راز خاتمیت در چیست؟ (پرسش) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸

2024-03-11T06:08:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات پرسش		{{جعبه اطلاعات پرسش
	\| موضوع اصلی = [[ختم نبوت (پرسش)\|بانک جامع پرسش و پاسخ ختم نبوت]]		\| موضوع اصلی = [[ختم نبوت (پرسش)\|بانک جامع پرسش و پاسخ ختم نبوت]]
	\| تصویر = ~~110059~~.jpg		\| تصویر = 110041.jpg
	\| مدخل بالاتر = [[ختم نبوت]]		\| مدخل بالاتر = [[ختم نبوت]]
	\| مدخل اصلی = [[فلسفه ختم نبوت]]		\| مدخل اصلی = [[فلسفه ختم نبوت]]

Wasity در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۶

2024-01-13T10:26:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶
خط ۴:		خط ۴:
	\| مدخل بالاتر = [[ختم نبوت]]		\| مدخل بالاتر = [[ختم نبوت]]
	\| مدخل اصلی = [[فلسفه ختم نبوت]]		\| مدخل اصلی = [[فلسفه ختم نبوت]]
	\| مدخل وابسته = [نبوت]]		\| مدخل وابسته = [[نبوت]]
	\| تعداد پاسخ = 1		\| تعداد پاسخ = ۱
	}}		}}
	''' راز خاتمیت در چیست؟ ''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[ختم نبوت (پرسش)\|ختم نبوت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[ختم نبوت]]''' مراجعه شود.		''' راز خاتمیت در چیست؟ ''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[ختم نبوت (پرسش)\|ختم نبوت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[ختم نبوت]]''' مراجعه شود.

Wasity در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۶

2024-01-13T10:26:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع اصلی = [[ختم نبوت (پرسش)\|بانک جامع پرسش و پاسخ ختم نبوت]]		\| موضوع اصلی = [[ختم نبوت (پرسش)\|بانک جامع پرسش و پاسخ ختم نبوت]]
	\| تصویر = 110059.jpg		\| تصویر = 110059.jpg
	\| مدخل بالاتر = [[نبوت]]		\| مدخل بالاتر = [[ختم نبوت]]
	\| مدخل اصلی = [[ختم نبوت]]		\| مدخل اصلی = [[فلسفه ختم نبوت]]
	\| مدخل وابسته =		\| مدخل وابسته = [نبوت]]
	\| تعداد پاسخ = 1		\| تعداد پاسخ = 1
	}}		}}

Bahmani: /* پاسخ نخست */

2024-01-04T05:51:31Z

پاسخ نخست

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پاسخ نخست */

2024-01-04T05:45:40Z

پاسخ نخست

Bahmani: /* پاسخ نخست */

2024-01-04T05:44:30Z

پاسخ نخست

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.		[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.
	#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]] [[فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.		#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]] [[فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.
	#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]][[ بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:		#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]] [[بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:
	## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).		## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).
	## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).		## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	مؤید برداشت نخست از شماره 3 بیان [[قرآن]] در چند جا من‌ جمله در [[آیه]] مفاتح الغیب است که «هیچ خشک و تری نیست مگر این که در کتاب روشن‎گر است»، (اگرچه کتاب روشن‌گر صرفاً به معنای قرآن نیست و [[لوح محفوظ]] و [[کتاب تکوینی]] را نیز در بر می‌گیرد).		مؤید برداشت نخست از شماره 3 بیان [[قرآن]] در چند جا من‌ جمله در [[آیه]] مفاتح الغیب است که «هیچ خشک و تری نیست مگر این که در کتاب روشن‎گر است»، (اگرچه کتاب روشن‌گر صرفاً به معنای قرآن نیست و [[لوح محفوظ]] و [[کتاب تکوینی]] را نیز در بر می‌گیرد).

