رؤیت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۸

2024-03-01T13:48:53Z

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-11T05:32:26Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که بهره‌ای از کتاب‌های (آسمانی) دارند، به کتاب خداوند فرا خوانده می‌شوند تا میان آنها داوری کند؛ آنگاه گروهی از آنها بر می‌گردند در حالی که روی گردانند» سوره آل عمران، آیه ۲۳.</ref> '''نکته''': «رؤیت» در این [[آیه]] به معنای [[علم]] و دانستن است، نه رؤیت در [[خواب]] و یا در [[عالم غیب]] که برخی آن را به حساب معنای معنای مجازی آن دانسته‌اند؛ چنانکه ابن منظور درباره این [[آیه]] قول می‌گوید: «گفته شده معنای «ا لم [[تعلم]] یعنی ألم ینته علمُک إلی هولاء»، (لسان العرب، ج ۵، ص ۹۰)؛ زیرا در این [[آیه]] رؤیت با دو مفعول آمده و در معنای [[علم]] به دو مفعول [[نیاز]] دارد، بر خلاف معنای دیدن با چشم که تک‌مفعولی است».		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که بهره‌ای از کتاب‌های (آسمانی) دارند، به کتاب خداوند فرا خوانده می‌شوند تا میان آنها داوری کند؛ آنگاه گروهی از آنها بر می‌گردند در حالی که روی گردانند» سوره آل عمران، آیه ۲۳.</ref> '''نکته''': «رؤیت» در این [[آیه]] به معنای [[علم]] و دانستن است، نه رؤیت در [[خواب]] و یا در [[عالم غیب]] که برخی آن را به حساب معنای معنای مجازی آن دانسته‌اند؛ چنانکه ابن منظور درباره این [[آیه]] قول می‌گوید: «گفته شده معنای «ا لم [[تعلم]] یعنی ألم ینته علمُک إلی هولاء»، (لسان العرب، ج ۵، ص ۹۰)؛ زیرا در این [[آیه]] رؤیت با دو مفعول آمده و در معنای [[علم]] به دو مفعول [[نیاز]] دارد، بر خلاف معنای دیدن با چشم که تک‌مفعولی است».
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ}}<ref>«آیا به آنان ننگریسته‌اید که از کتاب (آسمانی) بهره‌ای (اندک) دارند، خریدار گمراهی‌اند و می‌خواهند شما نیز گمراه باشید؟» سوره نساء، آیه ۴۴.</ref> '''نکته''': آیا به کسانی که بهره‌ای از کتاب یافته‌اند ننگریستی‌؟ [[گمراهی]] را می‌خرند و می‌خواهند شما [نیز] [[گمراه]] شوید. و مقصود از «أ لم تر» رؤیت [[قلبی]] است و چون به معنای «أ لم تنظر إلیهم، یا أ لم ینته علمک إلیهم» آیا [[دانش]] تو به این مسئله نرفته) است.		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ}}<ref>«آیا به آنان ننگریسته‌اید که از کتاب (آسمانی) بهره‌ای (اندک) دارند، خریدار گمراهی‌اند و می‌خواهند شما نیز گمراه باشید؟» سوره نساء، آیه ۴۴.</ref> '''نکته''': آیا به کسانی که بهره‌ای از کتاب یافته‌اند ننگریستی‌؟ [[گمراهی]] را می‌خرند و می‌خواهند شما [نیز] [[گمراه]] شوید. و مقصود از «أ لم تر» رؤیت [[قلبی]] است و چون به معنای «أ لم تنظر إلیهم، یا أ لم ینته علمک إلیهم» آیا [[دانش]] تو به این مسئله نرفته) است.
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا}}<ref>«آیا به آن کسان ننگریسته‌ای که گمان می‌برند به آنچه به سوی تو و آنچه پیش از تو فرو فرستاده شده است ایمان دارند (اما) بر آنند که داوری (های خود را) نزد طاغوت برند با آنکه به آنان فرمان داده شده است که به آن کفر ورزند و شیطان سر آن دارد که آنان را به گمرا» سوره نساء، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به (حال و روز) کسانی ننگریسته‌ای که به آنان گفته شد (چندی) دست (از جنگ) بکشید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید (ولی آنان آرزومند جهاد بودند) و چون بر آنان کارزار مقرر شد ناگهان دسته‌ای از آنان (چنان) از مردم (کافر) ترسیدند چون ترسیدن از خداو» سوره نساء، آیه ۷۷.</ref> '''نکته''': در [[آیه]] نخست می‌گوید: آیا به کسانی که خویشتن را [[پاک]] می‌شمارند ننگریسته‌ای‌؟ [چنین نیست،] بلکه خداست که هر که را بخواهد [[پاک]] می‌گرداند، و به [[قدر]] نخِ روی هسته خرمایی [[ستم]] نمی‌بینند. (نساء: ۴۹). این [[آیات]] درباره [[یهود]] و [[نصارا]] نازل شده که خود را به [[پاکی]] [[وصف]] می‌کردند و می‌گفتند: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ}}<ref>«و یهودیان و مسیحیان گفتند: ما فرزندان خداوند و دوستان اوییم؛ بگو: پس چرا شما را برای گناهانتان عذاب می‌کند؟ خیر، شما نیز بشری هستید از همان کسان که آفریده است، هر که را بخواهد می‌بخشاید و هر که را بخواهد عذاب می‌کند و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین و آنچه» سوره مائده، آیه ۱۸.</ref> «ما پسران و [[دوستان]] خداییم و می‌گفتند: {{متن قرآن\|لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمی‌آید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست می‌گویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> «هرگز به [[بهشت]] نمی‌رود جز کسی که [[یهودی]] یا [[مسیحی]] باشد و هر کس به خاطر زیادی [[طاعت]] و [[مقرب]] بودن در پیشگاه [[خداوند]] خود را بستاید، مشمول، این [[آیه]] واقع می‌شود. {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> این جمله اشاره به این است که تنها [[ستودن]] و به [[پاکی]] توصیف کردن [[خداوند]] قابل توجه است، نه این که کسی خود را بستاید، زیرا [[خدای سبحان]] نسبت به کسانی که [[شایستگی]] [[تزکیه]] و [[ستایش]] را دارند [[آگاه]] است. ([[جوامع]] الجامع، ج ۱، ص: ۶۰۹) در این صورت مفاد آن می‌شود: که ببین و از این [[رفتار]] آنان [[آگاه]] باش و این تجربه [[نفسانی]] را برای دیگران بازگو و مخاطبان تو بدانند که از خود [[ستایش]] کردن مشکلی را حل نمی‌کند.		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا}}<ref>«آیا به آن کسان ننگریسته‌ای که گمان می‌برند به آنچه به سوی تو و آنچه پیش از تو فرو فرستاده شده است ایمان دارند (اما) بر آنند که داوری (های خود را) نزد طاغوت برند با آنکه به آنان فرمان داده شده است که به آن کفر ورزند و شیطان سر آن دارد که آنان را به گمرا» سوره نساء، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به (حال و روز) کسانی ننگریسته‌ای که به آنان گفته شد (چندی) دست (از جنگ) بکشید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید (ولی آنان آرزومند جهاد بودند) و چون بر آنان کارزار مقرر شد ناگهان دسته‌ای از آنان (چنان) از مردم (کافر) ترسیدند چون ترسیدن از خداو» سوره نساء، آیه ۷۷.</ref> '''نکته''': در [[آیه]] نخست می‌گوید: آیا به کسانی که خویشتن را [[پاک]] می‌شمارند ننگریسته‌ای‌؟ [چنین نیست،] بلکه خداست که هر که را بخواهد [[پاک]] می‌گرداند، و به [[قدر]] نخِ روی هسته خرمایی [[ستم]] نمی‌بینند. (نساء: ۴۹). این [[آیات]] درباره [[یهود]] و [[نصارا]] نازل شده که خود را به [[پاکی]] وصف می‌کردند و می‌گفتند: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ}}<ref>«و یهودیان و مسیحیان گفتند: ما فرزندان خداوند و دوستان اوییم؛ بگو: پس چرا شما را برای گناهانتان عذاب می‌کند؟ خیر، شما نیز بشری هستید از همان کسان که آفریده است، هر که را بخواهد می‌بخشاید و هر که را بخواهد عذاب می‌کند و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین و آنچه» سوره مائده، آیه ۱۸.</ref> «ما پسران و [[دوستان]] خداییم و می‌گفتند: {{متن قرآن\|لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمی‌آید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست می‌گویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> «هرگز به [[بهشت]] نمی‌رود جز کسی که [[یهودی]] یا [[مسیحی]] باشد و هر کس به خاطر زیادی [[طاعت]] و [[مقرب]] بودن در پیشگاه [[خداوند]] خود را بستاید، مشمول، این [[آیه]] واقع می‌شود. {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> این جمله اشاره به این است که تنها [[ستودن]] و به [[پاکی]] توصیف کردن [[خداوند]] قابل توجه است، نه این که کسی خود را بستاید، زیرا [[خدای سبحان]] نسبت به کسانی که [[شایستگی]] [[تزکیه]] و [[ستایش]] را دارند [[آگاه]] است. ([[جوامع]] الجامع، ج ۱، ص: ۶۰۹) در این صورت مفاد آن می‌شود: که ببین و از این [[رفتار]] آنان [[آگاه]] باش و این تجربه [[نفسانی]] را برای دیگران بازگو و مخاطبان تو بدانند که از خود [[ستایش]] کردن مشکلی را حل نمی‌کند.
