Jaafari در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۶

2023-02-22T05:06:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = دولت		\| موضوع مرتبط = دولت
	\| عنوان مدخل = دولت		\| عنوان مدخل = دولت
	\| مداخل مرتبط = [[دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[دولت در فقه سیاسی]] - [[دولت بسیط]] - [[دولت اسلامی]] - دولت فدرال - [[دولت فطری]] - [[دولت قانونمند]]		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دولت | عنوان مدخل = دولت | مداخل مرتبط = دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - دولت در فقه سیاسی - دولت بسیط - دولت اسلامی - دولت فدرال - دولت فطری - دولت قانونمند | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== دولتی که ریشۀ آن در فط...» ایجاد کرد

2023-02-21T07:27:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دولت | عنوان مدخل = دولت | مداخل مرتبط = دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - دولت در فقه سیاسی - دولت بسیط - دولت اسلامی - دولت فدرال - دولت فطری - دولت قانونمند | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== دولتی که ریشۀ آن در فط...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = دولت
| عنوان مدخل = دولت
| مداخل مرتبط = [[دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[دولت در فقه سیاسی]] - [[دولت بسیط]] - [[دولت اسلامی]] - دولت فدرال - [[دولت فطری]] - [[دولت قانونمند]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
دولتی که ریشۀ آن در [[فطرت]] و [[طبیعت انسان]] نهفته است که [[سرشت]] ماهوی و ساختار آن، فراتر از [[موازین]] و ساختار [[انسانی]] است. فلاسفۀ قدیم یونان و به [[پیروی]] از آنها، بسیاری از متفکران [[انسان]] را مدنی‌الطبع توصیف می‌کردند و تشکیل [[اجتماع سیاسی]] را از مقتضیات [[فطری]] و خواست درونی انسان می‌دانستند و [[انگیزه]] و [[منشأ دولت]] را امر درونی و عاملی فطری معرفی می‌کردند.
فطرت در انسان، همچون [[غریزه]] در [[حیوان]] از خواسته‌های درونی و بنیادی هر فرد است، با این تفاوت که فطرت توأم با نوعی [[آگاهی]] است و [[غرایز]] ناخودآگاه هستند.
فطرت نوعی [[شعور]] [[باطنی]] غیر اکتسابی است، که هر انسان با [[تولد]] همراه خود دارد. فطرت ممکن است [[ضعیف]] یا [[قوی]]، [[خالص]] یا [[آلوده]]، بارز یا مستور و بالاخره فعال یا [[مقهور]] عوامل خنثی کننده باشد. در هر حال فطرت برای هر انسانی قابل بازیابی است و نوعی [[راهنمایی]] از درون را بر عهده دارد.
فطرت اگر باعقل و [[علم]] همراه باشد، تابناک‌تر و اثری شفاف‌تر دارد و متقابلا [[ضعف]] [[عقلانی]] و [[جهل]] فطرت را [[کور]] و تأثیر آن را کند و از شفافی آن می‌کاهد.
یکی از مظاهر بارز فطرت، [[گرایش]] هر انسانی به [[زندگی اجتماعی]] و [[تشکل]] و [[همگرایی]] است که به لحاظ همین [[خواست فطری]]، از [[انزوا]] و [[زندگی]] مجرد و به دور از [[جامعه]]، گریزان است.
در این دیدگاه [[فلسفی]]، همگرایی [[اجتماعی]]، قانون‌طلبی و [[تشکیل دولت]]، همگی از ریشه [[فطرت انسان]]، سرچشمه می‌گیرد و از این رو هر [[جامعه بشری]]، همواره به دو بخش، حکمفرما و [[فرمانبردار]] تقسیم می‌شود و جامعه را بی‌دولت، نمی‌توان یافت. چنانکه انسان‌های جدا از هم و فاقد [[اجتماع]] نیز یافت نمی‌شود.

برخی فطری بودن [[دولت]] را به گونۀ دیگر [[تفسیر]] می‌کنند، به این معنا که دولت را مستقیم برخاسته از فطرت نمی‌دانند و تنها جامعۀ [[زیستی]] را از فطرت هر انسان می‌شمارند و [[انسان‌ها]] را ناگزیر از زندگی اجتماعی می‌دانند و معتقدند که [[انسان اجتماعی]] به تدریج مواجه با مشکل [[فزون‌طلبی]] برخی و [[پایمال شدن حقوق]] بعضی دیگر می‌شود و در این حالت است که برای فیصله بخشیدن به [[اختلاف]] و جلوگیری از [[تجاوز]] و افزون‌طلبی‌ها؛ [[احساس]] [[نیاز به قانون]] می‌کند و سپس به دنبال ضمانت اجرای آن، دست به [[تشکیل دولت]] می‌زند و [[قدرت]] عالیه را برای استقرار [[قانون]] به وجود می‌آورد، به این ترتیب قانون و [[دولت]] به طور غیر مستقیم از [[فطرت]] [[اجتماعی]] [[زندگی]] [[انسان]]، ناشی می‌شود.
در [[تأیید]] نظریۀ دوم، به گرایش‌های [[عقلانی]] انسان در مورد قانون‌طلبی و نیز [[انتخاب]] دولت استناد می‌شود، که آن دو مانند [[گرایش]] به اجتماعی کردن انسان نیست و نقش [[عقل]] در آن بیشتر از فطرت است. در صورتی که در [[همگرایی]] اجتماعی نه تنها [[عقلانیت]] نیست، اصولا انتخاب عقلانی نیز در آن دیده نمی‌شود. در حالی که قانون و دولت به صورت انتخابی و عقلانی برگزیده می‌شوند.
به نظر می‌رسد این تفاوت قابل مناقشه است؛ زیرا [[جامعه‌گرایی]] انسان نیز به دلیلی انتخابی است، چون هر فرد می‌تواند با [[مهاجرت]] و [[تغییر]] [[تابعیت]]، جامعۀ جدیدی را برای زندگی انتخاب کند. اگر اصل اجتماعی زندگی کردن، [[فطری]] باشد، بی‌شک اصل قانون و اصل دولت، نه انواع آن دو، نیز غیرانتخابی است. در [[تاریخ]] جامعه‌ای سراغ نداریم که بدون قانون و بدون دولت به [[حیات]] خود ادامه داده باشد. هر چند که [[انسان‌ها]] احیاناً، قانون را تغییر داده و یا دولت جدیدی برگزیده‌اند<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۲۲۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص۶۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:دولت]]

دولت فطری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۶