Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = ربيعة بن عباد دیلی | مداخل مرتبط = ربيعة بن عباد دیلی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از بنی‌دیل بن بکر بن عبدمناة بن کنانه بودخلیفه بن خیاط، الطبقات، ص۷۴. که او را دؤ...» ایجاد کرد

2025-11-19T08:53:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = ربيعة بن عباد دیلی | مداخل مرتبط = ربيعة بن عباد دیلی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از بنی‌دیل بن بکر بن عبدمناة بن کنانه بود<ref>خلیفه بن خیاط، الطبقات، ص۷۴.</ref> که او را دؤ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل = ربيعة بن عباد دیلی
| مداخل مرتبط = [[ربيعة بن عباد دیلی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
وی از [[بنی‌دیل بن بکر بن عبدمناة بن کنانه]] بود<ref>خلیفه بن خیاط، الطبقات، ص۷۴.</ref> که او را دؤلی<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۲.</ref> و به [[خطا]] دیلمی هم خوانده‌اند<ref>امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۸۲.</ref>. نام پدرش را عیاد<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۹۰؛ ابن سید الناس، عیون الاثر، ج۱، ص۱۳۳.</ref>، عَباد<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۵۱۶.</ref>، عُباد<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۵۰.</ref>، عبید<ref>هیثمی، مجمع الزوائد، ج۶، ص۲۱.</ref> و عَباد هم گفته‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۰.</ref>، اما گذشته از [[تصحیف]] در آنها، بیشتر «عِباد»<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۶۴.</ref> آورده و آن را درست دانسته‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۰.</ref>، برخی نیز تصریح کرده‌اند که عبّاد درست نیست<ref>ابن معین، تاریخ، ج۱، ص۱۷۵؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۰.</ref>. البته [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۳۰.</ref>، «[[ربیعة بن عباد دیلی]]» دیگری را در شمار [[تابعین]] آورده و درگذشت او را به سال ۹۵ دانسته است که هرچند در [[صحابی]] بودن وی تردید کرده، اما چون وی را [[اهل]] [[مدینه]] دانسته و در جایی دیگر<ref>ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۱۲۶.</ref> گفته است وی در [[زمان]] [[حیات رسول خدا]]{{صل}} به [[دنیا]] آمده، بعید نیست همین «[[ربیعة بن عباد]]» مورد بحث باشد. [[ابن حجر]] و برخی [[صحابه‌نگاران]] مدخل مستقلی با نام «[[ربیعه قرشی]]» آورده‌اند، اما از آنجا که خبری که درباره او نقل کرده‌اند با «ربیعة بن عباد» مشترک است و نیز برخی از آنان چون ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۹.</ref>، احتمال داده‌اند که همین «ربیعة بن عباد» باشد، باید آنان را یکی دانست.