	مؤید برداشت دوم از شماره 3 قول [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} است که {{متن حدیث\|عُلَمَاءُ أُمَّتِي كَأَنْبِيَاءِ بَنِي إِسْرَائِيلَ‌}}<ref>محدث نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۸، ص۳۲۰.</ref><ref>محدث نوری (م: ۱۳۲۰ه)، این حدیث را از کتاب «التحریر» علامه حلی، نقل کرده است.</ref>. که موقعیت تشریحی آنان را نسبت به رموزات [[وحیانی]] بیان می‎دارد و در واقع جای خالی آن [[انبیا]] را پس از خود پر می‌‌کند.		مؤید برداشت دوم از شماره 3 قول [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} است که {{متن حدیث\|عُلَمَاءُ أُمَّتِي كَأَنْبِيَاءِ بَنِي إِسْرَائِيلَ‌}}<ref>محدث نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۸، ص۳۲۰.</ref><ref>محدث نوری (م: ۱۳۲۰ه)، این حدیث را از کتاب «التحریر» علامه حلی، نقل کرده است.</ref> که موقعیت تشریحی آنان را نسبت به رموزات [[وحیانی]] بیان می‎دارد و در واقع جای خالی آن [[انبیا]] را پس از خود پر می‌‌کند.

	از طرف دیگر، در بیان [[اسلام]]، تمامی آنچه [[انبیای پیشین]] آورده‌اند، در مفهوم «اسلام» است. به عبارت دیگر، [[دین خدا]] همیشه یکی است.		از طرف دیگر، در بیان [[اسلام]]، تمامی آنچه [[انبیای پیشین]] آورده‌اند، در مفهوم «اسلام» است. به عبارت دیگر، [[دین خدا]] همیشه یکی است.

Bahmani: /* پاسخ نخست */

2024-01-04T05:43:41Z

پاسخ نخست

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{عربی\|هيهات ان يأتي الزمان بمثله *** ان الزمان بمثله لعقيم}}:		{{عربی\|هيهات ان يأتي الزمان بمثله *** ان الزمان بمثله لعقيم}}:
	[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.		[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.
	#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]][[ فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.		#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]] [[فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.
	#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]][[ بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:		#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]][[ بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:
	## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).		## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).

Bahmani در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۳

2024-01-04T05:43:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== پاسخ نخست ==		== پاسخ نخست ==
	[[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|بندانگشتی\|راست\|100px\|[[محمد حسین پژوهنده\|پژوهنده]]]]		[[پرونده:151758.jpg\|بندانگشتی\|راست\|100px\|[[محمد حسین پژوهنده\|پژوهنده]]]]
	آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:		آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت (مقاله)\|کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:

	«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، لکن بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref><ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}.</ref>.		«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، لکن بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref><ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}.</ref>.
خط ۶۸:		خط ۶۸:

	ناگفته روشن است که [[دین الهی]] یک نیاز [[بشریت]] است و [[پیامبری]] که [[مبعوث]] می‌شود نیز در راستای تأمین همین نیاز است و بشریت در [[عصر بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، هر چند در این جهت هنوز کامل نشده بود لکن از دوره‌های خامی محض خویش عبور کرده، مرحله جدیدی را آماده [[تجربه]] بود، تجربه که در ادامه، هم اکنون وی را [[قادر]] ساخته است تا بر بسیاری از رازهای [[آفرینش]][[ دست]] یابد.		ناگفته روشن است که [[دین الهی]] یک نیاز [[بشریت]] است و [[پیامبری]] که [[مبعوث]] می‌شود نیز در راستای تأمین همین نیاز است و بشریت در [[عصر بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، هر چند در این جهت هنوز کامل نشده بود لکن از دوره‌های خامی محض خویش عبور کرده، مرحله جدیدی را آماده [[تجربه]] بود، تجربه که در ادامه، هم اکنون وی را [[قادر]] ساخته است تا بر بسیاری از رازهای [[آفرینش]][[ دست]] یابد.
	در واقع،[[ راز]] نهفته در مسأله [[خاتمیت]] نیز همین است که [[انسان]] عصر [[آخرالزمان]] با عطف توجه به دو الگوی [[هدایتی]] برونی ([[پیشوایان دین]]) و درونی ([[خرد]] انسان) بدون نیاز به پیامبر تازه‌ای که برای دست‌گیری وی بیاید، می‌تواند راه درست و صحیح [[زندگی]] را از [[دین خاتم]] بیابد؛ پس نیازی به پیامبر بعد از این ندارد».<ref>کاوشی در مسأله ~~خاتمیت، محمد حسین پژوهنده،~~ ص۱۴۶ تا ۱۵۵</ref>.		در واقع،[[ راز]] نهفته در مسأله [[خاتمیت]] نیز همین است که [[انسان]] عصر [[آخرالزمان]] با عطف توجه به دو الگوی [[هدایتی]] برونی ([[پیشوایان دین]]) و درونی ([[خرد]] انسان) بدون نیاز به پیامبر تازه‌ای که برای دست‌گیری وی بیاید، می‌تواند راه درست و صحیح [[زندگی]] را از [[دین خاتم]] بیابد؛ پس نیازی به پیامبر بعد از این ندارد»<ref>[[محمد حسین پژوهنده\|پژوهنده، محمد حسین]] در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت (مقاله)\|کاوشی در مسأله خاتمیت]]، ص۱۴۶ تا ۱۵۵.</ref>.

