دختران شعیب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:33:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[قرآن]] به [[صراحت]] از [[دختران شعیب]] یاد نکرده است؛ ولی بیشتر [[مفسران]]، دو [[زن]] یاد شده در {{متن قرآن\|وَلَمَّا وَرَدَ مَاء مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِّنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ امْرَأتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاء وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاء قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ قَالَتْ إِحْدَاهُمَا يَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الأَمِينُ قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَى أَن تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِكَ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ سَتَجِدُنِي إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ }}<ref>«و چون به آب مدین رسید بر آن، گروهی را دید که (گوسفندان خود را) آب می‌دادند و کنار آنان دو زن را دید که (گوسفندان خود را از رفتن به سوی آب) دور می‌داشتند. گفت: شما چه می‌کنید؟ گفتند: ما (به گوسفندان خود) آب نمی‌دهیم تا شبانان (گوسفندان خود را از آبشخور) باز گردانند و پدر ما پیری کهنسال است. پس برای آن دو (گوسفندان را) آب داد سپس به سایه بازگشت و گفت پروردگارا به هر خیری که به من برسانی نیازمندم. آنگاه یکی از آن دو که با شرم گام برمی‌داشت نزد او آمد، گفت: پدرم تو را فرا می‌خواند تا مزد آبی را که برای ما (به گوسفندان) دادی به تو بپردازد و چون (موسی) نزد او آمد و داستان (خود) را برای او بازگفت، (شعیب) گفت: مهراس که از گروه ستمکاران رهایی یافتی. یکی از آن دو (دختر) گفت: ای پدر ! او را به مزد گیر که بی‌گمان بهترین کسی که (می‌توانی) به مزد بگیری، این توانمند درستکار است. (شعیب) گفت: می‌خواهم یکی از این دو دخترم را همسر تو کنم بنابر آنکه هشت سال برای من کار کنی پس اگر ده سال را به پایان بردی خود دانی و من نمی‌خواهم بر تو سخت بگیرم؛ اگر خدا بخواهد مرا از شایستگان خواهی یافت» سوره قصص، آیه ۲۳-۲۷.</ref> را [[دختران]] آن [[حضرت]] دانسته‌اند. [[چوپانی]] کردن و آب دادن این [[زنان]] به گوسفندان خویش به سبب پیر بودن پدرشان، کمک [[موسی]]{{ع}} به [[سیراب کردن]] گوسفندان آنها در یکی از روزها، [[دعوت]] [[پدر]] دختران از موسی{{ع}} به [[خانه]] خود و [[اجیر]] کردن او و سرانجام، [[ازدواج]] موسی{{ع}} با یکی از دختران، بخش‌های برجسته گزارش قرآن درباره این دختران است. گزارش مذکور در [[کتاب مقدس]] نیز بی‌اشاره به نام پدر دختران آمده است؛ با این تفاوت که آنان دختران [[کاهن]] مدیان [[مدین]] و شمارشان ۷ نفر یاد شده و جز صفوره (Zipporah) نام بقیّه ذکر نمی‌گردد؛<ref>کتاب مقدس، خروج ۲: ۱۶.</ref> البته کتاب مقدس از پدر زن موسی{{ع}} با نام‌های سه گانه رِعوئیل (Reuel)، یثرون (Jethro) و حوباب (Hobab) یاد می‌کند. بر همین اساس، برخی آنها را اشاره به سه شخص و بعضی به دو شخص با نام‌های متعدد دانسته‌اند.<ref>دائره‌المعارف الکتابیه، ج ۴، ص ۱۱۷؛ قاموس الکتاب المقدس، ص ۱۰۵۴.</ref> از سوی دیگر، بر پایه کتاب مقدس، [[حضرت موسی]]{{ع}} جز [[صفورا]]، همسری [[حبشی]] هم داشته است،<ref> کتاب مقدس، اعداد ۱۲: ۱.</ref> از این رو شاید [[دلیل]] تعدّد نام‌های پدرزن موسی{{ع}} روشن شود. برخی شارحان کتاب مقدس معتقدند در نسخه‌های نخستین کتاب مقدس به نام پدرزن موسی{{ع}} تصریح نشده و در نسخه‌های پسین برای او نام‌هایی یاد شده است که به ۵ اسم هم می‌رسد.