[[ربیعه]] را در شمار [[صحابه]] ساکن مدینه آورده<ref>خلیفه بن خیاط، الطبقات، ص۷۴؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۹۷.</ref> و [[حجازی]] خوانده‌اند<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۰؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۹۰.</ref>. همچنین وی را از کسانی شمرده‌اند که [[عمر بسیار]] داشتند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۴.</ref>. وی [[زمان جاهلیت]] را [[درک]] کرد، سپس [[مسلمان]] شد<ref>احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۳۴۱؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۲۰۸؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۹۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۰.</ref>. بیشتر منابعی که از [[ربیعه]] یاد کرده‌اند گزارش مفصلی از وی درباره چگونگی [[دعوت]] [[مردم]] به [[اسلام]] از سوی [[رسول خدا]]{{صل}} در [[منا]] یا [[بازار]] «[[ذی‌المجاز]]» نقل کرده‌اند. بر پایه این [[روایات]] وی می‌گوید: من در حالی که [[نوجوان]] و همراه پدرم بودم رسول خدا{{صل}} را دیدم که پیش از [[هجرت]] به سوی [[مدینه]]، در منا [[خطاب]] به مردم می‌گفت: ای مردم! [[خداوند]] به شما دستور داده است که او را بپرستید و چیزی را برای او [[شریک]] نگیرید یا می‌فرمود: بگویید خدایی جز [[خدای یگانه]] نیست تا [[رستگار]] شوید. پشت سر وی نیز مردی که چشمش چپ یا لوج بود و موهایش بافته شده و از دو طرف صورتش آویزان بود راه می‌رفت و به مردم می‌گفت: این مرد از شما می‌خواهد که [[دین]] پدرانتان را رها کنید. من از پدرم پرسیدم: آن مرد کیست؟ گفت: او عموی وی، [[ابولهب]] است<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۶۴-۶۵؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۹۲ و ج۴، ص۳۴۱؛ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۲۰۷-۲۰۸.</ref>. اگرچه گفته‌اند نصی وجود ندارد که دلالت کند ربیعه در حالی که [[مسلمان]] بوده رسول خدا{{صل}} را دیده است<ref>ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۵۱.</ref>، اما از وی نقل شده است که گفت: [[خانه رسول خدا]]{{صل}} در [[مکه]] میان [[خانه]] ابولهب و [[عقبه بن ابی‌معیط اموی]] واقع شده بود و چه بسیار دیدم که رسول خدا{{صل}} به [[منزل]] باز می‌گشت و می‌دید که سر راهش [[نجاست]] و [[خون]] و شکمبه ریخته‌اند، آنها را کنار می‌زد و می‌فرمود: ای [[قریشیان]]! این بد [[همسایگی]] است<ref>طبرانی، المعجم الاوسط، ج۹، ص۵۸؛ و با اندکی تغییر، هیثمی، مجمع الزوائد، ج۶، ص۲۱.</ref>. از وی نقل کرده‌اند که گفت: چند [[روز]] پس از [[فتح مکه]] من همراه پدرم وارد مکه شدیم تا خبری بگیریم که رسول خدا{{صل}} را دیدم و آن [[روز]] ذی‌المجاز را به یاد آوردم که [[ابولهب]] پشت سر ایشان راه می‌رفت و ایشان می‌فرمود: در [[اسلام]] پیمانی ([[هم‌پیمانی]] قبیله‌ای) نیست و اسلام پیمان‌های [[جاهلی]]<ref>پیمان‌هایی که بر خیر و یاری حق بوده.</ref> را [[استوار]] می‌کند<ref>ر.ک: واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۶۷.</ref>. گفته‌اند [[ربیعه]] در واقعه [[یرموک]] (سال ۱۳) حضور یافت<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۵۱۶؛ به نقل از خلیفه بن خیاط، اما در آثار موجود خلیفه وجود نداشت.</ref> و در سال ۲۷ نیز همراه [[عبدالله بن سعد بن ابی‌سرح]] در [[نبرد]] افریقیه شرکت کرد<ref>ابن جوزی، المنتظم، ج۶، ص۲۹۰.</ref>.

نام وی در شمار کسانی که پنج [[حدیث از رسول خدا]]{{صل}} نقل کرده‌اند آمده است<ref>ابن حزم، اسماء الصحابه الرواه، ص۱۲۱؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۳۷۲.</ref>. درباره درگذشت وی [[اختلاف]] است. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۲.</ref>، گوید: از [[زمان]] درگذشت وی و مدت عمرش [[آگاهی]] ندارم؛ اما برخی گفته‌اند وی در [[خلافت]] [[ولید بن عبدالملک]]<ref>خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۱۹۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۱۹.</ref> در [[مدینه]]<ref>ابن ماکولا، الاکمال، ج۶، ص۶۱.</ref> درگذشت و به هنگام [[مرگ]] ۱۲۰ سال یا اندکی بیشتر داشت<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۱۹.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ربيعة بن عباد دیلی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۲۸-۳۲۹.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌کنانه]] (قبیله)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «ربيعة بن عباد دیلی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]

ربیعة بن عباد دیلی - تاریخچهٔ نسخه‌ها