رس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'حنظله' به 'حنظله'

2023-07-26T11:20:57Z

جایگزینی متن - 'حنظله' به 'حنظله'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۵۰
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	==به کدام سرزمین رس می‌گویند؟==		==به کدام سرزمین رس می‌گویند؟==
	در مورد محل رس در گذشته نظر‌های گوناگونی اظهار شده و مکان‌های مختلفی را نشان داده‌اند که ما در ذیل به آنها اشاره می‌نماییم:		در مورد محل رس در گذشته نظر‌های گوناگونی اظهار شده و مکان‌های مختلفی را نشان داده‌اند که ما در ذیل به آنها اشاره می‌نماییم:
	#بسیاری [[عقیده]] دارند. که اصحاب رس طایفه‌ای بودند؛ که در یمامه می‌زیستند و [[پیامبری]] به نام ~~[[حنظله]]،~~ بر آنها [[مبعوث]] شد و آنان وی را [[تکذیب]] کردند....		#بسیاری [[عقیده]] دارند. که اصحاب رس طایفه‌ای بودند؛ که در یمامه می‌زیستند و [[پیامبری]] به نام حنظله، بر آنها [[مبعوث]] شد و آنان وی را [[تکذیب]] کردند....
	#بعضی دیگر اصحاب رس را اشاره به مردم [[زمان]] [[شعیب]] می‌دانند، که... دارای چاه‌های آب [بودند] و رس، نام [[چاه]] بزرگی بود که فروکش کرده و [[اهل]] آنجا را فرو برد و هک کرد.		#بعضی دیگر اصحاب رس را اشاره به مردم [[زمان]] [[شعیب]] می‌دانند، که... دارای چاه‌های آب [بودند] و رس، نام [[چاه]] بزرگی بود که فروکش کرده و [[اهل]] آنجا را فرو برد و هک کرد.
	#بعضی می‌گویند: عده‌ای از [[عرب‌ها]] پیشین بودند؛ که میان [[شام]] و [[حجاز]] می‌زیستند.		#بعضی می‌گویند: عده‌ای از [[عرب‌ها]] پیشین بودند؛ که میان [[شام]] و [[حجاز]] می‌زیستند.

Wasity: /* نتیجه و حاصل تحقیق */

2022-10-09T13:26:13Z

نتیجه و حاصل تحقیق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۵۶
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	ژرفای متوسط آن، در مواقع پرآبی ۴/۲ متر و عرض آن در بعضی نواحی به ۲۰۰ متر می‌رسد. آب و سیلاب‌های رودخانه ارس، در دریاچه پشت سد به گنجایش ۱۳۵۰ متر مکعب [[ذخیره]] شده...<ref>ربیع، بدیعی، جغرافیای مفصل ایران، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۴۸.</ref>		ژرفای متوسط آن، در مواقع پرآبی ۴/۲ متر و عرض آن در بعضی نواحی به ۲۰۰ متر می‌رسد. آب و سیلاب‌های رودخانه ارس، در دریاچه پشت سد به گنجایش ۱۳۵۰ متر مکعب [[ذخیره]] شده...<ref>ربیع، بدیعی، جغرافیای مفصل ایران، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۴۸.</ref>

	==~~نتیجه و حاصل تحقیق~~==		==نتیجه‌گیری==
	با توجه به تحلیل فوق، به این نتیجه می‌رسیم که منظور از رس ۱۲ [[شهر]]، با نام‌های فعلی سال خورشیدی ایران بوده که همه در [[آذربایجان]]، در کنار رود ارس، احداث شده بودند و ساکنین آنها به علت [[فساد اخلاقی]]، به ویژه [[مرض]] جنسی مساحقه و به [[هلاکت]] رسانیدن [[پیامبر]] خود، نابود شدند.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۱.</ref>		با توجه به تحلیل فوق، به این نتیجه می‌رسیم که منظور از رس ۱۲ [[شهر]]، با نام‌های فعلی سال خورشیدی ایران بوده که همه در [[آذربایجان]]، در کنار رود ارس، احداث شده بودند و ساکنین آنها به علت [[فساد اخلاقی]]، به ویژه [[مرض]] جنسی مساحقه و به [[هلاکت]] رسانیدن [[پیامبر]] خود، نابود شدند.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۱.</ref>

