ربیع بن خثیم تمیمی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۲

2026-04-16T16:42:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۲
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[بنی‌تمیم]] (قبیله)		* [[بنی‌تمیم]] (قبیله)
			* [[خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی]] (پدر)
			* [[همام بن عباده]] (برادرزاده)
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

خط ۱۱۰:		خط ۱۱۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:اعلام]]
	[[رده:اصحاب امام علی]]		[[رده:اصحاب امام علی]]
	[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]		[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]
	[[رده:~~اعلام]]~~		[[رده:سپاهیان امام علی در جنگ صفین]]
	~~[[رده:بنی‌تمیم~~]]

Ali: /* جستارهای وابسته */

2026-04-16T16:41:05Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۱
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[سکوت بر ظلم]]
	* [[سکوت بر قتل امام حسین]]
	* [[بنی‌تمیم]] (قبیله)		* [[بنی‌تمیم]] (قبیله)
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

Wasity: /* وفات ربیع */

2025-09-14T16:51:48Z

وفات ربیع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۱
خط ۹۵:		خط ۹۵:

	== [[وفات]] ربیع ==		== [[وفات]] ربیع ==
	قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر~~]] [[~~امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] می‌کنند<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>.		قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] می‌کنند<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: جایگزینی متن - ':«' به ': «'

