

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF</id>
	<title>دولت قانونمند - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-22T03:51:34Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1216097&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1216097&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-22T05:06:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| موضوع مرتبط = دولت&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| موضوع مرتبط = دولت&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| عنوان مدخل  = دولت&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| عنوان مدخل  = دولت&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| مداخل مرتبط = &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[دولت در فقه سیاسی]] - [[دولت بسیط]] - [[دولت اسلامی]] - دولت فدرال - [[دولت فطری]] - [[دولت قانونمند]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| مداخل مرتبط =  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| پرسش مرتبط  =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;| پرسش مرتبط  =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215710&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari: /* مقدمه */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215710&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-21T07:28:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;مقدمه&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[دولت قانونمند]] &lt;/del&gt;(Etat Constitutionnet) به معنای آن است که همۀ [[امور اجتماعی]] و [[حکومت]]، بر [[قانون]] [[استوار]] باشد و از قانون و مقررات [[پیروی]] کند و [[نقض قانون]]، [[ضمانت اجرا]] و [[مسئولیت]] داشته باشد و منظور از قانون، همه [[قواعد]] [[حقوقی]] است که به عنوان [[حقوق]] [[اجتماع]] شناخته می‌شود. [[نظام]] دولت قانونمند، تنها در مورد آن دسته از [[قوانین اساسی]] صادق است که [[مشروعیت]] [[رژیم سیاسی]] و منبع اصلی [[حاکمیت]] که مردمند؛ در آن به وضوح مشخص شده و [[آزادی‌های سیاسی]] و [[حق]] [[مشارکت جمعی]] به رسمیت شناخته شده باشد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«دولت قانونمند»، &lt;/ins&gt;(Etat Constitutionnet) به معنای آن است که همۀ [[امور اجتماعی]] و [[حکومت]]، بر [[قانون]] [[استوار]] باشد و از قانون و مقررات [[پیروی]] کند و [[نقض قانون]]، [[ضمانت اجرا]] و [[مسئولیت]] داشته باشد و منظور از قانون، همه [[قواعد]] [[حقوقی]] است که به عنوان [[حقوق]] [[اجتماع]] شناخته می‌شود. [[نظام]] دولت قانونمند، تنها در مورد آن دسته از [[قوانین اساسی]] صادق است که [[مشروعیت]] [[رژیم سیاسی]] و منبع اصلی [[حاکمیت]] که مردمند؛ در آن به وضوح مشخص شده و [[آزادی‌های سیاسی]] و [[حق]] [[مشارکت جمعی]] به رسمیت شناخته شده باشد.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بنابراین اصطلاح، در مورد آن نوع قوانین اساسی که توسط [[حکام مستبد]] و به شیوه‌های تحمیلی تأسیس و [[اعمال]] شده و دولت‌های [[استبدادی]] که دارای [[حکومت مطلقه]] هستند، نمی‌توان واژۀ دولت قانونمند و یا [[دولت]] صاحب نظام [[قانونمند]] را به کار برد و تنها دولت‌های [[دموکراتیک]]، که [[حقوق عمومی]] و آزادی‌های اساسی را برای [[مردم]] [[محترم]] شمرده و [[قدرت]] و [[آزادی]] را به طور عادلانه بین دولت و [[ملت]] تقسیم کرده‌اند می‌توانند از این عنوان حقوقی برخوردار شوند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بنابراین اصطلاح، در مورد آن نوع قوانین اساسی که توسط [[حکام مستبد]] و به شیوه‌های تحمیلی تأسیس و [[اعمال]] شده و دولت‌های [[استبدادی]] که دارای [[حکومت مطلقه]] هستند، نمی‌توان واژۀ دولت قانونمند و یا [[دولت]] صاحب نظام [[قانونمند]] را به کار برد و تنها دولت‌های [[دموکراتیک]]، که [[حقوق عمومی]] و آزادی‌های اساسی را برای [[مردم]] [[محترم]] شمرده و [[قدرت]] و [[آزادی]] را به طور عادلانه بین دولت و [[ملت]] تقسیم کرده‌اند می‌توانند از این عنوان حقوقی برخوردار شوند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[نظام حقوقی]] دولت قانونمند در واقع به معنای [[حقوق اساسی]] دولت‌های دموکراتیک و [[قانونمندی]] است که دارای شرایط زیر هستند:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[نظام حقوقی]] دولت قانونمند در واقع به معنای [[حقوق اساسی]] دولت‌های دموکراتیک و [[قانونمندی]] است که دارای شرایط زیر هستند:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l15&quot;&gt;خط ۱۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#در [[قانون اساسی]] باید اصولی مبتنی بر [[احترام به حقوق]] عمومی و آزادی‌های اساسی وجود داشته باشد و با روش‌های مناسب مصونیت آنها را در برابر تعرض‌های احتمالی تضمین کند؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#در [[قانون اساسی]] باید اصولی مبتنی بر [[احترام به حقوق]] عمومی و آزادی‌های