Wasity: /* جغرافیای رس، در سوره‌های مبارکه فرقان و ق */

2022-10-09T13:24:49Z

جغرافیای رس، در سوره‌های مبارکه فرقان و ق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۵۴
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==~~جغرافیای رس، در سوره‌های [[مبارکه]] فرقان و ق~~==		==اصحاب رس کیانند؟==
			{{اصلی\|اصحاب رس}}
	#{{متن قرآن\|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا}}<ref>«و عاد و ثمود و اصحاب رسّ و نسل‌های بسیاری را که در (فاصله) میان آنان بودند (از میان برداشتیم)؛» سوره فرقان، آیه ۳۸.</ref>.		#{{متن قرآن\|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا}}<ref>«و عاد و ثمود و اصحاب رسّ و نسل‌های بسیاری را که در (فاصله) میان آنان بودند (از میان برداشتیم)؛» سوره فرقان، آیه ۳۸.</ref>.
	#{{متن قرآن\|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ}}<ref>«پیش از آنان قوم نوح و اصحاب رسّ و ثمود دروغ‌انگاری کردند» سوره ق، آیه ۱۲.</ref>.		#{{متن قرآن\|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ}}<ref>«پیش از آنان قوم نوح و اصحاب رسّ و ثمود دروغ‌انگاری کردند» سوره ق، آیه ۱۲.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

2022-09-26T17:55:08Z

جایگزینی متن - 'احداث' به 'احداث'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۵
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	==نتیجه و حاصل تحقیق==		==نتیجه و حاصل تحقیق==
	با توجه به تحلیل فوق، به این نتیجه می‌رسیم که منظور از رس ۱۲ [[شهر]]، با نام‌های فعلی سال خورشیدی ایران بوده که همه در [[آذربایجان]]، در کنار رود ارس، [[احداث]] شده بودند و ساکنین آنها به علت [[فساد اخلاقی]]، به ویژه [[مرض]] جنسی مساحقه و به [[هلاکت]] رسانیدن [[پیامبر]] خود، نابود شدند.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۱.</ref>		با توجه به تحلیل فوق، به این نتیجه می‌رسیم که منظور از رس ۱۲ [[شهر]]، با نام‌های فعلی سال خورشیدی ایران بوده که همه در [[آذربایجان]]، در کنار رود ارس، احداث شده بودند و ساکنین آنها به علت [[فساد اخلاقی]]، به ویژه [[مرض]] جنسی مساحقه و به [[هلاکت]] رسانیدن [[پیامبر]] خود، نابود شدند.<ref>[[محمد حسن عرب\|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)\|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'

2022-09-21T20:00:49Z

جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۳۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	==تحلیل مکان‌های رس==		==تحلیل مکان‌های رس==
	برخی از ~~[[علما]]،~~ در این مورد بیان می‌نمایند: «قراین متعددی مضمون این [[حدیث]] را [که در [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}} نقل شده] [[تأیید]] می‌کند؛ زیرا با وجود ذکر اصحاب الرس در برابر عاد و ثمود، احتمال این که گروهی از این دو [[قوم]] باشند؛ بعید به نظر می‌رسد.		برخی از دانشمندان، در این مورد بیان می‌نمایند: «قراین متعددی مضمون این [[حدیث]] را [که در [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}} نقل شده] [[تأیید]] می‌کند؛ زیرا با وجود ذکر اصحاب الرس در برابر عاد و ثمود، احتمال این که گروهی از این دو [[قوم]] باشند؛ بعید به نظر می‌رسد.
	همچنین وجود این [[قوم]]، در [[جزیره عربستان]] و [[شامات]] و آن حدود، که بسیاری احتمال داده‌اند نیز بعید است؛ چراکه قاعدتاً باید در [[تاریخ]] [[عرب]] انعکاس داشته باشد؛ در حالی که ما کمتر انعکاسی از [[اصحاب]] الرس، در تاریخ عرب می‌بینیم.		همچنین وجود این [[قوم]]، در [[جزیره عربستان]] و [[شامات]] و آن حدود، که بسیاری احتمال داده‌اند نیز بعید است؛ چراکه قاعدتاً باید در [[تاریخ]] [[عرب]] انعکاس داشته باشد؛ در حالی که ما کمتر انعکاسی از [[اصحاب]] الرس، در تاریخ عرب می‌بینیم.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = رس | عنوان مدخل = رس | مداخل مرتبط = رس در قرآن - رس در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==جغرافیای رس، در سوره‌های مبارکه فرقان و ق== #{{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِ...» ایجاد کرد

2022-09-21T15:29:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = رس | عنوان مدخل = رس | مداخل مرتبط = رس در قرآن - رس در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==جغرافیای رس، در سوره‌های مبارکه فرقان و ق== #{{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = رس
| عنوان مدخل = [[رس]]
| مداخل مرتبط = [[رس در قرآن]] - [[رس در حدیث]]
| پرسش مرتبط =
}}

