ربا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-09-26T08:52:47Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	[[رده:فساد اقتصادی]]		[[رده:فساد اقتصادی]]
			[[رده:آیات نامدار]]

Bahmani: /* منابع */

2023-12-06T04:47:07Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]		# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
	# [[پرونده:IM009850.jpg\|22px]] [[ فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۵''']]		# [[پرونده:IM009850.jpg\|22px]] [[ فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۵''']]
			# [[پرونده:13681350.jpg\|22px]] [[سید صفیه میرحسینی\|میرحسینی]] و [[ابراهیم فلاح\|فلاح]]، [[شیوه‌های مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی (کتاب)\|'''شیوه‌های مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مبارزه با ربا */

2023-12-06T04:46:45Z

مبارزه با ربا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	== مبارزه با ربا ==		== مبارزه با ربا ==
	{{اصلی\|مبارزه با ربا}}		{{اصلی\|مبارزه با ربا}}
			از میان راه‌های [[نامشروع]] کسب [[ثروت]]، [[اسلام]] قاطع‌ترین و شدیدترین برخورد را با [[ربا]] داشته است و همه [[مسلمانان]] را برای [[مبارزه]] علیه آن [[بسیج]] فرموده است. [[قرآن مجید]] به وسیله آیاتی [[مردم]] را با مفسده‌های ربا آشنا و آن را [[تحریم]] کرده است. مانند: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! ربا را که (سودی) بسیار در بسیار است مخورید و از خداوند پروا کنید باشد که رستگار گردید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۰.</ref>. [[پیامبر]] با دریافت آیات به تحریم مؤکد رباخواری پرداخت و ریشه این [[فساد]] مالی و بهره‌کشی را از میان مسلمانان برانداخت<ref>[[سید صفیه میرحسینی\|میرحسینی]] و [[ابراهیم فلاح\|فلاح]]، [[شیوه‌های مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی (کتاب)\|شیوه‌های مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی]]، ص ۲۰۷.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* اقسام ربا */

2023-12-05T16:25:31Z

اقسام ربا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== اقسام ربا ==		== اقسام ربا ==
			{{اصلی\|ربا در فقه اسلامی}}
	=== ربای قرضی ===		=== ربای قرضی ===
	ربای قرضی وقتی پیدا می‌شود که در [[عقد]] قرض شرط شود قرض گیرنده بیش از مال قرض گرفته را به دهنده آن برگرداند<ref>شرائع الاسلام، ج ۲، ص ۳۲۴؛ المغنی، ج ۴، ص ۳۶۰؛ جواهرالکلام، ج ۲۵، ص ۵.</ref>. [[فقها]] هرگونه شرط زیادت در قرض را ربای قرضی دانسته و با گسترش آن به هرگونه قرضی (اعم از مکیل و موزون و معدود) معتقدند حتی اگر شرط زیادی در وصف نیز باشد (زیاده حُکمیه)، ربا و [[حرام]] است<ref> المغنی، ج ۴، ص ۳۶۰؛ جواهرالکلام، ج ۲۵، ص ۵؛ الحدائق، ج ۲۰، ص ۱۱۰.</ref>.		ربای قرضی وقتی پیدا می‌شود که در [[عقد]] قرض شرط شود قرض گیرنده بیش از مال قرض گرفته را به دهنده آن برگرداند<ref>شرائع الاسلام، ج ۲، ص ۳۲۴؛ المغنی، ج ۴، ص ۳۶۰؛ جواهرالکلام، ج ۲۵، ص ۵.</ref>. [[فقها]] هرگونه شرط زیادت در قرض را ربای قرضی دانسته و با گسترش آن به هرگونه قرضی (اعم از مکیل و موزون و معدود) معتقدند حتی اگر شرط زیادی در وصف نیز باشد (زیاده حُکمیه)، ربا و [[حرام]] است<ref> المغنی، ج ۴، ص ۳۶۰؛ جواهرالکلام، ج ۲۵، ص ۵؛ الحدائق، ج ۲۰، ص ۱۱۰.</ref>.