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ * وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ}}<ref>«آیا ندیده‌ای که خداوند آسمان‌ها و زمین را راستین آفریده است؟ اگر بخواهد شما را از میان می‌برد و آفریدگانی نو می‌آورد؟ * و این بر خداوند دشوار نیست» سوره ابراهیم، آیه ۱۹-۲۰.</ref> '''نکته''': در این [[آیه]] به [[پیامبر]] می‌گوید آیا نمی‌بینی که [[خدا]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را به [[حق]] [[آفریده]] و در خطاب بعدی می‌گوید: ای [[مردم]]، اگر [[[خدا]]] بخواهد، شما را [از میان] می‌بَرَد و دیگران را [پدید] می‌آورد، و [[خدا]] بر این [کار] تواناست. مفهوم این سخن آن است که ای [[پیامبر]] آیا نمی‌دانی که [[خداوند]] آسمانها و [[زمین]] را از روی [[حکمت]] و هدفی صحیح آفرید، نه [[بیهوده]] و به خواهش هوای [[نفسانی]]. ([[طبرسی]]، همان، ج ۳، ص: ۳۰۶)		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ * وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ}}<ref>«آیا ندیده‌ای که خداوند آسمان‌ها و زمین را راستین آفریده است؟ اگر بخواهد شما را از میان می‌برد و آفریدگانی نو می‌آورد؟ * و این بر خداوند دشوار نیست» سوره ابراهیم، آیه ۱۹-۲۰.</ref> '''نکته''': در این [[آیه]] به [[پیامبر]] می‌گوید آیا نمی‌بینی که [[خدا]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را به [[حق]] [[آفریده]] و در خطاب بعدی می‌گوید: ای [[مردم]]، اگر [[[خدا]]] بخواهد، شما را [از میان] می‌بَرَد و دیگران را [پدید] می‌آورد، و [[خدا]] بر این [کار] تواناست. مفهوم این سخن آن است که ای [[پیامبر]] آیا نمی‌دانی که [[خداوند]] آسمانها و [[زمین]] را از روی [[حکمت]] و هدفی صحیح آفرید، نه [[بیهوده]] و به خواهش هوای [[نفسانی]]. ([[طبرسی]]، همان، ج ۳، ص: ۳۰۶)
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ * تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ * وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ * يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ * أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ}}<ref>«آیا درنیافته‌ای که خداوند چگونه به کلمه‌ای پاک مثل می‌زند که همگون درختی پاک است، ریشه‌اش پابرجاست و شاخه‌اش سر بر آسمان دارد * به اذن پروردگارش هر دم بر خود را می‌دهد و خداوند مثل‌ها را برای مردم می‌زند باشد که پند گیرند * و مثل کلمه‌ای پلید چون درختی پلید است که از روی زمین ریشه‌کن شده باشد، آن را هیچ پایداری نیست * خداوند، مؤمنان را در زندگی این جهان و جهان واپسین با گفتار استوار پا برجا می‌دارد و خداوند ستمگران را بیراه می‌گذارد و خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد * آیا در (کار) کسانی که ناسپاسی را جایگزین نعمت خداوند کردند و قوم خود را به «سرای نابودی» درآوردند ننگریسته‌ای؟ * که دوزخ است؛ در آن درخواهند آمد و بد جایگاهی است» سوره ابراهیم، آیه ۲۴-۲۹.</ref>		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ * تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ * وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ * يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ * أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ}}<ref>«آیا درنیافته‌ای که خداوند چگونه به کلمه‌ای پاک مثل می‌زند که همگون درختی پاک است، ریشه‌اش پابرجاست و شاخه‌اش سر بر آسمان دارد * به اذن پروردگارش هر دم بر خود را می‌دهد و خداوند مثل‌ها را برای مردم می‌زند باشد که پند گیرند * و مثل کلمه‌ای پلید چون درختی پلید است که از روی زمین ریشه‌کن شده باشد، آن را هیچ پایداری نیست * خداوند، مؤمنان را در زندگی این جهان و جهان واپسین با گفتار استوار پا برجا می‌دارد و خداوند ستمگران را بیراه می‌گذارد و خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد * آیا در (کار) کسانی که ناسپاسی را جایگزین نعمت خداوند کردند و قوم خود را به «سرای نابودی» درآوردند ننگریسته‌ای؟ * که دوزخ است؛ در آن درخواهند آمد و بد جایگاهی است» سوره ابراهیم، آیه ۲۴-۲۹.</ref>

Hosein: جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}'

2022-09-07T18:10:37Z

جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۰
خط ۱۱۶:		خط ۱۱۶:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:رؤیت در قرآن]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:41:51Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:08:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:

	[[رده:رؤیت در قرآن]]		[[رده:رؤیت در قرآن]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:30:08Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۰
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>
	#{{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ}}<ref>«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه ۱.</ref>: در برخی از [[تفاسیر]] آمده است: فعل استفهامی «أرأیت»، برای اعجاب و برانگیختن مخاطب است تا شخص مورد نظر «الذی.»... و چهره [[باطنی]] و نامحسوس او را محسوس ببیند. شاید منظور از «الدین» مطلق [[شریعت]] یا خصوص [[شریعت اسلام]]، یا جزاء و [[عالم قیامت]] باشد که از ارکان [[اعتقادی]] [[دین]] است. چون بقرینه فویل للمصلین... که پیوسته و متفرع به [[آیات]] قبل است و استفهام ارایت، مقصود از [[تکذیب]] در این [[آیه]]، [[باور]] نداشتن و [[تکذیب]] واقعی و [[اقرار]] بظاهر است نه [[انکار]] به زبان، پس نباید این [[آیات]] راجع به [[کافران]] یا افرادی از [[کفار]] [[قریش]] (چون [[ابی سفیان]] یا ابی [[جهل]] یا [[ولید]] بن [[مغیره]] - چنان که گفته‌اند) باشد. استفهام: أرأیت، که [[ذهن]] مخاطب را برای دریافت مشهود و رؤیت مکذبین به [[دین]] آماده می‌نماید و اندیشه‌اش را بر می‌انگیزد، برای همین است که در [[آیات]] بعد کسانی نشان داده و توصیف شوند که بظاهر آئین خود را می‌آرایند و [[احکام]] آن بخصوص [[نماز]] را انجام می‌دهند، ولی در واقع و [[باطن]]، [[دین]] را [[تکذیب]] می‌نمایند و از آنچه از آثار و لوازم [[روح]] آن است سرمی‌تابند. ([[تفسیر]] پرتوی از [[قرآن]]، ج ۴، ص: ۲۷۳).<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۵۵۶-۵۷۲.</ref>.		#{{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ}}<ref>«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه ۱.</ref>: در برخی از [[تفاسیر]] آمده است: فعل استفهامی «أرأیت»، برای اعجاب و برانگیختن مخاطب است تا شخص مورد نظر «الذی.»... و چهره [[باطنی]] و نامحسوس او را محسوس ببیند. شاید منظور از «الدین» مطلق [[شریعت]] یا خصوص [[شریعت اسلام]]، یا جزاء و [[عالم قیامت]] باشد که از ارکان [[اعتقادی]] [[دین]] است. چون بقرینه فویل للمصلین... که پیوسته و متفرع به [[آیات]] قبل است و استفهام ارایت، مقصود از [[تکذیب]] در این [[آیه]]، [[باور]] نداشتن و [[تکذیب]] واقعی و [[اقرار]] بظاهر است نه [[انکار]] به زبان، پس نباید این [[آیات]] راجع به [[کافران]] یا افرادی از [[کفار]] [[قریش]] (چون [[ابی سفیان]] یا ابی [[جهل]] یا [[ولید]] بن [[مغیره]] - چنان که گفته‌اند) باشد. استفهام: أرأیت، که [[ذهن]] مخاطب را برای دریافت مشهود و رؤیت مکذبین به [[دین]] آماده می‌نماید و اندیشه‌اش را بر می‌انگیزد، برای همین است که در [[آیات]] بعد کسانی نشان داده و توصیف شوند که بظاهر آئین خود را می‌آرایند و [[احکام]] آن بخصوص [[نماز]] را انجام می‌دهند، ولی در واقع و [[باطن]]، [[دین]] را [[تکذیب]] می‌نمایند و از آنچه از آثار و لوازم [[روح]] آن است سرمی‌تابند. ([[تفسیر]] پرتوی از [[قرآن]]، ج ۴، ص: ۲۷۳).<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۵۵۶-۵۷۲.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Hosein: جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:13:22Z

جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۳
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>
	#{{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ}}<ref>«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه ۱.</ref>: در برخی از [[تفاسیر]] آمده است: فعل استفهامی «أرأیت»، برای اعجاب و برانگیختن مخاطب است تا شخص مورد نظر «الذی.»... و چهره [[باطنی]] و نامحسوس او را محسوس ببیند. شاید منظور از «الدین» مطلق [[شریعت]] یا خصوص [[شریعت اسلام]]، یا جزاء و [[عالم قیامت]] باشد که از ارکان [[اعتقادی]] [[دین]] است. چون بقرینه فویل للمصلین... که پیوسته و متفرع به [[آیات]] قبل است و استفهام ارایت، مقصود از [[تکذیب]] در این [[آیه]]، [[باور]] نداشتن و [[تکذیب]] واقعی و [[اقرار]] بظاهر است نه [[انکار]] به زبان، پس نباید این [[آیات]] راجع به [[کافران]] یا افرادی از [[کفار]] [[قریش]] (چون [[ابی سفیان]] یا ابی [[جهل]] یا [[ولید]] بن [[مغیره]] - چنان که گفته‌اند) باشد. استفهام: أرأیت، که [[ذهن]] مخاطب را برای دریافت مشهود و رؤیت مکذبین به [[دین]] آماده می‌نماید و اندیشه‌اش را بر می‌انگیزد، برای همین است که در [[آیات]] بعد کسانی نشان داده و توصیف شوند که بظاهر آئین خود را می‌آرایند و [[احکام]] آن بخصوص [[نماز]] را انجام می‌دهند، ولی در واقع و [[باطن]]، [[دین]] را [[تکذیب]] می‌نمایند و از آنچه از آثار و لوازم [[روح]] آن است سرمی‌تابند. ([[تفسیر]] پرتوی از [[قرآن]]، ج ۴، ص: ۲۷۳).<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۵۵۶-۵۷۲.</ref>.		#{{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ}}<ref>«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه ۱.</ref>: در برخی از [[تفاسیر]] آمده است: فعل استفهامی «أرأیت»، برای اعجاب و برانگیختن مخاطب است تا شخص مورد نظر «الذی.»... و چهره [[باطنی]] و نامحسوس او را محسوس ببیند. شاید منظور از «الدین» مطلق [[شریعت]] یا خصوص [[شریعت اسلام]]، یا جزاء و [[عالم قیامت]] باشد که از ارکان [[اعتقادی]] [[دین]] است. چون بقرینه فویل للمصلین... که پیوسته و متفرع به [[آیات]] قبل است و استفهام ارایت، مقصود از [[تکذیب]] در این [[آیه]]، [[باور]] نداشتن و [[تکذیب]] واقعی و [[اقرار]] بظاهر است نه [[انکار]] به زبان، پس نباید این [[آیات]] راجع به [[کافران]] یا افرادی از [[کفار]] [[قریش]] (چون [[ابی سفیان]] یا ابی [[جهل]] یا [[ولید]] بن [[مغیره]] - چنان که گفته‌اند) باشد. استفهام: أرأیت، که [[ذهن]] مخاطب را برای دریافت مشهود و رؤیت مکذبین به [[دین]] آماده می‌نماید و اندیشه‌اش را بر می‌انگیزد، برای همین است که در [[آیات]] بعد کسانی نشان داده و توصیف شوند که بظاهر آئین خود را می‌آرایند و [[احکام]] آن بخصوص [[نماز]] را انجام می‌دهند، ولی در واقع و [[باطن]]، [[دین]] را [[تکذیب]] می‌نمایند و از آنچه از آثار و لوازم [[روح]] آن است سرمی‌تابند. ([[تفسیر]] پرتوی از [[قرآن]]، ج ۴، ص: ۲۷۳).<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۵۵۶-۵۷۲.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:14:21Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۴
خط ۱: خط ۱:

{{نبوت}}
{{نبوت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[رؤیت]]''' است. "'''[[رؤیت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[رؤیت در قرآن]] - [[رؤیت در حدیث]] - [[رؤیت در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = رؤیت

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[رؤیت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[رؤیت]]

| مداخل مرتبط = [[رؤیت در قرآن]] - [[رؤیت در حدیث]] - [[رؤیت در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = رؤیت (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

«رؤیت» به معنی مطلق دیدن با چشم سر بلکه [[قلب]] است. اگر دیدن توأم با احاطه کامل باشد، «[[ادراک]]» نامیده می‌شود. از امور اضافی رؤیت می‌توان به «مشاهده»، «نظر» و «لقاء» اشاره کرد. برخی، رؤیت را هم به معنای «ابصار» به حاسه [[بصر]]، و هم [[اعتقاد]] و [[تدبر]] در امر می‌دانند. گاهی از [[رؤیا]] به [[خواب]] هم تعبیر شده است. {{متن قرآن|يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ}}<ref>«گفت: پسرکم! خوابت را برای برادرانت باز مگو که برای تو نیرنگی سخت اندیشند؛ بی‌گمان شیطان، برای آدمی دشمنی آشکار است» سوره یوسف، آیه ۵.</ref>. فراهیدی، می‌گوید رؤیت نظر با چشم و [[قلب]] است. (العین، ج ۸، ص ۳۱۰). ابن منظور: در لسان العرب می‌گوید «رؤیت با چشم به یک مفعول متعدی می‌شود و به معنای [[علم]] به دو مفعول متعدی می‌شود. (ابن منظور، لسان العرب،. ج ۵، ص ۸۵.)». اما در این مدخل منظور کلیه خطاب‌های [[قرآنی]] است که به [[پیامبر]] با این کلمه می‌شود که اعم از دیدن با [[حس]] است و یا با غیر [[حس]] و با واژه: «تَرَی» آمده است، خواه [[پیامبر]] در این وقایع حضور داشته باشد و یا نداشته باشد و خواه این خطاب‌ها در باره حوادث گذشته پیش از زمان [[عصر پیامبر]] باشد، یا مربوط به وقایع [[آینده]] وحتی [[قیامت]] و [[بهشت]]، [[جهنم]]؛ زیرا مراد [[خداوند]] از تکیه بر این دیدن، الزاما به معنای رؤیت با چشم نیست و به حضور‌طلبیدن [[پیامبر]] برای [[گواهی]] برحقیت این حقایق و [[تشویق]] به [[تفکر]] و [[تأمل]] است و از سویی [[دلیل]] بر [[عظمت]] [[مقام پیامبر]] در اشاره به حقایقی از هستی که [[گواه]] گرفته می‌شود. نکته دیگر، [[خداوند]] [[پیامبر]] را به [[شهادت]] و دیدنی خاص‌طلبیده، تا در وقایعی که با چشم ظاهری ندیده، ولی با غیر چشم ظاهری و [[قلب]] و [[کشف]] دیده، در جهت تثبیت [[قلب]] و [[ایمان]] خود و دیگر مخاطبان آن قرار گیرد، زیرا [[خداوند]] خواسته که [[پیامبر]] در سائر زمان‌ها حضور داشته باشد و این در [[عالم مثال]] و [[رؤیا]] شدنی و ممکن است. [[انسانی]] که در [[خواب]] حوادث گذشته و یا [[آینده]] را با زبان مخصوص خود می‌بینید، واقعاً آن را مشاهده و [[درک]] و دریافت می‌کند، هر چند وقوع حوادث غیبیه با [[اراده خداوند]] باشد، اما مهم حضور و [[ایمان]] [[پیامبر]] به وقوع این حوادث [[قلبی]] و غیبی و ملکوتی است، که آن را [[تصدیق]] می‌کند. اما روشن است که همه آنچه [[پیامبر]] در عالم [[وحی]] دیده، از قبیل [[رؤیا]] نیست، زیرا برخی از آنها را تعبیر به [[وحی]] می‌کند و برخی را تعبیر به رؤیت. اکنون ببینیم که این رؤیت‌ها بر چند قسم هستند.
«رؤیت» به معنی مطلق دیدن با چشم سر بلکه [[قلب]] است. اگر دیدن توأم با احاطه کامل باشد، «[[ادراک]]» نامیده می‌شود. از امور اضافی رؤیت می‌توان به «مشاهده»، «نظر» و «لقاء» اشاره کرد. برخی، رؤیت را هم به معنای «ابصار» به حاسه [[بصر]]، و هم [[اعتقاد]] و [[تدبر]] در امر می‌دانند. گاهی از [[رؤیا]] به [[خواب]] هم تعبیر شده است. {{متن قرآن|يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ}}<ref>«گفت: پسرکم! خوابت را برای برادرانت باز مگو که برای تو نیرنگی سخت اندیشند؛ بی‌گمان شیطان، برای آدمی دشمنی آشکار است» سوره یوسف، آیه ۵.</ref>. فراهیدی، می‌گوید رؤیت نظر با چشم و [[قلب]] است. (العین، ج ۸، ص ۳۱۰). ابن منظور: در لسان العرب می‌گوید «رؤیت با چشم به یک مفعول متعدی می‌شود و به معنای [[علم]] به دو مفعول متعدی می‌شود. (ابن منظور، لسان العرب،. ج ۵، ص ۸۵.)». اما در این مدخل منظور کلیه خطاب‌های [[قرآنی]] است که به [[پیامبر]] با این کلمه می‌شود که اعم از دیدن با [[حس]] است و یا با غیر [[حس]] و با واژه: «تَرَی» آمده است، خواه [[پیامبر]] در این وقایع حضور داشته باشد و یا نداشته باشد و خواه این خطاب‌ها در باره حوادث گذشته پیش از زمان [[عصر پیامبر]] باشد، یا مربوط به وقایع [[آینده]] وحتی [[قیامت]] و [[بهشت]]، [[جهنم]]؛ زیرا مراد [[خداوند]] از تکیه بر این دیدن، الزاما به معنای رؤیت با چشم نیست و به حضور‌طلبیدن [[پیامبر]] برای [[گواهی]] برحقیت این حقایق و [[تشویق]] به [[تفکر]] و [[تأمل]] است و از سویی [[دلیل]] بر [[عظمت]] [[مقام پیامبر]] در اشاره به حقایقی از هستی که [[گواه]] گرفته می‌شود. نکته دیگر، [[خداوند]] [[پیامبر]] را به [[شهادت]] و دیدنی خاص‌طلبیده، تا در وقایعی که با چشم ظاهری ندیده، ولی با غیر چشم ظاهری و [[قلب]] و [[کشف]] دیده، در جهت تثبیت [[قلب]] و [[ایمان]] خود و دیگر مخاطبان آن قرار گیرد، زیرا [[خداوند]] خواسته که [[پیامبر]] در سائر زمان‌ها حضور داشته باشد و این در [[عالم مثال]] و [[رؤیا]] شدنی و ممکن است. [[انسانی]] که در [[خواب]] حوادث گذشته و یا [[آینده]] را با زبان مخصوص خود می‌بینید، واقعاً آن را مشاهده و [[درک]] و دریافت می‌کند، هر چند وقوع حوادث غیبیه با [[اراده خداوند]] باشد، اما مهم حضور و [[ایمان]] [[پیامبر]] به وقوع این حوادث [[قلبی]] و غیبی و ملکوتی است، که آن را [[تصدیق]] می‌کند. اما روشن است که همه آنچه [[پیامبر]] در عالم [[وحی]] دیده، از قبیل [[رؤیا]] نیست، زیرا برخی از آنها را تعبیر به [[وحی]] می‌کند و برخی را تعبیر به رؤیت. اکنون ببینیم که این رؤیت‌ها بر چند قسم هستند.