==جغرافیای رس، در سوره‌های [[مبارکه]] فرقان و ق==
#{{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا}}<ref>«و عاد و ثمود و اصحاب رسّ و نسل‌های بسیاری را که در (فاصله) میان آنان بودند (از میان برداشتیم)؛» سوره فرقان، آیه ۳۸.</ref>.
#{{متن قرآن|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ}}<ref>«پیش از آنان قوم نوح و اصحاب رسّ و ثمود دروغ‌انگاری کردند» سوره ق، آیه ۱۲.</ref>.
واژه‌ای، که در دو [[آیه]] مذکور، ممکن است بیانگر نام مکانی باشد؛ کلمه رس می‌باشد که، در هر دو آیه، واژه [[اصحاب]]، به آن نسبت داده شده است؛ که ما می‌توانیم با [[شناخت]] اصحاب و دانستن معنی رس به مکان بودن یا نبودن آن پی ببریم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸۸.</ref>

==رس، یعنی چه؟==
برخی از نویسندگان می‌نویسند: «رس، در لغت به معنی اثر جزیی و اول تب و [[دفن]] مرده و غیره آمده است؛ ولی ملاحظه آیه نشان می‌دهد؛ که مراد از آن در [[قرآن کریم]]، محلی است که قومی بدان نسبت داده شده‌اند، در [[نهج البلاغه]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۸۰.</ref> آمده: {{متن حدیث|أَيْنَ أَصْحَابُ مَدَائِنِ الرَّسِّ الَّذِينَ قَتَلُوا النَّبِيِّينَ‌}} از فرمایش [[امام]]{{ع}} به دست می‌آید؛ که شهرهایی بوده‌اند، به نام شهر‌های رس، که [[مردم]] آنها، پیامبرانشان را کشته‌اند».
اگر با استفاده، از [[استدلال]] قاموس قرآن، رس را نام محلی بدانیم: آن محل، در کدام [[سرزمین]] واقع شده است؟<ref>علی اکبر قرشی، قاموس قرآن</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸۸.</ref>

==به کدام سرزمین رس می‌گویند؟==
در مورد محل رس در گذشته نظر‌های گوناگونی اظهار شده و مکان‌های مختلفی را نشان داده‌اند که ما در ذیل به آنها اشاره می‌نماییم:
#بسیاری [[عقیده]] دارند. که اصحاب رس طایفه‌ای بودند؛ که در یمامه می‌زیستند و [[پیامبری]] به نام [[حنظله]]، بر آنها [[مبعوث]] شد و آنان وی را [[تکذیب]] کردند....
#بعضی دیگر اصحاب رس را اشاره به مردم [[زمان]] [[شعیب]] می‌دانند، که... دارای چاه‌های آب [بودند] و رس، نام [[چاه]] بزرگی بود که فروکش کرده و [[اهل]] آنجا را فرو برد و هک کرد.
#بعضی می‌گویند: عده‌ای از [[عرب‌ها]] پیشین بودند؛ که میان [[شام]] و [[حجاز]] می‌زیستند.
#بعضی از [[تفاسیر]]، [[اصحاب]] رس را از بقایای عاد و [[ثمود]] می‌شناسند {{متن قرآن|بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ}}<ref>«و (بسا) چاه‌هایی فرو نهاده و کاخ‌هایی بلند (که به جا مانده‌اند!)» سوره حج، آیه ۴۵.</ref> را، نیز مربوط به آن می‌دانند و محلشان را حضرموت ذکر کرده‌اند.»..<ref>ناصر، مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۹۱.</ref>.
#برخی از نویسندگان می‌نویسند: «به نظر می‌آید، مراد از رس، رودخانه ارس فعلی است، که در شمال [[آذربایجان]] به طول ۸۰۰ کیلو متر، از کوه‌های [[ارض]] [[روم]]، در [[ترکیه]] سرچشمه گرفته، پس از عبور از [[دشت]] [[مغان]]، به رود کورا متصل می‌گردد و به دریای [[خزر]] می‌ریزد. قسمت عمده آن در مرز [[ایران]] و [[شوروی]][سابق] است... [[محمد عبده]]، در شرح ترجمه فوق - که زیر عنوان رس یعنی چه؟ - از [[نهج البلاغه]] تصریح کرده مراد از رس، رود ارس فعلی در آذربایجان است؛ در صافی از [[قمی]] نقل کرده، رس نهری است در ناحیه آذربایجان....، که: اصحاب رس... را [[دوازده]] [[شهر]] بود در کنار نهری؛ که آن را رس می‌گفتند، نام آن شهر‌ها عبارت بود از: آبان، آذر، دی، بهمن، اسفند، فروردین، اردیبهشت، خرداد، مرداد، تیر، مهر، شهریور. [[عجم]] نام ماههای خود را، از نام آن شهر‌ها گرفته است».<ref>علی اکبر قرشی، قاموس قرآن</ref>.
با توجه به آنچه گذشت، محل رس را در یمامه، بین شام و حجاز، حضرموت، محل سکونت [[مردمان]] [[زمان]] [[شعیب]] - یعنی [[سرزمین]] معان - و آذربایجان، کناره‌های رود ارس نشان داده‌اند. اما محل نزدیک به [[حقیقت]] آن مکان کجاست، با بررسی موارد فوق، می‌توان به مکان جغرافیایی آن دست یافت.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸۹.</ref>