2023-09-09T16:10:35Z

جایگزینی متن - ':«' به ': «'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۰
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	درباره عبادت‌های [[ربیع]]، مطالب بسیار گفته شده که برخی از آنها به صورت افسانه می‌باشد. اینک توجه شما را به چند نمونه که مورد [[پذیرش]] است، جلب می‌کنیم:		درباره عبادت‌های [[ربیع]]، مطالب بسیار گفته شده که برخی از آنها به صورت افسانه می‌باشد. اینک توجه شما را به چند نمونه که مورد [[پذیرش]] است، جلب می‌کنیم:
	# [[ربیع]] در [[خانه]] خود قبری حفر نموده بود و هرگاه در درون خود [[لغزش]] و [[قساوت قلب]] می‌دید، وارد آن [[قبر]] می‌شد و مدت مدیدی در آن می‌خوابید و چون مردگانی که از خدای خود می‌خواهند که آنان را به زندگانی [[دنیوی]] بازگرداند تا این بار بیندیشند و به [[درستی]] عمل کنند، او نیز چنین می‌کرد و می‌گفت: {{متن قرآن\|رَبِّ ارْجِعُونِ}}<ref>«پروردگارا! مرا باز گردانید!» سوره مؤمنون، آیه ۹۹.</ref> {{متن قرآن\|لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ}}<ref>«شاید من در آنچه وا نهاده‌ام، (بتوانم) کاری نیکو انجام دهم» سوره مؤمنون، آیه ۱۰۰.</ref>. [[ربیع]] هم چنان در [[قبر]] خوابیده بود [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ ارْجِعُونِ}} را بار‌ها تکرار می‌کرد و در پایان خطاب به ضمیر و نفس خود می‌گفت: «ای [[ربیع]]، دعایت راپذیرفتم و تو را به زندگانی دنیوی‌ات بازگرداندیم، پس عمل کن و مافات را جبران نما»<ref>{{عربی\|يا ربيع، قد رجعناك فاعمل}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص۴۵۶.</ref>؛		# [[ربیع]] در [[خانه]] خود قبری حفر نموده بود و هرگاه در درون خود [[لغزش]] و [[قساوت قلب]] می‌دید، وارد آن [[قبر]] می‌شد و مدت مدیدی در آن می‌خوابید و چون مردگانی که از خدای خود می‌خواهند که آنان را به زندگانی [[دنیوی]] بازگرداند تا این بار بیندیشند و به [[درستی]] عمل کنند، او نیز چنین می‌کرد و می‌گفت: {{متن قرآن\|رَبِّ ارْجِعُونِ}}<ref>«پروردگارا! مرا باز گردانید!» سوره مؤمنون، آیه ۹۹.</ref> {{متن قرآن\|لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ}}<ref>«شاید من در آنچه وا نهاده‌ام، (بتوانم) کاری نیکو انجام دهم» سوره مؤمنون، آیه ۱۰۰.</ref>. [[ربیع]] هم چنان در [[قبر]] خوابیده بود [[آیه]] {{متن قرآن\|رَبِّ ارْجِعُونِ}} را بار‌ها تکرار می‌کرد و در پایان خطاب به ضمیر و نفس خود می‌گفت: «ای [[ربیع]]، دعایت راپذیرفتم و تو را به زندگانی دنیوی‌ات بازگرداندیم، پس عمل کن و مافات را جبران نما»<ref>{{عربی\|يا ربيع، قد رجعناك فاعمل}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص۴۵۶.</ref>؛
	# [[ربیع]] همواره کاغذی جلوی روی خود می‌گذاشت و هرچه را در روز می‌گفت بر آن می‌نوشت. [[شب]] که می‌شد خود را به [[محاکمه]] می‌کشید و خوبی و [[بدی]] که گفته بود ار روی کاغذ بررسی می‌کرد و بعد می‌گفت:«آه آنان که ساکت بودند، [[نجات]] یافتند» <ref>{{عربی\|آه نجا الصامتون}}</ref>.		# [[ربیع]] همواره کاغذی جلوی روی خود می‌گذاشت و هرچه را در روز می‌گفت بر آن می‌نوشت. [[شب]] که می‌شد خود را به [[محاکمه]] می‌کشید و خوبی و [[بدی]] که گفته بود ار روی کاغذ بررسی می‌کرد و بعد می‌گفت: «آه آنان که ساکت بودند، [[نجات]] یافتند» <ref>{{عربی\|آه نجا الصامتون}}</ref>.
	# در [[نقل]] دیگری است که: [[ربیع]] دائماً [[کاغذ و قلم]] در [[دست]] داشت و صبح تا [[مغرب]] هرکاری که می‌کرد و یا می‌گفت، در آن می‌نوشت و چون [[شب]] می‌شد بعد از [[نماز]] عشاء، در نوشته نگاه می‌کرد اگر کار خوبی کرده بود، [[شکرگزار]] بود و اگر کار [[بدی]] آنجام داده بود، [[توبه]] می‌کرد و می‌گفت: «آه [[راست گویان]] [[نجات]] یافتند و من به واسطه عملم در [[عذاب]] افتادم»<ref>{{عربی\|آه نجا الصادقون وانا وقعت فی العذاب بعملی}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص ۴۵۶ وسفینه البحار، ج۱ عنوان ربیع، ص۵۰۶.</ref>.		# در [[نقل]] دیگری است که: [[ربیع]] دائماً [[کاغذ و قلم]] در [[دست]] داشت و صبح تا [[مغرب]] هرکاری که می‌کرد و یا می‌گفت، در آن می‌نوشت و چون [[شب]] می‌شد بعد از [[نماز]] عشاء، در نوشته نگاه می‌کرد اگر کار خوبی کرده بود، [[شکرگزار]] بود و اگر کار [[بدی]] آنجام داده بود، [[توبه]] می‌کرد و می‌گفت: «آه [[راست گویان]] [[نجات]] یافتند و من به واسطه عملم در [[عذاب]] افتادم»<ref>{{عربی\|آه نجا الصادقون وانا وقعت فی العذاب بعملی}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص ۴۵۶ وسفینه البحار، ج۱ عنوان ربیع، ص۵۰۶.</ref>.
	# از [[شیخ بهائی]] در کشکول [[نقل]] می‌کند: شخصی به [[ربیع]] گفت: هیچ گاه ندیدم که [[عیب]] کسی را بگویی؟ [[ربیع]] گفت: من هنوز از نفس خود [[راضی]] نیستم، تا از خود فارغ شوم و به [[عیب]] دیگران بپردازم. سپس این [[شعر]] را خواند: «بر نفس خود می‌گریم و برای غیر نمی‌گریم و به خاطر خودم از غیر خود مشغول نمی‌شوم»<ref>{{عربی\|لنفسی ابکی لست ابکی لغیرها لنفسی فی نفسی عن الناس شاغل}}</ref>.		# از [[شیخ بهائی]] در کشکول [[نقل]] می‌کند: شخصی به [[ربیع]] گفت: هیچ گاه ندیدم که [[عیب]] کسی را بگویی؟ [[ربیع]] گفت: من هنوز از نفس خود [[راضی]] نیستم، تا از خود فارغ شوم و به [[عیب]] دیگران بپردازم. سپس این [[شعر]] را خواند: «بر نفس خود می‌گریم و برای غیر نمی‌گریم و به خاطر خودم از غیر خود مشغول نمی‌شوم»<ref>{{عربی\|لنفسی ابکی لست ابکی لغیرها لنفسی فی نفسی عن الناس شاغل}}</ref>.
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	چون خبر [[شهادت امام حسین]] {{ع}} به سال ۶۱ [[هجری]] را به [[ربیع]] دادند، چون در [[سکوت]] بیست ساله به سر می‌برد، همگان در این لحظه با خود گفتند که: [[ربیع]] با [[آگاهی]] از [[شهادت]] [[حضرت]] [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} حتماً لب به سخن خواهد گشود، ولی [[ربیع]] با شنیدن این خبر مولمه چیزی نگفت فقط نظاره کرد و حرفی نزد تا نفر دوم که خبر داد باز چیزی نگفت؛ اما نفر سوم که خبر [[شهادت]] [[حضرت حسین]] {{ع}} را داد، [[ربیع]] شروع به [[گریستن]] کرد، بعد این جمله را گفت: {{متن قرآن\|اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«خداوندگارا! ای پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین! دانای پنهان و آشکار! تویی که میان بندگانت در آنچه اختلاف می‌ورزیدند داوری می‌کنی» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref> سپس [[سکوت]] کرد تا از [[دنیا]] رفت<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.		چون خبر [[شهادت امام حسین]] {{ع}} به سال ۶۱ [[هجری]] را به [[ربیع]] دادند، چون در [[سکوت]] بیست ساله به سر می‌برد، همگان در این لحظه با خود گفتند که: [[ربیع]] با [[آگاهی]] از [[شهادت]] [[حضرت]] [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} حتماً لب به سخن خواهد گشود، ولی [[ربیع]] با شنیدن این خبر مولمه چیزی نگفت فقط نظاره کرد و حرفی نزد تا نفر دوم که خبر داد باز چیزی نگفت؛ اما نفر سوم که خبر [[شهادت]] [[حضرت حسین]] {{ع}} را داد، [[ربیع]] شروع به [[گریستن]] کرد، بعد این جمله را گفت: {{متن قرآن\|اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«خداوندگارا! ای پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین! دانای پنهان و آشکار! تویی که میان بندگانت در آنچه اختلاف می‌ورزیدند داوری می‌کنی» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref> سپس [[سکوت]] کرد تا از [[دنیا]] رفت<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

	به [[نقلی]] همین که [[ربیع]] از [[شهادت]] [[حضرت امام حسین]] {{ع}} و اصحابش [[آگاه]] شد، آهی از [[دل]] کشید و چنین گفت:«آیا به [[راستی]] [[یزیدیان]] چنین کردند، آیا کسی را به [[قتل]] رساندند که [[رسول خدا]] {{صل}} او را در آغوش خود می‌نشانید و بر لبانش بوسه می‌زد؟!»<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.		به [[نقلی]] همین که [[ربیع]] از [[شهادت]] [[حضرت امام حسین]] {{ع}} و اصحابش [[آگاه]] شد، آهی از [[دل]] کشید و چنین گفت: «آیا به [[راستی]] [[یزیدیان]] چنین کردند، آیا کسی را به [[قتل]] رساندند که [[رسول خدا]] {{صل}} او را در آغوش خود می‌نشانید و بر لبانش بوسه می‌زد؟!»<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