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2022-05-08T12:39:07Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۹
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا باتعجب می‌بینی که [[کافران]] دارائی‌های خودرا ملاک [[ارزش]] وحق بودن خود قرار می‌دهند و [[وعده]] زیاد شدن آن را با کفرخود حتی در [[آخرت]] - اگر وجود داشته باشد - می‌دهند: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟» سوره مریم، آیه ۷۷.</ref> و [[خداوند]] می‌گوید: آیا او بر [[غیب]] ([[آینده]] [[دنیا]] یا [[نهان]] [[عالم آخرت]]) اطلاع یافته یا در نزد خداوند پیمانی گرفته (که چنین [[دل]] خوش کرده است)؟! {{متن قرآن\|أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا}}<ref>«آیا از نهان آگاهی یافته یا از (خداوند) بخشنده پیمانی گرفته است؟» سوره مریم، آیه ۷۸.</ref> «چنین نیست، به زودی آنچه را می‌گوید می‌نویسیم (یا آنچه را نوشته‌ایم به او ارائه می‌کنیم و یا در حقش [[اجرا]] می‌نماییم) و [[عذاب]] ([[آخرت]]) را برای او به طور نامتناهی دراز می‌گردانیم: {{متن قرآن\|كَلَّا سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا}}<ref>«هرگز! آنچه می‌گوید به نوشته درخواهیم آورد و بر عذاب وی سخت می‌افزاییم» سوره مریم، آیه ۷۹.</ref>. و آنچه را می‌گوید (سخن [[شرک]] او را یا [[مال]] و فرزندی که از آنها سخن می‌گوید) به [[ارث]] می‌بریم و (در روز واپسین) نزد ما تنها خواهد آمد. {{متن قرآن\|وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}}<ref>«و آنچه را (از مال و فرزند) که می‌گوید به میراث می‌ستانیم و نزد ما تنها خواهد آمد» سوره مریم، آیه ۸۰.</ref>.		# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا باتعجب می‌بینی که [[کافران]] دارائی‌های خودرا ملاک [[ارزش]] وحق بودن خود قرار می‌دهند و [[وعده]] زیاد شدن آن را با کفرخود حتی در [[آخرت]] - اگر وجود داشته باشد - می‌دهند: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟» سوره مریم، آیه ۷۷.</ref> و [[خداوند]] می‌گوید: آیا او بر [[غیب]] ([[آینده]] [[دنیا]] یا [[نهان]] [[عالم آخرت]]) اطلاع یافته یا در نزد خداوند پیمانی گرفته (که چنین [[دل]] خوش کرده است)؟! {{متن قرآن\|أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا}}<ref>«آیا از نهان آگاهی یافته یا از (خداوند) بخشنده پیمانی گرفته است؟» سوره مریم، آیه ۷۸.</ref> «چنین نیست، به زودی آنچه را می‌گوید می‌نویسیم (یا آنچه را نوشته‌ایم به او ارائه می‌کنیم و یا در حقش [[اجرا]] می‌نماییم) و [[عذاب]] ([[آخرت]]) را برای او به طور نامتناهی دراز می‌گردانیم: {{متن قرآن\|كَلَّا سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا}}<ref>«هرگز! آنچه می‌گوید به نوشته درخواهیم آورد و بر عذاب وی سخت می‌افزاییم» سوره مریم، آیه ۷۹.</ref>. و آنچه را می‌گوید (سخن [[شرک]] او را یا [[مال]] و فرزندی که از آنها سخن می‌گوید) به [[ارث]] می‌بریم و (در روز واپسین) نزد ما تنها خواهد آمد. {{متن قرآن\|وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}}<ref>«و آنچه را (از مال و فرزند) که می‌گوید به میراث می‌ستانیم و نزد ما تنها خواهد آمد» سوره مریم، آیه ۸۰.</ref>.
	# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا دیدی کسی که [[هوای نفس]] خودرا به جای [[الله]] پرستید و [[پیروی]] کرد: {{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref> تو نمی‌توانی او را به سوی [[خداوند]] با [[زور]] و [[سلطه]] برگردانی {{متن قرآن\|أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>.		# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا دیدی کسی که [[هوای نفس]] خودرا به جای [[الله]] پرستید و [[پیروی]] کرد: {{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref> تو نمی‌توانی او را به سوی [[خداوند]] با [[زور]] و [[سلطه]] برگردانی {{متن قرآن\|أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>.
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref>.».. [معنای "اله" گرفتن "هوی"]در [[تفسیر]] [[المیزان]] چنین آمده است از ظاهر سیاق چنین بنظر می‌رسد که جمله "أ فرأیت" در [[مقام]] شگفت‌انگیزی شنونده است، می‌خواهد بفرماید: آیا تعجب نمی‌کنی از کسی که حالش چنین حالی است‌؟ و مراد از جمله "{{متن قرآن\|اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>" از آنجا که کلمه "الهه" مقدم بر کلمه "هواه" آمده، (با اینکه می‌توانست بفرماید کسی که هوای خود را خدای خود گرفته)، این است که بفهماند چنین کسی می‌داند که اله و خدایی دارد که باید او را بپرستد - و او [[خدای سبحان]] است: و ~~لیکن~~ به جای [[خدای سبحان]] هوای خود را می‌پرستد، و در جای [[خدا]] قرار داده اطاعتش می‌کند. پس چنین کسی آگاهانه به [[خدای سبحان]] [[کافر]] است، و به همین جهت دنبال جمله مورد بحث فرمود: «"{{متن قرآن\|وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> - [[خدا]] او را در عین داشتن [[علم]] [[گمراه]] کرد".و معنای گرفتن اله، پرستیدن آن است. و مراد از [[پرستش]] هم [[اطاعت]] کردن است، چون [[خدای سبحان]] [[اطاعت]] را [[عبادت]] خوانده، و فرموده: {{متن قرآن\|أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>«ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او دشمن آشکار شماست؟» سوره یس، آیه ۶۰.</ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ اعْبُدُونِي}}<ref>«و اینکه مرا بپرستید که این راهی است راست؟» سوره یس، آیه ۶۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان دانشوران دینی و راهبان خود را به جای خداوند پروردگاران خویش برگزیده‌اند و نیز مسیح پسر مریم را در حالی که جز این فرمان نیافته‌اند که خدایی یگانه را بپرستند که خدایی جز او نیست؛ پاکا که اوست از شرکی که می‌ورزند» سوره توبه، آیه ۳۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که:» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> و اعتبار [[عقلی]] هم موافق با این معنا است، چون [[عبادت]] چیزی به جز اظهار [[خضوع]] و مجسم نمودن [[بندگی]] [[بنده]] نیست. [[عابد]] در عبادتش می‌خواهد این معنا را مجسم سازد، که من بجز آنچه معبودم [[اراده]] کرده [[اراده]] نمی‌کنم، و به جز آنچه او [[راضی]] است عمل نمی‌کنم. و بنابراین، هر کس هر چیزی را [[اطاعت]] کند در [[حقیقت]] او را [[عبادت]] کرده و او را [[معبود]] خود گرفته است، پس اگر [[هوای نفس]] خود را [[اطاعت]] کند، آن را اله خود گرفته و پرستیده، با اینکه غیر [[خدا]] و غیر هر کسی که [[خدا]] [[دستور]] دهد نباید [[اطاعت]] شود. پس معنای اینکه فرمود: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> این می‌شود: آیا [[عجب]] نیست که کسی [[هوای نفس]] خود را بپرستد، و آن را [[اطاعت]] و [[پیروی]] کند با اینکه می‌داند غیر از [[هوای نفس]] معبودی دارد که باید او را بپرستد و [[اطاعت]] کند، و ~~لیکن~~ در عین حال [[معبود]] و [[مطاع]] خود را [[هوای نفس]] خود می‌گیرد. (ترجمه [[المیزان]]، ج ۱۸، ص: ۲۶۴).		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref>.».. [معنای "اله" گرفتن "هوی"]در [[تفسیر]] [[المیزان]] چنین آمده است از ظاهر سیاق چنین بنظر می‌رسد که جمله "أ فرأیت" در [[مقام]] شگفت‌انگیزی شنونده است، می‌خواهد بفرماید: آیا تعجب نمی‌کنی از کسی که حالش چنین حالی است‌؟ و مراد از جمله "{{متن قرآن\|اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>" از آنجا که کلمه "الهه" مقدم بر کلمه "هواه" آمده، (با اینکه می‌توانست بفرماید کسی که هوای خود را خدای خود گرفته)، این است که بفهماند چنین کسی می‌داند که اله و خدایی دارد که باید او را بپرستد - و او [[خدای سبحان]] است: و لکن به جای [[خدای سبحان]] هوای خود را می‌پرستد، و در جای [[خدا]] قرار داده اطاعتش می‌کند. پس چنین کسی آگاهانه به [[خدای سبحان]] [[کافر]] است، و به همین جهت دنبال جمله مورد بحث فرمود: «"{{متن قرآن\|وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> - [[خدا]] او را در عین داشتن [[علم]] [[گمراه]] کرد".و معنای گرفتن اله، پرستیدن آن است. و مراد از [[پرستش]] هم [[اطاعت]] کردن است، چون [[خدای سبحان]] [[اطاعت]] را [[عبادت]] خوانده، و فرموده: {{متن قرآن\|أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>«ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او دشمن آشکار شماست؟» سوره یس، آیه ۶۰.</ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ اعْبُدُونِي}}<ref>«و اینکه مرا بپرستید که این راهی است راست؟» سوره یس، آیه ۶۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان دانشوران دینی و راهبان خود را به جای خداوند پروردگاران خویش برگزیده‌اند و نیز مسیح پسر مریم را در حالی که جز این فرمان نیافته‌اند که خدایی یگانه را بپرستند که خدایی جز او نیست؛ پاکا که اوست از شرکی که می‌ورزند» سوره توبه، آیه ۳۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که:» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> و اعتبار [[عقلی]] هم موافق با این معنا است، چون [[عبادت]] چیزی به جز اظهار [[خضوع]] و مجسم نمودن [[بندگی]] [[بنده]] نیست. [[عابد]] در عبادتش می‌خواهد این معنا را مجسم سازد، که من بجز آنچه معبودم [[اراده]] کرده [[اراده]] نمی‌کنم، و به جز آنچه او [[راضی]] است عمل نمی‌کنم. و بنابراین، هر کس هر چیزی را [[اطاعت]] کند در [[حقیقت]] او را [[عبادت]] کرده و او را [[معبود]] خود گرفته است، پس اگر [[هوای نفس]] خود را [[اطاعت]] کند، آن را اله خود گرفته و پرستیده، با اینکه غیر [[خدا]] و غیر هر کسی که [[خدا]] [[دستور]] دهد نباید [[اطاعت]] شود. پس معنای اینکه فرمود: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> این می‌شود: آیا [[عجب]] نیست که کسی [[هوای نفس]] خود را بپرستد، و آن را [[اطاعت]] و [[پیروی]] کند با اینکه می‌داند غیر از [[هوای نفس]] معبودی دارد که باید او را بپرستد و [[اطاعت]] کند، و لکن در عین حال [[معبود]] و [[مطاع]] خود را [[هوای نفس]] خود می‌گیرد. (ترجمه [[المیزان]]، ج ۱۸، ص: ۲۶۴).