	== [[:رده:آثار ختم نبوت\|منبع‌شناسی جامع ختم نبوت]] ==		== [[:رده:آثار ختم نبوت\|منبع‌شناسی جامع ختم نبوت]] ==
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	[[رده:پرسش]]		[[رده:پرسش]]
	[[رده:پرسمان ختم نبوت]]		[[رده:پرسمان ختم نبوت]]

	~~[[رده:(اا): پرسش‌های ختم نبوت با 1 پاسخ]]~~

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:53Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

فرقانی: /* پاسخ نخست */

2024-01-02T07:33:25Z

پاسخ نخست

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).		## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).

	دو برداشت نخست ~~شماره 3~~ از نظر ما مردود است زیرا بسیار تنگ نظرانه‌اند؛ یکی بالکل [[انسان]] را [[نفی]] می‌کند و دیگری بالکل [[خدا]] را.		دو برداشت نخست از نظر ما مردود است زیرا بسیار تنگ نظرانه‌اند؛ یکی بالکل [[انسان]] را [[نفی]] می‌کند و دیگری بالکل [[خدا]] را.
	مؤید برداشت نخست بیان [[قرآن]] در چند جا من‌ جمله در [[آیه]] مفاتح الغیب است که «هیچ خشک و تری نیست مگر این که در کتاب روشن‎گر است»، (اگرچه کتاب روشن‌گر صرفاً به معنای قرآن نیست و [[لوح محفوظ]] و [[کتاب تکوینی]] را نیز در بر می‌گیرد).

	مؤید برداشت دوم قول [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} است که {{متن حدیث\|عُلَمَاءُ أُمَّتِي كَأَنْبِيَاءِ بَنِي إِسْرَائِيلَ‌}}<ref>محدث نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۸، ص۳۲۰.</ref><ref>محدث نوری (م: ۱۳۲۰ه)، این حدیث را از کتاب «التحریر» علامه حلی، نقل کرده است.</ref>. که موقعیت تشریحی آنان را نسبت به رموزات [[وحیانی]] بیان می‎دارد و در واقع جای خالی آن [[انبیا]] را پس از خود پر می‌‌کند.		مؤید برداشت نخست از شماره 3 بیان [[قرآن]] در چند جا من‌ جمله در [[آیه]] مفاتح الغیب است که «هیچ خشک و تری نیست مگر این که در کتاب روشن‎گر است»، (اگرچه کتاب روشن‌گر صرفاً به معنای قرآن نیست و [[لوح محفوظ]] و [[کتاب تکوینی]] را نیز در بر می‌گیرد).

			مؤید برداشت دوم از شماره 3 قول [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} است که {{متن حدیث\|عُلَمَاءُ أُمَّتِي كَأَنْبِيَاءِ بَنِي إِسْرَائِيلَ‌}}<ref>محدث نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج۱۸، ص۳۲۰.</ref><ref>محدث نوری (م: ۱۳۲۰ه)، این حدیث را از کتاب «التحریر» علامه حلی، نقل کرده است.</ref>. که موقعیت تشریحی آنان را نسبت به رموزات [[وحیانی]] بیان می‎دارد و در واقع جای خالی آن [[انبیا]] را پس از خود پر می‌‌کند.

