رفع اختلاف مردم در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

2023-07-30T09:42:36Z

جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق'

Bahmani: /* گفتار دوم: عدم کفایت علما برای حل اختلافات دینی */

2023-06-25T04:38:38Z

گفتار دوم: عدم کفایت علما برای حل اختلافات دینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۸
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	[[عبرت]] آموزتر آنکه، هرچند [[قوم موسی]] {{ع}} در غیاب [[پیامبر]] خود دست از [[ایمان]] خویش برداشتند، ولی با بازگشت او میان [[مردم]]، [[توبه]] کردند و [[حیا]] پیشه نمودند. حال آنکه بنابر [[نصوص]] متقن و صحیح [[تاریخی]]، اطرافیان [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در آخرین روزها و ساعات [[عمر]] حضرتش و حتّی در حضور خود ایشان، به ایشان [[جسارت]] نموده و نسبت ناروای هذیان‌گویی دادند. این بر خلاف بیان صریح [[قرآن]] است که [[کلام]] حضرتش را همگی به [[وحی الهی]] منتسب می‌نماید و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«و از سر هوا و هوس سخن نمی‌گوید آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود» سوره نجم، آیه ۳-۴.</ref>. این [[رفتار]] [[زشت]]، حضرتش را در واپسین دم [[حیات]] آ‌ن‌چنان آزرده خاطر نمود که روی از آنها برتافت و [[دستور]] به اخراجشان از کنار بستر مبارکش داد<ref>صحیح بخاری (ط. جمهوریه مصر العربیه، وزارة الأوقاف، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۲؛ {{عربی\|و روی احمد فی المسند}} (ط. مؤسسه الرساله، ۱۴۱۶ ه‍.ق. ، ج۱، ص۳۲۵: الطبع المصری القدیم) {{عربی\|بهذالمضمون؛ و روی سبط ابن الجوزی فی تذکره الخواص}} (ط. النجف الأشرف، ص۹۸) {{عربی\|عن أبی حامد الغزالی فی کتاب سرالعالمین أنه قال {{صل}} و سلم قبل وفاته بیسیر:}} {{متن حدیث\|أعطونی بدوات و بیاض لأکتب لکم کتاباً لا تختلفون فیه بعدی}} {{عربی\|فقال عمر: دع الرجل انه لیهجر}}. و فی شرح المواقف (ط. مصر، ج۲، ص۴۷۹) {{عربی\|قال عمران النبی قد غلبه الوجع، حسبنا کتاب الله}}.</ref>. این گروه، بعد از [[وفات پیامبر]] {{صل}} نیز [[توبه]] نکردند و از اوّلین ساعات بعد از [[رسول خدا]] {{صل}}، آشکارا باب [[اختلاف]] را مفتوح نمودند. آنان به سرعت گفته‌های ایشان را نقض کردند و [[اجتهاد در مقابل نص]] و عمل برخلاف [[دستورات]] صریح [[پیامبر]] {{صل}} را رواج دادند و [[اوامر]] صریح ایشان، به ویژه در باب [[خلافت]] و [[ولایت]] را نادیده گرفتند<ref>برای تفصیل بیشتر، مراجعه شود به کتاب «النص والاجتهاد» از علامه سید عبدالحسین شرف‌الدین عاملی و نیز «نقش ائمّه {{عم}} در احیای دین» از علامه عسکری.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۲-۴۰۴.</ref>		[[عبرت]] آموزتر آنکه، هرچند [[قوم موسی]] {{ع}} در غیاب [[پیامبر]] خود دست از [[ایمان]] خویش برداشتند، ولی با بازگشت او میان [[مردم]]، [[توبه]] کردند و [[حیا]] پیشه نمودند. حال آنکه بنابر [[نصوص]] متقن و صحیح [[تاریخی]]، اطرافیان [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در آخرین روزها و ساعات [[عمر]] حضرتش و حتّی در حضور خود ایشان، به ایشان [[جسارت]] نموده و نسبت ناروای هذیان‌گویی دادند. این بر خلاف بیان صریح [[قرآن]] است که [[کلام]] حضرتش را همگی به [[وحی الهی]] منتسب می‌نماید و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«و از سر هوا و هوس سخن نمی‌گوید آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود» سوره نجم، آیه ۳-۴.</ref>. این [[رفتار]] [[زشت]]، حضرتش را در واپسین دم [[حیات]] آ‌ن‌چنان آزرده خاطر نمود که روی از آنها برتافت و [[دستور]] به اخراجشان از کنار بستر مبارکش داد<ref>صحیح بخاری (ط. جمهوریه مصر العربیه، وزارة الأوقاف، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۲؛ {{عربی\|و روی احمد فی المسند}} (ط. مؤسسه الرساله، ۱۴۱۶ ه‍.ق. ، ج۱، ص۳۲۵: الطبع المصری القدیم) {{عربی\|بهذالمضمون؛ و روی سبط ابن الجوزی فی تذکره الخواص}} (ط. النجف الأشرف، ص۹۸) {{عربی\|عن أبی حامد الغزالی فی کتاب سرالعالمین أنه قال {{صل}} و سلم قبل وفاته بیسیر:}} {{متن حدیث\|أعطونی بدوات و بیاض لأکتب لکم کتاباً لا تختلفون فیه بعدی}} {{عربی\|فقال عمر: دع الرجل انه لیهجر}}. و فی شرح المواقف (ط. مصر، ج۲، ص۴۷۹) {{عربی\|قال عمران النبی قد غلبه الوجع، حسبنا کتاب الله}}.</ref>. این گروه، بعد از [[وفات پیامبر]] {{صل}} نیز [[توبه]] نکردند و از اوّلین ساعات بعد از [[رسول خدا]] {{صل}}، آشکارا باب [[اختلاف]] را مفتوح نمودند. آنان به سرعت گفته‌های ایشان را نقض کردند و [[اجتهاد در مقابل نص]] و عمل برخلاف [[دستورات]] صریح [[پیامبر]] {{صل}} را رواج دادند و [[اوامر]] صریح ایشان، به ویژه در باب [[خلافت]] و [[ولایت]] را نادیده گرفتند<ref>برای تفصیل بیشتر، مراجعه شود به کتاب «النص والاجتهاد» از علامه سید عبدالحسین شرف‌الدین عاملی و نیز «نقش ائمّه {{عم}} در احیای دین» از علامه عسکری.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۲-۴۰۴.</ref>