	و به قول [[ابن جوزی]] در تذکرة الخواص، [[ربیع]] گفت: آنها جوانانی را به [[شهادت]] رساندند که اگر [[رسول خدا]] آنان را می‌دید، هم دوستشان می‌داشت و هم با [[دست]] خود به آنان [[غذا]] می‌خوراند و نیز آنان را روی زانوی خود می‌نشاند<ref>{{عربی\|لقد قتلوا فتیة لو رآهم رسول الله {{صل}} الأحبهم أطعمهم بیده و أجلسهم علی فخذه}}؛ اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.		و به قول [[ابن جوزی]] در تذکرة الخواص، [[ربیع]] گفت: آنها جوانانی را به [[شهادت]] رساندند که اگر [[رسول خدا]] آنان را می‌دید، هم دوستشان می‌داشت و هم با [[دست]] خود به آنان [[غذا]] می‌خوراند و نیز آنان را روی زانوی خود می‌نشاند<ref>{{عربی\|لقد قتلوا فتیة لو رآهم رسول الله {{صل}} الأحبهم أطعمهم بیده و أجلسهم علی فخذه}}؛ اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

Ali در ‏۵ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۱

2023-03-05T07:31:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	\| لقب = [[خواجه ربیع]]		\| لقب = [[خواجه ربیع]]
	\| اهل =		\| اهل =
	\| از قبیله =		\| از قبیله = [[بنی‌تمیم]]
	\| از تیره =		\| از تیره =
	\| پدر = [[خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی]]		\| پدر = [[خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی]]
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	* [[سکوت بر ظلم]]		* [[سکوت بر ظلم]]
	* [[سکوت بر قتل امام حسین]]		* [[سکوت بر قتل امام حسین]]
			* [[بنی‌تمیم]] (قبیله)
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

خط ۱۱۴:		خط ۱۱۵:
	[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]		[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
			[[رده:بنی‌تمیم]]

Ali در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۳

2023-02-22T11:23:08Z

Bahmani: /* آزادی‌خواهی امیرمؤمنان {{ع}} در برخورد با ربیع و دیگر هم فکران او */

2023-02-11T05:24:09Z

آزادی‌خواهی امیرمؤمنان {{ع}} در برخورد با ربیع و دیگر هم فکران او

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	[[خواجه ربیع]]، عموی [[همام بن عباده]] و از [[یاران]] با وفای [[امیر المؤمنین]] {{ع}} بوده است<ref>در نهج ابلاغه آمده که: همام همان کسی است که از حضرت امیر {{ع}} تقاضا نمود تا اوصاف پارسیان را برای او بیان نماید و این درخواست را چند بار تکرار کرد تا آن حضرت خطبه متقین را برای او بیان نمود و در پایان خطبه، همام فریادی از دل کشید و جان به جان آفرید تسلیم نمود. طبق نقل «محمد بن طلحه شافعی» در این جریان «ربیع بن خیثم» حضور داشته وپس از وفات همام او را کفن و دفن نموده است. (اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۴) تفصیل بیشتر در شرح حال «همام» در همین اثر خواهد آمد.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۰۹-۵۱۰.</ref>		[[خواجه ربیع]]، عموی [[همام بن عباده]] و از [[یاران]] با وفای [[امیر المؤمنین]] {{ع}} بوده است<ref>در نهج ابلاغه آمده که: همام همان کسی است که از حضرت امیر {{ع}} تقاضا نمود تا اوصاف پارسیان را برای او بیان نماید و این درخواست را چند بار تکرار کرد تا آن حضرت خطبه متقین را برای او بیان نمود و در پایان خطبه، همام فریادی از دل کشید و جان به جان آفرید تسلیم نمود. طبق نقل «محمد بن طلحه شافعی» در این جریان «ربیع بن خیثم» حضور داشته وپس از وفات همام او را کفن و دفن نموده است. (اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۴) تفصیل بیشتر در شرح حال «همام» در همین اثر خواهد آمد.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۰۹-۵۱۰.</ref>

	== [[آزادی‌خواهی]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} در برخورد با [[ربیع]] و دیگر هم فکران او ==		== آزادی‌خواهی [[امیرمؤمنان]] {{ع}} در برخورد با [[ربیع]] و دیگر هم فکران او ==
	در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج می‌زند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] می‌کنیم.		در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج می‌زند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] می‌کنیم.

	در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز می‌دانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بی‌نیاز از [[جهاد]] نمی‌باشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقه‌ای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانه‌گیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش می‌رفت، [[یاری]] رسانند. بدین‌سان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده می‌شود که حضرت او و چهارصد نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>.		در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز می‌دانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بی‌نیاز از [[جهاد]] نمی‌باشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقه‌ای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانه‌گیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش می‌رفت، [[یاری]] رسانند. بدین‌سان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده می‌شود که حضرت او و چهارصد نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>.

	از این دو [[نقل]] به [[دست]] می‌آید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} این‌گونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنان‌چه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمی‌جنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>.		از این دو [[نقل]] به [[دست]] می‌آید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] یا [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} این‌گونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنان‌چه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمی‌جنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>.

	== عبادت‌های [[ربیع]] ==		== عبادت‌های [[ربیع]] ==

Bahmani در ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۰

2023-02-11T05:20:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصحاب امام علی \| عنوان مدخل = ~~ربیع بن خثیم~~ \| مداخل مرتبط = [[ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصحاب امام علی \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات اصحاب		{{جعبه اطلاعات اصحاب
	\| نام = ربیع بن خثیم		\| نام = ربیع بن خثیم
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	\| آخرین راوی از او =		\| آخرین راوی از او =
	}}		}}

