دیار - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

2023-07-30T10:10:33Z

جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	برخی از نویسندگان<ref>محمد پروین گنابادی، ترجمه برگزیده مشترک یاقوت حموی، ص۱۸۳.</ref>، زیر واژه واسط می‌نویسند: «واسط نام بیست و دو جایگاه است».		برخی از نویسندگان<ref>محمد پروین گنابادی، ترجمه برگزیده مشترک یاقوت حموی، ص۱۸۳.</ref>، زیر واژه واسط می‌نویسند: «واسط نام بیست و دو جایگاه است».
	در [[فرهنگ]] [[فارسی]] معین نیز می‌نویسد: «واسط، اسم چند محل در [[عراق]] است و مهم‌ترین آنها شهری بوده است میان [[کوفه]] و [[بصره]]، که در حدود سال ۸۳ - ه. ق. به امر [[حجاج بن یوسف]] بنا گردید و در [[روزگار]] [[بنی امیه]] پایتخت عراق [[عجم]] بود... و چون فاصله این [[شهر]]، تا [[کوفه]] و [[بصره]] هر یک ۵۰ فرسنگ بود؛ آن را واسط نامیده بودند».		در [[فرهنگ]] [[فارسی]] معین نیز می‌نویسد: «واسط، اسم چند محل در [[عراق]] است و مهم‌ترین آنها شهری بوده است میان [[کوفه]] و [[بصره]]، که در حدود سال ۸۳ - ﻫ.ق به امر [[حجاج بن یوسف]] بنا گردید و در [[روزگار]] [[بنی امیه]] پایتخت عراق [[عجم]] بود... و چون فاصله این [[شهر]]، تا [[کوفه]] و [[بصره]] هر یک ۵۰ فرسنگ بود؛ آن را واسط نامیده بودند».

	در کتاب [[حدود العالم من المشرق الی المغرب (کتاب)\|حدود العالم من المشرق الی المغرب]] که در [[سال ۳۷۲ هجری]] [[قمری]]، به وسیله مؤلف مجهولی تألیف شده و برخی از محققین در سال ۱۳۶۱ آن را تصحیح نموده‌اند، در مورد شهر واسط می‌نویسد<ref>منوچهر ستوده، حدود العالم من المشرق الی المغرب، ص۱۵۱.</ref>: واسط، شهری بزرگ و به دو نیمه است و دجله به میان وی همی رود و بر وی جسری است و اندر هر دو نیمه [[منبر]] است و بنای وی [[حجاج بن یوسف]] کرده است و هوای درست دارد و بسیار نعمت‌ترین شهری است اندر [[عراق]].»...		در کتاب [[حدود العالم من المشرق الی المغرب (کتاب)\|حدود العالم من المشرق الی المغرب]] که در [[سال ۳۷۲ هجری]] [[قمری]]، به وسیله مؤلف مجهولی تألیف شده و برخی از محققین در سال ۱۳۶۱ آن را تصحیح نموده‌اند، در مورد شهر واسط می‌نویسد<ref>منوچهر ستوده، حدود العالم من المشرق الی المغرب، ص۱۵۱.</ref>: واسط، شهری بزرگ و به دو نیمه است و دجله به میان وی همی رود و بر وی جسری است و اندر هر دو نیمه [[منبر]] است و بنای وی [[حجاج بن یوسف]] کرده است و هوای درست دارد و بسیار نعمت‌ترین شهری است اندر [[عراق]].»...

Wasity: جایگزینی متن - 'منافع دنیا' به 'منافع دنیا'