	=== گفتار دوم: عدم [[کفایت]] [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===		=== گفتار دوم: عدم کفایت [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===
	ممکن است به عنوان راه حلّی برای [[حل اختلافات]] پس از [[پیامبر]] {{صل}}، گفته شود که می‌توان به [[علما]] و افراد برجسته [[دینی]] مراجعه نمود و [[رأی]] و نظر آنان را [[فصل الخطاب]] [[اختلافات]] قرار داد. در حالی که این راه حل، مشکل را دوچندان خواهد کرد؛ زیرا اگر تضارب آراء به صاحب [[مقام معصوم]]، که [[رأی]] او [[فصل الخطاب]] برای همه [[امت]] است منتهی نگردد، باب [[اختلاف]] گسترده‌تر می‌شود. اساساً اگر بنا باشد که [[رفع اختلاف]] از [[دین]] توسّط خود [[مردم]] و یا [[علماء]] صورت گیرد، این امر ممکن نخواهد بود؛ زیرا [[اختلافات]] [[علماء]]، با [[علم]] ناقص آنان، خود سرچشمه [[اختلاف]] است و چگونه ممکن است که موجب [[اختلاف]] رافع آن باشد؟ اگر گفته شود که این [[نقص]] در [[هدایت]]، به قابل باز می‌گردد و نه فاعل، جواب آن است که منشأ [[اختلاف]] [[علما]]، همیشه [[هواهای نفسانی]] نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، به [[اختلاف]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[تبیین احکام]] و [[عقائد]] مرتبط است؛ که این امر به [[نقص]] [[علمی]] و [[راسخ]] نبودن در [[کتاب الهی]] باز میان می‌گردد؛ چنان‌که در [[تاریخ اسلام]] و خصوصاً [[شیعه]]، [[شاهد]] موارد فراوان [[اختلاف]] میان [[علماء]] برجسته [[امّت]] خاتم در مسائل فرعی و اصلی هستیم؛ در حالی که همه آنها انسان‌هایی [[وارسته]] و منزّه بوده‌اند. به عنوان نمونه، می‌توان در این باره به مسأله سهو النّبی اشاره کرد که [[شیخ صدوق]]، به شدّت از آن [[دفاع]] می‌کرد<ref>من لایحضره الفقیه (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۳ ه. ق.)، ج۱، ص۳۶۰.</ref> و [[شهید]] اوّل قویّاً آن را رد می‌نمود<ref>ذکری الشیعه (ط. مؤسسه آل البیت {{عم}}، ۱۴۲۳ ﻫ.ق)، ص۱۳۴.</ref>؛ تا به آنجا که شیخ [[حر عاملی]] کتاب خاصّی در این زمینه با نام "[[التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان (کتاب)\|التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان]]" تألیف کرد؛ نیز [[علامه شبر]] در [[کتاب حق الیقین (کتاب)\|حق الیقین]]"<ref>حق الیقین فی معرفه اصول الدین (ط. انوار المهدی، ۱۴۲۴ ﻫ.ق)، ج۱، صص۹۳-۹۷).</ref> به طور جدّی به این مسئله پرداخت. نمونه‌ای دیگر، [[اختلاف]] [[علمای شیعه]] در برداشت از بیان [[معصوم]] است. دامنه این بحث به جایی رسید که شیخ‌الطائفه، [[علامه]] [[طوسی]]، در کتاب اصولی خود می‌نویسد: "اینجانب نظر در [[اختلاف]] علمای [[امامیه]] نمودم و [[اختلاف]] آنها را در قواعد فرعی [[دین]]، بیش از [[اختلاف]] [[مالک بن انس]] و [[ابوحنیفه]] و [[شافعی]] دیدم. تا آنجا که یکدیگر را طرد و رد می‌نمایند. لذا بر آن شدم قواعدی را در این کتاب بیان کنم تا رافع [[اختلاف]] علمای [[امّت]] باشد"<ref>العده فی اصول الفقه (ط. چاپخانه ستاره، ۱۴۱۷ ﻫ.ق)، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.		ممکن است به عنوان راه حلّی برای [[حل اختلافات]] پس از [[پیامبر]] {{صل}}، گفته شود که می‌توان به [[علما]] و افراد برجسته [[دینی]] مراجعه نمود و رأی و نظر آنان را [[فصل الخطاب]] [[اختلافات]] قرار داد. در حالی که این راه حل، مشکل را دوچندان خواهد کرد؛ زیرا اگر تضارب آراء به صاحب [[مقام معصوم]]، که رأی او [[فصل الخطاب]] برای همه [[امت]] است منتهی نگردد، باب [[اختلاف]] گسترده‌تر می‌شود. اساساً اگر بنا باشد که [[رفع اختلاف]] از [[دین]] توسّط خود [[مردم]] و یا [[علماء]] صورت گیرد، این امر ممکن نخواهد بود؛ زیرا [[اختلافات]] [[علماء]]، با [[علم]] ناقص آنان، خود سرچشمه [[اختلاف]] است و چگونه ممکن است که موجب [[اختلاف]] رافع آن باشد؟ اگر گفته شود که این [[نقص]] در [[هدایت]]، به قابل باز می‌گردد و نه فاعل، جواب آن است که منشأ [[اختلاف]] [[علما]]، همیشه [[هواهای نفسانی]] نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، به [[اختلاف]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[تبیین احکام]] و [[عقائد]] مرتبط است؛ که این امر به [[نقص]] [[علمی]] و [[راسخ]] نبودن در [[کتاب الهی]] باز میان می‌گردد؛ چنان‌که در [[تاریخ اسلام]] و خصوصاً [[شیعه]]، [[شاهد]] موارد فراوان [[اختلاف]] میان [[علماء]] برجسته [[امّت]] خاتم در مسائل فرعی و اصلی هستیم؛ در حالی که همه آنها انسان‌هایی [[وارسته]] و منزّه بوده‌اند. به عنوان نمونه، می‌توان در این باره به مسأله سهو النّبی اشاره کرد که [[شیخ صدوق]]، به شدّت از آن [[دفاع]] می‌کرد<ref>من لایحضره الفقیه (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۳ ه. ق.)، ج۱، ص۳۶۰.</ref> و [[شهید]] اوّل قویّاً آن را رد می‌نمود<ref>ذکری الشیعه (ط. مؤسسه آل البیت {{عم}}، ۱۴۲۳ ﻫ.ق)، ص۱۳۴.</ref>؛ تا به آنجا که شیخ [[حر عاملی]] کتاب خاصّی در این زمینه با نام "[[التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان (کتاب)\|التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان]]" تألیف کرد؛ نیز [[علامه شبر]] در [[کتاب حق الیقین (کتاب)\|حق الیقین]]"<ref>حق الیقین فی معرفه اصول الدین (ط. انوار المهدی، ۱۴۲۴ ﻫ.ق)، ج۱، صص۹۳-۹۷).</ref> به طور جدّی به این مسئله پرداخت. نمونه‌ای دیگر، [[اختلاف]] [[علمای شیعه]] در برداشت از بیان [[معصوم]] است. دامنه این بحث به جایی رسید که شیخ‌الطائفه، [[علامه]] [[طوسی]]، در کتاب اصولی خود می‌نویسد: "اینجانب نظر در [[اختلاف]] علمای [[امامیه]] نمودم و [[اختلاف]] آنها را در قواعد فرعی [[دین]]، بیش از [[اختلاف]] [[مالک بن انس]] و [[ابوحنیفه]] و [[شافعی]] دیدم. تا آنجا که یکدیگر را طرد و رد می‌نمایند. لذا بر آن شدم قواعدی را در این کتاب بیان کنم تا رافع [[اختلاف]] علمای [[امّت]] باشد"<ref>العده فی اصول الفقه (ط. چاپخانه ستاره، ۱۴۱۷ ﻫ.ق)، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.