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ربیع بن خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی کوفی]]<ref>در برخی اسناد «خیثم» بعد از خاء حرف یاء ثبت شده ولی صحیح آن «خثیم» به ضم خاء، و بعد از خاء حرف ثاء است، همان‌گونه که در متن آورده‌ایم و محتمل است ربیع بن خیثم غیر از ربیع بن خثیم که از اصحاب امام علی {{ع}} است، باشد. ابن خیثم از اصحاب امام صادق {{ع}} است و طبق نقل آیة الله خوئی در معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۷۰، «ابن خثیم» از نظر اعتبار، مجهول الحال است.</ref>، کنیه‌اش «ابو یزید» معروف به [[خواجه ربیع]] است.		[[ربیع بن خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی کوفی]]<ref>در برخی اسناد «خیثم» بعد از خاء حرف یاء ثبت شده ولی صحیح آن «خثیم» به ضم خاء، و بعد از خاء حرف ثاء است، همان‌گونه که در متن آورده‌ایم و محتمل است ربیع بن خیثم غیر از ربیع بن خثیم که از اصحاب امام علی {{ع}} است، باشد. ابن خیثم از اصحاب امام صادق {{ع}} است و طبق نقل آیة الله خوئی در معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۷۰، «ابن خثیم» از نظر اعتبار، مجهول الحال است.</ref>، کنیه‌اش «ابو یزید» معروف به [[خواجه ربیع]] است.
خط ۶۰:		خط ۶۱:
	در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج می‌زند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] می‌کنیم.		در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج می‌زند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] می‌کنیم.

	در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز می‌دانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بی‌نیاز از [[جهاد]] نمی‌باشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقه‌ای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانه‌گیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش می‌رفت، [[یاری]] رسانند. بدین‌سان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده می‌شود که [[حضرت]] او و ~~چهار [[صد]]~~ نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>.		در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز می‌دانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بی‌نیاز از [[جهاد]] نمی‌باشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقه‌ای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانه‌گیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش می‌رفت، [[یاری]] رسانند. بدین‌سان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده می‌شود که حضرت او و چهارصد نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>.

	از این دو [[نقل]] به [[دست]] می‌آید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} این‌گونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنان‌چه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمی‌جنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>		از این دو [[نقل]] به [[دست]] می‌آید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} این‌گونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنان‌چه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمی‌جنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>.

	== عبادت‌های [[ربیع]] ==		== عبادت‌های [[ربیع]] ==
خط ۹۱:		خط ۹۲:
	[[نوری]] صاحب مستدرک الوسائل تمام [[اعمال]] و عبادت‌های [[خواجه ربیع]] را زیر سؤال برده و می‌گوید: عبادت‌های بدنی که بدون [[اعتقاد صحیح]] باشد، [[ارزش]] ندارد؛ کسی که به [[مقام]] شامخ [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به صورت تردید می‌نگریسته و [[جنگ]] آن [[امام]] {{ع}} با پسر [[ابوسفیان]] را زیر سؤال برده، [[اعمال]] بدنی او چه تأثیری دارد؟ چنان چه سخن نگفتن او، و [[سکوت]] بیست ساله‌اش از دیدگاه [[اسلام]] مذموم است؛ زیرا [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] ما در امور [[مباح]] [[دنیا]] حرف می‌زدند و گاهی [[مزاح]] می‌کردند، و... بنابراین [[راه]] و رسم [[ربیع]] از دیدگاه [[اسلام]] مورد [[تأیید]] ما نیست<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>.		[[نوری]] صاحب مستدرک الوسائل تمام [[اعمال]] و عبادت‌های [[خواجه ربیع]] را زیر سؤال برده و می‌گوید: عبادت‌های بدنی که بدون [[اعتقاد صحیح]] باشد، [[ارزش]] ندارد؛ کسی که به [[مقام]] شامخ [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به صورت تردید می‌نگریسته و [[جنگ]] آن [[امام]] {{ع}} با پسر [[ابوسفیان]] را زیر سؤال برده، [[اعمال]] بدنی او چه تأثیری دارد؟ چنان چه سخن نگفتن او، و [[سکوت]] بیست ساله‌اش از دیدگاه [[اسلام]] مذموم است؛ زیرا [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] ما در امور [[مباح]] [[دنیا]] حرف می‌زدند و گاهی [[مزاح]] می‌کردند، و... بنابراین [[راه]] و رسم [[ربیع]] از دیدگاه [[اسلام]] مورد [[تأیید]] ما نیست<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>.

	بدون تردید اصل [[زهد]] و [[ترک دنیا]] در صورتی که به ضرر دیگران نباشد، مذموم نیست به [[دلیل]] آن‌که [[امامان]] [[معصومین]] {{ع}} [[رفتار]] [[ربیع]] را زیر سؤال نبرده و او را ملامت نکرده‌اند، اگرچه از [[زهد]] او نیز [[تمجید]] ننموده‌اند، لذا [[علم]] آن را به [[رب]] الارباب و العالم بالاسرار وامی گذاریم، اما این که در رکاب [[علی]] {{ع}} برای [[جهاد]] با [[شامیان]] اظهار تردید کرد از دیدگاه ما مذموم است، اما در عین حال در هیچ روایتی از [[امامان معصوم]] {{ع}} و حتی از [[امام رضا]] {{ع}} که در [[خراسان]] سکنا داشتند کلمه‌ای در [[مذمت]] [[ربیع]] نیامده است اگر چه تمجیدی هم ار او نشده است، لذا [[علم]] آن را به اهلش وا می‌گذاریم نه از او [[تمجید]] می‌کنیم و نه [[مذمت]].<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۵-۵۱۷.</ref>		بدون تردید اصل [[زهد]] و [[ترک دنیا]] در صورتی که به ضرر دیگران نباشد، مذموم نیست به [[دلیل]] آن‌که [[امامان]] [[معصومین]] {{ع}} [[رفتار]] [[ربیع]] را زیر سؤال نبرده و او را ملامت نکرده‌اند، اگرچه از [[زهد]] او نیز [[تمجید]] ننموده‌اند، لذا [[علم]] آن را به [[رب]] الارباب و العالم بالاسرار وامی گذاریم، اما این که در رکاب [[علی]] {{ع}} برای [[جهاد]] با [[شامیان]] اظهار تردید کرد از دیدگاه ما مذموم است، اما در عین حال در هیچ روایتی از [[امامان معصوم]] {{ع}} و حتی از [[امام رضا]] {{ع}} که در [[خراسان]] سکنا داشتند کلمه‌ای در [[مذمت]] [[ربیع]] نیامده است اگر چه تمجیدی هم ار او نشده است، لذا [[علم]] آن را به اهلش وا می‌گذاریم نه از او [[تمجید]] می‌کنیم و نه [[مذمت]]<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۵-۵۱۷.</ref>.