2023-06-25T05:57:18Z

جایگزینی متن - 'منافع دنیا' به 'منافع دنیا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۱۳۹:		خط ۱۳۹:
	[[ترجمه]] کامل [[آیه]] را می‌آوریم تا زودتر به هدفی که داریم برسیم: «و به یاد آورید زمانی را که از شما [[پیمان]] گرفتیم که [[خون]] یکدیگر را نریزید و همدیگر را از [[خانه]] و دیار خود نرانید سپس بر آن [[عهد]] [[اقرار]] کرده و شما خود بر آن [[گواه]] می‌باشید». این آیه به [[قتل]] در [[جامعه]] و [[اخراج]] یکدیگر از [[وطن]] اشاره می‌کند. این [[کارها]] را دو [[طایفه]] [[یهودی]] [[بنی قریظه]] و [[بنی نضیر]] و دو [[قبیله]] مشترک [[اوس و خزرج]] به وجود می‌آوردند.		[[ترجمه]] کامل [[آیه]] را می‌آوریم تا زودتر به هدفی که داریم برسیم: «و به یاد آورید زمانی را که از شما [[پیمان]] گرفتیم که [[خون]] یکدیگر را نریزید و همدیگر را از [[خانه]] و دیار خود نرانید سپس بر آن [[عهد]] [[اقرار]] کرده و شما خود بر آن [[گواه]] می‌باشید». این آیه به [[قتل]] در [[جامعه]] و [[اخراج]] یکدیگر از [[وطن]] اشاره می‌کند. این [[کارها]] را دو [[طایفه]] [[یهودی]] [[بنی قریظه]] و [[بنی نضیر]] و دو [[قبیله]] مشترک [[اوس و خزرج]] به وجود می‌آوردند.

	«به طوری که بسیاری از [[مفسران]] نقل کرده‌اند طایفه بنی قریظه و بنی نضیر که هر دو از طوائف [[یهود]] بودند و با هم [[قرابت]] نزدیک داشتند به خاطر [[منافع~~]] [[~~دنیا]] با یکدیگر به [[مخالفت]] برخاستند بنی نضیر به [[طایفه خزرج]] که از [[مشرکان مدینه]] بود پیوستند و بنی قریظه به طایفه [[اوس]] و در جنگ‌هائی که میان آن دو قبیله روی می‌داد، هر یک از اینها طایفه هم پیمان خود را کمک می‌کرد و از طایفه دیگر می‌کشت اما هنگامی که [[آتش]] [[جنگ]] فرو می‌نشست همه یهود جمع می‌شدند و دست به دست هم می‌دادند تا از طریق پرداختن [[فدیه]] [[اسیران]] خود را [[آزاد]] کنند و در این عمل استناد به [[حکم]] و [[قانون]] [[تورات]] می‌کردند در حالی که اولاً اوس و خزرج هر دو [[مشرک]] بودند و کمک به آنها جایز نبود و ثانیاً، همان قانونی که [[دستور خدا]] را داده بود، دستور خودداری از قتل را نیز صادر کرده بود»<ref>تفسیر نمونه، ج۱، ص۳۸۴.</ref>.		«به طوری که بسیاری از [[مفسران]] نقل کرده‌اند طایفه بنی قریظه و بنی نضیر که هر دو از طوائف [[یهود]] بودند و با هم [[قرابت]] نزدیک داشتند به خاطر [[منافع دنیا]] با یکدیگر به [[مخالفت]] برخاستند بنی نضیر به [[طایفه خزرج]] که از [[مشرکان مدینه]] بود پیوستند و بنی قریظه به طایفه [[اوس]] و در جنگ‌هائی که میان آن دو قبیله روی می‌داد، هر یک از اینها طایفه هم پیمان خود را کمک می‌کرد و از طایفه دیگر می‌کشت اما هنگامی که [[آتش]] [[جنگ]] فرو می‌نشست همه یهود جمع می‌شدند و دست به دست هم می‌دادند تا از طریق پرداختن [[فدیه]] [[اسیران]] خود را [[آزاد]] کنند و در این عمل استناد به [[حکم]] و [[قانون]] [[تورات]] می‌کردند در حالی که اولاً اوس و خزرج هر دو [[مشرک]] بودند و کمک به آنها جایز نبود و ثانیاً، همان قانونی که [[دستور خدا]] را داده بود، دستور خودداری از قتل را نیز صادر کرده بود»<ref>تفسیر نمونه، ج۱، ص۳۸۴.</ref>.
	[[مدینه]] نام پیشین یثرب و پس از [[هجرت پیامبر]] به این [[شهر]] [[مدینه النبی]] خوانده شد که بعدها به اختصار «[[مدینه]]» نام گرفت.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۷۷.</ref>		[[مدینه]] نام پیشین یثرب و پس از [[هجرت پیامبر]] به این [[شهر]] [[مدینه النبی]] خوانده شد که بعدها به اختصار «[[مدینه]]» نام گرفت.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۷۷.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'موضعی' به 'مکانی'