	به همین ترتیب، در موضوع [[عقائد]]، بحث‌های مبسوط و [[اختلاف]] نظرهایی که پیرامون اصول [[عقائد]]، از قبیل اصل [[اثبات]] [[توحید]] و [[صفات الهی]] و [[علم]] [[پروردگار]] و [[معاد]] و نظائر آن در کتب [[کلامی]] و [[فلسفی]] بیان گردیده، بسیار وسیع و متعدّد می‌باشد.		به همین ترتیب، در موضوع [[عقائد]]، بحث‌های مبسوط و [[اختلاف]] نظرهایی که پیرامون اصول [[عقائد]]، از قبیل اصل [[اثبات]] [[توحید]] و [[صفات الهی]] و [[علم]] [[پروردگار]] و [[معاد]] و نظائر آن در کتب [[کلامی]] و [[فلسفی]] بیان گردیده، بسیار وسیع و متعدّد می‌باشد.

Bahmani در ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۸

2023-06-25T04:38:04Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

2023-06-07T09:22:15Z

جایگزینی متن - 'ه. ق)' به 'ﻫ.ق)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۲
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	=== گفتار دوم: عدم [[کفایت]] [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===		=== گفتار دوم: عدم [[کفایت]] [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===
	* ممکن است به عنوان راه حلّی برای [[حل اختلافات]] پس از [[پیامبر]] {{صل}}، گفته شود که می‌توان به [[علما]] و افراد برجسته [[دینی]] مراجعه نمود و [[رأی]] و نظر آنان را [[فصل الخطاب]] [[اختلافات]] قرار داد. در حالی که این راه حل، مشکل را دوچندان خواهد کرد؛ زیرا اگر تضارب آراء به صاحب [[مقام معصوم]]، که [[رأی]] او [[فصل الخطاب]] برای همه [[امت]] است منتهی نگردد، باب [[اختلاف]] گسترده‌تر می‌شود. اساساً اگر بنا باشد که [[رفع اختلاف]] از [[دین]] توسّط خود [[مردم]] و یا [[علماء]] صورت گیرد، این امر ممکن نخواهد بود؛ زیرا [[اختلافات]] [[علماء]]، با [[علم]] ناقص آنان، خود سرچشمه [[اختلاف]] است و چگونه ممکن است که موجب [[اختلاف]] رافع آن باشد؟ اگر گفته شود که این [[نقص]] در [[هدایت]]، به قابل باز می‌گردد و نه فاعل، جواب آن است که منشأ [[اختلاف]] [[علما]]، همیشه [[هواهای نفسانی]] نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، به [[اختلاف]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[تبیین احکام]] و [[عقائد]] مرتبط است؛ که این امر به [[نقص]] [[علمی]] و [[راسخ]] نبودن در [[کتاب الهی]] باز میان می‌گردد؛ چنان‌که در [[تاریخ اسلام]] و خصوصاً [[شیعه]]، [[شاهد]] موارد فراوان [[اختلاف]] میان [[علماء]] برجسته [[امّت]] خاتم در مسائل فرعی و اصلی هستیم؛ در حالی که همه آنها انسان‌هایی [[وارسته]] و منزّه بوده‌اند. به عنوان نمونه، می‌توان در این باره به مسأله سهو النّبی اشاره کرد که [[شیخ صدوق]]، به شدّت از آن [[دفاع]] می‌کرد<ref>من لایحضره الفقیه (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۳ ه. ق.)، ج۱، ص۳۶۰.</ref> و [[شهید]] اوّل قویّاً آن را رد می‌نمود<ref>ذکری الشیعه (ط. مؤسسه آل البیت {{عم}}، ۱۴۲۳ ه. ق)، ص۱۳۴.</ref>؛ تا به آنجا که شیخ [[حر عاملی]] کتاب خاصّی در این زمینه با نام "[[التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان (کتاب)\|التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان]]" تألیف کرد؛ نیز [[علامه شبر]] در [[کتاب حق الیقین (کتاب)\|حق الیقین]]"<ref>حق الیقین فی معرفه اصول الدین (ط. انوار المهدی، ۱۴۲۴ ه. ق)، ج۱، صص۹۳-۹۷).</ref> به طور جدّی به این مسئله پرداخت. نمونه‌ای دیگر، [[اختلاف]] [[علمای شیعه]] در برداشت از بیان [[معصوم]] است. دامنه این بحث به جایی رسید که شیخ‌الطائفه، [[علامه]] [[طوسی]]، در کتاب اصولی خود می‌نویسد: "اینجانب نظر در [[اختلاف]] علمای [[امامیه]] نمودم و [[اختلاف]] آنها را در قواعد فرعی [[دین]]، بیش از [[اختلاف]] [[مالک بن انس]] و [[ابوحنیفه]] و [[شافعی]] دیدم. تا آنجا که یکدیگر را طرد و رد می‌نمایند. لذا بر آن شدم قواعدی را در این کتاب بیان کنم تا رافع [[اختلاف]] علمای [[امّت]] باشد"<ref>العده فی اصول الفقه (ط. چاپخانه ستاره، ۱۴۱۷ ه. ق)، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.		* ممکن است به عنوان راه حلّی برای [[حل اختلافات]] پس از [[پیامبر]] {{صل}}، گفته شود که می‌توان به [[علما]] و افراد برجسته [[دینی]] مراجعه نمود و [[رأی]] و نظر آنان را [[فصل الخطاب]] [[اختلافات]] قرار داد. در حالی که این راه حل، مشکل را دوچندان خواهد کرد؛ زیرا اگر تضارب آراء به صاحب [[مقام معصوم]]، که [[رأی]] او [[فصل الخطاب]] برای همه [[امت]] است منتهی نگردد، باب [[اختلاف]] گسترده‌تر می‌شود. اساساً اگر بنا باشد که [[رفع اختلاف]] از [[دین]] توسّط خود [[مردم]] و یا [[علماء]] صورت گیرد، این امر ممکن نخواهد بود؛ زیرا [[اختلافات]] [[علماء]]، با [[علم]] ناقص آنان، خود سرچشمه [[اختلاف]] است و چگونه ممکن است که موجب [[اختلاف]] رافع آن باشد؟ اگر گفته شود که این [[نقص]] در [[هدایت]]، به قابل باز می‌گردد و نه فاعل، جواب آن است که منشأ [[اختلاف]] [[علما]]، همیشه [[هواهای نفسانی]] نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، به [[اختلاف]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[تبیین احکام]] و [[عقائد]] مرتبط است؛ که این امر به [[نقص]] [[علمی]] و [[راسخ]] نبودن در [[کتاب الهی]] باز میان می‌گردد؛ چنان‌که در [[تاریخ اسلام]] و خصوصاً [[شیعه]]، [[شاهد]] موارد فراوان [[اختلاف]] میان [[علماء]] برجسته [[امّت]] خاتم در مسائل فرعی و اصلی هستیم؛ در حالی که همه آنها انسان‌هایی [[وارسته]] و منزّه بوده‌اند. به عنوان نمونه، می‌توان در این باره به مسأله سهو النّبی اشاره کرد که [[شیخ صدوق]]، به شدّت از آن [[دفاع]] می‌کرد<ref>من لایحضره الفقیه (ط. جامعه مدرسین، ۱۴۱۳ ه. ق.)، ج۱، ص۳۶۰.</ref> و [[شهید]] اوّل قویّاً آن را رد می‌نمود<ref>ذکری الشیعه (ط. مؤسسه آل البیت {{عم}}، ۱۴۲۳ ﻫ.ق)، ص۱۳۴.</ref>؛ تا به آنجا که شیخ [[حر عاملی]] کتاب خاصّی در این زمینه با نام "[[التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان (کتاب)\|التنبیه بالمعلوم من البرهان علی تنزیه المعصوم عن السهو و النسیان]]" تألیف کرد؛ نیز [[علامه شبر]] در [[کتاب حق الیقین (کتاب)\|حق الیقین]]"<ref>حق الیقین فی معرفه اصول الدین (ط. انوار المهدی، ۱۴۲۴ ﻫ.ق)، ج۱، صص۹۳-۹۷).</ref> به طور جدّی به این مسئله پرداخت. نمونه‌ای دیگر، [[اختلاف]] [[علمای شیعه]] در برداشت از بیان [[معصوم]] است. دامنه این بحث به جایی رسید که شیخ‌الطائفه، [[علامه]] [[طوسی]]، در کتاب اصولی خود می‌نویسد: "اینجانب نظر در [[اختلاف]] علمای [[امامیه]] نمودم و [[اختلاف]] آنها را در قواعد فرعی [[دین]]، بیش از [[اختلاف]] [[مالک بن انس]] و [[ابوحنیفه]] و [[شافعی]] دیدم. تا آنجا که یکدیگر را طرد و رد می‌نمایند. لذا بر آن شدم قواعدی را در این کتاب بیان کنم تا رافع [[اختلاف]] علمای [[امّت]] باشد"<ref>العده فی اصول الفقه (ط. چاپخانه ستاره، ۱۴۱۷ ﻫ.ق)، ج۱، ص۱۳۸.</ref>.
	* به همین ترتیب، در موضوع [[عقائد]]، بحث‌های مبسوط و [[اختلاف]] نظرهایی که پیرامون اصول [[عقائد]]، از قبیل اصل [[اثبات]] [[توحید]] و [[صفات الهی]] و [[علم]] [[پروردگار]] و [[معاد]] و نظائر آن در کتب [[کلامی]] و [[فلسفی]] بیان گردیده، بسیار وسیع و متعدّد می‌باشد.		* به همین ترتیب، در موضوع [[عقائد]]، بحث‌های مبسوط و [[اختلاف]] نظرهایی که پیرامون اصول [[عقائد]]، از قبیل اصل [[اثبات]] [[توحید]] و [[صفات الهی]] و [[علم]] [[پروردگار]] و [[معاد]] و نظائر آن در کتب [[کلامی]] و [[فلسفی]] بیان گردیده، بسیار وسیع و متعدّد می‌باشد.
	* وانگهی، اگر بنا باشد که بعد از [[نبی]]، [[پرچم‌داری]] [[هدایت]] [[امّت]] – چنان‌که مورد [[رضایت پروردگار]] و [[نبی]] باشد - به دست [[علماء]] [[امّت]] بیفتد، آیا تضمینی وجود دارد که همه [[علماء]] در مسائل [[فقهی]] و یا [[اعتقادی]]، [[اجماع]] بر [[خطا]] نکنند؟<ref>فخر رازی، از علماء اهل تسنن در تفسیر آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}، قائل به عصمت جمعی برای علماء گردیده؛ ولی متعرّض ضرورت وجود معصوم در بین آنها نشده است. مطالب مذکور در بحث ادلّه نقلی، ذیل همین آیه خواهد آمد.</ref> اگر [[عصمت]] در [[اجماع]] [[علماء]]، از طرف [[پروردگار]] تضمین نشده باشد و در میان [[علما]]، [[امام]] معصومی وجود نداشته باشد، احتمال [[اجماع امّت]] برخطا وجود دارد و در نتیجه، بعد از [[نبی]]، [[دین خدا]] تا [[قیامت]] [[تحریف]] و [[منحرف]] می‌گردد و موجب [[ضلالت]] گروه کثیری از [[امّت]] می‌شود؛ بدون آنکه در [[نجات]] از این [[گمراهی]]، حجّتی [[الهی]] داشته باشند؛ در حالی که [[خداوند]] فرمود: {{متن قرآن\|قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ}}<ref>«بگو: برهان رسا از آن خداوند است» سوره انعام، آیه ۱۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>«و ما تا پیامبری برنینگیزیم (کسی را) عذاب نمی‌کنیم» سوره اسراء، آیه ۱۵.</ref>.		* وانگهی، اگر بنا باشد که بعد از [[نبی]]، [[پرچم‌داری]] [[هدایت]] [[امّت]] – چنان‌که مورد [[رضایت پروردگار]] و [[نبی]] باشد - به دست [[علماء]] [[امّت]] بیفتد، آیا تضمینی وجود دارد که همه [[علماء]] در مسائل [[فقهی]] و یا [[اعتقادی]]، [[اجماع]] بر [[خطا]] نکنند؟<ref>فخر رازی، از علماء اهل تسنن در تفسیر آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}، قائل به عصمت جمعی برای علماء گردیده؛ ولی متعرّض ضرورت وجود معصوم در بین آنها نشده است. مطالب مذکور در بحث ادلّه نقلی، ذیل همین آیه خواهد آمد.</ref> اگر [[عصمت]] در [[اجماع]] [[علماء]]، از طرف [[پروردگار]] تضمین نشده باشد و در میان [[علما]]، [[امام]] معصومی وجود نداشته باشد، احتمال [[اجماع امّت]] برخطا وجود دارد و در نتیجه، بعد از [[نبی]]، [[دین خدا]] تا [[قیامت]] [[تحریف]] و [[منحرف]] می‌گردد و موجب [[ضلالت]] گروه کثیری از [[امّت]] می‌شود؛ بدون آنکه در [[نجات]] از این [[گمراهی]]، حجّتی [[الهی]] داشته باشند؛ در حالی که [[خداوند]] فرمود: {{متن قرآن\|قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ}}<ref>«بگو: برهان رسا از آن خداوند است» سوره انعام، آیه ۱۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>«و ما تا پیامبری برنینگیزیم (کسی را) عذاب نمی‌کنیم» سوره اسراء، آیه ۱۵.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'فهم دین' به 'فهم دین'