	== [[وفات]] ربیع ==		== [[وفات]] ربیع ==
	قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر]] [[امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] می‌کنند.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>		قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر]] [[امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] می‌کنند<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)\|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۲:

	[[رده:اصحاب امام علی]]		[[رده:اصحاب امام علی]]
			[[رده:کارگزاران حکومت امام علی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ربیع بن خثیم | مداخل مرتبط = ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} {{جعبه اطلاعات اصحاب | نام = ربیع بن خثیم | مشهور به = | نام تصویر = آرامگاه خواجه ربیع.jpg | عرض تص...» ایجاد کرد

2023-01-30T08:03:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ربیع بن خثیم | مداخل مرتبط = ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} {{جعبه اطلاعات اصحاب | نام = ربیع بن خثیم | مشهور به = | نام تصویر = آرامگاه خواجه ربیع.jpg | عرض تص...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ربیع بن خثیم | مداخل مرتبط = [[ربیع بن خثیم تمیمی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| نام = ربیع بن خثیم
| مشهور به =
| نام تصویر = آرامگاه خواجه ربیع.jpg
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر = آرامگاه خواجه ربیع در مشهد
| نام کامل = ربیع بن خثیم
| نام‌های دیگر =
| جنسیت = مرد
| کنیه = ابو یزید
| لقب = [[خواجه ربیع]]
| اهل =
| از قبیله =
| از تیره =
| پدر = [[خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی]]
| مادر =
| همسر =
| پسر =
| دختر =
| خواهر =
| برادر =
| خویشاوندان = [[همام بن عباده]] (برادرزاده)
| وابستگان =
| تاریخ تولد =
| محل تولد =
| محل زندگی = [[کوفه]]
| تاریخ درگذشت = [[۷۰ هجری]]
| محل درگذشت = [[طوس]]
| تاریخ شهادت =
| محل شهادت =
| طول عمر =
| محل دفن = [[مشهد]]
| دین =
| مذهب =
| از اصحاب = [[امام علی]]
| از طبقه =
| در جنگ = [[جنگ صفین]]
| نقش‌ها =
| فعالیت‌ها =
| علت شهرت =
| علت درگذشت =
| علت شهادت =
| راوی از =
| روایات مشهور =
| مشایخ او =
| راویان از او =
| آخرین راوی از او =
}}
== آشنایی اجمالی ==
[[ربیع بن خثیم بن عائذ بن عبدالله تمیمی کوفی]]<ref>در برخی اسناد «خیثم» بعد از خاء حرف یاء ثبت شده ولی صحیح آن «خثیم» به ضم خاء، و بعد از خاء حرف ثاء است، همان‌گونه که در متن آورده‌ایم و محتمل است ربیع بن خیثم غیر از ربیع بن خثیم که از اصحاب امام علی {{ع}} است، باشد. ابن خیثم از اصحاب امام صادق {{ع}} است و طبق نقل آیة الله خوئی در معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۷۰، «ابن خثیم» از نظر اعتبار، مجهول الحال است.</ref>، کنیه‌اش «ابو یزید» معروف به [[خواجه ربیع]] است.

طبق [[نقل]] [[ذهبی]]، وی زمان [[رسول خدا]] {{صل}} را [[درک]] نمود، اما [[حضرت]] را ندید، روایاتی مرسلاً از آن [[حضرت]] [[نقل]] کرده است<ref>سیر أعلام النبلاء، ج۵، ص۲۴۳.</ref>. [[ابن مسعود]] به [[ربیع]] گفت: "اگر پیامبرخدا {{صل}} تو را دیده بود، همانا تو را [[دوست]] می‌داشت".<ref>{{عربی|لو رآک رسول الله لأحبک}}؛ سیر أعلام النبلاء، ج۵، ص۲۴۳.</ref>

او از [[اصحاب امیرالمؤمنین]] {{ع}}<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۲۵۴.</ref> و از [[زهاد ثمانیه]] به شمار می‌آید<ref>کشی از «علی بن محمد بن قتیبه» روایت می‌کند که: از «فضل بن شاذان» سوال شد: «زهاد هشت گانه» چه کسانی‌اند؟ گفت: ربیع بن خیثم، هرم بن حیان، اویس قرن، عامر بن عبد قیس، این چهر نفر از اصحاب علی {{ع}} بودند و همه از زهاد و پرهیزکاران زمان خویش به شمار میرفتند، و چهار نفر دیگر که با معاویه بودند: ابو مسلم خولانی (اسم او هبان بن صیفی است) که مردی فاسق و فاجر و ریاکار بود و سپاهیان معاویه را در نبرد با امیرمؤمنان {{ع}} ترغیب مینموده است، و دیگری مسروق بن اجدع است که ار گمرکی‌ها و مالیات بگیر‌های حکومت معاویه بوده و به امیرمؤمنان {{ع}} طعن میزده است و با همین حالت از دنیا رفت و یکی دیگر حسن رئیس قدریه است. آخرین آنها نیز «اسود بن یزید» یا «جریر بن عبدالله بجلی» است.</ref> که در سال ۶۱ یا ۶۲ یا ۶۳ [[هجری]] در [[طوس]] از [[دنیا]] رفت و در محلی که اکنون دارای بقعه و بارگاهی به نام "[[خواجه ربیع]]" در کنار [[مشهد]] [[امام رضا]] {{ع}} است به [[خاک]] سپرده شد و شاه [[عباس]] صفوی برای او [[قبه]] و بارگاه ساخت<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴ و تهذیب التهذیب، ج۳، ص۶۸.</ref>.