	#تاکید براین که ملاک در [[اسلام]] و [[قرآن]] و [[کتاب‌های آسمانی]] قبل [[کتاب موسی]] و [[ابراهیم]] برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] عمل است و تعجب وشگفتی خداو پیامبرش از کسانی که باگرفتن [[مال]] و [[ثروت]] [[مسئولیت]] خطاهای دیگران را به عهده می‌گیرند و یا حتی [[وعده]] [[تحمل]] [[عذاب]] به جای آنها را در [[آخرت]] می‌دهند و تاکید براین که [[سعادت]] و [[شقاوت]] [[انسان‌ها]] درگرو سعی و تلاش خودشان است		#تاکید براین که ملاک در [[اسلام]] و [[قرآن]] و [[کتاب‌های آسمانی]] قبل [[کتاب موسی]] و [[ابراهیم]] برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] عمل است و تعجب وشگفتی خداو پیامبرش از کسانی که باگرفتن [[مال]] و [[ثروت]] [[مسئولیت]] خطاهای دیگران را به عهده می‌گیرند و یا حتی [[وعده]] [[تحمل]] [[عذاب]] به جای آنها را در [[آخرت]] می‌دهند و تاکید براین که [[سعادت]] و [[شقاوت]] [[انسان‌ها]] درگرو سعی و تلاش خودشان است
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T18:46:15Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۱۶
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:55210091.jpg\|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که بهره‌ای از کتاب‌های (آسمانی) دارند، به کتاب خداوند فرا خوانده می‌شوند تا میان آنها داوری کند؛ آنگاه گروهی از آنها بر می‌گردند در حالی که روی گردانند» سوره آل عمران، آیه ۲۳.</ref> '''نکته''': «رؤیت» در این [[آیه]] به معنای [[علم]] و دانستن است، نه رؤیت در [[خواب]] و یا در [[عالم غیب]] که برخی آن را به حساب معنای معنای مجازی آن دانسته‌اند؛ چنانکه ابن منظور درباره این [[آیه]] قول می‌گوید: «گفته شده معنای «ا لم [[تعلم]] یعنی ألم ینته علمُک إلی هولاء»، (لسان العرب، ج ۵، ص ۹۰)؛ زیرا در این [[آیه]] رؤیت با دو مفعول آمده و در معنای [[علم]] به دو مفعول [[نیاز]] دارد، بر خلاف معنای دیدن با چشم که تک‌مفعولی است».		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که بهره‌ای از کتاب‌های (آسمانی) دارند، به کتاب خداوند فرا خوانده می‌شوند تا میان آنها داوری کند؛ آنگاه گروهی از آنها بر می‌گردند در حالی که روی گردانند» سوره آل عمران، آیه ۲۳.</ref> '''نکته''': «رؤیت» در این [[آیه]] به معنای [[علم]] و دانستن است، نه رؤیت در [[خواب]] و یا در [[عالم غیب]] که برخی آن را به حساب معنای معنای مجازی آن دانسته‌اند؛ چنانکه ابن منظور درباره این [[آیه]] قول می‌گوید: «گفته شده معنای «ا لم [[تعلم]] یعنی ألم ینته علمُک إلی هولاء»، (لسان العرب، ج ۵، ص ۹۰)؛ زیرا در این [[آیه]] رؤیت با دو مفعول آمده و در معنای [[علم]] به دو مفعول [[نیاز]] دارد، بر خلاف معنای دیدن با چشم که تک‌مفعولی است».
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ}}<ref>«آیا به آنان ننگریسته‌اید که از کتاب (آسمانی) بهره‌ای (اندک) دارند، خریدار گمراهی‌اند و می‌خواهند شما نیز گمراه باشید؟» سوره نساء، آیه ۴۴.</ref> '''نکته''': آیا به کسانی که بهره‌ای از کتاب یافته‌اند ننگریستی‌؟ [[گمراهی]] را می‌خرند و می‌خواهند شما [نیز] [[گمراه]] شوید. و مقصود از «أ لم تر» رؤیت [[قلبی]] است و چون به معنای «أ لم تنظر إلیهم، یا أ لم ینته علمک إلیهم» آیا [[دانش]] تو به این مسئله نرفته) است.		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ}}<ref>«آیا به آنان ننگریسته‌اید که از کتاب (آسمانی) بهره‌ای (اندک) دارند، خریدار گمراهی‌اند و می‌خواهند شما نیز گمراه باشید؟» سوره نساء، آیه ۴۴.</ref> '''نکته''': آیا به کسانی که بهره‌ای از کتاب یافته‌اند ننگریستی‌؟ [[گمراهی]] را می‌خرند و می‌خواهند شما [نیز] [[گمراه]] شوید. و مقصود از «أ لم تر» رؤیت [[قلبی]] است و چون به معنای «أ لم تنظر إلیهم، یا أ لم ینته علمک إلیهم» آیا [[دانش]] تو به این مسئله نرفته) است.
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا}}<ref>«آیا به آن کسان ننگریسته‌ای که گمان می‌برند به آنچه به سوی تو و آنچه پیش از تو فرو فرستاده شده است ایمان دارند (اما) بر آنند که داوری (های خود را) نزد طاغوت برند با آنکه به آنان فرمان داده شده است که به آن کفر ورزند و شیطان سر آن دارد که آنان را به گمرا» سوره نساء، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به (حال و روز) کسانی ننگریسته‌ای که به آنان گفته شد (چندی) دست (از جنگ) بکشید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید (ولی آنان آرزومند جهاد بودند) و چون بر آنان کارزار مقرر شد ناگهان دسته‌ای از آنان (چنان) از مردم (کافر) ترسیدند چون ترسیدن از خداو» سوره نساء، آیه ۷۷.</ref> '''نکته''': در [[آیه]] نخست می‌گوید: آیا به کسانی که خویشتن را [[پاک]] می‌شمارند ننگریسته‌ای‌؟ [چنین نیست،] بلکه خداست که هر که را بخواهد [[پاک]] می‌گرداند، و به [[قدر]] نخِ روی هسته خرمایی [[ستم]] نمی‌بینند. (نساء: ۴۹). این [[آیات]] درباره [[یهود]] و [[نصارا]] نازل شده که خود را به [[پاکی]] [[وصف]] می‌کردند و می‌گفتند: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ}}<ref>«و یهودیان و مسیحیان گفتند: ما فرزندان خداوند و دوستان اوییم؛ بگو: پس چرا شما را برای گناهانتان عذاب می‌کند؟ خیر، شما نیز بشری هستید از همان کسان که آفریده است، هر که را بخواهد می‌بخشاید و هر که را بخواهد عذاب می‌کند و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین و آنچه» سوره مائده، آیه ۱۸.</ref> «ما پسران و [[دوستان]] خداییم و می‌گفتند: {{متن قرآن\|لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمی‌آید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست می‌گویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> «هرگز به [[بهشت]] نمی‌رود جز کسی که [[یهودی]] یا [[مسیحی]] باشد و هر کس به خاطر زیادی [[طاعت]] و [[مقرب]] بودن در پیشگاه [[خداوند]] خود را بستاید، مشمول، این [[آیه]] واقع می‌شود. {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> این جمله اشاره به این است که تنها [[ستودن]] و به [[پاکی]] توصیف کردن [[خداوند]] قابل توجه است، نه این که کسی خود را بستاید، زیرا [[خدای سبحان]] نسبت به کسانی که [[شایستگی]] [[تزکیه]] و [[ستایش]] را دارند [[آگاه]] است. ([[جوامع]] الجامع، ج ۱، ص: ۶۰۹) در این صورت مفاد آن می‌شود: که ببین و از این [[رفتار]] آنان [[آگاه]] باش و این تجربه [[نفسانی]] را برای دیگران بازگو و مخاطبان تو بدانند که از خود [[ستایش]] کردن مشکلی را حل نمی‌کند.		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا}}<ref>«آیا به آن کسان ننگریسته‌ای که گمان می‌برند به آنچه به سوی تو و آنچه پیش از تو فرو فرستاده شده است ایمان دارند (اما) بر آنند که داوری (های خود را) نزد طاغوت برند با آنکه به آنان فرمان داده شده است که به آن کفر ورزند و شیطان سر آن دارد که آنان را به گمرا» سوره نساء، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا}}<ref>«آیا به (حال و روز) کسانی ننگریسته‌ای که به آنان گفته شد (چندی) دست (از جنگ) بکشید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید (ولی آنان آرزومند جهاد بودند) و چون بر آنان کارزار مقرر شد ناگهان دسته‌ای از آنان (چنان) از مردم (کافر) ترسیدند چون ترسیدن از خداو» سوره نساء، آیه ۷۷.</ref> '''نکته''': در [[آیه]] نخست می‌گوید: آیا به کسانی که خویشتن را [[پاک]] می‌شمارند ننگریسته‌ای‌؟ [چنین نیست،] بلکه خداست که هر که را بخواهد [[پاک]] می‌گرداند، و به [[قدر]] نخِ روی هسته خرمایی [[ستم]] نمی‌بینند. (نساء: ۴۹). این [[آیات]] درباره [[یهود]] و [[نصارا]] نازل شده که خود را به [[پاکی]] وصف می‌کردند و می‌گفتند: {{متن قرآن\|نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ}}<ref>«و یهودیان و مسیحیان گفتند: ما فرزندان خداوند و دوستان اوییم؛ بگو: پس چرا شما را برای گناهانتان عذاب می‌کند؟ خیر، شما نیز بشری هستید از همان کسان که آفریده است، هر که را بخواهد می‌بخشاید و هر که را بخواهد عذاب می‌کند و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین و آنچه» سوره مائده، آیه ۱۸.</ref> «ما پسران و [[دوستان]] خداییم و می‌گفتند: {{متن قرآن\|لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى}}<ref>«و گفتند هرگز کسی جز یهودی و مسیحی به بهشت در نمی‌آید، این آرزوی آنهاست، بگو: اگر راست می‌گویید هر برهانی دارید بیاورید» سوره بقره، آیه ۱۱۱.</ref> «هرگز به [[بهشت]] نمی‌رود جز کسی که [[یهودی]] یا [[مسیحی]] باشد و هر کس به خاطر زیادی [[طاعت]] و [[مقرب]] بودن در پیشگاه [[خداوند]] خود را بستاید، مشمول، این [[آیه]] واقع می‌شود. {{متن قرآن\|بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که خویشتن را پاکیزه می‌انگارند اما (این) خداوند است که هر کس را بخواهد پاکیزه می‌دارد و سر مویی ستم نخواهند دید» سوره نساء، آیه ۴۹.</ref> این جمله اشاره به این است که تنها [[ستودن]] و به [[پاکی]] توصیف کردن [[خداوند]] قابل توجه است، نه این که کسی خود را بستاید، زیرا [[خدای سبحان]] نسبت به کسانی که [[شایستگی]] [[تزکیه]] و [[ستایش]] را دارند [[آگاه]] است. ([[جوامع]] الجامع، ج ۱، ص: ۶۰۹) در این صورت مفاد آن می‌شود: که ببین و از این [[رفتار]] آنان [[آگاه]] باش و این تجربه [[نفسانی]] را برای دیگران بازگو و مخاطبان تو بدانند که از خود [[ستایش]] کردن مشکلی را حل نمی‌کند.