2022-11-29T08:19:59Z

جایگزینی متن - 'موضعی' به 'مکانی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:

	دیار بر اساس گفته لغت‌شناسان جمع «دار» می‌باشد. برای [[شناسایی]] دیار مورد نظر؛ متن زیر را مورد توجه قرار می‌دهیم:		دیار بر اساس گفته لغت‌شناسان جمع «دار» می‌باشد. برای [[شناسایی]] دیار مورد نظر؛ متن زیر را مورد توجه قرار می‌دهیم:
	در صافی از کافی از [[صادقین]]{{ع}} منقولست که فرمودند آنها [[اهل]] شهری از شهرهای [[شام]] بودند و آنان هفتاد هزار [[خانواده]] بودند که هر چند گاه یک نوبت [[مرض]] [[طاعون]] متوجه آنان می‌شد (و عده‌ای را از بین می‌برد) این بود که [[مردم]] آن سامان هرگاه [[احساس]] ظهور آن مرض می‌نمودند [[ثروتمندان]] و اقویایشان می‌گریختند و از [[شهر]] بیرون می‌شدند (و به محل دیگری [[پناه]] می‌بردند) اما [[فقرا]] و [[مستمندان]] به جهت ضعفشان نیروی فرار نداشتند و در شهر می‌ماندند و از این رو [[موت]] و [[مرگ]] در میان آنها بسیار بود و در میان کسانی که بیرون رفته بودند کم، پس کسانی که گریخته بودند می‌گفتند اگر ما هم در شهر مانده بودیم بسیاری از ما می‌مردند و کسانی که در شهر بودند می‌گفتند اگر ما هم چون [[توانگران]] رفته بودیم مرگ در میان ما کمتر بود. مدت‌ها به این کیفیت گذراندند سپس [[اجماع]] کردند بر اینکه از این پس هرگاه ظهور و بروز [[طاعون]] را نمودند همه از [[غنی]] و [[فقیر]] بیرون روند و کسی را در [[شهر]] وانگذارند. آن بود که [[احساس]] آن [[مرض]] کردند همه از طاعون گریختند از [[ترس]] [[مرگ]] تا در [[شهرها]] و قراء پراکنده شوند در بین آنکه می‌رفتند عبورشان به شهری ویران افتاد که عده‌ای از اهالی آن شهر را هم طاعون کشته بود و مابقی هم جلای [[وطن]] نموده بودند آنان در آن شهر نیمه ویران فرود آمدند و [[منزل]] کردند چون مطمئن شدند و بار گشودند [[خداوند عزوجل]] به آنها فرمود همه‌تان بمیرید در آن [[ساعت]] همه بمردند و [[جان]] سپردند و مدت‌ها اجساد آنها روی [[زمین]] ماند تا به جز استخوان‌های پوسیدهی آنان نماند و چون آن شهر ویران در کنار راه قرار داشت راهگذران آن استخوان‌ها را جمع نمودند و در ~~موضعی~~ ریختند پس گذشت بر آنان [[پیغمبری]] از [[بنی اسرائیل]] که او را [[حزقیل]] می‌گفتند چون نظر آن [[پیغمبر]] بر آن استخوان‌ها افتاد گریان شد و عرض کرد پروردگارا اگر [[صلاح]] می‌دانی ممکن است این [[مردگان]] را [[الساعه]] زنده فرمائی....		در صافی از کافی از [[صادقین]]{{ع}} منقولست که فرمودند آنها [[اهل]] شهری از شهرهای [[شام]] بودند و آنان هفتاد هزار [[خانواده]] بودند که هر چند گاه یک نوبت [[مرض]] [[طاعون]] متوجه آنان می‌شد (و عده‌ای را از بین می‌برد) این بود که [[مردم]] آن سامان هرگاه [[احساس]] ظهور آن مرض می‌نمودند [[ثروتمندان]] و اقویایشان می‌گریختند و از [[شهر]] بیرون می‌شدند (و به محل دیگری [[پناه]] می‌بردند) اما [[فقرا]] و [[مستمندان]] به جهت ضعفشان نیروی فرار نداشتند و در شهر می‌ماندند و از این رو [[موت]] و [[مرگ]] در میان آنها بسیار بود و در میان کسانی که بیرون رفته بودند کم، پس کسانی که گریخته بودند می‌گفتند اگر ما هم در شهر مانده بودیم بسیاری از ما می‌مردند و کسانی که در شهر بودند می‌گفتند اگر ما هم چون [[توانگران]] رفته بودیم مرگ در میان ما کمتر بود. مدت‌ها به این کیفیت گذراندند سپس [[اجماع]] کردند بر اینکه از این پس هرگاه ظهور و بروز [[طاعون]] را نمودند همه از [[غنی]] و [[فقیر]] بیرون روند و کسی را در [[شهر]] وانگذارند. آن بود که [[احساس]] آن [[مرض]] کردند همه از طاعون گریختند از [[ترس]] [[مرگ]] تا در [[شهرها]] و قراء پراکنده شوند در بین آنکه می‌رفتند عبورشان به شهری ویران افتاد که عده‌ای از اهالی آن شهر را هم طاعون کشته بود و مابقی هم جلای [[وطن]] نموده بودند آنان در آن شهر نیمه ویران فرود آمدند و [[منزل]] کردند چون مطمئن شدند و بار گشودند [[خداوند عزوجل]] به آنها فرمود همه‌تان بمیرید در آن [[ساعت]] همه بمردند و [[جان]] سپردند و مدت‌ها اجساد آنها روی [[زمین]] ماند تا به جز استخوان‌های پوسیدهی آنان نماند و چون آن شهر ویران در کنار راه قرار داشت راهگذران آن استخوان‌ها را جمع نمودند و در مکانی ریختند پس گذشت بر آنان [[پیغمبری]] از [[بنی اسرائیل]] که او را [[حزقیل]] می‌گفتند چون نظر آن [[پیغمبر]] بر آن استخوان‌ها افتاد گریان شد و عرض کرد پروردگارا اگر [[صلاح]] می‌دانی ممکن است این [[مردگان]] را [[الساعه]] زنده فرمائی....
	دید استخوان‌های بالیه بعضی به سوی بعض دیگر می‌پرند (و به هم می‌پیوندند) و به آن نحو زنده شدند<ref>مجید قاضی گلپایگانی، قصص شگفت انگیز قرآن، ص۶۹۴.</ref>.		دید استخوان‌های بالیه بعضی به سوی بعض دیگر می‌پرند (و به هم می‌پیوندند) و به آن نحو زنده شدند<ref>مجید قاضی گلپایگانی، قصص شگفت انگیز قرآن، ص۶۹۴.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'