اساسی وجود داشته باشد و با روش‌های مناسب مصونیت آنها را در برابر تعرض‌های احتمالی تضمین کند؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#نهاد ویژه‌ای، [[حفظ]] قانون اساسی و [[پاسداری]] از [[حریم]] آن را بر عهده گرفته باشد و این نهاد ممکن است با ماهیت [[سیاسی]] مانند شورای قانون اساسی فرانسه و یا [[قضایی]] مانند [[دیوان]] عالی قانون اساسی [[مصر]] در قانون اساسی [[پیش‌بینی]] شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#نهاد ویژه‌ای، [[حفظ]] قانون اساسی و [[پاسداری]] از [[حریم]] آن را بر عهده گرفته باشد و این نهاد ممکن است با ماهیت [[سیاسی]] مانند شورای قانون اساسی فرانسه و یا [[قضایی]] مانند [[دیوان]] عالی قانون اساسی [[مصر]] در قانون اساسی [[پیش‌بینی]] شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;این نظریه در [[حقوق اساسی]] تحت تاثیر فلسفۀ [[دموکراسی]] در غرب شکل گرفته و براساس [[پایبندی]] که طرفداران آن نسبت به دموکراسی داشته‌اند؛ مورد [[پشتیبانی]] قرار گرفته است. لازم به ذکر است که شرایط تبیین کنندۀ ماهوی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;دولت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانونمند]]، &lt;/del&gt;عبارت است از قانون اساسی [[واقعی]] که از ارادۀ عمومی ملی همراه با تضمین [[استقلال]] و [[حاکمیت ملی]] شکل گرفته است در حالی که بر اساس معنای شکلی، هر [[دولت]] صاحب قانون اساسی دولت قانونمند شکلی است&amp;lt;ref&amp;gt;درآمدی بر فقه سیاسی، ص۷۲ - ۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;این نظریه در [[حقوق اساسی]] تحت تاثیر فلسفۀ [[دموکراسی]] در غرب شکل گرفته و براساس [[پایبندی]] که طرفداران آن نسبت به دموکراسی داشته‌اند؛ مورد [[پشتیبانی]] قرار گرفته است. لازم به ذکر است که شرایط تبیین کنندۀ ماهوی دولت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانونمند، &lt;/ins&gt;عبارت است از قانون اساسی [[واقعی]] که از ارادۀ عمومی ملی همراه با تضمین [[استقلال]] و [[حاکمیت ملی]] شکل گرفته است در حالی که بر اساس معنای شکلی، هر [[دولت]] صاحب قانون اساسی دولت قانونمند شکلی است&amp;lt;ref&amp;gt;درآمدی بر فقه سیاسی، ص۷۲ - ۷۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215708&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari: /* مقدمه */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215708&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-21T07:28:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;مقدمه&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مقدمه==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دولتی که ریشۀ &lt;/del&gt;آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در فطرت و طبیعت انسان نهفته &lt;/del&gt;است که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرشت ماهوی &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ساختار آن، فراتر &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;موازین &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ساختار انسانی است. فلاسفۀ قدیم یونان و به &lt;/del&gt;پیروی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;از آنها، بسیاری از متفکران انسان را مدنی‌الطبع توصیف می‌کردند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تشکیل اجتماع سیاسی را از مقتضیات فطری &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خواست درونی انسان می‌دانستند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انگیزه و منشأ دولت را امر درونی و عاملی فطری معرفی می‌کردند.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[دولت قانونمند]] (Etat Constitutionnet) به معنای &lt;/ins&gt;آن است که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همۀ [[امور اجتماعی]] و [[حکومت]]، بر [[قانون]] [[استوار]] باشد &lt;/ins&gt;و از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانون &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مقررات [[&lt;/ins&gt;پیروی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] کند &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[نقض قانون]]، [[ضمانت اجرا]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[مسئولیت]] داشته باشد &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منظور &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانون، همه [[قواعد]] [[حقوقی]] &lt;/ins&gt;است که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به عنوان [[حقوق]] [[اجتماع]] شناخته می‌شود&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[نظام]] دولت قانونمند، تنها &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مورد &lt;/ins&gt;آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دسته &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[قوانین اساسی]] صادق است که [[مشروعیت]] [[رژیم سیاسی]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منبع