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ * وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ}}<ref>«آیا ندیده‌ای که خداوند آسمان‌ها و زمین را راستین آفریده است؟ اگر بخواهد شما را از میان می‌برد و آفریدگانی نو می‌آورد؟ * و این بر خداوند دشوار نیست» سوره ابراهیم، آیه ۱۹-۲۰.</ref> '''نکته''': در این [[آیه]] به [[پیامبر]] می‌گوید آیا نمی‌بینی که [[خدا]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را به [[حق]] [[آفریده]] و در خطاب بعدی می‌گوید: ای [[مردم]]، اگر [[[خدا]]] بخواهد، شما را [از میان] می‌بَرَد و دیگران را [پدید] می‌آورد، و [[خدا]] بر این [کار] تواناست. مفهوم این سخن آن است که ای [[پیامبر]] آیا نمی‌دانی که [[خداوند]] آسمانها و [[زمین]] را از روی [[حکمت]] و هدفی صحیح آفرید، نه [[بیهوده]] و به خواهش هوای [[نفسانی]]. ([[طبرسی]]، همان، ج ۳، ص: ۳۰۶)		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ * وَمَا ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ}}<ref>«آیا ندیده‌ای که خداوند آسمان‌ها و زمین را راستین آفریده است؟ اگر بخواهد شما را از میان می‌برد و آفریدگانی نو می‌آورد؟ * و این بر خداوند دشوار نیست» سوره ابراهیم، آیه ۱۹-۲۰.</ref> '''نکته''': در این [[آیه]] به [[پیامبر]] می‌گوید آیا نمی‌بینی که [[خدا]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را به [[حق]] [[آفریده]] و در خطاب بعدی می‌گوید: ای [[مردم]]، اگر [[[خدا]]] بخواهد، شما را [از میان] می‌بَرَد و دیگران را [پدید] می‌آورد، و [[خدا]] بر این [کار] تواناست. مفهوم این سخن آن است که ای [[پیامبر]] آیا نمی‌دانی که [[خداوند]] آسمانها و [[زمین]] را از روی [[حکمت]] و هدفی صحیح آفرید، نه [[بیهوده]] و به خواهش هوای [[نفسانی]]. ([[طبرسی]]، همان، ج ۳، ص: ۳۰۶)
	#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ * تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ * وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ * يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ * أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ}}<ref>«آیا درنیافته‌ای که خداوند چگونه به کلمه‌ای پاک مثل می‌زند که همگون درختی پاک است، ریشه‌اش پابرجاست و شاخه‌اش سر بر آسمان دارد * به اذن پروردگارش هر دم بر خود را می‌دهد و خداوند مثل‌ها را برای مردم می‌زند باشد که پند گیرند * و مثل کلمه‌ای پلید چون درختی پلید است که از روی زمین ریشه‌کن شده باشد، آن را هیچ پایداری نیست * خداوند، مؤمنان را در زندگی این جهان و جهان واپسین با گفتار استوار پا برجا می‌دارد و خداوند ستمگران را بیراه می‌گذارد و خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد * آیا در (کار) کسانی که ناسپاسی را جایگزین نعمت خداوند کردند و قوم خود را به «سرای نابودی» درآوردند ننگریسته‌ای؟ * که دوزخ است؛ در آن درخواهند آمد و بد جایگاهی است» سوره ابراهیم، آیه ۲۴-۲۹.</ref>		#{{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ * تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ * وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ * يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ * أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ}}<ref>«آیا درنیافته‌ای که خداوند چگونه به کلمه‌ای پاک مثل می‌زند که همگون درختی پاک است، ریشه‌اش پابرجاست و شاخه‌اش سر بر آسمان دارد * به اذن پروردگارش هر دم بر خود را می‌دهد و خداوند مثل‌ها را برای مردم می‌زند باشد که پند گیرند * و مثل کلمه‌ای پلید چون درختی پلید است که از روی زمین ریشه‌کن شده باشد، آن را هیچ پایداری نیست * خداوند، مؤمنان را در زندگی این جهان و جهان واپسین با گفتار استوار پا برجا می‌دارد و خداوند ستمگران را بیراه می‌گذارد و خداوند هر چه بخواهد انجام می‌دهد * آیا در (کار) کسانی که ناسپاسی را جایگزین نعمت خداوند کردند و قوم خود را به «سرای نابودی» درآوردند ننگریسته‌ای؟ * که دوزخ است؛ در آن درخواهند آمد و بد جایگاهی است» سوره ابراهیم، آیه ۲۴-۲۹.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۹
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا باتعجب می‌بینی که [[کافران]] دارائی‌های خودرا ملاک [[ارزش]] وحق بودن خود قرار می‌دهند و [[وعده]] زیاد شدن آن را با کفرخود حتی در [[آخرت]] - اگر وجود داشته باشد - می‌دهند: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟» سوره مریم، آیه ۷۷.</ref> و [[خداوند]] می‌گوید: آیا او بر [[غیب]] ([[آینده]] [[دنیا]] یا [[نهان]] [[عالم آخرت]]) اطلاع یافته یا در نزد خداوند پیمانی گرفته (که چنین [[دل]] خوش کرده است)؟! {{متن قرآن\|أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا}}<ref>«آیا از نهان آگاهی یافته یا از (خداوند) بخشنده پیمانی گرفته است؟» سوره مریم، آیه ۷۸.</ref> «چنین نیست، به زودی آنچه را می‌گوید می‌نویسیم (یا آنچه را نوشته‌ایم به او ارائه می‌کنیم و یا در حقش [[اجرا]] می‌نماییم) و [[عذاب]] ([[آخرت]]) را برای او به طور نامتناهی دراز می‌گردانیم: {{متن قرآن\|كَلَّا سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا}}<ref>«هرگز! آنچه می‌گوید به نوشته درخواهیم آورد و بر عذاب وی سخت می‌افزاییم» سوره مریم، آیه ۷۹.</ref>. و آنچه را می‌گوید (سخن [[شرک]] او را یا [[مال]] و فرزندی که از آنها سخن می‌گوید) به [[ارث]] می‌بریم و (در روز واپسین) نزد ما تنها خواهد آمد. {{متن قرآن\|وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}}<ref>«و آنچه را (از مال و فرزند) که می‌گوید به میراث می‌ستانیم و نزد ما تنها خواهد آمد» سوره مریم، آیه ۸۰.</ref>.		# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا باتعجب می‌بینی که [[کافران]] دارائی‌های خودرا ملاک [[ارزش]] وحق بودن خود قرار می‌دهند و [[وعده]] زیاد شدن آن را با کفرخود حتی در [[آخرت]] - اگر وجود داشته باشد - می‌دهند: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟» سوره مریم، آیه ۷۷.</ref> و [[خداوند]] می‌گوید: آیا او بر [[غیب]] ([[آینده]] [[دنیا]] یا [[نهان]] [[عالم آخرت]]) اطلاع یافته یا در نزد خداوند پیمانی گرفته (که چنین [[دل]] خوش کرده است)؟! {{متن قرآن\|أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا}}<ref>«آیا از نهان آگاهی یافته یا از (خداوند) بخشنده پیمانی گرفته است؟» سوره مریم، آیه ۷۸.</ref> «چنین نیست، به زودی آنچه را می‌گوید می‌نویسیم (یا آنچه را نوشته‌ایم به او ارائه می‌کنیم و یا در حقش [[اجرا]] می‌نماییم) و [[عذاب]] ([[آخرت]]) را برای او به طور نامتناهی دراز می‌گردانیم: {{متن قرآن\|كَلَّا سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا}}<ref>«هرگز! آنچه می‌گوید به نوشته درخواهیم آورد و بر عذاب وی سخت می‌افزاییم» سوره مریم، آیه ۷۹.</ref>. و آنچه را می‌گوید (سخن [[شرک]] او را یا [[مال]] و فرزندی که از آنها سخن می‌گوید) به [[ارث]] می‌بریم و (در روز واپسین) نزد ما تنها خواهد آمد. {{متن قرآن\|وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}}<ref>«و آنچه را (از مال و فرزند) که می‌گوید به میراث می‌ستانیم و نزد ما تنها خواهد آمد» سوره مریم، آیه ۸۰.</ref>.
	# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا دیدی کسی که [[هوای نفس]] خودرا به جای [[الله]] پرستید و [[پیروی]] کرد: {{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref> تو نمی‌توانی او را به سوی [[خداوند]] با [[زور]] و [[سلطه]] برگردانی {{متن قرآن\|أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>.		# [[خداوند]] به [[پیامبر]] می‌فرماید آیا دیدی کسی که [[هوای نفس]] خودرا به جای [[الله]] پرستید و [[پیروی]] کرد: {{متن قرآن\|أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref> تو نمی‌توانی او را به سوی [[خداوند]] با [[زور]] و [[سلطه]] برگردانی {{متن قرآن\|أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>.
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref>.».. [معنای "اله" گرفتن "هوی"]در [[تفسیر]] [[المیزان]] چنین آمده است از ظاهر سیاق چنین بنظر می‌رسد که جمله "أ فرأیت" در [[مقام]] شگفت‌انگیزی شنونده است، می‌خواهد بفرماید: آیا تعجب نمی‌کنی از کسی که حالش چنین حالی است‌؟ و مراد از جمله "{{متن قرآن\|اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>" از آنجا که کلمه "الهه" مقدم بر کلمه "هواه" آمده، (با اینکه می‌توانست بفرماید کسی که هوای خود را خدای خود گرفته)، این است که بفهماند چنین کسی می‌داند که اله و خدایی دارد که باید او را بپرستد - و او [[خدای سبحان]] است: و ~~لیکن~~ به جای [[خدای سبحان]] هوای خود را می‌پرستد، و در جای [[خدا]] قرار داده اطاعتش می‌کند. پس چنین کسی آگاهانه به [[خدای سبحان]] [[کافر]] است، و به همین جهت دنبال جمله مورد بحث فرمود: «"{{متن قرآن\|وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> - [[خدا]] او را در عین داشتن [[علم]] [[گمراه]] کرد".و معنای گرفتن اله، پرستیدن آن است. و مراد از [[پرستش]] هم [[اطاعت]] کردن است، چون [[خدای سبحان]] [[اطاعت]] را [[عبادت]] خوانده، و فرموده: {{متن قرآن\|أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>«ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او دشمن آشکار شماست؟» سوره یس، آیه ۶۰.</ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ اعْبُدُونِي}}<ref>«و اینکه مرا بپرستید که این راهی است راست؟» سوره یس، آیه ۶۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان دانشوران دینی و راهبان خود را به جای خداوند پروردگاران خویش برگزیده‌اند و نیز مسیح پسر مریم را در حالی که جز این فرمان نیافته‌اند که خدایی یگانه را بپرستند که خدایی جز او نیست؛ پاکا که اوست از شرکی که می‌ورزند» سوره توبه، آیه ۳۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که:» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> و اعتبار [[عقلی]] هم موافق با این معنا است، چون [[عبادت]] چیزی به جز اظهار [[خضوع]] و مجسم نمودن [[بندگی]] [[بنده]] نیست. [[عابد]] در عبادتش می‌خواهد این معنا را مجسم سازد، که من بجز آنچه معبودم [[اراده]] کرده [[اراده]] نمی‌کنم، و به جز آنچه او [[راضی]] است عمل نمی‌کنم. و بنابراین، هر کس هر چیزی را [[اطاعت]] کند در [[حقیقت]] او را [[عبادت]] کرده و او را [[معبود]] خود گرفته است، پس اگر [[هوای نفس]] خود را [[اطاعت]] کند، آن را اله خود گرفته و پرستیده، با اینکه غیر [[خدا]] و غیر هر کسی که [[خدا]] [[دستور]] دهد نباید [[اطاعت]] شود. پس معنای اینکه فرمود: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> این می‌شود: آیا [[عجب]] نیست که کسی [[هوای نفس]] خود را بپرستد، و آن را [[اطاعت]] و [[پیروی]] کند با اینکه می‌داند غیر از [[هوای نفس]] معبودی دارد که باید او را بپرستد و [[اطاعت]] کند، و ~~لیکن~~ در عین حال [[معبود]] و [[مطاع]] خود را [[هوای نفس]] خود می‌گیرد. (ترجمه [[المیزان]]، ج ۱۸، ص: ۲۶۴).		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref>.».. [معنای "اله" گرفتن "هوی"]در [[تفسیر]] [[المیزان]] چنین آمده است از ظاهر سیاق چنین بنظر می‌رسد که جمله "أ فرأیت" در [[مقام]] شگفت‌انگیزی شنونده است، می‌خواهد بفرماید: آیا تعجب نمی‌کنی از کسی که حالش چنین حالی است‌؟ و مراد از جمله "{{متن قرآن\|اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را خدای خویش گرفته است؟ و آیا تو بر او مراقب می‌توانی بود؟» سوره فرقان، آیه ۴۳.</ref>" از آنجا که کلمه "الهه" مقدم بر کلمه "هواه" آمده، (با اینکه می‌توانست بفرماید کسی که هوای خود را خدای خود گرفته)، این است که بفهماند چنین کسی می‌داند که اله و خدایی دارد که باید او را بپرستد - و او [[خدای سبحان]] است: و لکن به جای [[خدای سبحان]] هوای خود را می‌پرستد، و در جای [[خدا]] قرار داده اطاعتش می‌کند. پس چنین کسی آگاهانه به [[خدای سبحان]] [[کافر]] است، و به همین جهت دنبال جمله مورد بحث فرمود: «"{{متن قرآن\|وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> - [[خدا]] او را در عین داشتن [[علم]] [[گمراه]] کرد".و معنای گرفتن اله، پرستیدن آن است. و مراد از [[پرستش]] هم [[اطاعت]] کردن است، چون [[خدای سبحان]] [[اطاعت]] را [[عبادت]] خوانده، و فرموده: {{متن قرآن\|أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>«ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او دشمن آشکار شماست؟» سوره یس، آیه ۶۰.</ref>{{متن قرآن\|وَأَنِ اعْبُدُونِي}}<ref>«و اینکه مرا بپرستید که این راهی است راست؟» سوره یس، آیه ۶۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«آنان دانشوران دینی و راهبان خود را به جای خداوند پروردگاران خویش برگزیده‌اند و نیز مسیح پسر مریم را در حالی که جز این فرمان نیافته‌اند که خدایی یگانه را بپرستند که خدایی جز او نیست؛ پاکا که اوست از شرکی که می‌ورزند» سوره توبه، آیه ۳۱.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که:» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref> و اعتبار [[عقلی]] هم موافق با این معنا است، چون [[عبادت]] چیزی به جز اظهار [[خضوع]] و مجسم نمودن [[بندگی]] [[بنده]] نیست. [[عابد]] در عبادتش می‌خواهد این معنا را مجسم سازد، که من بجز آنچه معبودم [[اراده]] کرده [[اراده]] نمی‌کنم، و به جز آنچه او [[راضی]] است عمل نمی‌کنم. و بنابراین، هر کس هر چیزی را [[اطاعت]] کند در [[حقیقت]] او را [[عبادت]] کرده و او را [[معبود]] خود گرفته است، پس اگر [[هوای نفس]] خود را [[اطاعت]] کند، آن را اله خود گرفته و پرستیده، با اینکه غیر [[خدا]] و غیر هر کسی که [[خدا]] [[دستور]] دهد نباید [[اطاعت]] شود. پس معنای اینکه فرمود: {{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است و خداوند او را از روی آگاهی به حال وی در گمراهی واگذاشته و بر گوش و دل او مهر نهاده و بر چشم او پرده‌ای کشیده است؟ پس چه کسی پس از خداوند او را رهنمون خواهد شد؟ آیا پند نمی‌گیرید؟» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref> این می‌شود: آیا [[عجب]] نیست که کسی [[هوای نفس]] خود را بپرستد، و آن را [[اطاعت]] و [[پیروی]] کند با اینکه می‌داند غیر از [[هوای نفس]] معبودی دارد که باید او را بپرستد و [[اطاعت]] کند، و لکن در عین حال [[معبود]] و [[مطاع]] خود را [[هوای نفس]] خود می‌گیرد. (ترجمه [[المیزان]]، ج ۱۸، ص: ۲۶۴).