Bahmani: /* ربا در قرآن */

2023-12-05T16:25:00Z

ربا در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== ربا در [[قرآن]] ==		== ربا در [[قرآن]] ==
			{{اصلی\|ربا در قرآن}}
	واژه "ربا" ۸ بار در [[قرآن]] به کار رفته و از رایج بودن آن به صورت یک داد و ستد در میان [[یهودیان]]: «ای مؤمنان! دارایی‌های یکدیگر را میان خود به نادرستی نخورید مگر داد و ستدی با رضای خودتان باشد و یکدیگر را نکشید بی‌گمان خداوند نسبت به شما بخشاینده است» {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا}}<ref>«ای مؤمنان! دارایی‌های یکدیگر را میان خود به نادرستی نخورید مگر داد و ستدی با رضای خودتان باشد و یکدیگر را نکشید بی‌گمان خداوند نسبت به شما بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۹.</ref>، «و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» {{متن قرآن\|وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۶۱.</ref>، [[حرمت]] آن در [[اسلام]]: «آنان که ربا می‌خورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمی‌خیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان می‌گویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» {{متن قرآن\|الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«آنان که ربا می‌خورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمی‌خیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان می‌گویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند ، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref> و از [[عذاب]] دردناک رباخواران در [[جهنم]] خبر داده است: «و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» {{متن قرآن\|وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۶۱.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی، لطف‌الله]]، [[ربا (مقاله)\|مقاله «ربا»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳]].</ref>		واژه "ربا" ۸ بار در [[قرآن]] به کار رفته و از رایج بودن آن به صورت یک داد و ستد در میان [[یهودیان]]: «ای مؤمنان! دارایی‌های یکدیگر را میان خود به نادرستی نخورید مگر داد و ستدی با رضای خودتان باشد و یکدیگر را نکشید بی‌گمان خداوند نسبت به شما بخشاینده است» {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا}}<ref>«ای مؤمنان! دارایی‌های یکدیگر را میان خود به نادرستی نخورید مگر داد و ستدی با رضای خودتان باشد و یکدیگر را نکشید بی‌گمان خداوند نسبت به شما بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۹.</ref>، «و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» {{متن قرآن\|وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۶۱.</ref>، [[حرمت]] آن در [[اسلام]]: «آنان که ربا می‌خورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمی‌خیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان می‌گویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» {{متن قرآن\|الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«آنان که ربا می‌خورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمی‌خیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان می‌گویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند ، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref> و از [[عذاب]] دردناک رباخواران در [[جهنم]] خبر داده است: «و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» {{متن قرآن\|وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا}}<ref>«و (نیز) برای رباخواری آنان با آنکه از آن نهی شده بودند و ناروا خوردن دارایی‌های مردم؛ و برای کافرانشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۶۱.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی، لطف‌الله]]، [[ربا (مقاله)\|مقاله «ربا»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳]].</ref>

Bahmani در ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۴

2023-12-05T16:24:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی\| عنوان مدخل = ربا\| مداخل مرتبط = [[ربا در قرآن]] - [[ربا در فقه اسلامی]] - [[ربا در فقه سیاسی]] - [[ربا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ربا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[مبارزه با ربا]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره نبوی]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی\| عنوان مدخل = ربا\| مداخل مرتبط = [[ربا در قرآن]] - [[ربا در فقه اسلامی]] - [[ربا در فقه سیاسی]] - [[ربا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ربا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[مبارزه با ربا]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره نبوی]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''ربا''' از [[گناهان کبیره]] به معنای زیادت و سودخوری، عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانه‌ای یا وزنی‌اند بر دیگری در معامله، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی. بر این اساس. [[آیات]] و [[روایات]] [[رباخواری]] را [[حرام]] می‌دانند و [[حکمت]] آن ظالمانه بودن و جلوگیری از [[استثمار]] و [[استعمار]] توده‌های [[ضعیف]] است. رباخواری به‌عنوان [[جنگ]] با [[خدا]] اعلام شده است: {{متن قرآن\|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ}}. ربا به دو قسم قرضی و معاملی تقسیم شده است.		'''ربا''' از [[گناهان کبیره]] به معنای زیادت و سودخوری، عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانه‌ای یا وزنی‌اند بر دیگری در معامله، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی. بر این اساس [[آیات]] و [[روایات]] [[رباخواری]] را [[حرام]] می‌دانند و [[حکمت]] آن ظالمانه بودن و جلوگیری از [[استثمار]] و [[استعمار]] توده‌های [[ضعیف]] است. رباخواری به‌عنوان [[جنگ]] با [[خدا]] اعلام شده است: {{متن قرآن\|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ}}. ربا به دو قسم قرضی و معاملی تقسیم شده است.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Wasity در ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۴