2022-10-11T05:33:29Z

جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'

Jaafari: /* منابع */

2022-10-09T07:44:35Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۲۱۵:		خط ۲۱۵:

	به اعتبار آراء این دو بزرگوار و [[سیاق آیات]] قبلی و شواهد دیگر همانند {{متن قرآن\|صَيَاصِيهِمْ}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref> هیچ مکانی برای دیار در این آیه به غیر از «سرزمین خیبر» نمی‌توان متصور شد.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۵.</ref>		به اعتبار آراء این دو بزرگوار و [[سیاق آیات]] قبلی و شواهد دیگر همانند {{متن قرآن\|صَيَاصِيهِمْ}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref> هیچ مکانی برای دیار در این آیه به غیر از «سرزمین خیبر» نمی‌توان متصور شد.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۵.</ref>

			==دیار==
			{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ...}}<ref>«اوست که کافران اهل کتاب را از خانه‌هایشان در نخستین گردآوری بیرون راند (هر چند) شما گمان نمی‌کردید که بیرون روند و (خودشان) گمان می‌کردند که دژهایشان بازدارنده آنان در برابر خداوند است اما (اراده) خداوند از جایی که گمان نمی‌بردند بدیشان رسید و در دل‌هایشان هراس افکند؛ به دست خویش و به دست مؤمنان خانه‌های خویش را ویران می‌کردند؛ پس ای دیده‌وران پند بگیرید!» سوره حشر، آیه ۲.</ref>.