	از طرف دیگر، در بیان [[اسلام]]، تمامی آنچه [[انبیای پیشین]] آورده‌اند، در مفهوم «اسلام» است. به عبارت دیگر، [[دین خدا]] همیشه یکی است.		از طرف دیگر، در بیان [[اسلام]]، تمامی آنچه [[انبیای پیشین]] آورده‌اند، در مفهوم «اسلام» است. به عبارت دیگر، [[دین خدا]] همیشه یکی است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت (مقاله)\|کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:		آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت (مقاله)\|کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:

	«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، لکن بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref><ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}.</ref>.		«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، لکن بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref>.<ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}}}.</ref>

	مسلماً در این مسأله رازی نهفته است که [[کشف]] آن می‌تواند راه‎گشای بسیاری از مسائل باشد و از این جهت موضوع مورد علاقه [[علما]] و نویسندگان بزرگ بوده است.		مسلماً در این مسأله رازی نهفته است که [[کشف]] آن می‌تواند راه‎گشای بسیاری از مسائل باشد و از این جهت موضوع مورد علاقه [[علما]] و نویسندگان بزرگ بوده است.
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{عربی\|هيهات ان يأتي الزمان بمثله *** ان الزمان بمثله لعقيم}}:		{{عربی\|هيهات ان يأتي الزمان بمثله *** ان الزمان بمثله لعقيم}}:
	[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.		[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.
	#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]] [[فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.		#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]] [[فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از چاه تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.
	#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]] [[بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:		#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]] [[بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:
	## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).		## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	'''تحلیل'''		'''تحلیل'''

	اگر رمز [[خاتمیت]] را در [[انسان]] بفهمیم و نه در خود [[دین]]، پنداشته ما به کلی عوض می‌شود؛ هر چند که به [[حقیقت]] نخواهیم رسید. خاتم است در معنای ایجابی خود، یعنی [[بشر]] دیگر به حدی از [[شعور]] رسیده است که بتواند از رموز [[تشریعی]] [[آفرینش]]، که به صورت کلیات و [[حی]] به او رسیده تا اعماق معنایی آن را دریابد و با [[استمداد]] از [[پیامبر]] درونی فعال خودش راه را از [[چاه]] بشناسد. او بالغ شده است و می‌تواند راه خود را از پیش ببرد. او می‌تواند به کمک [[ارشاد]] شارحان عظیم الشأنی، که به عنوان [[امامان]][[ دین]] بشارت‎شان داده شده است،[[ احکام]] را از آن کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست بفهمد و خود با قبس‌گیری از [[شجر]] اخضر [[عقل]] حساب همه موضوعات و جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد (واگذاری [[حق]] تشخیص موضوع و مصداق در [[دین اسلام]] به خود مکلف). [[نبوت]] ختم شد، یعنی نیاز بشر به او ختم شد. اکنون می‌تواند از [[امام مبین]] (الگوی بیرونی: امامان. الگوی درونی: عقل) خود کمک بگیرد. این سخن از هر کسی که باشد سخن درست و عمیقی است، و متن برخی از [[روایات]] نیز تلویحاً آن را [[تأیید]] می‌نماید.		اگر رمز [[خاتمیت]] را در [[انسان]] بفهمیم و نه در خود [[دین]]، پنداشته ما به کلی عوض می‌شود؛ هر چند که به [[حقیقت]] نخواهیم رسید. خاتم است در معنای ایجابی خود، یعنی [[بشر]] دیگر به حدی از [[شعور]] رسیده است که بتواند از رموز [[تشریعی]] [[آفرینش]]، که به صورت کلیات و [[حی]] به او رسیده تا اعماق معنایی آن را دریابد و با [[استمداد]] از [[پیامبر]] درونی فعال خودش راه را از چاه بشناسد. او بالغ شده است و می‌تواند راه خود را از پیش ببرد. او می‌تواند به کمک [[ارشاد]] شارحان عظیم الشأنی، که به عنوان [[امامان]][[ دین]] بشارت‎شان داده شده است،[[ احکام]] را از آن کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست بفهمد و خود با قبس‌گیری از [[شجر]] اخضر [[عقل]] حساب همه موضوعات و جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد (واگذاری [[حق]] تشخیص موضوع و مصداق در [[دین اسلام]] به خود مکلف). [[نبوت]] ختم شد، یعنی نیاز بشر به او ختم شد. اکنون می‌تواند از [[امام مبین]] (الگوی بیرونی: امامان. الگوی درونی: عقل) خود کمک بگیرد. این سخن از هر کسی که باشد سخن درست و عمیقی است، و متن برخی از [[روایات]] نیز تلویحاً آن را [[تأیید]] می‌نماید.