2023-12-05T16:14:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی\| عنوان مدخل = ربا\| مداخل مرتبط = [[ربا در قرآن]] - [[ربا در فقه اسلامی]] - [[ربا در فقه سیاسی]] - [[ربا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ربا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فساد اقتصادی\| عنوان مدخل = ربا\| مداخل مرتبط = [[ربا در قرآن]] - [[ربا در فقه اسلامی]] - [[ربا در فقه سیاسی]] - [[ربا در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ربا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[مبارزه با ربا]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره نبوی]] - [[مبارزه با ربا در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''ربا''' از [[گناهان کبیره]] به معنای زیادت و سودخوری، عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانه‌ای یا وزنی‌اند بر دیگری در معامله، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی. بر این اساس. [[آیات]] و [[روایات]] [[رباخواری]] را [[حرام]] می‌دانند و [[حکمت]] آن ظالمانه بودن و جلوگیری از [[استثمار]] و [[استعمار]] توده‌های [[ضعیف]] است. رباخواری به‌عنوان [[جنگ]] با [[خدا]] اعلام شده است: {{متن قرآن\|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ}}. ربا به دو قسم قرضی و معاملی تقسیم شده است.		'''ربا''' از [[گناهان کبیره]] به معنای زیادت و سودخوری، عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانه‌ای یا وزنی‌اند بر دیگری در معامله، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی. بر این اساس. [[آیات]] و [[روایات]] [[رباخواری]] را [[حرام]] می‌دانند و [[حکمت]] آن ظالمانه بودن و جلوگیری از [[استثمار]] و [[استعمار]] توده‌های [[ضعیف]] است. رباخواری به‌عنوان [[جنگ]] با [[خدا]] اعلام شده است: {{متن قرآن\|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ}}. ربا به دو قسم قرضی و معاملی تقسیم شده است.

Bahmani: /* استثناهای ربا */

2023-12-05T10:12:48Z

استثناهای ربا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۲
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	مشهور فقها گرفتن ربا از [[کافر حربی]] را جایز، ولی دادن ربا به او را برای [[مسلمان]] [[حرام]] می‌دانند و ربا گرفتن از [[کافر ذمی]] را نیز حرام شمرده‌اند<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ۳/۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۸۲–۳۸۳؛ امام‌ خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۵۱۳؛ امام‌ خمینی، استفتائات، ۲/۱۳۲.</ref>. برخی از نویسندگان و علمای معاصر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] ربای میان [[دولت]] و [[ملت]] و بالعکس را همانند ربای میان پدر و فرزند دانسته‌اند و در علت آن گفته‌اند در بانک‌های دولتی [[مفاسد]] ربا جریان ندارد<ref> جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۱.</ref>. این دیدگاه را برخی دیگر از نویسندگان و [[عالمان]] بررسی، نقد و رد کرده‌اند<ref>جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۴.</ref>.<ref>[[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>		مشهور فقها گرفتن ربا از [[کافر حربی]] را جایز، ولی دادن ربا به او را برای [[مسلمان]] [[حرام]] می‌دانند و ربا گرفتن از [[کافر ذمی]] را نیز حرام شمرده‌اند<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ۳/۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۸۲–۳۸۳؛ امام‌ خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۵۱۳؛ امام‌ خمینی، استفتائات، ۲/۱۳۲.</ref>. برخی از نویسندگان و علمای معاصر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] ربای میان [[دولت]] و [[ملت]] و بالعکس را همانند ربای میان پدر و فرزند دانسته‌اند و در علت آن گفته‌اند در بانک‌های دولتی [[مفاسد]] ربا جریان ندارد<ref> جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۱.</ref>. این دیدگاه را برخی دیگر از نویسندگان و [[عالمان]] بررسی، نقد و رد کرده‌اند<ref>جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۴.</ref>.<ref>[[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>