<ref>۳۰. The in Terpreter's Bible , V. ۱ , PP ۸۶۴ - ۸۶۵.</ref>		[[قرآن]] به [[صراحت]] از [[دختران شعیب]] یاد نکرده است؛ ولی بیشتر [[مفسران]]، دو [[زن]] یاد شده در {{متن قرآن\|وَلَمَّا وَرَدَ مَاء مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِّنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ امْرَأتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاء وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاء قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ قَالَتْ إِحْدَاهُمَا يَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الأَمِينُ قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَى أَن تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِكَ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ سَتَجِدُنِي إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ }}<ref>«و چون به آب مدین رسید بر آن، گروهی را دید که (گوسفندان خود را) آب می‌دادند و کنار آنان دو زن را دید که (گوسفندان خود را از رفتن به سوی آب) دور می‌داشتند. گفت: شما چه می‌کنید؟ گفتند: ما (به گوسفندان خود) آب نمی‌دهیم تا شبانان (گوسفندان خود را از آبشخور) باز گردانند و پدر ما پیری کهنسال است. پس برای آن دو (گوسفندان را) آب داد سپس به سایه بازگشت و گفت پروردگارا به هر خیری که به من برسانی نیازمندم. آنگاه یکی از آن دو که با شرم گام برمی‌داشت نزد او آمد، گفت: پدرم تو را فرا می‌خواند تا مزد آبی را که برای ما (به گوسفندان) دادی به تو بپردازد و چون (موسی) نزد او آمد و داستان (خود) را برای او بازگفت، (شعیب) گفت: مهراس که از گروه ستمکاران رهایی یافتی. یکی از آن دو (دختر) گفت: ای پدر! او را به مزد گیر که بی‌گمان بهترین کسی که (می‌توانی) به مزد بگیری، این توانمند درستکار است. (شعیب) گفت: می‌خواهم یکی از این دو دخترم را همسر تو کنم بنابر آنکه هشت سال برای من کار کنی پس اگر ده سال را به پایان بردی خود دانی و من نمی‌خواهم بر تو سخت بگیرم؛ اگر خدا بخواهد مرا از شایستگان خواهی یافت» سوره قصص، آیه ۲۳-۲۷.</ref> را [[دختران]] آن [[حضرت]] دانسته‌اند. [[چوپانی]] کردن و آب دادن این [[زنان]] به گوسفندان خویش به سبب پیر بودن پدرشان، کمک [[موسی]] {{ع}} به [[سیراب کردن]] گوسفندان آنها در یکی از روزها، [[دعوت]] [[پدر]] دختران از موسی {{ع}} به [[خانه]] خود و [[اجیر]] کردن او و سرانجام، [[ازدواج]] موسی {{ع}} با یکی از دختران، بخش‌های برجسته گزارش قرآن درباره این دختران است. گزارش مذکور در [[کتاب مقدس]] نیز بی‌اشاره به نام پدر دختران آمده است؛ با این تفاوت که آنان دختران [[کاهن]] مدیان [[مدین]] و شمارشان ۷ نفر یاد شده و جز صفوره (Zipporah) نام بقیّه ذکر نمی‌گردد؛<ref>کتاب مقدس، خروج ۲: ۱۶.</ref> البته کتاب مقدس از پدر زن موسی {{ع}} با نام‌های سه گانه رِعوئیل (Reuel)، یثرون (Jethro) و حوباب (Hobab) یاد می‌کند. بر همین اساس، برخی آنها را اشاره به سه شخص و بعضی به دو شخص با نام‌های متعدد دانسته‌اند.<ref>دائره‌المعارف الکتابیه، ج ۴، ص ۱۱۷؛ قاموس الکتاب المقدس، ص ۱۰۵۴.</ref> از سوی دیگر، بر پایه کتاب مقدس، [[حضرت موسی]] {{ع}} جز [[صفورا]]، همسری [[حبشی]] هم داشته است،<ref> کتاب مقدس، اعداد ۱۲: ۱.</ref> از این رو شاید [[دلیل]] تعدّد نام‌های پدرزن موسی {{ع}} روشن شود. برخی شارحان کتاب مقدس معتقدند در نسخه‌های نخستین کتاب مقدس به نام پدرزن موسی {{ع}} تصریح نشده و در نسخه‌های پسین برای او نام‌هایی یاد شده است که به ۵ اسم هم می‌رسد.<ref>۳۰. The in Terpreter's Bible , V. ۱ , PP ۸۶۴ - ۸۶۵.</ref>

	قرآن در ادامه گزارش فرار موسی{{ع}} از [[مصر]] و رسیدن وی به کنار [[چاه]] مدین از دو زن یاد می‌کند که همراه [[مراقبت]] از گوسفندان خویش، منتظرند تا چوپان‌ها گوسفندان خود را [[سیراب]] کنند و نوبت آنان فرا رسد: {{متن قرآن\|وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ}}<ref>«و چون به آب مدین رسید بر آن، گروهی را دید که (گوسفندان خود را) آب می‌دادند و کنار آنان دو زن را دید که (گوسفندان خود را از رفتن به سوی آب) دور می‌داشتند. گفت: شما چه می‌کنید؟ گفتند: ما (به گوسفندان خود) آب نمی‌دهیم تا شبانان (گوسفندان خود را از آبشخور) باز گردانند و پدر ما پیری کهنسال است» سوره قصص، آیه ۲۳.</ref> [[اختلاف]] است که [[زنان]] یاد شده، [[دختران شعیب]]{{ع}} بودند یا نه. بیشتر [[مفسران]]، ایشان را دختران شعیب{{ع}} می‌دانند <ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۳۸۸؛ زادالمسیر، ج ۶، ص ۲۱۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۲۴۰؛ المنیر، ج ۱۹، ص ۸۵.</ref> و روایاتی می‌توانند مستند این دیدگاه باشند؛ از جمله به فرموده [[پیامبراکرم]]{{صل}} [[موسی]]{{ع}} هنگام جدایی از [[شعیب]]{{ع}} از همسرش خواست تا از پدرش چند گوسفند برای امرار معاش درخواست کند<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۴۰؛ قصص الانبیاء، ابن کثیر، ج ۲، ص ۲۲ ـ ۲۳؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص ۴۰۸.</ref> و [[امام صادق]]{{ع}} در پاسخ این [[پرسش]] که شعیب{{ع}} کدام یک از دخترانش را به [[ازدواج]] موسی{{ع}} درآورد، به دختری اشاره می‌کند که به دنبال موسی{{ع}} آمد و از پدرش [[اجیر]] کردن او را خواست؛<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۴۰؛ نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۲۳؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۲۹.</ref> نیز [[حضرت]] در جواب سؤال شخصی درباره وجود [[مراسم حج]] [[پیش از بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} آن را [[تأیید]] و به سخن [[حضرت شعیب]]{{ع}} استناد می‌کند که از موسی{{ع}} خواست در ازای ازدواج با دختر او، ۸ یا ۱۰ سال کار کند و مبدأ شمارش سال را مراسم حج معیّن کرد {{متن قرآن\|قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِنْدِكَ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«(شعیب) گفت: می‌خواهم یکی از این دو دخترم را همسر تو کنم بنابر آنکه هشت سال برای من کار کنی و اگر به ده سال رساندی آن دیگر با توست و من نمی‌خواهم بر تو سخت بگیرم؛ اگر خدا بخواهد مرا از شایستگان خواهی یافت» سوره قصص، آیه ۲۷.</ref>.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۶۰.</ref>		قرآن در ادامه گزارش فرار موسی {{ع}} از [[مصر]] و رسیدن وی به کنار [[چاه]] مدین از دو زن یاد می‌کند که همراه [[مراقبت]] از گوسفندان خویش، منتظرند تا چوپان‌ها گوسفندان خود را [[سیراب]] کنند و نوبت آنان فرا رسد: {{متن قرآن\|وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ}}<ref>«و چون به آب مدین رسید بر آن، گروهی را دید که (گوسفندان خود را) آب می‌دادند و کنار آنان دو زن را دید که (گوسفندان خود را از رفتن به سوی آب) دور می‌داشتند. گفت: شما چه می‌کنید؟ گفتند: ما (به گوسفندان خود) آب نمی‌دهیم تا شبانان (گوسفندان خود را از آبشخور) باز گردانند و پدر ما پیری کهنسال است» سوره قصص، آیه ۲۳.</ref> [[اختلاف]] است که [[زنان]] یاد شده، [[دختران شعیب]] {{ع}} بودند یا نه. بیشتر [[مفسران]]، ایشان را دختران شعیب {{ع}} می‌دانند <ref>مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۳۸۸؛ زادالمسیر، ج ۶، ص ۲۱۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۲۴۰؛ المنیر، ج ۱۹، ص ۸۵.</ref> و روایاتی می‌توانند مستند این دیدگاه باشند؛ از جمله به فرموده [[پیامبراکرم]] {{صل}} [[موسی]] {{ع}} هنگام جدایی از [[شعیب]] {{ع}} از همسرش خواست تا از پدرش چند گوسفند برای امرار معاش درخواست کند<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۴۰؛ قصص الانبیاء، ابن کثیر، ج ۲، ص ۲۲ ـ ۲۳؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص ۴۰۸.</ref> و [[امام صادق]] {{ع}} در پاسخ این [[پرسش]] که شعیب {{ع}} کدام یک از دخترانش را به [[ازدواج]] موسی {{ع}} درآورد، به دختری اشاره می‌کند که به دنبال موسی {{ع}} آمد و از پدرش [[اجیر]] کردن او را خواست؛<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۴۰؛ نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۲۳؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۲۹.</ref> نیز [[حضرت]] در جواب سؤال شخصی درباره وجود [[مراسم حج]] [[پیش از بعثت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} آن را [[تأیید]] و به سخن [[حضرت شعیب]] {{ع}} استناد می‌کند که از موسی {{ع}} خواست در ازای ازدواج با دختر او، ۸ یا ۱۰ سال کار کند و مبدأ شمارش سال را مراسم حج معیّن کرد {{متن قرآن\|قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِنْدِكَ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«(شعیب) گفت: می‌خواهم یکی از این دو دخترم را همسر تو کنم بنابر آنکه هشت سال برای من کار کنی و اگر به ده سال رساندی آن دیگر با توست و من نمی‌خواهم بر تو سخت بگیرم؛ اگر خدا بخواهد مرا از شایستگان خواهی یافت» سوره قصص، آیه ۲۷.</ref>.<ref>تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۶۰.</ref>

	در مقابل دیدگاه نخست، مفسّرانی آنها را دختران برادرزاده شعیب{{ع}} به نام یثرون یا یثری می‌دانند.<ref>جامع ‌البیان، ج ۲۰، ص ۷۷؛ تفسیر ماوردی، ج ۷، ص ۲۴۷؛ زادالمسیر، ج ۶، ص ۲۱۶.</ref> روایاتی که [[همسر]] موسی{{ع}} را دختر یثرون، [[کاهن]] [[مدین]] یا شخص اجیر کننده موسی{{ع}} را یثرون یا یثری می‌خوانند، [[مؤیّد]] این نظریه‌اند.<ref> جامع البیان، ج ۲۰، ص ۷۷؛ عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص ۴۰۷.</ref> این دیدگاه، موافق با گزارش [[کتاب مقدس]] و [[عالمان]] [[یهود]] است.<ref>کتاب مقدس، خروج ۳: ۱؛ ۴: ۱۸؛ منهج‌الصادقین، ج ۷، ص ۸۷.</ref> در برابر این دو دیدگاه، برخی بر اثر مبهم بودن مسئله و عدم [[نص]] معتبر، توقف را [[برگزیده]] <ref>جامع البیان، ج ۱۱، ص ۷۷؛ قصص الانبیاء، نجار، ص ۱۷۱.</ref> و بعضی نیز برای سازگار کردن میان دو دیدگاه احتمال داده‌اند که [[شعیب]]{{ع}} نام [[عربی]] و یثرون اسم سریانیِ [[پدر]] [[زن]] [[موسی]]{{ع}} باشد <ref>مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۸۸؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۲۱؛ منهج الصادقین، ج ۷، ص ۸۷.</ref>. بر پایه نظری که آن دو را [[دختران شعیب]] می‌داند، نام‌های "[[صفورا]]"<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۸۱؛ عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ الکامل، ج ۱، ص ۱۳۶. البته نام‌های صفوره، صفوریا، صفراء نیز ذکر شده است. </ref> و "لیّا"<ref> عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ جامع‌البیان، ج ۱۱، ص ۷۷؛ مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۰. البته نام‌های شرفا، صفیرا و حنونا هم ذکر شده است. </ref> و جز آن <ref>ر. ک: المستدرک، ج ۲، ص ۴۷؛ مستدرک سفینة البحار، ج ۶، ص ۲۹۶.</ref> برای آنها گفته شده است.<ref>[[محمد علی قائمی‌نسب\|قائمی‌نسب، محمد علی]]، [[دختران شعیب (مقاله)\|مقاله «دختران شعیب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>		در مقابل دیدگاه نخست، مفسّرانی آنها را دختران برادرزاده شعیب {{ع}} به نام یثرون یا یثری می‌دانند.<ref>جامع ‌البیان، ج ۲۰، ص ۷۷؛ تفسیر ماوردی، ج ۷، ص ۲۴۷؛ زادالمسیر، ج ۶، ص ۲۱۶.</ref> روایاتی که [[همسر]] موسی {{ع}} را دختر یثرون، [[کاهن]] [[مدین]] یا شخص اجیر کننده موسی {{ع}} را یثرون یا یثری می‌خوانند، [[مؤیّد]] این نظریه‌اند.<ref> جامع البیان، ج ۲۰، ص ۷۷؛ عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص ۴۰۷.</ref> این دیدگاه، موافق با گزارش [[کتاب مقدس]] و [[عالمان]] [[یهود]] است.<ref>کتاب مقدس، خروج ۳: ۱؛ ۴: ۱۸؛ منهج‌الصادقین، ج ۷، ص ۸۷.</ref> در برابر این دو دیدگاه، برخی بر اثر مبهم بودن مسئله و عدم [[نص]] معتبر، توقف را [[برگزیده]] <ref>جامع البیان، ج ۱۱، ص ۷۷؛ قصص الانبیاء، نجار، ص ۱۷۱.</ref> و بعضی نیز برای سازگار کردن میان دو دیدگاه احتمال داده‌اند که [[شعیب]] {{ع}} نام [[عربی]] و یثرون اسم سریانیِ [[پدر]] [[زن]] [[موسی]] {{ع}} باشد <ref>مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۸۸؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۲۱؛ منهج الصادقین، ج ۷، ص ۸۷.</ref>. بر پایه نظری که آن دو را [[دختران شعیب]] می‌داند، نام‌های "[[صفورا]]"<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۸۱؛ عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ الکامل، ج ۱، ص ۱۳۶. البته نام‌های صفوره، صفوریا، صفراء نیز ذکر شده است. </ref> و "لیّا"<ref> عرائس المجالس، ص ۱۵۴؛ جامع‌البیان، ج ۱۱، ص ۷۷؛ مجمع‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۰. البته نام‌های شرفا، صفیرا و حنونا هم ذکر شده است. </ref> و جز آن <ref>ر. ک: المستدرک، ج ۲، ص ۴۷؛ مستدرک سفینة البحار، ج ۶، ص ۲۹۶.</ref> برای آنها گفته شده است.<ref>[[محمد علی قائمی‌نسب\|قائمی‌نسب، محمد علی]]، [[دختران شعیب (مقاله)\|مقاله «دختران شعیب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۲.</ref>

	==[[چوپانی]] دختران شعیب{{ع}}==		== [[چوپانی]] دختران شعیب {{ع}} ==

	==حیای دختران شعیب{{ع}}==		== حیای دختران شعیب {{ع}} ==

	==[[ازدواج]] موسی{{ع}} با دختر شعیب{{ع}}==		== [[ازدواج]] موسی {{ع}} با دختر شعیب {{ع}} ==

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:01:06Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۶:		خط ۱۵:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[شعیب]]		* [[شعیب]]
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])
خط ۲۹:		خط ۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:دختران شعیب]]		[[رده:دختران شعیب]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:07:00Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-17T15:00:34Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[دختران شعیب در قرآن]] - [[دختران شعیب در تاریخ اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - ') == منابع == {{منابع}}' به ') {{پایان مدخل وابسته}} == منابع == {{منابع}}'

2022-01-06T09:12:46Z

جایگزینی متن - ') == منابع == {{منابع}}' به ') {{پایان مدخل وابسته}} == منابع == {{منابع}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	* [[شعیب]]		* [[شعیب]]
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])
			{{پایان مدخل وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T15:43:37Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{مدخل‌ وابسته}}
	* [[شعیب]]		* [[شعیب]]
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-== جستارهای وابسته == * +== جستارهای وابسته == {{مدخل‌های وابسته}} *)

2021-12-19T18:56:12Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-== جستارهای وابسته == * +== جستارهای وابسته == {{مدخل‌های وابسته}} *)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۲۶
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
			{{مدخل‌های وابسته}}
	* [[شعیب]]		* [[شعیب]]
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T20:35:45Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۰۵
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:دختران شعیب]]		[[رده:دختران شعیب]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T18:32:12Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۰۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:000063.jpg\|22px]] [[محمد علی قائمی‌نسب\|قائمی‌نسب، محمد علی]]، [[دختران شعیب (مقاله)\|مقاله «دختران شعیب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲''']]		* [[پرونده:000063.jpg\|22px]] [[محمد علی قائمی‌نسب\|قائمی‌نسب، محمد علی]]، [[دختران شعیب (مقاله)\|مقاله «دختران شعیب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T12:03:20Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	==[[ازدواج]] موسی{{ع}} با دختر شعیب{{ع}}==		==[[ازدواج]] موسی{{ع}} با دختر شعیب{{ع}}==

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==
	* [[شعیب]]		* [[شعیب]]
	* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])		* [[قوم شعیب]] ([[اهل مدین]])