اصلی [[حاکمیت]] &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مردمند؛ در آن &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وضوح مشخص شده &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[آزادی‌های سیاسی]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حق]] [[مشارکت جمعی]] &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسمیت شناخته شده باشد&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فطرت در انسان، همچون غریزه در حیوان &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خواسته‌های درونی و بنیادی هر فرد است، با این تفاوت که فطرت توأم با نوعی آگاهی &lt;/del&gt;است &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و غرایز ناخودآگاه هستند.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بنابراین اصطلاح، &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مورد آن نوع قوانین اساسی که توسط [[حکام مستبد]] &lt;/ins&gt;و به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شیوه‌های تحمیلی تأسیس &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[اعمال]] شده &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دولت‌های [[استبدادی]] که دارای [[حکومت مطلقه]] هستند، &lt;/ins&gt;نمی‌توان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;واژۀ دولت قانونمند &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا [[&lt;/ins&gt;دولت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] صاحب نظام [[قانونمند]] &lt;/ins&gt;را به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کار برد و تنها دولت‌های [[دموکراتیک]]، &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حقوق عمومی]] و آزادی‌های اساسی &lt;/ins&gt;را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برای [[مردم]] [[محترم]] شمرده و [[قدرت]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[آزادی]] &lt;/ins&gt;را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به طور عادلانه بین دولت &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[ملت]] تقسیم کرده‌اند می‌توانند &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این عنوان حقوقی برخوردار شوند.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فطرت نوعی شعور باطنی غیر اکتسابی است، &lt;/del&gt;که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هر انسان با تولد همراه خود دارد. فطرت ممکن است ضعیف یا قوی، خالص یا آلوده، بارز یا مستور و بالاخره فعال یا مقهور عوامل خنثی کننده باشد&lt;/del&gt;. در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هر حال فطرت برای هر انسانی قابل بازیابی است و نوعی راهنمایی از درون را بر عهده دارد.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[نظام حقوقی]] دولت قانونمند در واقع به معنای [[حقوق اساسی]] دولت‌های دموکراتیک &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[قانونمندی]] است که دارای شرایط زیر هستند:&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فطرت اگر باعقل و علم همراه باشد، تابناک‌تر و اثری شفاف‌تر دارد و متقابلا ضعف عقلانی و جهل فطرت را کور و تأثیر &lt;/del&gt;آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را کند و &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شفافی آن می‌کاهد.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#[[قانونی بودن]] حکومت بدان معنا است &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هیأت حاکمه، ملزم &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رعایت قانون بوده &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حدود اختیارات]] آنها را قانون مشخص کرده &lt;/ins&gt;است&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. به نحوی &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;امکان الغای قانون &lt;/ins&gt;برای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آنان وجود نداشته باشد و &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این ترتیب [[حکومت‌های استبدادی]] اعم &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سلطنتی یا [[جمهوری]] نمی‌توانند &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این معنا دارای [[&lt;/ins&gt;قانون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اساسی]] باشند؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکی از مظاهر بارز فطرت، گرایش هر انسانی به زندگی اجتماعی &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تشکل و همگرایی است &lt;/del&gt;که به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لحاظ همین خواست فطری، از انزوا &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زندگی مجرد &lt;/del&gt;و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دور از جامعه، گریزان است&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#قانون