==تحلیل مکان‌های رس==
برخی از [[علما]]، در این مورد بیان می‌نمایند: «قراین متعددی مضمون این [[حدیث]] را [که در [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}} نقل شده] [[تأیید]] می‌کند؛ زیرا با وجود ذکر اصحاب الرس در برابر عاد و ثمود، احتمال این که گروهی از این دو [[قوم]] باشند؛ بعید به نظر می‌رسد.
همچنین وجود این [[قوم]]، در [[جزیره عربستان]] و [[شامات]] و آن حدود، که بسیاری احتمال داده‌اند نیز بعید است؛ چراکه قاعدتاً باید در [[تاریخ]] [[عرب]] انعکاس داشته باشد؛ در حالی که ما کمتر انعکاسی از [[اصحاب]] الرس، در تاریخ عرب می‌بینیم.

از این گذشته، با بسیاری از [[تفاسیر]] دیگر قابل تطبیق است، از جمله این که رس نام [[چاه]] بوده باشد [چاهی که آنها پیامبرشان را در آن افکندند و هلاک نمودند] و یا این که آنها صاحب [[کشاورزی]] و [[دامداری]] بودند... ولی از عبارت [[نهج البلاغه]]<ref>خطبه ۱۸۶.</ref> بر می‌آید که آنها تنها یک [[پیامبر]] نداشتند؛ زیرا [در [[خطبه]]] می‌فرماید: {{متن حدیث|أَيْنَ أَصْحَابُ مَدَائِنِ الرَّسِّ الَّذِينَ قَتَلُوا النَّبِيِّينَ‌}}، کجایند اصحاب شهر‌های رس؛ آنهایی که [[پیامبران]] را کشتند...؟
اما این تعبیر، با [[روایت]] بالا منافات ندارد؛ زیرا ممکن است روایت تنها، اشاره به بخشی از تاریخ آن کند؛ که [[پیامبری]] در میان آنها [[مبعوث]] شده بود»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۹۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۰.</ref>

==جغرافیای رود ارس==
رود ارس از کوه‌های «هزار برکه» در جنوب «ارزوم» [[ترکیه]] سرچشمه می‌گیرد. به شکل قوسی در شمال [[غربی]] [[ایران]]، به سوی دریای [[خزر]] جریان می‌یابد، از حوالی «دوالو» تا [[قره]] دونی، مرز ایران و [[شوروی]][سابق] را تشکیل می‌دهد و هر دو [[کشور]]، [[حق]] استفاده مساوی از آب این رودخانه را دارند.
رود ارس در مسیر خود، قبل از آن که، به دریای خزر وارد شود، شعب متعددی، چون ماکو، آق چای، قره‌سو و رود اهر دریافت می‌کند.
ژرفای متوسط آن، در مواقع پرآبی ۴/۲ متر و عرض آن در بعضی نواحی به ۲۰۰ متر می‌رسد. آب و سیلاب‌های رودخانه ارس، در دریاچه پشت سد به گنجایش ۱۳۵۰ متر مکعب [[ذخیره]] شده...<ref>ربیع، بدیعی، جغرافیای مفصل ایران، ص۲۲۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۴۸.</ref>

==نتیجه و حاصل تحقیق==
با توجه به تحلیل فوق، به این نتیجه می‌رسیم که منظور از رس ۱۲ [[شهر]]، با نام‌های فعلی سال خورشیدی ایران بوده که همه در [[آذربایجان]]، در کنار رود ارس، [[احداث]] شده بودند و ساکنین آنها به علت [[فساد اخلاقی]]، به ویژه [[مرض]] جنسی مساحقه و به [[هلاکت]] رسانیدن [[پیامبر]] خود، نابود شدند.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۹۱.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]