			== مبارزه با ربا ==
			{{اصلی\|مبارزه با ربا}}

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2023-12-05T10:06:44Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	=== ربای معاملی ===		=== ربای معاملی ===
	از این گونه ربا به "ربای [[فضل]]"<ref>الفقه الاسلامی، ج ۵، ص ۳۷۰۰.</ref> نیز یاد می‌شود و تنها در تبادل دو کالای همجنس<ref>کنزالعرفان، ج ۲، ص ۳۶؛ مصطلحات الفقه، ص ۲۶۷.</ref> است که هر دو با کیل یا وزن سنجیده می‌شوند<ref> شرائع الاسلام، ج ۲، ص ۲۹۹؛ جواهر الکلام، ج ۲۳، ص ۳۳۶.</ref>. بر این اساس، هر نوع کالایی که با کیل یا وزن [[داد و ستد]] شود، شرط زیادت در یک طرف ربا و حرام است و فروشنده نباید در مقابل جنس نامرغوب خویش، افزون از آن، از جنس نا مرغوب مشتری مطالبه کند و هرگونه شرط زیادت در چنین داد و ستدی سبب بطلان آن خواهد شد<ref> ر. ک: تحریرالاحکام، ج ۲، ص ۳۰۲؛ فقه الصادق، ج ۱۸، ص ۱۰۴.</ref>. برخی شرط زیاده را مایه بطلان عقد ندانسته و تنها گرفتن زیاده را حرام می‌دانند<ref>مصطلحات الفقه، ص ۲۶۷؛ العروة الوثقی، ج ۶، ص ۱۲.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی، لطف‌الله]]، [[ربا (مقاله)\|مقاله «ربا»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳]]؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۴، ص ۴۸-۵۳؛ [[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>		از این گونه ربا به "ربای [[فضل]]"<ref>الفقه الاسلامی، ج ۵، ص ۳۷۰۰.</ref> نیز یاد می‌شود و تنها در تبادل دو کالای همجنس<ref>کنزالعرفان، ج ۲، ص ۳۶؛ مصطلحات الفقه، ص ۲۶۷.</ref> است که هر دو با کیل یا وزن سنجیده می‌شوند<ref> شرائع الاسلام، ج ۲، ص ۲۹۹؛ جواهر الکلام، ج ۲۳، ص ۳۳۶.</ref>. بر این اساس، هر نوع کالایی که با کیل یا وزن [[داد و ستد]] شود، شرط زیادت در یک طرف ربا و حرام است و فروشنده نباید در مقابل جنس نامرغوب خویش، افزون از آن، از جنس نا مرغوب مشتری مطالبه کند و هرگونه شرط زیادت در چنین داد و ستدی سبب بطلان آن خواهد شد<ref> ر. ک: تحریرالاحکام، ج ۲، ص ۳۰۲؛ فقه الصادق، ج ۱۸، ص ۱۰۴.</ref>. برخی شرط زیاده را مایه بطلان عقد ندانسته و تنها گرفتن زیاده را حرام می‌دانند<ref>مصطلحات الفقه، ص ۲۶۷؛ العروة الوثقی، ج ۶، ص ۱۲.</ref>.<ref>[[لطف‌الله خراسانی\|خراسانی، لطف‌الله]]، [[ربا (مقاله)\|مقاله «ربا»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳]]؛ [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۴، ص ۴۸-۵۳؛ [[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>