اساسی، مصون از هر نوع تعرض &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ممانعت باشد، &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طوری که [[نظام سیاسی]] &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طور کامل بر اساس قانون اساسی شکل گرفته &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اختیارات خود &lt;/ins&gt;را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اعمال کند؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این دیدگاه فلسفی، همگرایی اجتماعی، قانون‌طلبی &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تشکیل دولت، همگی از ریشه فطرت انسان، سرچشمه می‌گیرد و از این رو هر جامعه بشری، همواره &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دو بخش، حکمفرما &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فرمانبردار تقسیم می‌شود &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جامعه را بی‌دولت، &lt;/del&gt;نمی‌توان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافت. چنانکه انسان‌های جدا از هم &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فاقد اجتماع نیز یافت نمی‌شود.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#&lt;/ins&gt;قانون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اساسی [[واقعی]] باید &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوعی حاوی اصل [[تفکیک قوا]] باشد و [[رژیم‌های سیاسی]] با [[تفویض]] اقتدارات مطلق &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یک یا چند نفر هر چند که دارای [[&lt;/ins&gt;قانون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اساسی مدون]] باشند، مصداق [[نظام حقوقی]] [[قانونمند]] نخواهد بود؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#&lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[قانون اساسی]] باید اصولی مبتنی بر [[احترام &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حقوق]] عمومی و آزادی‌های اساسی وجود داشته باشد و با روش‌های مناسب مصونیت آنها را &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برابر تعرض‌های احتمالی تضمین کند؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برخی فطری بودن &lt;/del&gt;دولت را به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;گونۀ دیگر تفسیر می‌کنند، به این معنا &lt;/del&gt;که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دولت &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مستقیم برخاسته از فطرت نمی‌دانند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تنها جامعۀ زیستی &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;از فطرت هر انسان می‌شمارند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انسان‌ها را ناگزیر &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زندگی اجتماعی می‌دانند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معتقدند &lt;/del&gt;که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انسان اجتماعی &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدریج مواجه با مشکل فزون‌طلبی برخی &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پایمال شدن حقوق بعضی دیگر می‌شود و در این حالت &lt;/del&gt;است که برای &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فیصله بخشیدن &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اختلاف و جلوگیری &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تجاوز و افزون‌طلبی‌ها؛ احساس نیاز &lt;/del&gt;به قانون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌کند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سپس &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دنبال ضمانت اجرای آن، دست &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تشکیل دولت می‌زند &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قدرت عالیه &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برای استقرار &lt;/del&gt;قانون به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وجود می‌آورد، &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این ترتیب &lt;/del&gt;قانون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و دولت به طور غیر مستقیم از فطرت اجتماعی زندگی انسان، ناشی می‌شود.