	پیامبر به [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} گفت: به [[راستی]] چنان که [[خداوند]] دین خود را به ما پایان داد، به ما هم آن را آغاز نمود، و به ما هم پس از [[دشمنی]] و [[کینه‌ها]] میانه شما را به هم پیوند می‌دهد<ref>شیخ مفید، الأمالی، ص۲۵۱.</ref>. و این آغاز اشاره به نقش [[راهبردی]] امامان و عقل در حرکت [[انسان]] بعد از [[خاتمیت]] است.		پیامبر به [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} گفت: به [[راستی]] چنان که [[خداوند]] دین خود را به ما پایان داد، به ما هم آن را آغاز نمود، و به ما هم پس از [[دشمنی]] و [[کینه‌ها]] میانه شما را به هم پیوند می‌دهد<ref>شیخ مفید، الأمالی، ص۲۵۱.</ref>. و این آغاز اشاره به نقش [[راهبردی]] امامان و عقل در حرکت [[انسان]] بعد از [[خاتمیت]] است.

	'''[[راز]] خاتمیت در نگاه [[امامان]]{{عم}}'''		'''راز خاتمیت در نگاه [[امامان]]{{عم}}'''

	تا این جا روشن گردید که خاتمیت یک امر واقع است و وجود دو تضمین بزرگ آن را ایجاب می‌نماید:		تا این جا روشن گردید که خاتمیت یک امر واقع است و وجود دو تضمین بزرگ آن را ایجاب می‌نماید:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:		آقای''' [[محمد حسین پژوهنده]]''' در مقاله ''«[[کاوشی در مسأله خاتمیت]]»'' در این باره گفته است:

	«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، ~~لیکن~~ بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref><ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}.</ref>.		«در ادوار گذشته [[پیامبران خدا]] به همراه [[دینی]] که برای [[بشریت]] آورده‌اند بشارتی نیز برای دوره بعد از خود داشته‌اند که خود بحث مستقلی در بررسی [[ادیان]] قبل از [[اسلام]] است (بشارات [[انبیا]])، لکن بر خلاف آنچه معمول انبیای قبلی بوده است، در بیان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نه تنها [[بشارت]] به ظهور [[پیامبری]] بعد از خود نبوده که سخن از [[ختم نبوت]] شده است و در [[آیه]] ۴۰ از [[سوره احزاب]] بدان تصریح گردیده که محمد{{صل}} [[خاتم النبیین]] است، و [[پیامبر]]{{صل}} خود بارها آن را تکرار نموده است<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۸.</ref><ref>{{عربی\|فان قيل هل علمتم من دينه أنه خاتم الأنبياء أم لا فالجواب علمنا ذلك من دينه{{صل}} فان قيل بما علمتموه فالجواب علمنا ذلك بالقرآن و الحديث أما القرآن فلقوله تعالى {{متن قرآن\|مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}. و أما الحديث فقوله{{صل}} لعلي{{ع}} {{متن حدیث\|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}.</ref>.