2023-01-05T09:32:58Z

جایگزینی متن - 'فهم دین' به 'فهم دین'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	== پدیداری [[اختلاف در دین]] پس از [[بعثت]] [[انبیاء]] {{عم}} ==		== پدیداری [[اختلاف در دین]] پس از [[بعثت]] [[انبیاء]] {{عم}} ==
	* پس از [[ابلاغ شریعت]] توسّط [[رسولان الهی]] {{عم}} و اقبال [[مردم]] و [[ایمان آوردن]] به ایشان و نهایتاً استقرار [[شریعت الهی]] در [[جامعه]]، [[نزاع]] دومی در میان [[مردم]] به وجود می‌آید، که با [[نزاع]] اوّل که در مورد [[اصل دین]] بود، تفاوت مبنایی دارد؛ زیرا این [[نزاع]] در محتوای [[دین]] و برداشت‌ها و قرائت‌های مختلف از آن است. به طور خلاصه، ویژگی‌های این [[نزاع]] عبارتند از:		* پس از [[ابلاغ شریعت]] توسّط [[رسولان الهی]] {{عم}} و اقبال [[مردم]] و [[ایمان آوردن]] به ایشان و نهایتاً استقرار [[شریعت الهی]] در [[جامعه]]، [[نزاع]] دومی در میان [[مردم]] به وجود می‌آید، که با [[نزاع]] اوّل که در مورد [[اصل دین]] بود، تفاوت مبنایی دارد؛ زیرا این [[نزاع]] در محتوای [[دین]] و برداشت‌ها و قرائت‌های مختلف از آن است. به طور خلاصه، ویژگی‌های این [[نزاع]] عبارتند از:
	# [[نزاع]] بر سر [[فهم~~]] [[~~دین]] و قرائت‌های گوناگون از [[کتاب خدا]] و [[قوانین الهی]] و بیانات [[نبی اکرم]] {{صل}}، در [[تفسیر دین]] است{{متن قرآن\|كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref> «مردم (در آغاز) امّتی یگانه بودند، (آنگاه به اختلاف پرداختند) پس خداوند پیامبران را مژده‌آور و بیم‌دهنده برانگیخت و با آنان کتاب (آسمانی) را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه اختلاف داشتند داوری کند و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف نورزیدند (آن هم) پس از آنکه برهان‌های روشن به آنان رسید (و) از سر افزونجویی که در میانشان بود؛ آنگاه خداوند به اراده خویش مؤمنان را در حقیقتی که در آن اختلاف داشتند رهنمون شد و خداوند هر که را بخواهد به راه راست رهنمایی می‌کند» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref>.		# [[نزاع]] بر سر [[فهم دین]] و قرائت‌های گوناگون از [[کتاب خدا]] و [[قوانین الهی]] و بیانات [[نبی اکرم]] {{صل}}، در [[تفسیر دین]] است{{متن قرآن\|كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref> «مردم (در آغاز) امّتی یگانه بودند، (آنگاه به اختلاف پرداختند) پس خداوند پیامبران را مژده‌آور و بیم‌دهنده برانگیخت و با آنان کتاب (آسمانی) را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه اختلاف داشتند داوری کند و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف نورزیدند (آن هم) پس از آنکه برهان‌های روشن به آنان رسید (و) از سر افزونجویی که در میانشان بود؛ آنگاه خداوند به اراده خویش مؤمنان را در حقیقتی که در آن اختلاف داشتند رهنمون شد و خداوند هر که را بخواهد به راه راست رهنمایی می‌کند» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref>.
	# این [[اختلاف]]، در [[درجه]] اوّل میان [[علمای دینی]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[دین الهی]] است و پس از آنها به میان [[مردم]] کشیده می‌شود. مثلاً، [[اختلاف]] در عملکرد مقلِّدان، در بسیاری از موارد به [[دلیل]] [[اختلاف]] مقلَّدین و علمایی است که [[مراجع]] [[فکری]] آنها هستند.		# این [[اختلاف]]، در [[درجه]] اوّل میان [[علمای دینی]] در برداشت از [[کتاب خدا]] و [[دین الهی]] است و پس از آنها به میان [[مردم]] کشیده می‌شود. مثلاً، [[اختلاف]] در عملکرد مقلِّدان، در بسیاری از موارد به [[دلیل]] [[اختلاف]] مقلَّدین و علمایی است که [[مراجع]] [[فکری]] آنها هستند.
	# منشأ [[اختلاف]] بین [[مسلمین]]، در مواردی به [[هواهای نفسانی]]: {{متن قرآن\| وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ}}<ref> «و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف نورزیدند (آن هم) پس از آنکه برهان‌های روشن به آنان رسید (و) از سر افزونجویی که در میانشان بود» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref>.		# منشأ [[اختلاف]] بین [[مسلمین]]، در مواردی به [[هواهای نفسانی]]: {{متن قرآن\| وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ}}<ref> «و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف نورزیدند (آن هم) پس از آنکه برهان‌های روشن به آنان رسید (و) از سر افزونجویی که در میانشان بود» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref>.
	* و در موارد دیگر، به [[نقص]] در [[فهم~~]] [[~~دین]] و [[آگاهی]] نداشتن به [[کتاب خدا]] و [[تفسیر آیات]] [[الهی]] باز می‌گردد. بر این مبنا، منشأ بسیاری از [[اختلافات]] [[فکری]] [[علماء]]، برخاسته از [[درک]] ناقص آنان از [[دین]] است و نه [[هواهای نفسانی]]. بدین ترتیب، نمی‌توان [[تقصیر]] را متوجّه [[انسان‌ها]] دانست؛ بلکه ریشه چنین نقصی نیز به [[خداوند]] و [[حکمت الهی]] باز می‌گردد و بنا بر [[برهان لطف]]، این [[نقص]] فاعلی نیز باید از سوی [[خداوند]] برطرف شود.		* و در موارد دیگر، به [[نقص]] در [[فهم دین]] و [[آگاهی]] نداشتن به [[کتاب خدا]] و [[تفسیر آیات]] [[الهی]] باز می‌گردد. بر این مبنا، منشأ بسیاری از [[اختلافات]] [[فکری]] [[علماء]]، برخاسته از [[درک]] ناقص آنان از [[دین]] است و نه [[هواهای نفسانی]]. بدین ترتیب، نمی‌توان [[تقصیر]] را متوجّه [[انسان‌ها]] دانست؛ بلکه ریشه چنین نقصی نیز به [[خداوند]] و [[حکمت الهی]] باز می‌گردد و بنا بر [[برهان لطف]]، این [[نقص]] فاعلی نیز باید از سوی [[خداوند]] برطرف شود.
	* در زمان [[حیات]] [[رسول اکرم]] {{صل}}، وجود [[شریف]] آن [[حضرت]] {{صل}}، [[مرجع]] حلّ [[اختلاف]] بین [[مسلمانان]] بود و سخن ایشان [[فصل الخطاب]] به شمار می‌آمد. حال سؤال این است که پس از [[رحلت رسول اکرم]] {{صل}}، [[تکلیف]] چنین امر مهمّی که با موضوع [[لطف الهی]] برای فراهم نمودن زمینه [[هدایت]] [[انسان]] عجین است، چه خواهد شد؟<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۱-۴۰۲.</ref>.		* در زمان [[حیات]] [[رسول اکرم]] {{صل}}، وجود [[شریف]] آن [[حضرت]] {{صل}}، [[مرجع]] حلّ [[اختلاف]] بین [[مسلمانان]] بود و سخن ایشان [[فصل الخطاب]] به شمار می‌آمد. حال سؤال این است که پس از [[رحلت رسول اکرم]] {{صل}}، [[تکلیف]] چنین امر مهمّی که با موضوع [[لطف الهی]] برای فراهم نمودن زمینه [[هدایت]] [[انسان]] عجین است، چه خواهد شد؟<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۱-۴۰۲.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - ' ه. ق. ' به ' ه‍.ق. '