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#نهاد ویژه‌ای، [[حفظ]] قانون اساسی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پاسداری]] از [[حریم]] &lt;/ins&gt;آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را بر عهده گرفته باشد و این نهاد ممکن است با ماهیت [[سیاسی]] &lt;/ins&gt;مانند &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شورای قانون اساسی فرانسه &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا [[قضایی]] مانند [[دیوان]] عالی قانون اساسی [[مصر]] &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانون اساسی [[پیش‌بینی]] شود&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تأیید نظریۀ دوم، &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;گرایش‌های عقلانی انسان &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مورد قانون‌طلبی &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نیز انتخاب دولت استناد می‌شود، که &lt;/del&gt;آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دو &lt;/del&gt;مانند &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;گرایش به اجتماعی کردن انسان نیست &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نقش عقل &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن بیشتر از فطرت است&lt;/del&gt;. در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صورتی &lt;/del&gt;که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در همگرایی اجتماعی نه تنها عقلانیت نیست، اصولا انتخاب عقلانی نیز در &lt;/del&gt;آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دیده نمی‌شود&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در حالی &lt;/del&gt;که قانون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و دولت به صورت انتخابی و عقلانی برگزیده می‌شوند.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این نظریه در [[حقوق اساسی]] تحت تاثیر فلسفۀ [[دموکراسی]] &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;غرب شکل گرفته و براساس [[پایبندی]] &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طرفداران &lt;/ins&gt;آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نسبت به دموکراسی داشته‌اند؛ مورد [[پشتیبانی]] قرار گرفته است&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لازم به ذکر است &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرایط تبیین کنندۀ ماهوی [[دولت قانونمند]]، عبارت است از &lt;/ins&gt;قانون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اساسی [[واقعی]] که از ارادۀ عمومی ملی همراه &lt;/ins&gt;با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تضمین [[استقلال]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[حاکمیت ملی]] شکل گرفته &lt;/ins&gt;است در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حالی &lt;/ins&gt;که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بر اساس معنای شکلی، هر [[&lt;/ins&gt;دولت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] صاحب &lt;/ins&gt;قانون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اساسی &lt;/ins&gt;دولت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قانونمند شکلی است&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;درآمدی بر فقه سیاسی، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص۷۲ - ۷۱&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۶۷&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به نظر می‌رسد این تفاوت قابل مناقشه است، زیرا جامعه‌گرایی انسان نیز به دلیلی انتخابی است، چون هر فرد می‌تواند &lt;/del&gt;با &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مهاجرت &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تغییر تابعیت، جامعۀ جدیدی را برای زندگی انتخاب کند. اگر اصل اجتماعی زندگی کردن، فطری باشد، بی‌شک اصل قانون و اصل دولت، نه انواع آن دو، نیز غیرانتخابی &lt;/del&gt;است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تاریخ جامعه‌ای سراغ نداریم &lt;/del&gt;که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدون قانون و بدون &lt;/del&gt;دولت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به حیات خود ادامه داده باشد. هر چند که انسان‌ها احیاناً، &lt;/del&gt;قانون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را تغییر داده و یا &lt;/del&gt;دولت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جدیدی برگزیده‌اند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;درآمدی بر فقه سیاسی، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ص۲۲۱&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۶۶&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215704&amp;oldid=prev</id>