	مسلماً در این مسأله رازی نهفته است که [[کشف]] آن می‌تواند راه‎گشای بسیاری از مسائل باشد و از این جهت موضوع مورد علاقه [[علما]] و نویسندگان بزرگ بوده است.		مسلماً در این مسأله رازی نهفته است که [[کشف]] آن می‌تواند راه‎گشای بسیاری از مسائل باشد و از این جهت موضوع مورد علاقه [[علما]] و نویسندگان بزرگ بوده است.
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.		[[صبر]] بسیار همی باید آن مام [[فلک]] را *** تا چو او گوهر دردانه یکی طفل بزاید</ref>.البته چنین برداشتی از آن جهت سلبی است که خبر از عقبگرد [[انسان]] به سمت خلاف [[انتظار]] می‌دهد.
	#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]][[ فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.		#آیا به معنای این است که انسان به آن حد از [[تکامل]][[ فهم]] و [[شعور]] و [[ادراک کلیات]] رسیده است که دیگر نیازی به [[بعثت پیامبران]] [[خدا]] ندارد، یعنی که اکنون هر فرد انسان خود [[پیامبر]] خویش است (برداشت ایجابی انسان‌گرایانه). خاتم است یعنی این که اکنون [[بشر]] به حدی از شعور رسیده است که خود بتواند راه را از [[چاه]] تشخیص دهد؛ او دیگر صغیر نیست که نیازی به مربی و ولی داشته باشد که یکی دستش را دائم بگیرد و راه ببرد، او می‌تواند به کمک کلیاتی که از [[وحی]] در اختیارش هست حساب همه جزئیات و مصادیق را روشن نماید، و راه خود را در این مسیر [[زندگی]] درست تشخیص دهد. [[نبوت]] ختم شد. یعنی نیاز بشر به او ختم شد؛ [[جان]] این [[کلام]] این است که اکنون همه پیغمبرند.
	#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]][[ بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، ~~لیکن~~ بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:		#و آیا مسأله [[خاتمیت]] ناظر به [[فلسفه]] وضعی [[دین]] می‌شود؛ بدین معنا که نبوت معلول [[نیازمندی]][[ بشر]] به [[پیام الهی]] است و در گذشته طبق مقتضیات زمانی این پیام‌ها لزوماً تجدید می‎شده است، لکن بشر در هنگام [[بعثت]] پیامبر اسلام{{صل}} وارد دوره تحولی پایانی ([[آخر الزمان]]) خود شده و [[دینی]] هم که آمده است ناظر به همه مقتضیاتی است که بشر تا آخر [[حیات]] خود در [[کره زمین]] بدان نیازمند خواهد بود. این برداشت دو [[تأمل]] دیگر را در پی دارد:
	## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).		## یکی این که خاتمیت را بدین معنا بگیریم که [[دین خدا]] از نظر شمولیت، [[جامعیت]] و خالدیت به سرحد تمامیت خود رسیده است و هیچ خشک و‌تر و ریز و درشت و پنهان و پیدایی در [[زمین]] و [[آسمان]] و در سراسر [[تاریخ]] [[آینده بشر]] نیست، مگر آنکه در این [[دین]] تبیین گردیده و اگر حکمی لازم داشته است،[[ حکم]] آن بیان شده است (برداشت ایجابی دین‎گرایانه و حداکثری).
	## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).		## و دیگر این که [[خاتمیت]] به این معناست که کلیات معانی را این [[پیامبر]] به کمال آورده است و تنها آنچه می‎ماند [[کشف]] رموز این معانی است که در طول [[زمان]]، یکی یکی، باید با پدید آمدن شرایط (شرایط = نیازها + [[بلوغ]] استعدادها) باز و شکفته شود (برداشت ایجابی دین‌گرا و حداقلی).
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	'''نتیجه‌گیری'''		'''نتیجه‌گیری'''

	نتیجه‌ای که از این بحث می‌گیریم این است که [[انسان]] به خاطر خصوصیتی که دارد، علاوه بر [[هدایت تکوینی]] که از آن برخوردار است، به [[هدایتی]] فراتر از آن نیازمند است؛ زیرا انسان موجودی کنجکاو و در صدد فهم [[اسرار]] [[آفرینش]] است و این مهم به دست نمی‌آید، مگر با رویکرد به [[نیروی الهی]] [[عقل]]، که در [[اختیار]] وی نهاده شده است. ~~لیکن~~ از آغاز تاکنون هنوز ره به جایی نبرده است؛ هر چند که بسیاری از موانع را پشت سر نهاده است و این امر بدان اشاره دارد که وی محتاج مربی و [[راهنمایی]] است که به نحوی با [[آفریدگار جهان]] و انسان مرتبط باشد.		نتیجه‌ای که از این بحث می‌گیریم این است که [[انسان]] به خاطر خصوصیتی که دارد، علاوه بر [[هدایت تکوینی]] که از آن برخوردار است، به [[هدایتی]] فراتر از آن نیازمند است؛ زیرا انسان موجودی کنجکاو و در صدد فهم [[اسرار]] [[آفرینش]] است و این مهم به دست نمی‌آید، مگر با رویکرد به [[نیروی الهی]] [[عقل]]، که در [[اختیار]] وی نهاده شده است. لکن از آغاز تاکنون هنوز ره به جایی نبرده است؛ هر چند که بسیاری از موانع را پشت سر نهاده است و این امر بدان اشاره دارد که وی محتاج مربی و [[راهنمایی]] است که به نحوی با [[آفریدگار جهان]] و انسان مرتبط باشد.