			== استثناهای ربا ==
			[[فقها]] با استناد به برخی روایات<ref>حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعه، ۱۸/۱۳۵–۱۳۶.</ref> افرادی را از [[حکم]] حرام‌بودن ربا، خواه معاملی یا قرضی، استثنا کرده‌اند و حکم ربا را میان آنان جاری نمی‌دانند، افرادی چون پدر و فرزند و [[زن]] و شوهر اعم از دایمی و موقت<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ۳/۳۲۷؛ نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۷۸؛ یزدی طباطبایی، المیزان، ۱/۴۵–۴۶.</ref>. [[حکم]] پدر و فرزند به جد و فرزند و به فرزند رضاعی سرایت نمی‌کند؛ زیرا در این‌گونه موارد باید به مورد [[یقینی]] بسنده کرد<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ۳/۳۲۷.</ref>.

			مشهور فقها گرفتن ربا از [[کافر حربی]] را جایز، ولی دادن ربا به او را برای [[مسلمان]] [[حرام]] می‌دانند و ربا گرفتن از [[کافر ذمی]] را نیز حرام شمرده‌اند<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ۳/۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۸۲–۳۸۳؛ امام‌ خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۵۱۳؛ امام‌ خمینی، استفتائات، ۲/۱۳۲.</ref>. برخی از نویسندگان و علمای معاصر [[اهل سنت]] و [[شیعه]] ربای میان [[دولت]] و [[ملت]] و بالعکس را همانند ربای میان پدر و فرزند دانسته‌اند و در علت آن گفته‌اند در بانک‌های دولتی [[مفاسد]] ربا جریان ندارد<ref> جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۱.</ref>. این دیدگاه را برخی دیگر از نویسندگان و [[عالمان]] بررسی، نقد و رد کرده‌اند<ref>جامعه مدرسین، ربا، ۴۴۰–۴۴۴.</ref>.<ref>[[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* پیشینه */

2023-12-05T10:02:58Z

پیشینه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۲
خط ۹:		خط ۹:
	در آموزه‌های عهدین [[ربا]] ممنوع بوده است؛ از جمله در [[تورات]]، حرام‌ بودن آن بیان شده است<ref>سفر خروج، ب۲۲، ۲۵.</ref> و [[قرآن کریم]] نیز از حرام بودن ربا در تورات خبر داده است: {{متن قرآن\|فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا}}<ref>«آری، به سزای ستمی از (سوی) یهودیان و اینکه (مردم را) بسیار از راه خداوند باز می‌داشتند چیزهای پاکیزه‌ای را که بر آنان حلال بود، حرام کردیم» سوره نساء، آیه ۱۶۰ ـ ۱۶۱.</ref>. [[انجیل]] نیز به [[رباخواری]] و [[نهی]] از آن اشاره کرده است<ref>انجیل متی، ب۵، ۴۲؛ لوقا، ب۶، ۳۴ و ب۱۹، ۲۲.</ref>. پیش از [[اسلام]] رباخواری در [[حجاز]] شایع بوده است و یهودیان با وجود نهی تورات، در رباخواری پیشگام بودند<ref>سوره نساء، آیه ۱۶۰.</ref>. از منع ربا در [[معاهده]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با [[مسیحیان نجران]] نیز استفاده می‌شود که مسئله ربا در میان [[مسیحیان]] و حتی کشیشان و [[راهبان]] وجود داشته است<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ۳/۱۶۵.</ref>.		در آموزه‌های عهدین [[ربا]] ممنوع بوده است؛ از جمله در [[تورات]]، حرام‌ بودن آن بیان شده است<ref>سفر خروج، ب۲۲، ۲۵.</ref> و [[قرآن کریم]] نیز از حرام بودن ربا در تورات خبر داده است: {{متن قرآن\|فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا}}<ref>«آری، به سزای ستمی از (سوی) یهودیان و اینکه (مردم را) بسیار از راه خداوند باز می‌داشتند چیزهای پاکیزه‌ای را که بر آنان حلال بود، حرام کردیم» سوره نساء، آیه ۱۶۰ ـ ۱۶۱.</ref>. [[انجیل]] نیز به [[رباخواری]] و [[نهی]] از آن اشاره کرده است<ref>انجیل متی، ب۵، ۴۲؛ لوقا، ب۶، ۳۴ و ب۱۹، ۲۲.</ref>. پیش از [[اسلام]] رباخواری در [[حجاز]] شایع بوده است و یهودیان با وجود نهی تورات، در رباخواری پیشگام بودند<ref>سوره نساء، آیه ۱۶۰.</ref>. از منع ربا در [[معاهده]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با [[مسیحیان نجران]] نیز استفاده می‌شود که مسئله ربا در میان [[مسیحیان]] و حتی کشیشان و [[راهبان]] وجود داشته است<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ۳/۱۶۵.</ref>.