	#تاکید براین که ملاک در [[اسلام]] و [[قرآن]] و [[کتاب‌های آسمانی]] قبل [[کتاب موسی]] و [[ابراهیم]] برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] عمل است و تعجب وشگفتی خداو پیامبرش از کسانی که باگرفتن [[مال]] و [[ثروت]] [[مسئولیت]] خطاهای دیگران را به عهده می‌گیرند و یا حتی [[وعده]] [[تحمل]] [[عذاب]] به جای آنها را در [[آخرت]] می‌دهند و تاکید براین که [[سعادت]] و [[شقاوت]] [[انسان‌ها]] درگرو سعی و تلاش خودشان است		#تاکید براین که ملاک در [[اسلام]] و [[قرآن]] و [[کتاب‌های آسمانی]] قبل [[کتاب موسی]] و [[ابراهیم]] برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] عمل است و تعجب وشگفتی خداو پیامبرش از کسانی که باگرفتن [[مال]] و [[ثروت]] [[مسئولیت]] خطاهای دیگران را به عهده می‌گیرند و یا حتی [[وعده]] [[تحمل]] [[عذاب]] به جای آنها را در [[آخرت]] می‌دهند و تاکید براین که [[سعادت]] و [[شقاوت]] [[انسان‌ها]] درگرو سعی و تلاش خودشان است
	#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>		#{{متن قرآن\|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى * وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى * أَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى * أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}}<ref>«و آیا آن کس را که روی گرداند دیدی؟ * و اندکی بخشید و دست بداشت * آیا او علم غیب دارد که (همه چیز را) می‌بیند؟ * یا او را از آنچه در صحیفه‌های موسی است آگاه نکرده‌اند؟ * و (از صحیفه‌های) ابراهیم که (عهد پیامبری را) بی‌کم و کاست به جای آورد؟ * که هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد * و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود * و اینکه (بهره) کوشش وی زودا که دیده شود * سپس او را برابر آن کیفری هر چه تمام‌تر می‌دهند» سوره نجم، آیه ۳۳-۴۱.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[رؤیت]]~~''' است. "'''[[رؤیت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[رؤیت در قرآن]] - [[رؤیت در حدیث]] - [[رؤیت در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = رؤیت
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[رؤیت (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[رؤیت]]
			\| مداخل مرتبط = [[رؤیت در قرآن]] - [[رؤیت در حدیث]] - [[رؤیت در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = رؤیت (پرسش)
			}}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	*«رؤیت» به معنی مطلق دیدن با چشم سر بلکه [[قلب]] است. اگر دیدن توأم با احاطه کامل باشد، «[[ادراک]]» نامیده می‌شود. از امور اضافی رؤیت می‌توان به «مشاهده»، «نظر» و «لقاء» اشاره کرد. برخی، رؤیت را هم به معنای «ابصار» به حاسه [[بصر]]، و هم [[اعتقاد]] و [[تدبر]] در امر می‌دانند. گاهی از [[رؤیا]] به [[خواب]] هم تعبیر شده است. {{متن قرآن\|يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ}}<ref>«گفت: پسرکم! خوابت را برای برادرانت باز مگو که برای تو نیرنگی سخت اندیشند؛ بی‌گمان شیطان، برای آدمی دشمنی آشکار است» سوره یوسف، آیه ۵.</ref>. فراهیدی، می‌گوید رؤیت نظر با چشم و [[قلب]] است. (العین، ج ۸، ص ۳۱۰). ابن منظور: در لسان العرب می‌گوید «رؤیت با چشم به یک مفعول متعدی می‌شود و به معنای [[علم]] به دو مفعول متعدی می‌شود. (ابن منظور، لسان العرب،. ج ۵، ص ۸۵.)». اما در این مدخل منظور کلیه خطاب‌های [[قرآنی]] است که به [[پیامبر]] با این کلمه می‌شود که اعم از دیدن با [[حس]] است و یا با غیر [[حس]] و با واژه: «تَرَی» آمده است، خواه [[پیامبر]] در این وقایع حضور داشته باشد و یا نداشته باشد و خواه این خطاب‌ها در باره حوادث گذشته پیش از زمان [[عصر پیامبر]] باشد، یا مربوط به وقایع [[آینده]] وحتی [[قیامت]] و [[بهشت]]، [[جهنم]]؛ زیرا مراد [[خداوند]] از تکیه بر این دیدن، الزاما به معنای رؤیت با چشم نیست و به حضور‌طلبیدن [[پیامبر]] برای [[گواهی]] برحقیت این حقایق و [[تشویق]] به [[تفکر]] و [[تأمل]] است و از سویی [[دلیل]] بر [[عظمت]] [[مقام پیامبر]] در اشاره به حقایقی از هستی که [[گواه]] گرفته می‌شود. نکته دیگر، [[خداوند]] [[پیامبر]] را به [[شهادت]] و دیدنی خاص‌طلبیده، تا در وقایعی که با چشم ظاهری ندیده، ولی با غیر چشم ظاهری و [[قلب]] و [[کشف]] دیده، در جهت تثبیت [[قلب]] و [[ایمان]] خود و دیگر مخاطبان آن قرار گیرد، زیرا [[خداوند]] خواسته که [[پیامبر]] در سائر زمان‌ها حضور داشته باشد و این در [[عالم مثال]] و [[رؤیا]] شدنی و ممکن است. [[انسانی]] که در [[خواب]] حوادث گذشته و یا [[آینده]] را با زبان مخصوص خود می‌بینید، واقعاً آن را مشاهده و [[درک]] و دریافت می‌کند، هر چند وقوع حوادث غیبیه با [[اراده خداوند]] باشد، اما مهم حضور و [[ایمان]] [[پیامبر]] به وقوع این حوادث [[قلبی]] و غیبی و ملکوتی است، که آن را [[تصدیق]] می‌کند. اما روشن است که همه آنچه [[پیامبر]] در عالم [[وحی]] دیده، از قبیل [[رؤیا]] نیست، زیرا برخی از آنها را تعبیر به [[وحی]] می‌کند و برخی را تعبیر به رؤیت. اکنون ببینیم که این رؤیت‌ها بر چند قسم هستند.		*«رؤیت» به معنی مطلق دیدن با چشم سر بلکه [[قلب]] است. اگر دیدن توأم با احاطه کامل باشد، «[[ادراک]]» نامیده می‌شود. از امور اضافی رؤیت می‌توان به «مشاهده»، «نظر» و «لقاء» اشاره کرد. برخی، رؤیت را هم به معنای «ابصار» به حاسه [[بصر]]، و هم [[اعتقاد]] و [[تدبر]] در امر می‌دانند. گاهی از [[رؤیا]] به [[خواب]] هم تعبیر شده است. {{متن قرآن\|يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ}}<ref>«گفت: پسرکم! خوابت را برای برادرانت باز مگو که برای تو نیرنگی سخت اندیشند؛ بی‌گمان شیطان، برای آدمی دشمنی آشکار است» سوره یوسف، آیه ۵.</ref>. فراهیدی، می‌گوید رؤیت نظر با چشم و [[قلب]] است. (العین، ج ۸، ص ۳۱۰). ابن منظور: در لسان العرب می‌گوید «رؤیت با چشم به یک مفعول متعدی می‌شود و به معنای [[علم]] به دو مفعول متعدی می‌شود. (ابن منظور، لسان العرب،. ج ۵، ص ۸۵.)». اما در این مدخل منظور کلیه خطاب‌های [[قرآنی]] است که به [[پیامبر]] با این کلمه می‌شود که اعم از دیدن با [[حس]] است و یا با غیر [[حس]] و با واژه: «تَرَی» آمده است، خواه [[پیامبر]] در این وقایع حضور داشته باشد و یا نداشته باشد و خواه این خطاب‌ها در باره حوادث گذشته پیش از زمان [[عصر پیامبر]] باشد، یا مربوط به وقایع [[آینده]] وحتی [[قیامت]] و [[بهشت]]، [[جهنم]]؛ زیرا مراد [[خداوند]] از تکیه بر این دیدن، الزاما به معنای رؤیت با چشم نیست و به حضور‌طلبیدن [[پیامبر]] برای [[گواهی]] برحقیت این حقایق و [[تشویق]] به [[تفکر]] و [[تأمل]] است و از سویی [[دلیل]] بر [[عظمت]] [[مقام پیامبر]] در اشاره به حقایقی از هستی که [[گواه]] گرفته می‌شود. نکته دیگر، [[خداوند]] [[پیامبر]] را به [[شهادت]] و دیدنی خاص‌طلبیده، تا در وقایعی که با چشم ظاهری ندیده، ولی با غیر چشم ظاهری و [[قلب]] و [[کشف]] دیده، در جهت تثبیت [[قلب]] و [[ایمان]] خود و دیگر مخاطبان آن قرار گیرد، زیرا [[خداوند]] خواسته که [[پیامبر]] در سائر زمان‌ها حضور داشته باشد و این در [[عالم مثال]] و [[رؤیا]] شدنی و ممکن است. [[انسانی]] که در [[خواب]] حوادث گذشته و یا [[آینده]] را با زبان مخصوص خود می‌بینید، واقعاً آن را مشاهده و [[درک]] و دریافت می‌کند، هر چند وقوع حوادث غیبیه با [[اراده خداوند]] باشد، اما مهم حضور و [[ایمان]] [[پیامبر]] به وقوع این حوادث [[قلبی]] و غیبی و ملکوتی است، که آن را [[تصدیق]] می‌کند. اما روشن است که همه آنچه [[پیامبر]] در عالم [[وحی]] دیده، از قبیل [[رؤیا]] نیست، زیرا برخی از آنها را تعبیر به [[وحی]] می‌کند و برخی را تعبیر به رؤیت. اکنون ببینیم که این رؤیت‌ها بر چند قسم هستند.