[[خواجه ربیع]]، عموی [[همام بن عباده]] و از [[یاران]] با وفای [[امیر المؤمنین]] {{ع}} بوده است<ref>در نهج ابلاغه آمده که: همام همان کسی است که از حضرت امیر {{ع}} تقاضا نمود تا اوصاف پارسیان را برای او بیان نماید و این درخواست را چند بار تکرار کرد تا آن حضرت خطبه متقین را برای او بیان نمود و در پایان خطبه، همام فریادی از دل کشید و جان به جان آفرید تسلیم نمود. طبق نقل «محمد بن طلحه شافعی» در این جریان «ربیع بن خیثم» حضور داشته وپس از وفات همام او را کفن و دفن نموده است. (اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۴) تفصیل بیشتر در شرح حال «همام» در همین اثر خواهد آمد.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۰۹-۵۱۰.</ref>

== [[آزادی‌خواهی]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} در برخورد با [[ربیع]] و دیگر هم فکران او ==
در دوران [[حکومت امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[آزادی]] خواهی و [[احترام]] به حقوق [[مردم]] موج می‌زند که مشابه آن یا در [[تاریخ]] واقع نشده و یا بسیار اندک است. در این جا به تناسب شرح حال ربیع بن خثیم یک نمونه از [[آزاد]] منشی [[امام]] {{ع}} را در امر [[حکومت]] که در داستان غمبار [[صفین]] اتفاق افتاده [[نقل]] می‌کنیم.

در [[جنگ صفین]] گروهی چهار [[صد]] نفره، که ربیع بن خثیم هم در میان آنان بود، به [[خدمت]] [[حضرت]] آمدند<ref>احتمال دارد در شهر کوفه و قبل از حرکت به جانب صفین این اتفاق افتاده است.</ref> و عرض کردند: ای [[امیر مؤمنان]]، ما با این که به [[فضایل]] و [[مناقب]] بلند شما، معتقدیم و نیز می‌دانیم که نه ما و نه شما و نه [[مسلمانان]] بی‌نیاز از [[جهاد]] نمی‌باشیم، اما به این [[جنگ]] مشکوک هستیم لذا ما را به منطقه‌ای بفرستید که آنجا با [[کفار]] بجنگیم و از حدود و کیان [[ممالک اسلامی]] [[پاسداری]] کنیم و [[امنیت]] [[بلاد مسلمین]] را تأمین نماییم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیشنهاد و تقاضای آنان را پذیرفت و از [[اعتذار]] و بهانه‌گیری آنان هرگز ناراحت نشد و گروه چهارصد نفری آنان را به [[سرپرستی]] و [[فرماندهی]] ربیع بن خثیم به منطقه [[ری]] و مناطق مجاور آن فرستاد تا [[جهاد]] [[اسلامی]] را که در اطراف [[خراسان]] پیش می‌رفت، [[یاری]] رسانند. بدین‌سان اولین پرچمی که در میان [[کوفیان]] برافراشته شد، [[پرچم]] ربیع بن خثیم بود<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۵۴.</ref>. از برخی اسناد استفاده می‌شود که [[حضرت]] او و چهار [[صد]] نفر همراهش را به مرز [[قزوین]] فرستاد <ref>تنقیح المقال، ج۱، ص۴۲۵ و اخبار الطوال، ص۱۶۵.</ref>.

از این دو [[نقل]] به [[دست]] می‌آید که ورود [[ربیع]] به مرز [[ری]] با [[قزوین]] قبل از [[جنگ صفین]] بوده است. البته ترک [[جهاد]] آن هم با تردید در [[راه]] و روش [[امیرمؤمنان]] {{ع}} از دیدگاه ما [[شیعیان]] غیر قابل قبول و مورد مواخذه است؛ اما چرا [[حضرت علی]] {{ع}} این‌گونه سخن و [[اعتذار]] او را پذیرفت و او را به دیار دیگر اعزام کرد؟، ممکن است، [[حضرت علی]] {{ع}} او و همراهانش را از خود دور ساخت تا در بحبوحه [[جنگ]]، [[جمود]] [[فکری]] آنان سبب [[فساد]] و [[فتنه]] و [[شکست]] مضاعف در [[نبرد صفین]] نشود چنان‌چه در هنگام بالای نیزه بردن قرآنها از طرف [[معاویه]]، جمعی از [[سپاه]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} ([[قاریان]] [[قرآن]]) فریاد برآوردند که ما با [[قرآن]] نمی‌جنگیم، و [[نصایح]] مشفقانه [[امام]] {{ع}} و [[اعلان]] این که این [[عمل]] [[معاویه]] جز [[توطئه]] و [[فریب]] چیز دیگری نیست. در [[روحیه]] آن جمع موثر واقع نشد و [[پیروزی]] قطعی [[امام]] {{ع}} را به [[شکست]] کشاندند! ویا احتمال دارد حضور [[ربیع]] و همراهان وی را در مرزها بروند، والله العالم.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۰-۵۱۲.</ref>