		<title>Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دولت | عنوان مدخل  = دولت | مداخل مرتبط = دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - دولت در فقه سیاسی - دولت بسیط - دولت اسلامی - دولت فدرال - دولت فطری - دولت قانونمند | پرسش مرتبط  = }}  ==مقدمه== دولتی که ریشۀ آن در فطر...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&amp;diff=1215704&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-21T07:27:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دولت | عنوان مدخل  = دولت | مداخل مرتبط = &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%88_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&quot; title=&quot;دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی&quot;&gt;دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی&lt;/a&gt; - &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&quot; title=&quot;دولت در فقه سیاسی&quot;&gt;دولت در فقه سیاسی&lt;/a&gt; - &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%B7&quot; title=&quot;دولت بسیط&quot;&gt;دولت بسیط&lt;/a&gt; - &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&quot; title=&quot;دولت اسلامی&quot;&gt;دولت اسلامی&lt;/a&gt; - دولت فدرال - &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C&quot; title=&quot;دولت فطری&quot;&gt;دولت فطری&lt;/a&gt; - &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF&quot; title=&quot;دولت قانونمند&quot;&gt;دولت قانونمند&lt;/a&gt; | پرسش مرتبط  = }}  ==مقدمه== دولتی که ریشۀ آن در فطر...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط&lt;br /&gt;
| موضوع مرتبط = دولت&lt;br /&gt;
| عنوان مدخل  = دولت&lt;br /&gt;
| مداخل مرتبط = [[دولت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[دولت در فقه سیاسی]] - [[دولت بسیط]] - [[دولت اسلامی]] - دولت فدرال - [[دولت فطری]] - [[دولت قانونمند]]&lt;br /&gt;
| پرسش مرتبط  =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مقدمه==&lt;br /&gt;
دولتی که ریشۀ آن در فطرت و طبیعت انسان نهفته است که سرشت ماهوی و ساختار آن، فراتر از موازین و ساختار انسانی است. فلاسفۀ قدیم یونان و به پیروی از آنها، بسیاری از متفکران انسان را مدنی‌الطبع توصیف می‌کردند و تشکیل اجتماع سیاسی را از مقتضیات فطری و خواست درونی انسان می‌دانستند و انگیزه و منشأ دولت را امر درونی و عاملی فطری معرفی می‌کردند.&lt;br /&gt;
فطرت در انسان، همچون غریزه در حیوان از خواسته‌های درونی و بنیادی هر فرد است، با این تفاوت که فطرت توأم با نوعی آگاهی است و غرایز ناخودآگاه هستند.&lt;br /&gt;
فطرت نوعی شعور باطنی غیر اکتسابی است، که هر انسان با تولد همراه خود دارد. فطرت ممکن است ضعیف یا قوی، خالص یا آلوده، بارز یا مستور و بالاخره فعال یا مقهور عوامل خنثی کننده باشد. در هر حال فطرت برای هر انسانی قابل بازیابی است و نوعی راهنمایی از درون را بر عهده دارد.&lt;br /&gt;
فطرت اگر باعقل و علم همراه باشد، تابناک‌تر و اثری شفاف‌تر دارد و متقابلا ضعف عقلانی و جهل فطرت را کور و تأثیر آن را کند و از شفافی آن می‌کاهد.&lt;br /&gt;
یکی از مظاهر بارز فطرت، گرایش هر انسانی به زندگی اجتماعی و تشکل و همگرایی است که به لحاظ همین خواست فطری، از انزوا و زندگی مجرد و به دور از جامعه، گریزان است.&lt;br /&gt;
در این دیدگاه فلسفی، همگرایی اجتماعی، قانون‌طلبی و تشکیل دولت، همگی از ریشه فطرت انسان، سرچشمه می‌گیرد و از این رو هر جامعه بشری، همواره به دو بخش، حکمفرما و فرمانبردار تقسیم می‌شود و جامعه را بی‌دولت، نمی‌توان یافت. چنانکه انسان‌های جدا از هم و فاقد اجتماع نیز یافت نمی‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی فطری بودن دولت را به گونۀ دیگر تفسیر می‌کنند، به این معنا که دولت را مستقیم برخاسته از فطرت نمی‌دانند و تنها جامعۀ زیستی را از فطرت هر انسان می‌شمارند و انسان‌ها را ناگزیر از زندگی اجتماعی می‌دانند و معتقدند که انسان اجتماعی به تدریج مواجه با مشکل فزون‌طلبی برخی و پایمال شدن حقوق بعضی دیگر می‌شود و در این حالت است که برای فیصله بخشیدن به اختلاف و جلوگیری از تجاوز و افزون‌طلبی‌ها؛ احساس نیاز به قانون می‌کند و سپس به دنبال ضمانت اجرای آن، دست به تشکیل دولت می‌زند و قدرت عالیه را برای استقرار قانون به وجود می‌آورد، به این ترتیب قانون و دولت به طور غیر مستقیم از فطرت اجتماعی زندگی انسان، ناشی می‌شود.&lt;br /&gt;
در تأیید نظریۀ دوم، به گرایش‌های عقلانی انسان در مورد قانون‌طلبی و نیز انتخاب دولت استناد می‌شود، که آن دو مانند گرایش به اجتماعی کردن انسان نیست و نقش عقل در آن بیشتر از فطرت است. در صورتی که در همگرایی اجتماعی نه تنها عقلانیت نیست، اصولا انتخاب عقلانی نیز در آن دیده نمی‌شود. در حالی که قانون و دولت به صورت انتخابی و عقلانی برگزیده می‌شوند.&lt;br /&gt;
به نظر می‌رسد این تفاوت قابل مناقشه است، زیرا جامعه‌گرایی انسان نیز به دلیلی انتخابی است، چون هر فرد می‌تواند با مهاجرت و تغییر تابعیت، جامعۀ جدیدی را برای زندگی انتخاب کند. اگر اصل اجتماعی زندگی کردن، فطری باشد، بی‌شک اصل قانون و اصل دولت، نه انواع آن دو، نیز غیرانتخابی است. در تاریخ جامعه‌ای سراغ نداریم که بدون قانون و بدون دولت به حیات خود ادامه داده باشد. هر چند که انسان‌ها احیاناً، قانون را تغییر داده و یا دولت جدیدی برگزیده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;درآمدی بر فقه سیاسی، ص۲۲۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دانشنامه فقه سیاسی ج۲&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دولت]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Jaafari</name></author>
	</entry>
</feed>