2022-09-05T11:38:40Z

جایگزینی متن - ' ه. ق. ' به ' ه‍.ق. '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۰۸
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	* مشابه همین قضایا درباره [[حضرت عیسی]] {{ع}} نیز تکرار شد؛ تا آنجا که اهتمام به [[قتل]] حضرتش نمودند. پس از [[عروج]] ایشان، [[دین]] [[مسیح]] {{ع}} نیز دچار [[تحریف]] و اعوجاج گردید و انجیل‌های گوناگون با تحریف‌های مختلف به وجود آمد.		* مشابه همین قضایا درباره [[حضرت عیسی]] {{ع}} نیز تکرار شد؛ تا آنجا که اهتمام به [[قتل]] حضرتش نمودند. پس از [[عروج]] ایشان، [[دین]] [[مسیح]] {{ع}} نیز دچار [[تحریف]] و اعوجاج گردید و انجیل‌های گوناگون با تحریف‌های مختلف به وجود آمد.
	* چنین آفاتی مختصّ [[ادیان]] گذشته نبوده و در مورد [[اسلام]] نیز ممکن است اتفاق بیافتد؛ با این تفاوت که در سایر [[ادیان]]، [[امید]] [[نجات]] [[بشریت]] با آمدن [[دین جدید]] وجود دارد؛ ولی اگر تحریفی در [[دین اسلام]] واقع شود و امامی نباشد که آن را [[اصلاح]] نماید، نسل‌های آتی تا [[قیامت]] هرگز روی [[سعادت]] را نخواهند دید.		* چنین آفاتی مختصّ [[ادیان]] گذشته نبوده و در مورد [[اسلام]] نیز ممکن است اتفاق بیافتد؛ با این تفاوت که در سایر [[ادیان]]، [[امید]] [[نجات]] [[بشریت]] با آمدن [[دین جدید]] وجود دارد؛ ولی اگر تحریفی در [[دین اسلام]] واقع شود و امامی نباشد که آن را [[اصلاح]] نماید، نسل‌های آتی تا [[قیامت]] هرگز روی [[سعادت]] را نخواهند دید.
	* [[عبرت]] آموزتر آنکه، هرچند [[قوم موسی]] {{ع}} در غیاب [[پیامبر]] خود دست از [[ایمان]] خویش برداشتند، ولی با بازگشت او میان [[مردم]]، [[توبه]] کردند و [[حیا]] پیشه نمودند. حال آنکه بنابر [[نصوص]] متقن و صحیح [[تاریخی]]، اطرافیان [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در آخرین روزها و ساعات [[عمر]] حضرتش و حتّی در حضور خود ایشان، به ایشان [[جسارت]] نموده و نسبت ناروای هذیان‌گویی دادند. این بر خلاف بیان صریح [[قرآن]] است که [[کلام]] حضرتش را همگی به [[وحی الهی]] منتسب می‌نماید و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«و از سر هوا و هوس سخن نمی‌گوید آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود» سوره نجم، آیه ۳-۴.</ref>. این [[رفتار]] [[زشت]]، حضرتش را در واپسین دم [[حیات]] آ‌ن‌چنان آزرده خاطر نمود که روی از آنها برتافت و [[دستور]] به اخراجشان از کنار بستر مبارکش داد<ref>صحیح بخاری (ط. جمهوریه مصر العربیه، وزارة الأوقاف، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۲؛ {{عربی\|و روی احمد فی المسند}} (ط. مؤسسه الرساله، ۱۴۱۶ ه. ق. ، ج۱، ص۳۲۵: الطبع المصری القدیم) {{عربی\|بهذالمضمون؛ و روی سبط ابن الجوزی فی تذکره الخواص}} (ط. النجف الأشرف، ص۹۸) {{عربی\|عن أبی حامد الغزالی فی کتاب سرالعالمین أنه قال {{صل}} و سلم قبل وفاته بیسیر:}} {{متن حدیث\|أعطونی بدوات و بیاض لأکتب لکم کتاباً لا تختلفون فیه بعدی}} {{عربی\|فقال عمر: دع الرجل انه لیهجر}}. و فی شرح المواقف (ط. مصر، ج۲، ص۴۷۹) {{عربی\|قال عمران النبی قد غلبه الوجع، حسبنا کتاب الله}}.