			در دومین [[آیه]] [[سوره حشر]] [[خداوند]] می‌فرماید: شما [[گمان]] نمی‌کردید که بیرون روند و خودشان گمان داشتند که دژهایشان در برابر [[خدا]] مانع آنها خواهد بود و خدا از آنجایی که [[تصور]] نمی‌کردند بر آنان در آمد و در دل‌هایشان [[بیم]] افکند به طوری که خودشان به دست خود و به دست [[مؤمنان]] خانه‌های خود را خراب می‌کردند. پس ای [[اهل]] [[بصیرت]]: [[عبرت]] بگیرید.
			«[[قبیله بنی نضیر]] یکی از [[قبایل]] [[یهود]] بودند که در بیرون [[شهر مدینه]] [[منزل]] داشتند و بین آنها و [[رسول]] عهدی برقرار شده که همواره به [[مسالمت]] [[زندگی]] کنند و [[دوست]] و [[دشمن]] هر یک، دوست و دشمن دیگری هم باشد اما این [[قبیله]] [[عهد]] را شکستند»<ref>خلاصه تفاسیر، ص۱۴۰۹.</ref>.
			[[مخلص]] [[کلام]] آنکه دیار در آیه مورد بحث به «خانه‌های یهودیانی که در [[مدینه]]» [[پیمان]] خود شکستند ناظر است.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2022-10-09T07:43:48Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۲۰۶:		خط ۲۰۶:
	[[مکه]] همچنین به نام‌های [[بکه]]، اُم [[القری]]، [[بیت الحرام]]، [[بیت عتیق]]، بلدامین، [[بیت الله الحرام]] و نیز نساسه، اُم رحم، [[معاد]]، حاطمه، رأس، [[صلاح]]، [[عرش]]، قادس، مقدسه، ناسه، باسه و کوثی نامیده شده است<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۱۸۱.</ref>.نجاه سال طول کشید تا [[کوروش]] هخامنشی به [[آبادانی]] بیت المقدس [[همت]] گماشت.		[[مکه]] همچنین به نام‌های [[بکه]]، اُم [[القری]]، [[بیت الحرام]]، [[بیت عتیق]]، بلدامین، [[بیت الله الحرام]] و نیز نساسه، اُم رحم، [[معاد]]، حاطمه، رأس، [[صلاح]]، [[عرش]]، قادس، مقدسه، ناسه، باسه و کوثی نامیده شده است<ref>معجم البلدان، ج۵، ص۱۸۱.</ref>.نجاه سال طول کشید تا [[کوروش]] هخامنشی به [[آبادانی]] بیت المقدس [[همت]] گماشت.
	دیار در این آیه «[[سرزمین فلسطین]]» را شامل می‌شود.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۲.</ref>		دیار در این آیه «[[سرزمین فلسطین]]» را شامل می‌شود.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۲.</ref>

			==دیار==
			{{متن قرآن\|وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا}}<ref>«و زمین و خانه‌ها و دارایی‌هایشان را و سرزمینی را که بر آن گام ننهاده بودید به شما وانهاد و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره احزاب، آیه ۲۷.</ref>.

			===مقصود از سرزمینی که به [[ارث]] برده شده است کجاست؟===
			در [[تفسیر المیزان]]<ref>تفسیر المیزان، ج۱۶.</ref> می‌خوانیم: «منظور از این [[سرزمین]]، سرزمین [[خیبر]] و یا آن [[اراضی]] است که [[خداوند]] بدون [[جنگ]] نصیب [[مسلمانان]] کرد و اما اینکه بعضی گفته‌اند مقصود هر زمینی است که تا [[روز قیامت]] به دست مسلمانان فتح شود و یا خصوص [[زمین]] [[مکه]] و یا زمین [[روم]] و [[فارس]] است تعبیری است که [[سیاق]] دو [[آیه]] مورد بحث با آن نمی‌سازد»<ref>تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۴۵۶.</ref>.
			برخی از [[علما]] با آوردن گفتگوی [[مفسران]] در این زمینه و ذکر نکاتی همانند اینکه بعضی آن را خیبر، بعضی مکه، بعضی روم و [[ایران]] و بعضی آن را اشاره به تمام [[سرزمین‌ها]] می‌دانند نتیجه‌گیری می‌کند: «هیچ یک از این احتمالات با ظاهر آیه سازگار نیست؛ چراکه آیه به قرینه فعل ماضی که در آمده {{متن قرآن\|أَوْرَثَكُمْ}} [[شاهد]] بر این است که این زمین در همین ماجرای جنگ [[بنی قریظه]] به [[تصرف]] [[مسلمین]] در آمد... اگر از ماضی بودن این فتح و [[پیروزی]] صرف نظر کنیم تناسب بیشتری با سرزمین خیبر دارد»<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه؛ تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۲۹۵.</ref>.

			به اعتبار آراء این دو بزرگوار و [[سیاق آیات]] قبلی و شواهد دیگر همانند {{متن قرآن\|صَيَاصِيهِمْ}}<ref>«و کسانی از اهل کتاب را که پشتیبان ایشان بودند از دژهای آنان فرود آورد و در دل‌هاشان هراس افکند، (چنانکه) دسته‌ای را می‌کشتید و دسته‌ای (دیگر) را اسیر می‌گرفتید» سوره احزاب، آیه ۲۶.</ref> هیچ مکانی برای دیار در این آیه به غیر از «سرزمین خیبر» نمی‌توان متصور شد.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* دیار */

2022-10-09T07:43:01Z

دیار

@@ خط ۱۹۵: / خط ۱۹۵: @@
 و در [[آیه]] قبل به دو [[فساد]] و [[سرکشی]] [[بنی اسرائیل]] [[پیشگویی]] شده است و [[خداوند]] در مقابل هر دو فساد و [[طغیان]] [[وعده]] [[انتقام]] داده است. مقصود از فسادگری و سرکشی اول ویران شدن [[بیت المقدس]] در حدود سال ۵۸۷ قبل از میلاد توسط [[بخت النصر]] است. این [[شهر]] را حضرات [[داود]] و [[سلیمان]] آباد کرده بودند. بعد از ویرانی نیز؛ پنجاه سال طول کشید تا [[کوروش]] هخامنشی به [[آبادانی]] بیت المقدس [[همت]] گماشت.
 دیار در این آیه «[[سرزمین فلسطین]]» را شامل می‌شود.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۱.</ref>
 == منابع ==

Jaafari: /* ایکه */

2022-10-09T07:42:07Z

ایکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۱۹۰:		خط ۱۹۰:
	===ایکه===		===ایکه===
	«کلمه ایکه به معنای درخت به هم پیچیده (جنگل) است. شاید بتوان گفت توجه به محیط جغرافیائی این قوم (جنگل) و نامیدن آنها به محیط شان ([[اصحاب الایکه]]) [[یاران]] و ملازمان جنگل؛ بی‌ارتباط با همان معنائی که درباره «[[اصحاب]] الحجر» ([[قوم ثمود]]) گفته شده نباشد، یعنی نه تنها [[استحکام]] و [[استواری]] [[کوه]]، بلکه در هم بودن و [[پوشش]] و [[پناه]] محسوب شدن جنگل هم هرگز نمی‌تواند مانع [[عذاب الهی]] برای اقوام [[مجرم]] باشد»<ref>عبدالعلی بازرگانی، نظم قرآن، ج۱، ص۲۸۶.</ref>. نام اصحاب الایکه (قوم پیشه انبوه چهار بار در [[قرآن مجید]] آمد است<ref>حجر/ ۷۸؛ شعراء/ ۱۷۶؛ ص/۱۳؛ ق /۱۴.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۰.</ref>		«کلمه ایکه به معنای درخت به هم پیچیده (جنگل) است. شاید بتوان گفت توجه به محیط جغرافیائی این قوم (جنگل) و نامیدن آنها به محیط شان ([[اصحاب الایکه]]) [[یاران]] و ملازمان جنگل؛ بی‌ارتباط با همان معنائی که درباره «[[اصحاب]] الحجر» ([[قوم ثمود]]) گفته شده نباشد، یعنی نه تنها [[استحکام]] و [[استواری]] [[کوه]]، بلکه در هم بودن و [[پوشش]] و [[پناه]] محسوب شدن جنگل هم هرگز نمی‌تواند مانع [[عذاب الهی]] برای اقوام [[مجرم]] باشد»<ref>عبدالعلی بازرگانی، نظم قرآن، ج۱، ص۲۸۶.</ref>. نام اصحاب الایکه (قوم پیشه انبوه چهار بار در [[قرآن مجید]] آمد است<ref>حجر/ ۷۸؛ شعراء/ ۱۷۶؛ ص/۱۳؛ ق /۱۴.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۰.</ref>

			==دیار==
			{{متن قرآن\|...فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّيَارِ وَكَانَ وَعْدًا مَفْعُولًا}}<ref>«و چون وعده نخست (از) آن دو (تباهی) فرا رسد بندگانی سخت جنگاور را که داریم بر شما برمی‌انگیزیم که درون خانه‌ها را جست و جو می‌کنند و (این) وعده‌ای انجام یافتنی است» سوره اسراء، آیه ۵.</ref>.
			و در [[آیه]] قبل به دو [[فساد]] و [[سرکشی]] [[بنی اسرائیل]] [[پیشگویی]] شده است و [[خداوند]] در مقابل هر دو فساد و [[طغیان]] [[وعده]] [[انتقام]] داده است. مقصود از فسادگری و سرکشی اول ویران شدن [[بیت المقدس]] در حدود سال ۵۸۷ قبل از میلاد توسط [[بخت النصر]] است. این [[شهر]] را حضرات [[داود]] و [[سلیمان]] آباد کرده بودند. بعد از ویرانی نیز؛ پنجاه سال طول کشید تا [[کوروش]] هخامنشی به [[آبادانی]] بیت المقدس [[همت]] گماشت.
			دیار در این آیه «[[سرزمین فلسطین]]» را شامل می‌شود.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2022-10-09T07:40:45Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۰
خط ۱۸۳:		خط ۱۸۳:
	جغرافیایی [[نزول قرآن]] به نقل از [[تاریخ]] مفصل [[عرب قبل از اسلام]]<ref>تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام، ج۱، ص۲۹۹.</ref> و در صفحه ۱۰۲ خود می‌گوید: «از نواحی آباد وادی القری حجر یا مدائن صالح است که در جنوب شرقی «[[حرة]] العویرض» قرار دارد. الواحی که از این نواحی به دست آمده نشان می‌دهد که حجر در [[قرن اول]] میلادی جزء [[کشور]] نبطیان بوده است».		جغرافیایی [[نزول قرآن]] به نقل از [[تاریخ]] مفصل [[عرب قبل از اسلام]]<ref>تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام، ج۱، ص۲۹۹.</ref> و در صفحه ۱۰۲ خود می‌گوید: «از نواحی آباد وادی القری حجر یا مدائن صالح است که در جنوب شرقی «[[حرة]] العویرض» قرار دارد. الواحی که از این نواحی به دست آمده نشان می‌دهد که حجر در [[قرن اول]] میلادی جزء [[کشور]] نبطیان بوده است».
	به گفته [[جواد]] علی در تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام حجر که [[مسکن]] ثمودیان بوده همین حزیبه کنونی است نه مدائن صالح فعلی که حجر نبطیان بوده است. فاصله این دو [[آبادی]] ده میل است»<ref>جغرافیای نزول قرآن، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۷.</ref>		به گفته [[جواد]] علی در تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام حجر که [[مسکن]] ثمودیان بوده همین حزیبه کنونی است نه مدائن صالح فعلی که حجر نبطیان بوده است. فاصله این دو [[آبادی]] ده میل است»<ref>جغرافیای نزول قرآن، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۷.</ref>