== عبادت‌های [[ربیع]] ==
درباره عبادت‌های [[ربیع]]، مطالب بسیار گفته شده که برخی از آنها به صورت افسانه می‌باشد. اینک توجه شما را به چند نمونه که مورد [[پذیرش]] است، جلب می‌کنیم:
# [[ربیع]] در [[خانه]] خود قبری حفر نموده بود و هرگاه در درون خود [[لغزش]] و [[قساوت قلب]] می‌دید، وارد آن [[قبر]] می‌شد و مدت مدیدی در آن می‌خوابید و چون مردگانی که از خدای خود می‌خواهند که آنان را به زندگانی [[دنیوی]] بازگرداند تا این بار بیندیشند و به [[درستی]] عمل کنند، او نیز چنین می‌کرد و می‌گفت: {{متن قرآن|رَبِّ ارْجِعُونِ}}<ref>«پروردگارا! مرا باز گردانید!» سوره مؤمنون، آیه ۹۹.</ref> {{متن قرآن|لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ}}<ref>«شاید من در آنچه وا نهاده‌ام، (بتوانم) کاری نیکو انجام دهم» سوره مؤمنون، آیه ۱۰۰.</ref>. [[ربیع]] هم چنان در [[قبر]] خوابیده بود [[آیه]] {{متن قرآن|رَبِّ ارْجِعُونِ}} را بار‌ها تکرار می‌کرد و در پایان خطاب به ضمیر و نفس خود می‌گفت: "ای [[ربیع]]، دعایت راپذیرفتم و تو را به زندگانی دنیوی‌ات بازگرداندیم، پس عمل کن و مافات را جبران نما"<ref>{{عربی|يا ربيع، قد رجعناك فاعمل}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص۴۵۶.</ref>؛
# [[ربیع]] همواره کاغذی جلوی روی خود می‌گذاشت و هرچه را در روز می‌گفت بر آن می‌نوشت. [[شب]] که می‌شد خود را به [[محاکمه]] می‌کشید و خوبی و [[بدی]] که گفته بود ار روی کاغذ بررسی می‌کرد و بعد می‌گفت:"آه آنان که ساکت بودند، [[نجات]] یافتند" <ref>{{عربی|آه نجا الصامتون}}</ref>.
# در [[نقل]] دیگری است که: [[ربیع]] دائماً [[کاغذ و قلم]] در [[دست]] داشت و صبح تا [[مغرب]] هرکاری که می‌کرد و یا می‌گفت، در آن می‌نوشت و چون [[شب]] می‌شد بعد از [[نماز]] عشاء، در نوشته نگاه می‌کرد اگر کار خوبی کرده بود، [[شکرگزار]] بود و اگر کار [[بدی]] آنجام داده بود، [[توبه]] می‌کرد و می‌گفت: "آه [[راست گویان]] [[نجات]] یافتند و من به واسطه عملم در [[عذاب]] افتادم"<ref>{{عربی|آه نجا الصادقون وانا وقعت فی العذاب بعملی}}؛ اعیان الشیعه، ج۶،ص ۴۵۶ وسفینه البحار، ج۱ عنوان ربیع، ص۵۰۶.</ref>.
# از [[شیخ بهائی]] در کشکول [[نقل]] می‌کند: شخصی به [[ربیع]] گفت: هیچ گاه ندیدم که [[عیب]] کسی را بگویی؟ [[ربیع]] گفت: من هنوز از نفس خود [[راضی]] نیستم، تا از خود فارغ شوم و به [[عیب]] دیگران بپردازم. سپس این [[شعر]] را خواند: "بر نفس خود می‌گریم و برای غیر نمی‌گریم و به خاطر خودم از غیر خود مشغول نمی‌شوم"<ref>{{عربی|لنفسی ابکی لست ابکی لغیرها لنفسی فی نفسی عن الناس شاغل}}</ref>.
# از کشکول [[شیخ بهائی]] [[نقل]] است: [[ربیع]]، روز و [[شب]] [[اشک]] می‌ریخت و به قدری زیاد می‌گریست که مادرش به تنک آمد و گفت: گویا از روی [[ظلم و ستم]] کسی را کشته‌ای که این مقدار [[گریه]] کنی؟ به من بگو چه کسی را کشته‌ای تا نزد [[اولیا]] و خانواده‌اش بروم و از آنها [[رضایت]] بگیرم؛ به [[خدا]] [[سوگند]] اگر آنها ار حال تو باخبر شوند، به تو رحم خواهند کرد و [[رضایت]] داده و تو را [[حلال]] می‌کنند! [[ربیع]] در پاسخ مادرش گفت: بله من قاتلم اما نفس خودم را کشته‌ام<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶ و سفینه البحار، ج ۱ عنوان ربیع، ص۵۰۶.</ref>.
# شب‌هایی که او برای [[عبادت]] و [[شب زنده داری]] بالای بام می‌ایستاد، به قدری بدون حرکت [[قیام]] خود را ادامه می‌داد که وقتی از [[دنیا]] رفت، دختر [[همسایه]] به پدرش گفت: [[پدر]]، من هر [[شب]] [[عمود]] و چوبی را بالای بام می‌دیدم ولی مدتی است که از آن چوب خبری نیست؟ [[پدر]] گفت: دخترم این چوب نبود، بلکه مرد صالحی در [[همسایگی]] ما بود که شب‌ها برای [[عبادت]] در بالای بام می‌ایستاد و اکنون از [[دنیا]] رفته است<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶ و سفینه البحار، ج ۱ عنوان ربیع، ص۵۰۶.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۲-۵۱۴.</ref>

== عکس‌العمل [[ربیع]] از خبر [[شهادت امام حسین]] {{ع}} ==
چون خبر [[شهادت امام حسین]] {{ع}} به سال ۶۱ [[هجری]] را به [[ربیع]] دادند، چون در [[سکوت]] بیست ساله به سر می‌برد، همگان در این لحظه با خود گفتند که: [[ربیع]] با [[آگاهی]] از [[شهادت]] [[حضرت]] [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} حتماً لب به سخن خواهد گشود، ولی [[ربیع]] با شنیدن این خبر مولمه چیزی نگفت فقط نظاره کرد و حرفی نزد تا نفر دوم که خبر داد باز چیزی نگفت؛ اما نفر سوم که خبر [[شهادت]] [[حضرت حسین]] {{ع}} را داد، [[ربیع]] شروع به [[گریستن]] کرد، بعد این جمله را گفت: {{متن قرآن|اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«خداوندگارا! ای پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین! دانای پنهان و آشکار! تویی که میان بندگانت در آنچه اختلاف می‌ورزیدند داوری می‌کنی» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref> سپس [[سکوت]] کرد تا از [[دنیا]] رفت<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

به [[نقلی]] همین که [[ربیع]] از [[شهادت]] [[حضرت امام حسین]] {{ع}} و اصحابش [[آگاه]] شد، آهی از [[دل]] کشید و چنین گفت: آیا به [[راستی]] [[یزیدیان]] چنین کردند، آیا کسی را به [[قتل]] رساندند که [[رسول خدا]] {{صل}} او را در آغوش خود می‌نشانید و بر لبانش بوسه می‌زد؟!"<ref>اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

و به قول [[ابن جوزی]] در تذکرة الخواص، [[ربیع]] گفت: آنها جوانانی را به [[شهادت]] رساندند که اگر [[رسول خدا]] آنان را می‌دید، هم دوستشان می‌داشت و هم با [[دست]] خود به آنان [[غذا]] می‌خوراند و نیز آنان را روی زانوی خود می‌نشاند<ref>{{عربی|لقد قتلوا فتیة لو رآهم رسول الله {{صل}} الأحبهم أطعمهم بیده و أجلسهم علی فخذه}}؛ اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۶.</ref>.