</ref>. این گروه، بعد از [[وفات پیامبر]] {{صل}} نیز [[توبه]] نکردند و از اوّلین ساعات بعد از [[رسول خدا]] {{صل}}، آشکارا باب [[اختلاف]] را مفتوح نمودند. آنان به سرعت گفته‌های ایشان را نقض کردند و [[اجتهاد در مقابل نص]] و عمل برخلاف [[دستورات]] صریح [[پیامبر]] {{صل}} را رواج دادند و [[اوامر]] صریح ایشان، به ویژه در باب [[خلافت]] و [[ولایت]] را نادیده گرفتند<ref>برای تفصیل بیشتر، مراجعه شود به کتاب «النص والاجتهاد» از علامه سید عبدالحسین شرف‌الدین عاملی و نیز «نقش ائمّه {{عم}} در احیای دین» از علامه عسکری.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۲-۴۰۴.</ref>.		* [[عبرت]] آموزتر آنکه، هرچند [[قوم موسی]] {{ع}} در غیاب [[پیامبر]] خود دست از [[ایمان]] خویش برداشتند، ولی با بازگشت او میان [[مردم]]، [[توبه]] کردند و [[حیا]] پیشه نمودند. حال آنکه بنابر [[نصوص]] متقن و صحیح [[تاریخی]]، اطرافیان [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در آخرین روزها و ساعات [[عمر]] حضرتش و حتّی در حضور خود ایشان، به ایشان [[جسارت]] نموده و نسبت ناروای هذیان‌گویی دادند. این بر خلاف بیان صریح [[قرآن]] است که [[کلام]] حضرتش را همگی به [[وحی الهی]] منتسب می‌نماید و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى}}<ref>«و از سر هوا و هوس سخن نمی‌گوید آن (قرآن) جز وحیی نیست که بر او وحی می‌شود» سوره نجم، آیه ۳-۴.</ref>. این [[رفتار]] [[زشت]]، حضرتش را در واپسین دم [[حیات]] آ‌ن‌چنان آزرده خاطر نمود که روی از آنها برتافت و [[دستور]] به اخراجشان از کنار بستر مبارکش داد<ref>صحیح بخاری (ط. جمهوریه مصر العربیه، وزارة الأوقاف، ۱۴۱۰ ه. ق.)، ج۲، ص۱۲۲؛ {{عربی\|و روی احمد فی المسند}} (ط. مؤسسه الرساله، ۱۴۱۶ ه‍.ق. ، ج۱، ص۳۲۵: الطبع المصری القدیم) {{عربی\|بهذالمضمون؛ و روی سبط ابن الجوزی فی تذکره الخواص}} (ط. النجف الأشرف، ص۹۸) {{عربی\|عن أبی حامد الغزالی فی کتاب سرالعالمین أنه قال {{صل}} و سلم قبل وفاته بیسیر:}} {{متن حدیث\|أعطونی بدوات و بیاض لأکتب لکم کتاباً لا تختلفون فیه بعدی}} {{عربی\|فقال عمر: دع الرجل انه لیهجر}}. و فی شرح المواقف (ط. مصر، ج۲، ص۴۷۹) {{عربی\|قال عمران النبی قد غلبه الوجع، حسبنا کتاب الله}}.</ref>. این گروه، بعد از [[وفات پیامبر]] {{صل}} نیز [[توبه]] نکردند و از اوّلین ساعات بعد از [[رسول خدا]] {{صل}}، آشکارا باب [[اختلاف]] را مفتوح نمودند. آنان به سرعت گفته‌های ایشان را نقض کردند و [[اجتهاد در مقابل نص]] و عمل برخلاف [[دستورات]] صریح [[پیامبر]] {{صل}} را رواج دادند و [[اوامر]] صریح ایشان، به ویژه در باب [[خلافت]] و [[ولایت]] را نادیده گرفتند<ref>برای تفصیل بیشتر، مراجعه شود به کتاب «النص والاجتهاد» از علامه سید عبدالحسین شرف‌الدین عاملی و نیز «نقش ائمّه {{عم}} در احیای دین» از علامه عسکری.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۴۰۲-۴۰۴.</ref>.

	=== گفتار دوم: عدم [[کفایت]] [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===		=== گفتار دوم: عدم [[کفایت]] [[علما]] برای [[حل اختلافات]] [[دینی]] ===

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T20:47:22Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T07:15:25Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:15:03Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۵
خط ۱: خط ۱:

{{ولایت}}
{{ولایت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[رفع اختلاف مردم]]''' است. "'''[[رفع اختلاف مردم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[رفع اختلاف مردم در قرآن]] - [[رفع اختلاف مردم در حدیث]] - [[رفع اختلاف مردم در کلام اسلامی]] - [[رفع اختلاف مردم در عرفان اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = رفع اختلاف مردم

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[رفع اختلاف مردم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[رفع اختلاف مردم]]

| مداخل مرتبط = [[رفع اختلاف مردم در قرآن]] - [[رفع اختلاف مردم در حدیث]] - [[رفع اختلاف مردم در کلام اسلامی]] - [[رفع اختلاف مردم در عرفان اسلامی]]

| پرسش مرتبط = رفع اختلاف مردم (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

2022-01-04T16:20:45Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == پانویس ==' به '== پانویس =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۵۰
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	* [[پرونده:1379151.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱''']]		* [[پرونده:1379151.jpg\|22px]] [[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)\|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{ولایت}}		{{ولایت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~رفع اختلاف مردم~~]]''' است. "'''~~[[رفع اختلاف مردم]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[رفع اختلاف مردم در قرآن]] - [[رفع اختلاف مردم در حدیث]] - [[رفع اختلاف مردم در کلام اسلامی]] - [[رفع اختلاف مردم در عرفان اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = رفع اختلاف مردم
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[رفع اختلاف مردم (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[رفع اختلاف مردم]]
			\| مداخل مرتبط = [[رفع اختلاف مردم در قرآن]] - [[رفع اختلاف مردم در حدیث]] - [[رفع اختلاف مردم در کلام اسلامی]] - [[رفع اختلاف مردم در عرفان اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = رفع اختلاف مردم (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==