</ref> و [[حرمت]] ستم و [[ستم‌کشی]] در [[اسلام]] نه تنها [[حق دادخواهی]] را برای [[انسان]] [[محترم]] شمرده، بلکه آن را برای [[احیای حق]] و [[عدالت]] و امحای [[باطل]] و [[ظلم]] [[واجب]] کرده است.
اهمیت فوق‌العاده و [[ارزش]] خطیری که اسلام برای [[اجرای عدالت]] و امر [[قضاوت]] قائل شده نشان‌گر [[احترام]] بحق [[دادخواهی]] فرد است.
ایجاد دادگاه‌های [[صالح]]، اولین شرط احترام بحق دادخواهی است، به طوری که باید همگان امکان دسترسی به دادگاه‌های صالح را داشته باشند.
[[قانون اساسی]] تصریح می‌کند: همه افراد [[ملت]] حق دارند این‌گونه دادگاه‌ها را در دسترس داشته باشند و هیچ‌کس را نمی‌توان از دادگاهی که موجب [[قانون]]، حق مراجعه به آن را دارد منع کرد.
از آنجا که هر کسی [[قادر]] به [[دفاع از خود]] و [[اقامه دعوی]] در [[دادگاه]] نیست، حق [[انتخاب]] [[وکیل]] از شرط احترام بحق دادخواهی است.
اهمیت مسئله قضاوت و شرایط خاص آن ایجاب می‌کند که [[مجازات]] جز از راه دادگاه صالح و به موجب قانون [[اجرا]] نشود و برای کنترل [[دستگاه قضایی]] و خودداری از هر نوع احتمال غرض‌ورزی دادرسان و نیز [[جلب اعتماد]] عمومی و کمک از [[وجدان]] [[جامعه]]، علنی بودن محاکمات، لازمه [[آزادی]] و حق دادخواهی افراد است.
اسلام با الغای آثار [[حقوقی]] [[اکراه]]، هر نوع عملی که با [[اجبار]] و اکراه انجام می‌شود اجبار به [[شهادت]] و [[اقرار]] یا [[سوگند]] را منع و فاقد اثر تلقی کرده است.

[[اصل برائت]] از اصول علمیه در عمل [[اصول فقه]] و از مبانی [[فقه اسلامی]] است و به مقتضای آن هر کسی تا جرمی درباره‌اش ثابت نشده، محکوم به [[برائت]] است و برای [[مجرم]] شناخته شدن هر [[انسانی]] لازم است [[دادگاه]] [[صالح]] بر آن [[حکم]] کند. از آنجا که بر اساس [[قاعده لاضرر]]، [[اعمال]] [[حق]] خویش، [[مصالح جامعه]]، [[امنیت]]، [[سلامتی]] و [[حقوق]] دیگران را به مخاطره افکند<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۴۷۵.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۷۰۳.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:دادخواهی]]

دادخواهی در حقوق اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها