دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2025-10-29T11:22:06Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۲
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	* [[بنی‌مضر]] (قبیله)		* [[بنی‌مضر]] (قبیله)
	* [[بنی ربیعة بن نزار]] (قبیله)		* [[بنی ربیعة بن نزار]] (قبیله)
			* [[بنی عمرو بن شیبان]] (قبیله)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2025-10-29T11:21:32Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۱
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[بنی‌مضر]] (قبیله)		* [[بنی‌مضر]] (قبیله)
			* [[بنی ربیعة بن نزار]] (قبیله)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Wasity: /* آشنایی اجمالی */

2025-10-29T11:19:12Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۹
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	وی از تیره [[بنی عمرو بن شیبان]]<ref>یا از سدوس بن ذهل، ر.ک: خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۳۴۰.</ref> از [[~~ربیعه~~ بن نزار]]، از [[مضر]] بود<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۱؛ ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۳۱۹.</ref>. وی را منسوب به برخی از اجداد میانی، [[ذهلی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۱۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref> و بکری<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۲۱۲.</ref> خوانده‌اند. نسبت وی را کسائی<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> هم گفته‌اند که وجه آن روشن نیست. البته [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref>، درباره نسبت سدوسی یا [[شیبانی]] نظریاتی دارد. نام وی را «[[حجر]]»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref> و نام پدرش را «حارث»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> و لقبش را «دغفل» آورده‌اند<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳.</ref>. برخی منابع نیز «[[دعبل]]» گفته‌اند<ref>ابن عبدالبر، جامع بیان العلم وفضله، ج۱، ص۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref> که [[تصحیف]] است. وی در [[بصره]] سکونت گزید<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۱؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷.</ref>. او مردی عالم بود و او را به عنوان «نسابه» و «[[علامه]]» معرفی کرده‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref> و به «نساب» می‌شناسند<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۸۲.</ref> چنان‌که او را در [[شناخت]] [[نسب]] ضرب المثل قرار داده‌اند<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۳۲۹؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.		وی از تیره [[بنی عمرو بن شیبان]]<ref>یا از سدوس بن ذهل، ر.ک: خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۳۴۰.</ref> از [[بنی ربیعة بن نزار]]، از [[مضر]] بود<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۱؛ ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۳۱۹.</ref>. وی را منسوب به برخی از اجداد میانی، [[ذهلی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۱۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref> و بکری<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۲۱۲.</ref> خوانده‌اند. نسبت وی را کسائی<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> هم گفته‌اند که وجه آن روشن نیست. البته [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref>، درباره نسبت سدوسی یا [[شیبانی]] نظریاتی دارد. نام وی را «[[حجر]]»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref> و نام پدرش را «حارث»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> و لقبش را «دغفل» آورده‌اند<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳.</ref>. برخی منابع نیز «[[دعبل]]» گفته‌اند<ref>ابن عبدالبر، جامع بیان العلم وفضله، ج۱، ص۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref> که [[تصحیف]] است. وی در [[بصره]] سکونت گزید<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۱؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷.</ref>. او مردی عالم بود و او را به عنوان «نسابه» و «[[علامه]]» معرفی کرده‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref> و به «نساب» می‌شناسند<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۸۲.</ref> چنان‌که او را در [[شناخت]] [[نسب]] ضرب المثل قرار داده‌اند<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۳۲۹؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.

	در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>، پس از اشاره به نام وی می‌گوید: [[ابن اسحاق]] و دیگران نسب او را آورده و گفته‌اند که او صحابی بود و از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] دارد، اما روایت شنیدن او از رسول خدا{{صل}} نزد من درست نیست. برخی او را در شمار [[تابعین]] آورده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۳۴۰.</ref> و عده‌ای گفته‌اند او [[زمان رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۸.</ref> اما از آن حضرت [[روایت]] نشنیده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۵۳۴.</ref>. از نظر برخی وی حتی [[رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] نکرده است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵.</ref> و شاید از این رو<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، با صراحت [[صحابی]] بودن وی رد شده است. بنا بر نقلی دغفل دید که [[عباس بن عبدالمطلب]] از [[عمر بن خطاب]] درباره [[شاعران]] پرسید و او ویژگی‌های برخی شاعران را برشمرد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۸، ص۲۰۸.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref>، وی را [[همنشین]] [[حنیف بن یزید بن جعونه]] دانسته، اما نام وی را «[[دعبل]]» آورده که [[اشتباه]] است. گفته‌اند معاویه، وی را فراخواند و از او درباره [[ادبیات عرب]]، نسب و [[نجوم]] پرسید و چون او را مردی عالم یافت پرسید: تو این [[علوم]] را از کجا آموخته‌ای؟ گفت: با [[قلبی]] درک کننده و زبانی [[پرسشگر]]<ref>و گوش‌های شنوا برای علم، ر.ک: ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۴.</ref> آموخته‌ام<ref>و آفت دانش فراموشی است، خیرانی، جزء ما رواه الخیرانی، ج۲، ص۲۲۶.</ref> از این رو، معاویه به او دستور داد تا مربی یزید در علوم مختلف شود<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>. وی در [[یوم]] دولاب<ref>محل نبرد خوارج با امیر بصره ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> در حدود سال هفتاد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۲۶.</ref> یا شصت<ref>صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۴.</ref> یا [[۶۵ هجری]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> درگذشت<ref>برای اطلاع بیشتر ر.ک: بلاذری، أنساب الأشراف، ج۷، ص۱۴۹.</ref>. وی به همراه شماری دیگر برای [[فرار]] از دست [[خوارج]] خود را در [[دجیل]]<ref>رودی در اهواز و به معنای دجله کوچک است، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۴۳.</ref> پرتاب کرد و [[غرق]] شد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۶، ص۱۵۶؛ استرآبادی، شرح الشافیه، ج۴، ص۵۰۴.</ref>. از وی دو روایت درباره [[عمر شریف پیامبر]]{{صل}} که ۶۵ سال بود<ref>خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۴۷؛ ترمذی، الشمائل النبویه، ص۳۲۴؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۳؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶.</ref> و درباره [[روزه]] [[نصارا]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۲۲۶؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸.</ref> نقل شده است؛ اما عده‌ای به نقل از [[احمد بن حنبل]] او را ناشناخته دانسته‌اند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۴۸۷؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی\|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۷۰-۲۷۱.</ref>		در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>، پس از اشاره به نام وی می‌گوید: [[ابن اسحاق]] و دیگران نسب او را آورده و گفته‌اند که او صحابی بود و از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] دارد، اما روایت شنیدن او از رسول خدا{{صل}} نزد من درست نیست. برخی او را در شمار [[تابعین]] آورده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۳۴۰.</ref> و عده‌ای گفته‌اند او [[زمان رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۸.</ref> اما از آن حضرت [[روایت]] نشنیده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۵۳۴.</ref>. از نظر برخی وی حتی [[رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] نکرده است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵.</ref> و شاید از این رو<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، با صراحت [[صحابی]] بودن وی رد شده است. بنا بر نقلی دغفل دید که [[عباس بن عبدالمطلب]] از [[عمر بن خطاب]] درباره [[شاعران]] پرسید و او ویژگی‌های برخی شاعران را برشمرد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۸، ص۲۰۸.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref>، وی را [[همنشین]] [[حنیف بن یزید بن جعونه]] دانسته، اما نام وی را «[[دعبل]]» آورده که [[اشتباه]] است. گفته‌اند معاویه، وی را فراخواند و از او درباره [[ادبیات عرب]]، نسب و [[نجوم]] پرسید و چون او را مردی عالم یافت پرسید: تو این [[علوم]] را از کجا آموخته‌ای؟ گفت: با [[قلبی]] درک کننده و زبانی [[پرسشگر]]<ref>و گوش‌های شنوا برای علم، ر.ک: ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۴.</ref> آموخته‌ام<ref>و آفت دانش فراموشی است، خیرانی، جزء ما رواه الخیرانی، ج۲، ص۲۲۶.</ref> از این رو، معاویه به او دستور داد تا مربی یزید در علوم مختلف شود<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>. وی در [[یوم]] دولاب<ref>محل نبرد خوارج با امیر بصره ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> در حدود سال هفتاد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۲۶.</ref> یا شصت<ref>صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۴.</ref> یا [[۶۵ هجری]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> درگذشت<ref>برای اطلاع بیشتر ر.ک: بلاذری، أنساب الأشراف، ج۷، ص۱۴۹.</ref>. وی به همراه شماری دیگر برای [[فرار]] از دست [[خوارج]] خود را در [[دجیل]]<ref>رودی در اهواز و به معنای دجله کوچک است، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۴۳.</ref> پرتاب کرد و [[غرق]] شد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۶، ص۱۵۶؛ استرآبادی، شرح الشافیه، ج۴، ص۵۰۴.</ref>. از وی دو روایت درباره [[عمر شریف پیامبر]]{{صل}} که ۶۵ سال بود<ref>خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۴۷؛ ترمذی، الشمائل النبویه، ص۳۲۴؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۳؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶.</ref> و درباره [[روزه]] [[نصارا]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۲۲۶؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸.</ref> نقل شده است؛ اما عده‌ای به نقل از [[احمد بن حنبل]] او را ناشناخته دانسته‌اند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۴۸۷؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی\|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)\|مقاله «دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۷۰-۲۷۱.</ref>

Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی | مداخل مرتبط = دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره بنی عمرو بن شیبانیا از سدوس بن ذهل، ر.ک: خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقا...» ایجاد کرد

2025-10-28T20:19:49Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی | مداخل مرتبط = دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره بنی عمرو بن شیبان<ref>یا از سدوس بن ذهل، ر.ک: خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل = دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی
| مداخل مرتبط = [[دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
وی از تیره [[بنی عمرو بن شیبان]]<ref>یا از سدوس بن ذهل، ر.ک: خلیفه بن خیاط، کتاب الطبقات، ص۳۴۰.</ref> از [[ربیعه بن نزار]]، از [[مضر]] بود<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۱؛ ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۳۱۹.</ref>. وی را منسوب به برخی از اجداد میانی، [[ذهلی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۱۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref> و بکری<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۲۱۲.</ref> خوانده‌اند. نسبت وی را کسائی<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> هم گفته‌اند که وجه آن روشن نیست. البته [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۰۰.</ref>، درباره نسبت سدوسی یا [[شیبانی]] نظریاتی دارد. نام وی را «[[حجر]]»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref> و نام پدرش را «حارث»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱.</ref> و لقبش را «دغفل» آورده‌اند<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۱۸۳.</ref>. برخی منابع نیز «[[دعبل]]» گفته‌اند<ref>ابن عبدالبر، جامع بیان العلم وفضله، ج۱، ص۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref> که [[تصحیف]] است. وی در [[بصره]] سکونت گزید<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۴۱؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷.</ref>. او مردی عالم بود و او را به عنوان «نسابه» و «[[علامه]]» معرفی کرده‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref> و به «نساب» می‌شناسند<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۸۲.</ref> چنان‌که او را در [[شناخت]] [[نسب]] ضرب المثل قرار داده‌اند<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۳۲۹؛ زرکلی، الأعلام، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.

در [[صحابی]] بودن وی [[اختلاف]] است. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>، پس از اشاره به نام وی می‌گوید: [[ابن اسحاق]] و دیگران نسب او را آورده و گفته‌اند که او صحابی بود و از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] دارد، اما روایت شنیدن او از رسول خدا{{صل}} نزد من درست نیست. برخی او را در شمار [[تابعین]] آورده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۳۴۰.</ref> و عده‌ای گفته‌اند او [[زمان رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۸.</ref> اما از آن حضرت [[روایت]] نشنیده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۱۰۱؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۵۳۴.</ref>. از نظر برخی وی حتی [[رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] نکرده است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۵.</ref> و شاید از این رو<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، با صراحت [[صحابی]] بودن وی رد شده است. بنا بر نقلی دغفل دید که [[عباس بن عبدالمطلب]] از [[عمر بن خطاب]] درباره [[شاعران]] پرسید و او ویژگی‌های برخی شاعران را برشمرد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۸، ص۲۰۸.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.</ref>، وی را [[همنشین]] [[حنیف بن یزید بن جعونه]] دانسته، اما نام وی را «[[دعبل]]» آورده که [[اشتباه]] است. گفته‌اند معاویه، وی را فراخواند و از او درباره [[ادبیات عرب]]، نسب و [[نجوم]] پرسید و چون او را مردی عالم یافت پرسید: تو این [[علوم]] را از کجا آموخته‌ای؟ گفت: با [[قلبی]] درک کننده و زبانی [[پرسشگر]]<ref>و گوش‌های شنوا برای علم، ر.ک: ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۴.</ref> آموخته‌ام<ref>و آفت دانش فراموشی است، خیرانی، جزء ما رواه الخیرانی، ج۲، ص۲۲۶.</ref> از این رو، معاویه به او دستور داد تا مربی یزید در علوم مختلف شود<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵.</ref>. وی در [[یوم]] دولاب<ref>محل نبرد خوارج با امیر بصره ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> در حدود سال هفتاد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۲۶.</ref> یا شصت<ref>صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۴.</ref> یا [[۶۵ هجری]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۸۵.</ref> درگذشت<ref>برای اطلاع بیشتر ر.ک: بلاذری، أنساب الأشراف، ج۷، ص۱۴۹.</ref>. وی به همراه شماری دیگر برای [[فرار]] از دست [[خوارج]] خود را در [[دجیل]]<ref>رودی در اهواز و به معنای دجله کوچک است، ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۴۳.</ref> پرتاب کرد و [[غرق]] شد<ref>ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۶، ص۱۵۶؛ استرآبادی، شرح الشافیه، ج۴، ص۵۰۴.</ref>. از وی دو روایت درباره [[عمر شریف پیامبر]]{{صل}} که ۶۵ سال بود<ref>خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۴۷؛ ترمذی، الشمائل النبویه، ص۳۲۴؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۲۹۳؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۲۹۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۲۶.</ref> و درباره [[روزه]] [[نصارا]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۵۴؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲، ص۲۲۶؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸.</ref> نقل شده است؛ اما عده‌ای به نقل از [[احمد بن حنبل]] او را ناشناخته دانسته‌اند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۸۸؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۴۸۷؛ ذهبی، میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۷۰-۲۷۱.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌مضر]] (قبیله)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «دغفل بن حنظله سدوسی شیبانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]