			==دیار==
			{{متن قرآن\|وَأَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ}}<ref>«و چون «امر» ما دررسید شعیب و مؤمنان همراه او را با بخشایشی از سوی خویش رهایی بخشیدیم و بانگ آسمانی ستمگران را فرو گرفت و در خانه‌های خود از پا در افتادند» سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.
			این [[آیه]] و [[آیات]] قبلی قصه [[شعیب]] [[نبی]] و [[قوم]] او را ذکر می‌کند و در آیه ۸۳ همین [[سوره]] این قوم را [[اهل مدین]] خوانده و در [[سوره حجر]] همین قوم را {{متن قرآن\|أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ}} نام نهاده است. در [[تورات]] «رعوئیل» (= یترون) نامی به میان آمده که برخی این اسم را به شعیب نبی ربط می‌دهند ولی [[قرآن]] اسمی از [[پیامبر]] [[قوم ایکه]] به میان نیاورده است. «خاطرات [[پیامبران]] و ماجرای [[زندگی]] [[اقوام]] پیشین، همیشه [[الهام]] بخش برای اقوام بعد است؛ چراکه آزمایش‌های زندگی آنان همان آزمایش‌هائی که گاهی ده‌ها سال یا صدها سال به طول می‌انجامیده - در لابه‌لای چند صفحه از [[تاریخ]] در [[اختیار]] همگان قرار می‌گیرد و هر کس می‌تواند در زندگی خود از آن الهام بگیرد سرگذشت این پیامبر بزرگ (شعیب) نیز درس‌های فراوانی به ما می‌دهد»<ref>تفسیر نمونه، ج۹، ص۲۶۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۹.</ref>

			===ایکه===
			«کلمه ایکه به معنای درخت به هم پیچیده (جنگل) است. شاید بتوان گفت توجه به محیط جغرافیائی این قوم (جنگل) و نامیدن آنها به محیط شان ([[اصحاب الایکه]]) [[یاران]] و ملازمان جنگل؛ بی‌ارتباط با همان معنائی که درباره «[[اصحاب]] الحجر» ([[قوم ثمود]]) گفته شده نباشد، یعنی نه تنها [[استحکام]] و [[استواری]] [[کوه]]، بلکه در هم بودن و [[پوشش]] و [[پناه]] محسوب شدن جنگل هم هرگز نمی‌تواند مانع [[عذاب الهی]] برای اقوام [[مجرم]] باشد»<ref>عبدالعلی بازرگانی، نظم قرآن، ج۱، ص۲۸۶.</ref>. نام اصحاب الایکه (قوم پیشه انبوه چهار بار در [[قرآن مجید]] آمد است<ref>حجر/ ۷۸؛ شعراء/ ۱۷۶؛ ص/۱۳؛ ق /۱۴.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه\|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)\|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۹۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2022-10-09T07:39:51Z

منابع

@@ خط ۱۶۶: / خط ۱۶۶: @@
 «بعل: که جمع آن «[[بلعم]]» است نام [[ایزد]] «مهر» است که در شهر «بعلبک» که به نام او بود و [[معبد]] [[خورشید]] در آن قرار داشت پرستیده می‌شد. شهر بعلبک را به زبان [[یونان]]«هلیوپولیس Heliopolis یعنی: «شهر خورشید» می‌گفتند....
 کلمه «بعلبک» از دو کلمه «بعل» و «بک» ترکیب یافته است و دومین بخش آن، شبیه به کلمه «بگ» یا «بگا» که در زبان‌های باستانی [[ایران]]، به معنی «خواست»: بَغ وَزَرَگ اهورا [[مزدا]]: اهورا مزدا [[خدای بزرگ]] است و از آنجا که در [[روزگار]] هخامنشیان «مهرپرستی» نیز رواج داشته است، دور نیست که «بک» دومین بخش «بعلبک» اصلاً [[فارسی]] باشد»<ref>عزیز الله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۵۵.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۳.</ref>
 == منابع ==