و به [[نقل]] [[محدث]] [[قمی]]، وی وقتی از [[شهادت امام حسین]] {{ع}} باخبر شد، سه مرتبه آه کشید و بی‌[[اختیار]] روی [[زمین]] افتاد و کسی دیگر او را خندان ندید تا از [[دنیا]] رفت<ref>سفینة البحار، ج۱، عنوان ربع، ص۵۰۷.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۴-۵۱۵.</ref>

== نقدی بر [[عبادت]] و [[زهد]] [[ربیع]] ==
با وجود [[اخبار]] و [[روایات]] زیادی که به [[زهد]] و [[عبادت]] منحصر به [[فرد]] [[ربیع]] تصریح می‌کند، اما موضع انفعالی او در [[صفین]]<ref>در سفینة البحار، ج۱، ص۵۰۷، تردید خواجه ربیع در همراهی با حضرت علی {{ع}} را در جنگ با خوارج ذکر کرده است.</ref> و تردید و دودلی او در مورد [[ضرورت]] [[یاری]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[جنگ]] علیه [[معاویه]] چهره او را در نظر ما مخدوش می‌سازد.

[[سید محسن امین]] در این خصوص می‌نویسد: به هر تقدیر، خودداری ربیع بن خثیم از شرکت در [[جنگ صفین]]، نشان می‌دهد که وی در ولای [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} از بصیرتی نافذ و بینشی هوشمندانه برخوردار نبوده است، زیرا او نه تنها در [[وجوب]] [[قتال]] [[مسلمین]] (در شرایطی به خصوص) مردد بود بلکه در اصل جواز [[نبرد]] با [[مسلمانان]] - اگرچه بر [[ضد امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[شورش]] کنند و [[دست]] به [[شمشیر]] ببرند - نیز تردید نمودمثل این که [[آیة]] {{متن قرآن|وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و اگر دو دسته از مؤمنان جنگ کنند» سوره حجرات، آیه ۹.</ref>. و [[حدیث نبوی]] معروف: {{متن حدیث|عَلِيٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِيٍّ}} را پیش‌تر نشنیده بوده است! تقوای او تقوای [[خوارج]] بود، و تنگ نظری او همان تنگ نظری و [[جمود]] و [[تحجر]] [[خوارج]] بوده است. خوارجی که در برخی موارد از [[منافقین]] خطرناک‌تر و خطرسازتر بوده‌اند و یا لااقل هم‌پای آنان [[کیان اسلام]] را به مخاطره انداخته‌اند.

وی در آخر می‌گوید: به هر تقدیر این [[شخصیت]] نامی، زاهدی [[متقی]] بود اما [[زهد]] و [[ورع]] و تقوایش با [[تحجر]] و [[جمود]] [[فکری]] و تنگ نظری در آمیخته بود<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>.

[[نوری]] صاحب مستدرک الوسائل تمام [[اعمال]] و عبادت‌های [[خواجه ربیع]] را زیر سؤال برده و می‌گوید: عبادت‌های بدنی که بدون [[اعتقاد صحیح]] باشد، [[ارزش]] ندارد؛ کسی که به [[مقام]] شامخ [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} به صورت تردید می‌نگریسته و [[جنگ]] آن [[امام]] {{ع}} با پسر [[ابوسفیان]] را زیر سؤال برده، [[اعمال]] بدنی او چه تأثیری دارد؟ چنان چه سخن نگفتن او، و [[سکوت]] بیست ساله‌اش از دیدگاه [[اسلام]] مذموم است؛ زیرا [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] ما در امور [[مباح]] [[دنیا]] حرف می‌زدند و گاهی [[مزاح]] می‌کردند، و... بنابراین [[راه]] و رسم [[ربیع]] از دیدگاه [[اسلام]] مورد [[تأیید]] ما نیست<ref>ر. ک: اعیان الشیعه، ج۶، ص۴۵۵ و معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۶۷.</ref>.

بدون تردید اصل [[زهد]] و [[ترک دنیا]] در صورتی که به ضرر دیگران نباشد، مذموم نیست به [[دلیل]] آن‌که [[امامان]] [[معصومین]] {{ع}} [[رفتار]] [[ربیع]] را زیر سؤال نبرده و او را ملامت نکرده‌اند، اگرچه از [[زهد]] او نیز [[تمجید]] ننموده‌اند، لذا [[علم]] آن را به [[رب]] الارباب و العالم بالاسرار وامی گذاریم، اما این که در رکاب [[علی]] {{ع}} برای [[جهاد]] با [[شامیان]] اظهار تردید کرد از دیدگاه ما مذموم است، اما در عین حال در هیچ روایتی از [[امامان معصوم]] {{ع}} و حتی از [[امام رضا]] {{ع}} که در [[خراسان]] سکنا داشتند کلمه‌ای در [[مذمت]] [[ربیع]] نیامده است اگر چه تمجیدی هم ار او نشده است، لذا [[علم]] آن را به اهلش وا می‌گذاریم نه از او [[تمجید]] می‌کنیم و نه [[مذمت]].<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۵-۵۱۷.</ref>

== [[وفات]] ربیع ==
قول [[قوی]] این است که [[وفات]] او در [[خراسان]] به سال ۶۲ یا ۷۰ [[هجری]] بوده ودر همان جا به [[خاک]] سپرده شده است و [[مقبره]] او حدود یک فرسخ از [[مشهد]] فاصله دارد، بر [[مدفن]] او گنبدی بنا شده است و [[اهل]] آن دیار و حتی برخی از زائرین [[مرقد مطهر]] [[امام رضا]] {{ع}} [[قبر]] او را که معروف به [[خواجه ربیع]] است [[زیارت]] می‌کنند.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۱۷.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[سکوت بر ظلم]]
* [[سکوت بر قتل امام حسین]]
{{پایان مدخل‌ وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|'''اصحاب امام علی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصحاب امام علی]]
[[رده:اعلام]]