	[[پیامبران الهی]]{{عم}}، هر یک پس از دیگری، در جهت پرورش نیروی عقل وی تلاش نموده، و او را مرحله به مرحله بدان جا رسانده‌اند که بتواند با تکیه بر [[پیامبران]] برونی در [[فهم]] اصول کلی [[حاکم]] بر [[نظام هستی]] و [[پیامبر]] درونی خود یعنی [[عقل]] در فهم جزئیات و مصادیق آنها راه خود را درست بپیماید.		[[پیامبران الهی]]{{عم}}، هر یک پس از دیگری، در جهت پرورش نیروی عقل وی تلاش نموده، و او را مرحله به مرحله بدان جا رسانده‌اند که بتواند با تکیه بر [[پیامبران]] برونی در [[فهم]] اصول کلی [[حاکم]] بر [[نظام هستی]] و [[پیامبر]] درونی خود یعنی [[عقل]] در فهم جزئیات و مصادیق آنها راه خود را درست بپیماید.

	ناگفته روشن است که [[دین الهی]] یک نیاز [[بشریت]] است و [[پیامبری]] که [[مبعوث]] می‌شود نیز در راستای تأمین همین نیاز است و بشریت در [[عصر بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، هر چند در این جهت هنوز کامل نشده بود ~~لیکن~~ از دوره‌های خامی محض خویش عبور کرده، مرحله جدیدی را آماده [[تجربه]] بود، تجربه که در ادامه، هم اکنون وی را [[قادر]] ساخته است تا بر بسیاری از رازهای [[آفرینش]][[ دست]] یابد.		ناگفته روشن است که [[دین الهی]] یک نیاز [[بشریت]] است و [[پیامبری]] که [[مبعوث]] می‌شود نیز در راستای تأمین همین نیاز است و بشریت در [[عصر بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، هر چند در این جهت هنوز کامل نشده بود لکن از دوره‌های خامی محض خویش عبور کرده، مرحله جدیدی را آماده [[تجربه]] بود، تجربه که در ادامه، هم اکنون وی را [[قادر]] ساخته است تا بر بسیاری از رازهای [[آفرینش]][[ دست]] یابد.
	در واقع،[[ راز]] نهفته در مسأله [[خاتمیت]] نیز همین است که [[انسان]] عصر [[آخرالزمان]] با عطف توجه به دو الگوی [[هدایتی]] برونی ([[پیشوایان دین]]) و درونی ([[خرد]] انسان) بدون نیاز به پیامبر تازه‌ای که برای دست‌گیری وی بیاید، می‌تواند راه درست و صحیح [[زندگی]] را از [[دین خاتم]] بیابد؛ پس نیازی به پیامبر بعد از این ندارد».<ref>کاوشی در مسأله خاتمیت، محمد حسین پژوهنده، ص۱۴۶ تا ۱۵۵</ref>.		در واقع،[[ راز]] نهفته در مسأله [[خاتمیت]] نیز همین است که [[انسان]] عصر [[آخرالزمان]] با عطف توجه به دو الگوی [[هدایتی]] برونی ([[پیشوایان دین]]) و درونی ([[خرد]] انسان) بدون نیاز به پیامبر تازه‌ای که برای دست‌گیری وی بیاید، می‌تواند راه درست و صحیح [[زندگی]] را از [[دین خاتم]] بیابد؛ پس نیازی به پیامبر بعد از این ندارد».<ref>کاوشی در مسأله خاتمیت، محمد حسین پژوهنده، ص۱۴۶ تا ۱۵۵</ref>.