	قرآن کریم ربا را [[حرام]] می‌داند و [[اصرار]] بر رباخواری را [[جنگ]] با [[خدا]] نامیده است<ref>سوره بقره، آیه ۲۷۸ ـ ۲۷۹.</ref>. [[روایات]] نیز در حرمت ربا فراوان است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۴۴–۱۴۷؛ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعه، ۱۸/۱۱۷–۱۲۵.</ref>. در برخی از روایات، [[ربا]] پلیدترین کسب<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۴۷.</ref> و از سخت‌ترین نگرانی‌های [[رسول خدا]]{{صل}} برای [[آینده]] [[امت]] معرفی شده است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۲۴.</ref>. [[حرام]] بودن ربا از مسلّمات [[شریعت اسلامی]] و از [[ضروریات دین]] [[اسلام]] است و [[فقهای شیعه]] و [[سنی]] تردیدی در [[حرمت]] آن ندارند<ref> نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۳۲؛ امام‌ خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۵۱۰.</ref>. فقهای معاصر نیز [[احکام]] ربا را بررسی کرده‌اند<ref>برای نمونه صدر، البنک الربوی؛ حلی، حسین، بحوث فقهیه؛ خویی، منهاج الصالحین، ۱/۴۰۶–۴۲۰؛ تبریزی، صراط النجاة، ۱۰/۲۴۹–۲۶۸؛ مکارم شیرازی، الربا و البنک الاسلامی.</ref>.<ref>[[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>		قرآن کریم ربا را [[حرام]] می‌داند و اصرار بر رباخواری را [[جنگ]] با [[خدا]] نامیده است<ref>سوره بقره، آیه ۲۷۸ ـ ۲۷۹.</ref>. [[روایات]] نیز در حرمت ربا فراوان است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۴۴–۱۴۷؛ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعه، ۱۸/۱۱۷–۱۲۵.</ref>. در برخی از روایات، [[ربا]] پلیدترین کسب<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۴۷.</ref> و از سخت‌ترین نگرانی‌های [[رسول خدا]]{{صل}} برای [[آینده]] [[امت]] معرفی شده است<ref>کلینی، الکافی، ۵/۱۲۴.</ref>. [[حرام]] بودن ربا از مسلّمات [[شریعت اسلامی]] و از [[ضروریات دین]] [[اسلام]] است و فقهای شیعه و [[سنی]] تردیدی در [[حرمت]] آن ندارند<ref> نجفی، جواهر الکلام، ۲۳/۳۳۲؛ امام‌ خمینی، تحریر الوسیله، ۱/۵۱۰.</ref>. فقهای معاصر نیز [[احکام]] ربا را بررسی کرده‌اند<ref>برای نمونه صدر، البنک الربوی؛ حلی، حسین، بحوث فقهیه؛ خویی، منهاج الصالحین، ۱/۴۰۶–۴۲۰؛ تبریزی، صراط النجاة، ۱۰/۲۴۹–۲۶۸؛ مکارم شیرازی، الربا و البنک الاسلامی.</ref>.<ref>[[فرج‌الله میرعرب\|میرعرب، فرج‌الله]]، [[ربا - میرعرب (مقاله)\| مقاله «ربا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۵]]، ص۵۲۸ ـ ۵۳۷.</ref>

	== ربا در [[قرآن]] ==		== ربا در [[قرآن]] ==