Ali: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = رشدان جهنى | مداخل مرتبط = رشدان جهنى هجرى در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == با توجه به نسبتش می‌توان او را از قبیله جهینه، از قضاعه دانستابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۴۴ و ص۴۸۶....» ایجاد کرد

2025-11-20T17:32:19Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = رشدان جهنى | مداخل مرتبط = رشدان جهنى هجرى در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == با توجه به نسبتش می‌توان او را از قبیله جهینه، از قضاعه دانست<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۴۴ و ص۴۸۶....» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل = رشدان جهنى
| مداخل مرتبط = [[رشدان جهنى هجرى در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
با توجه به نسبتش می‌توان او را از [[قبیله جهینه]]، از [[قضاعه]] دانست<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۴۴ و ص۴۸۶.</ref>. نام او در [[جاهلیت]] غیان ([[گمراه]] و نه غیبان) بود و [[رسول خدا]]{{صل}} او را رشدان یا [[راشد]] نامید. این مطلبی است که [[ابن منده]]<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۱؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۵.</ref> و [[ابن سکن]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.</ref> بر اساس [[روایت]] یکی از [[نوادگان]] رشدان، یعنی [[وهب بن عمرو بن سعد بن وهب جهنی]] گزارش کرده و فرد مورد بحث را از [[صحابه]] شمرده‌اند؛ چنان‌که [[بخاری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۳۹.</ref> نیز او را [[صحابی]] دانسته است؛ جیزی<ref>سیوطی، حسن المحاضرة فی اخبار مصر والقاهره، ج۱، ص۱۵۹.</ref> از قول بخاری، رشدان را با وصف [[مصری]] یاد کرده، در حالی که چاپ موجود [[التاریخ الکبیر]] بخاری این وصف را ندارد. بر اساس این روایت، غیان جهنی وقتی نزد رسول خدا{{صل}} رفت و آن حضرت نامش را پرسید. گفت: غیان. [[پیامبر]]{{صل}} پرسید: از کدام سرزمینی؟ گفت: از [[وادی]] غوی. رسول خدا{{صل}} فرمود: بلکه تو رشدان و از [[سرزمین]] رشاد هستی. راوی گوید: این سرزمین تاکنون به همین نام است. اما [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۵.</ref> می‌گوید: هیچ [[مدرک]] و سندی که وجود این شخص را ثابت کند، نیست و چنین شخصی وجود خارجی ندارد و سخن [[ابونعیم]] و [[ابن عبدالبر]] شاهدی بر این مطلب هستند. ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۵.</ref> رشدان را ناشناخته دانسته و ابونعیم<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۱.</ref> نیز بیان کرده که برخی متأخران (یعنی ابن منده) از چنین شخصی نام برده‌اند. ابن اثیر ادامه می‌دهد: به نظر من این [[اشتباه]] از ناحیه برخی راویان بوده و آنچه مسلم است اینکه [[وفد]] [[جهینه]] که تیره‌ای از آنان [[بنی‌غیان بن قیس بن جهینه بن زید]] بودند، وقتی نزد رسول خدا{{صل}} رفتند، آن حضرت پرسید: شما کیستید؟ گفتند: ما بنی‌غیانیم. پیامبر{{صل}} فرمود: بلکه شما بنورشدان هستید<ref>نیز بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۵۱؛ ابن ماکولا، الاکمال، ج۶، ص۲۸۳-۲۸۴؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۶۵۳؛ سمعانی، الانساب، ج۴، ص۲۲۴.</ref>. [[مغلطای]]<ref>مغلطای، الانابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۱۴.</ref> رشدان را در شمار کسانی که در [[صحابی]] بودنشان [[اختلاف]] است آورده و مطالب یادشده را به اختصار بیان کرده است.

[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۳.</ref> [[دلایل]] [[ابن اثیر]] را ناتمام دانسته و می‌گوید: [[قصه]] وفد [[جهینه]] هرچند مشهور و [[ابن کلبی]] نیز آن را گزارش کرده است، اما هیچ مانعی ندارد که این موضوع هم درباره [[قبیله]] و هم درباره یکی از آنان بوده باشد به خصوص که [[روایت]] دارای سند است. [[استشهاد]] به سخن [[ابونعیم]] و [[ابن عبدالبر]] نیز چنانچه پیداست صحیح نیست و آن دو مطلبی نگفته‌اند که وجود رشدان را [[انکار]] کرده باشند. به نظر می‌رسد ابن حجر در تنگنای رد نظر [[بخاری]] قرار گرفته است و ردیه او بر ابن اثیر قابل [[تأمل]] است؛ زیرا هر چند سخن او درباره ابونعیم صحیح است. اما اولاً، مغلطای برخلاف ابن حجر برای رد چنین صحابه‌ای به سخنان ابن عبدالبر و ابن اثیر استناد کرده است؛ دوم، گزارشی که چنین سندی دارد که افزون بر ابن عبدالبر، [[ابن سکن]] نیز آن را مجهول دانسته، نمی‌تواند با آن گزارشی که درباره [[قبیله جهینه]] آمده و مشهور و مسلم است، [[تعارض]] کند؛ سوم، جمع میان دو خبر در صورتی صحیح است که هر دو خبر از جهت سند مشکلی نداشته باشند، در حالی که در اینجا چنین نیست؛ چهارم، راوی، [[وهب بن عمرو بن مسلم بن سعد بن وهب جهنی]] است که از پدرش از جدش [[داستان]] [[تغییر]] نام را گزارش داده است در حالی که هیچ نامی از این جـد که معلوم نیست منظور راوی مسلم بوده یا [[سعد]] و یا وهب در دست نیست؛ ولی به هر حال، در داستان یادشده هیچ نامی از این افراد نیست و تغییر نام نیز مربوط به جد نمی‌شود و این آشکار می‌سازد که تغییر عصر نام مربوط به نام قبیله و جد [[جاهلی]]، یعنی غیان است که [[پیامبر]]{{صل}} را [[درک]] نکرده است<ref>بنگرید: سعد بن وهب جهنی.</ref>. [[شاهد]] دیگر اینکه درباره افراد دیگری که در همین وفد جهینه بوده‌اند تغییر نام قبیله و [[سرزمین]] [[روایت]] شده است و این نشان می‌دهد شخصی به نام غیان در آن وفد نبوده است<ref>بنگرید: مدخل عبدالعزی بن بدر جهنی.</ref>.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمدرضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رشدان جهنى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۴۱-۳۴۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌جهینه]] (قبیله)
* [[بنی‌قضاعه]] (قبیله)
* [[وهب بن عمرو بن سعد بن وهب جهنی]] (نواده)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمدرضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «رشدان جهنى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]

رشدان جهنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها